Rasaratnākara · Chapter 3.4
RRĀ, 3, 4
samyak siddhamatāntaraiḥ samucitaiḥ satsaṃpradāyaiḥ śubhaiḥ khyātair gandhakajāraṇādivividhairyogaiḥ susiddhaiḥ kramāt /
yaddṛṣṭaṃ sulabhaṃ suvarṇakaraṇaṃ tārasya saṃraṃjanāt /
satyaṃ sajjanarakṣaṇāturatayā saṃtanyate tattvataḥ
{gandhapiṣṭi}
daśaniṣkaṃ śuddhasūtaṃ niṣkaikaṃ śuddhagandhakam /
stokaṃ stokaṃ kṣipetkhalve mardakena śanaiḥ śanaiḥ
kuṭṭanājjāyate piṣṭiḥ seyaṃ gandhakapiṣṭikā /
{svarṇapiṣṭi}
bhāgatrayaṃ śuddhasūtaṃ bhāgaikaṃ śuddhahāṭakam
amlena mardayedyāmaṃ khyāteyaṃ svarṇapiṣṭikā /
{sulfur:: ṣaḍguṇajāraṇa}
gandhapiṣṭiṃ hemapiṣṭyā samayā veṣṭayedbahiḥ
vastreṇa veṣṭayed gāḍhaṃ sūtākhye lohasaṃpuṭe /
nidhāya poṭalīmadhye sarvatulyaṃ ca gandhakam
kṣiptvā nirodhayetsaṃdhiṃ mṛlloṇena ca rodhayet /
bhūdharākhye puṭe paktvā jīrṇe gandhaṃ punaḥ kṣipet
ṣaḍguṇe gandhake jīrṇe śanairvastraṃ nivārayet /
punaḥ punaḥ samaṃ gandhaṃ dattvā jāryaṃ śanaiḥ śanaiḥ
niḥśeṣaṃ naiva kartavyaṃ pramādādyāti sūtakaḥ /
evaṃ śataguṇe jīrṇe yantrāduddhṛtya piṣṭikām
{vedha:: silver => gold}
tattulye saṃpuṭe hemni ruddhvā bāhye ca veṣṭayet /
kumārīdravapiṣṭena kācenāṅgulamātrakam
tadbahiṣṭaṅkaṇenaiva loṇamṛttikayā tataḥ /
veṣṭyam aṅgulitailena sūryatāpena śoṣitam
koṣṭhīyantre gataṃ dhāmyaṃ vaṅkanāle dṛḍhāgninā /
tatkhoṭaṃ jāyate divyaṃ sindūrāruṇasaṃnibham
tena vedhastu tārasya drutasya śatabhāgataḥ /
deyaḥ saṃjāyate svarṇaṃ siddhayoga udāhṛtaḥ
{gandhapiṣṭi}
gandhakaṃ śodhitaṃ cūrṇyaṃ saptadhā kanakadravaiḥ /
bhāvayedātape tadvannārīṇāṃ rajasā punaḥ
tad gandhaṃ karṣamekaṃ tu narapittena lolitam /
palaikaṃ pāradaṃ śuddham ātape kharpare kṣipet
tatpṛṣṭhe lolitaṃ gandhaṃ kṣiptvāṅguṣṭhena mardayet /
piṣṭikā jāyate divyā sarvakāmaphalapradā
{gandhapiṣṭi}
tilaparṇīrasenaiva saptadhā śuddhagaṃdhakam /
bhāvayetpeṣayettacca chāyāśuṣkaṃ punaḥ punaḥ
śuddhaṃ sūtaṃ palaikaṃ ca mūṣāyāṃ hi nidhāpayet /
śuddhasvarṇasya gulikāṃ niṣkamātrāṃ vinikṣipet
tāṃ mūṣāṃ vālukāyantre sthāpayetpūrvagandhakam /
truṭiśastruṭiśo dattvā cullyāṃ mandāgninā pacet
pādāṃśe gandhake jīrṇe jāyate gandhapiṣṭikā /
gandhapiṣṭiḥ pṛthaggrāhyā svarṇasya gulikāṃ vinā
{gandhapiṣṭi}
chāyāyāṃ gandhakaṃ bhāvyaṃ śatadhā markaṭīdravaiḥ /
gharme mṛtkharpare sūtaṃ kṣipet kiṃcic ca gandhakam
markaṭīdravasaṃyuktaṃ jīrṇe gandhe dravaṃ punaḥ /
deyaṃ pādāṃśakaṃ yāvadgandhakaṃ sadravaṃ kramāt
jāyate piṣṭikā divyā sarvakāmaphalapradā /
{gandhapiṣṭi}
gandhakaṃ sūkṣmacūrṇaṃ tu kāñjikaiḥ kṣālayettridhā
tridhā jambīrajairdrāvairhaṃsapādyāśca saptadhā /
karpūraṃ ca pṛthagbhāvyaṃ śvetādrikarṇikādravaiḥ
ātape trīṇi vārāṇi tato jāraṇamārabhet /
dviguñjāmātrakarpūrair yantragarbhaṃ pralepayet
tadgarbhe bhāvitaṃ gandhaṃ sārdhaniṣkaṃ pradāpayet /
śuddhasūtaṃ palaṃ cārdhaṃ karpūraṃ pūrvatulyakam
pūrvatulyaṃ tato gandhaṃ krameṇātha pradāpayet /
śvetādrikarṇikāmūlaṃ gomūtreṇa prapeṣayet
ācchādya tena kalkena śarāveṇa nirudhya ca /
pācayennalikāyantre dinānte taṃ samuddharet
karpūrādi punardeyaṃ tadvajjāryaṃ dināvadhi /
ityevaṃ tu punaḥ kuryājjāyate gandhapiṣṭikā
{gandhapiṣṭi}
pāradasya palaikaṃ tu karṣaikaṃ śuddhagandhakam /
snigdhakhalve karāṅgulyā devadālīdrave plutam
mardayedātape tīvre jāyate gandhapiṣṭikā /
{gandhapiṣṭi}
śuddhasūtaṃ palaikaṃ tu karṣārdhaṃ śuddhagandhakam
nidhāya tāmrakhalve tu tadadho'gniṃ mṛduṃ kṣipet /
karāṅguṣṭhena saṃmardya yāmādbhavati piṣṭikā
{gandhapiṣṭi:: stambhana}
tiktakośātakībījaṃ cāṇḍālīkanda eva ca /
nārīstanyena sampiṣya lepayed gandhapiṣṭikām
nikṣipetsūraṇe kande kṣīrakandodare tathā /
vandhyākarkoṭakīvajrakande vā kuḍuhuñjike
mukhaṃ kandasya majjābhī ruddhvā kandaṃ mṛdā lipet /
puṭayedbhūdhare yantre karīṣāgnau dināvadhi
ūrdhvādhaḥ parivartena yathā kando na dahyate /
tataḥ piṣṭīṃ samuddhṛtya stambhitā jāyate dhruvam
{gandhapiṣṭi:: stambhita:: jāraṇa}
athāsyā jāraṇā kāryā stanākhye lohasaṃpuṭe /
nidhāya jārayedgandhaṃ tulyaṃ tulyaṃ tu bhūdhare
jīrṇe gandhe punardeyaṃ yantre jāryaṃ ca pūrvavat /
evaṃ śataguṇaṃ jāryaṃ jīrṇe yantrātsamuddharet
sarvāsāṃ gandhapiṣṭīnāṃ rañjanaṃ syāttu jāraṇāt /
{gandhapiṣṭi:: māraṇa}
divyauṣadhagaṇadrāvaiḥ piṣṭiḥ khalve vimardayet /
dinānte golakaṃ kṛtvā bījair divyagaṇodbhavaiḥ
lepayedvajramūṣāṃ tu golaṃ tatra nirodhayet /
dinaikaṃ bhūdhare pacyādūrdhvādhaḥ parivartayet
samuddhṛtya punarmardyaṃ pūrvadrāvaistu pūrvavat /
puṭāntaṃ kārayed evaṃ daśavāraṃ punaḥ punaḥ
{gandhapiṣṭi:: vedha:: silver => gold}
mriyate nātra saṃdeho gandhapiṣṭyās tataḥ punaḥ /
mṛtapiṣṭipalaikaṃ tu peṣayedvāsakadravaiḥ
tatkalkairnāgapatraṃ tu lepayitvā palāṣṭakam /
chāyāśuṣkaṃ nyasetpiṇḍe vāsāpatrasamudbhave
taṃ piṇḍaṃ saṃpuṭe ruddhvā puṭedāraṇyakotpalaiḥ /
samuddhṛtya punardeyā palaikā mṛtapiṣṭikā
vāsādrāvairdinaṃ mardyaṃ taṃ golaṃ veṣṭayetpunaḥ /
vāsāpatrotthapiṇḍena ruddhvā gajapuṭe pacet
evaṃ punaḥ punaḥ kuryādraktavarṇaṃ mṛtaṃ bhavet /
tannāgaṃ palamātraṃ tu yāmaikaṃ vāsakadravaiḥ
marditaṃ lepayettena tāmrapatraṃ palāṣṭakam /
dinaikaṃ pācanāyantre pācayenmriyate dhruvam
ṣoḍaśāṃśena tenaiva tāre vedhaṃ pradāpayet /
tattāraṃ jāyate svarṇaṃ jāmbūnadasamaprabham
yayā kayā gandhapiṣṭyā stambhanaṃ jāraṇaṃ vinā /
pūrvavatkramayogena divyaṃ bhavati kāñcanam
{vedha:: silver => gold}
arjunasya tvaco bhasma vāsābhasma samaṃ samam /
gṛhakanyādravairmardyaṃ dinaikaṃ tena lepayet
kaṇṭavedhyaṃ nāgapatraṃ ruddhvā laghupuṭe pacet /
uddhṛtya mardayedyāmaṃ pūrvadrāvaiḥ sabhasmakaiḥ
ruddhvā gajapuṭe paktvā svāṅgaśītaṃ samuddharet /
evaṃ śatapuṭaiḥ pācyaṃ bhasma drāvaiśca mardayet
tenaiva tārapatrāṇi madhuliptāni lepayet /
ruddhvā gajapuṭe paktvā punarliptvā puṭe pacet
ityevaṃ tu tridhā kuryāttāramāyāti kāñcanam /
{vedha:: silver => gold}
lohapātre drute nāge cūrṇitaṃ rasakaṃ samam
kṣiptvā cullyāṃ pacedyāmaṃ cālyaṃ pāṣāṇamuṣṭinā /
yāmānte hiṅgulaṃ kṣepyaṃ cūrṇitaṃ nāgatulyakam
susūkṣmaṃ mardayettāvat dṛḍhaṃ pāṣāṇamuṣṭinā /
paceccaṇḍāgninā tāvaddinānāmekaviṃśatim
jāyate kuṅkumābhaṃ tu tāraṃ tenaiva vedhayet /
catuḥṣaṣṭitamāṃśena divyaṃ bhavati kāñcanam
{vedha:: silver => gold}
drāvayetkharpare nāgaṃ pādāṃśaṃ tatra nikṣipet /
ciñcāśvatthatvacaḥ kṣāraṃ lohadarvyā vimardayet
yāmānte tatsamuddhṛtya vajrīkṣīrairdināvadhi /
mardyaṃ khalve samuddhṛtya mṛdbhāṇḍāntarnirodhayet
pacedrātrau caturyāmaṃ cullyāṃ caṇḍāgninā punaḥ /
uddhṛtya mardayetkhalve vajrīkṣīrairdināvadhi
rātrau pācyaṃ divā mardyaṃ yāvat ṣaṇmāsameva ca /
yathā na patate tasmiñjalaṃ dhūlistu rakṣayet /
sahasrāṃśe dhṛte śare vedhe datte sukāñcanam
{vedha:: silver => gold}
śilāgandhakakarpūrakuṅkumaṃ mardayetsamam /
jambīrotthadravairyāmaṃ tatsamaṃ nāgapatrakam
liptvā liptvā puṭaiḥ pacyād yāvacchaṣṭipuṭī bhavet
tannāgaṃ vidyudābhāsaṃ jāyate tena vedhayet /
catuḥṣaṣṭitamāṃśena tāramāyāti kāñcanam /
{vedha:: silver => gold}
tīkṣṇaṃ śulbaṃ nāgavaṅgau drutaṃ nāgaṃ tu tutthakam /
cūrṇitaṃ bhāgamekaikaṃ dvau bhāgau hemamākṣikam
vajramūṣāgataṃ ruddhvā dhmātaṃ khoṭaṃ sucūrṇitam /
siddhacūrṇena saṃyuktaṃ tāramāyāti kāñcanam
{tārāriṣṭa}
śulbacūrṇaṃ tīkṣṇacūrṇaṃ tulyaṃ ruddhvā dhamet haṭhāt /
tatkhoṭaṃ siddhacūrṇaṃ ca mardyaṃ pācyaṃ ca pūrvavat
tenaiva madhuyuktena tārapatrāṇi lepayet /
ruddhvā gajapuṭe pacyādevaṃ vāratrayaṃ kṛte
pītavarṇaṃ bhavettattu tārāriṣṭaṃ nigadyate /
{tārāriṣṭa}
vaṅganāgasamaṃ kāntamathavā tāmranāgakam
mākṣikaṃ śulbatīkṣṇaṃ vā śulbanāgaṃ savaṅgakam /
ete yogāstu catvāraḥ pṛthak cūrṇāni kārayet
pṛthagdhmātāni khoṭāni siddhacūrṇayutāni ca /
mardanādipuṭāntāni tārāriṣṭakarāṇi vai
pūrvavallepayogena pratyekena tu kārayet /
tārāriṣṭasya tasyaiva svarṇīkaraṇamucyate
{vedha:: silver => gold}
śuddhavaikrāntabhāgaikaṃ kiṃvā vaikrāntasattvakam /
nāgacūrṇaṃ ca bhāgaikamandhamūṣāgataṃ dhamet
siddhacūrṇena saṃyuktaṃ mardanādipuṭāntakam /
kartavyaṃ pūrvavatprājñaistāmādāya vimardayet
madhunā yāmamātraṃ tu tena lepaṃ tu kārayet /
śatāṃśena tu patrāṇāṃ tārāriṣṭasya yatnataḥ
ruddhvā gajapuṭe pacyād divyaṃ bhavati kāñcanam /
{vedha:: silver => gold}
mūlapatraphalaṃ bilvācchākavṛkṣācca tattrayam /
śigrumūlaṃ rasaṃ caitanmardayetkiṃśukadravaiḥ
anena nāgacūrṇaṃ tu mardyaṃ mardyaṃ puṭe pacet /
evaṃ śatapuṭaiḥ pakvaṃ jāyate padmarāgavat
tenaiva tārapatrāṇi madhuliptāni lepayet /
ruddhvā gajapuṭe pacyādevaṃ vāratraye kṛte
tattāraṃ jāyate divyaṃ jāmbūnadasamaprabham /
{vedha:: silver => gold}
rājāvartaṃ hiṃgulakaṃ kaṃkuṣṭhaṃ ca pravālakam
pratyekaṃ karṣamātraṃ syādrasakasya palaṃ tathā /
sūkṣmacūrṇaṃ kṛtaṃ sarvaṃ siddhacūrṇena saṃyutam
andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ mardanādipuṭāntakam /
pūrvavat kārayetpaścānmadhunā saha miśrayet
tārāriṣṭasya patrāṇi lepayitvā puṭe pacet /
evaṃ vāratrayaṃ kuryād divyaṃ bhavati kāñcanam
{vedha:: silver => gold (with tārāriṣṭa)}
mākṣikaṃ daradaṃ tutthaṃ rājāvartaṃ pravālakam /
etāni samabhāgāni dvibhāgaṃ rasakaṃ bhavet
meṣīkṣīreṇa tatsarvaṃ dinamekaṃ vimardayet /
chāyāśuṣkaṃ tu tatkṛtvā tulyāṃśaṃ mitrapañcakam
dattvā tu mardayet khalve tārāriṣṭaṃ tu lepayet /
prathamaṃ samakalkena ruddhvā gajapuṭe pacet
ardhakalkena lepyātha pādakalkena vā punaḥ /
evaṃ puṭatrayaṃ deyaṃ divyaṃ bhavati kāñcanam
{vedha:: silver => gold (with tārāriṣṭa)}
rasakaṃ nāgasaṃtulyaṃ ruddhvā khoṭaṃ prakārayet /
siddhacūrṇena saṃyuktaṃ puṭāntaṃ pūrvavat kṛtam
tenaiva madhunoktena tārāriṣṭaṃ pralepayet /
ruddhvā ruddhvā puṭe pacyāt tridhā bhavati kāñcanam
{vedha:: silver => gold (with lead)}
gaṃdhakaṃ tālakaṃ śulvaṃ samahiṃgulapeṣitam /
mātuluṅgadravaiḥ sārdhaṃ nāgapatrāṇi tena vai
liptvā ruddhvā puṭe pacyātpunastenaiva mardayet /
evaṃ ṣaṣṭipuṭaiḥ pakvo nāgaḥ syātkuṅkumaprabhaḥ
tena tārasya patrāṇi madhuliptāni lepayet /
ruddhvā tīvrāgninā dhāmyamevaṃ vāratraye kṛte
tattāraṃ jāyate divyaṃ jāmbūnadasamaprabham /
{vedha:: lead => gold}
lāṅgalī girikarṇyagniḥ karavīrajamūlakam /
sauvīraṃ ṭaṅkaṇaṃ stanyaiḥ piṣṭvā piṇḍaṃ prakalpayet
caturdhā vimalā śuddhā teṣvekā palamātrakam /
dvipalaṃ pāradaṃ śuddhaṃ śuddhaṃ hemapalatrayam
yāmaikaṃ mardayet sarvaṃ pūrvapiṇḍodare kṣipet /
tatpiṇḍaṃ vajramūṣāyāṃ ruddhvā dhāmyaṃ haṭhāgninā /
tatkhoṭaṃ śatamāṃśena drutaṃ nāgaṃ tu vedhayet
tannāgena śatāṃśena drutaṃ śulbaṃ tu vedhayet /
tatkhoṭaṃ śatamāṃśena drutaṃ nāgaṃ tu vedhayet /
jāyate kanakaṃ divyaṃ devābharaṇamuttamam
{vedha:: silver => gold}
pāradaṃ kuṅkumaṃ gandhaṃ strīpuṣpeṇa dināvadhi /
mardayettulyatulyāṃśaṃ tena kalkena sādhayet
śuddhāni tārapatrāṇi liptvā ruddhvā dhameddhaṭhāt /
patraṃ kṛtvā punarlepyaṃ ruddhvā dhāmyaṃ ca pūrvavat
ityevaṃ saptadhā kuryāllepanaṃ drāvaṇaṃ kramāt /
tatastasyaiva patrāṇi tena kalkena lepayet
udghāṭaṃ drāvayettaṃ ca drutamājye vinikṣipet /
saptāhaṃ dhārayettasmindivyaṃ bhavati kāñcanam
{vedha:: silver => gold}
kuṅkumaṃ gandhakaṃ sūtaṃ mañjiṣṭhā tatsamaṃ samam /
śākavṛkṣaphaladrāvaiḥ supakvair mardayed dinam
tena tārasya patrāṇi praliptāni viśoṣayet /
āvartya ḍhālayettasmiṃstena kalkena bhāvitam
evaṃ punaḥ punaḥ kuryādekaviṃśativārakam /
tattāraṃ jāyate svarṇaṃ samyagdvādaśavarṇakam
{vedha:: silver => gold}
pāradaṃ kāntapāṣāṇaṃ gandhakaṃ raktacandanam /
rudantīdravasaṃyuktaṃ dinamekaṃ vimardayet
tena tārasya patrāṇi praviliptāni śoṣayet /
dhāmayedandhamūṣāyāmevaṃ kuryāttrisaptadhā
śākavṛkṣasya mūlaṃ tu bhāvyaṃ tatpatrajairdravaiḥ /
raktāśvamārajaiścaiva pṛthagbhāvyaṃ tridhā tridhā
anena pūrvatārasya drutasya prativāpanam /
dāpayetsaptavāraṃ tu divyaṃ bhavati kāñcanam
{siddhacūrṇa}
gandhakaṃ gandhamūlī ca ravidugdhena mardayet /
mṛṇmaye saṃpuṭe ruddhvā māsaṃ bhūmau vinikṣipet
uddhṛtya tena tārasya patralepaṃ tu kārayet /
pūrvatāre drute deyaḥ prativāpaḥ punaḥ punaḥ
saptaviṃśatime vāpe tattāraṃ kāñcanaṃ bhavet /
{siddhacūrṇa}
śuddhasūtasamaṃ gandhaṃ khalve mardyaṃ dināvadhi
jāyate kajjalī śreṣṭhā sarvakāryakarī śubhā /
kajjalī ṭaṅkaṇaṃ tāpyaṃ pratyekaṃ karṣamātrakam
karṣadvayaṃ śuddhagandhaṃ yāmaṃ sarvaṃ vicūrṇayet /
siddhacūrṇamidaṃ khyātaṃ bhavet pādādikaṃ palam
yatra yatra milatyetattatra cūrṇaṃ palaṃ palam /
yojayellohavādeṣu tadidānīṃ nigadyate
{vedha, rañjana:: silver => gold}
tāmratīkṣṇārakāntānāṃ cūrṇam ekasya cāharet /
yathā lohe palaikaṃ tu siddhacūrṇena saṃyutam
vajramūṣāgataṃ ruddhvā dhmātaṃ khoṭaṃ bhavettu tat /
tulyairbhūnāgajīvairvā gandhakena samena vā
mardayenmātuluṅgāmlaiḥ pūrvakhoṭaṃ dināvadhi /
tatpiṇḍaṃ pakvamūṣāyāṃ ruddhvā gajapuṭe pacet
āraṇyopalakairevaṃ puṭaṃ dadyāccaturdaśa /
indragopakasaṃkāśaṃ jāyate pūjayecchivam
kṣaudrayuktena tenaiva tārapatrāṇi lepayet /
ruddhvā dhametpuṭedvātha evaṃ vāratraye kṛte
jāyate kanakaṃ divyaṃ siddho'yaṃ tārarañjakaḥ /
ityevaṃ sarvayogānāmatratyānāṃ pṛthak pṛthak
siddhacūrṇena saṃyuktaṃ kartavyaṃ vidhinā budhaiḥ /
{vedha:: silver => gold}
śulbaṃ nāgaṃ samaṃ dhāmyaṃ samaṃ vā śulvavaṅgakam
āvartate tu taccūrṇaṃ siddhacūrṇena pūrvavat /
śulbaṃ nāgaṃ vaṅgaghoṣaṃ yatheṣṭaikaṃ vicūrṇayet
tatsamaṃ tīkṣṇacūrṇaṃ ca tvandhamūṣāgataṃ dhamet /
etatkhoṭaṃ vicūrṇyātha siddhacūrṇena saṃyutam
pūrvavat kramayogena tāramāyāti kāñcanam /
{??}
śulbasya bhāgatritayamekaikaṃ nāgavaṅgayoḥ
samāvartya vicūrṇyātha siddhacūrṇena pūrvavat /
nāgamekaṃ dvayaṃ śulbaṃ tacchulvenaiva pannagam
ruddhvā dhmātaṃ ca taccūrṇya siddhacūrṇena pūrvavat /
siddhacūrṇatrayo bhāgā bhāgaikaṃ hemagairikam
ruddhvā dhmātaṃ punaścūrṇya siddhacūrṇena pūrvavat /
{vedha:: silver => gold}
gandhakena hataṃ śulvaṃ mākṣikaṃ ca samaṃ samam
haṃsapāccitrakadrāvair dinamekaṃ vimardayet /
tenaiva tārapatrāṇi liptvā ruddhvā puṭe pacet
tam uddhṛtya dhametpaścātkṛtvā patrāṇi lepayet /
pūrvakalkena ruddhvātha puṭaṃ dattvā samuddharet
ityevaṃ daśadhā kuryāttāramāyāti kāñcanam /
{silver:: rañjana}
tīkṣṇaṃ dvayaṃ trayaṃ ghoṣamāraṃ bhāgacatuṣṭayam
navabhāgaṃ tāmracūrṇaṃ nāgaṃ ca navabhāgakam /
aṃdhamūṣāgataṃ dhmātaṃ tat khoṭaṃ sūkṣmacūrṇitam
siddhacūrṇena saṃyuktaṃ pūrvavat tārarañjanam /
{??}
mṛtanāgasamaṃ tutthaṃ dvābhyāṃ tulyaṃ ca mākṣikam
kevalaṃ mṛtanāgaṃ vā siddhacūrṇena pūrvavat /
{vedha:: silver => gold}
nāgābhraṃ vātha vaṅgābhramandhayitvā dhameddhaṭhāt
tatkhoṭaṃ sūkṣmacūrṇaṃ tu siddhacūrṇena saṃyutam /
pūrvavat kramayogena tāramāyāti kāñcanam
{vedha:: silver => gold}
tīkṣṇaṃ śulbaṃ nāgavaṅgaṃ mṛtaṃ nāgaṃ tu tutthakam /
cūrṇitaṃ bhāgamekaikaṃ dvau bhāgau hemamākṣikam
vajramūṣāgataṃ ruddhvā dhmātaṃ khoṭaṃ sucūrṇitam /
siddhacūrṇena saṃyuktaṃ tāramāyāti kāñcanam
{tārāriṣṭa:: production}
śulbacūrṇaṃ tīkṣṇacūrṇaṃ tulyaṃ ruddhvā dhameddhaṭhāt /
tat khoṭaṃ siddhacūrṇaṃ tu mardyaṃ pācyaṃ ca pūrvavat
tenaiva madhuyuktena tārapatrāṇi lepayet /
ruddhvā gajapuṭe pacyādevaṃ vāratraye kṛte
pītavarṇaṃ bhavettattu tārāriṣṭaṃ nigadyate /
{tārāriṣṭa:: production}
vaṅgaṃ nāgaṃ samaṃ kāntamathavā tāmranāgakam
mākṣikaṃ śulbatīkṣṇaṃ ca śulvaṃ nāgaṃ savaṅgakam /
ete yogāstu catvāraḥ pṛthak cūrṇāni kārayet
pṛthagdhmātāni khoṭāni siddhacūrṇayutāni ca /
mardanādipuṭāntāni tārāriṣṭakarāṇi vai
{vedha:: silver => gold (with tārāriṣṭa)}
pūrvavallepayogena pratyekena tu kārayet /
tārāriṣṭasya tasyaiva svarṇīkaraṇamucyate
{vedha:: silver => gold (with tārāriṣṭa)}
śuddhavaikrāntabhāgaikaṃ kiṃvā vaikrāntasattvakam /
nāgacūrṇaṃ tu bhāgaikamandhamūṣāgataṃ dhamet
siddhacūrṇena saṃyuktaṃ mardanādipuṭāntakam /
kartavyaṃ pūrvavatprājñaistamādāya vimardayet
madhunā yāmamātraṃ tu tena lepaṃ tu kārayet /
śatāṃśena tu patrāṇāṃ tārāriṣṭasya yatnataḥ
ruddhvā gajapuṭe paktvā divyaṃ bhavati kāñcanam /
{vedha:: silver => gold (with tārāriṣṭa)}
rājāvartaṃ hiṅgulakaṃ kaṃkuṣṭhaṃ ca pravālakam
pratyekaṃ karṣamātraṃ syādrasakasya palaṃ tathā /
sūkṣmacūrṇaṃ kṛtaṃ sarvaṃ siddhacūrṇena saṃyutam
andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ mardanādipuṭāntakam /
pūrvavat kārayetpaścānmadhunā saha miśrayet
tārāriṣṭasya patrāṇi lepayitvā puṭe pacet /
evaṃ vāratrayaṃ kuryāddivyaṃ bhavati kāñcanam
{vedha:: silver => gold (with tārāriṣṭa)}
mākṣikaṃ daradaṃ tutthaṃ rājāvartaṃ pravālakam /
etāni samabhāgāni dvibhāgo rasako bhavet
meṣīkṣīreṇa tatsarvaṃ dinamekaṃ vimardayet /
chāyāśuṣkaṃ tu tatkṛtvā tulyāṃśaṃ mitrapaṃcakam
dattvā tu mardayet khalve tārāriṣṭaṃ tu lepayet /
prathamaṃ samakalkena ruddhvā gajapuṭe pacet
ardhakalkena lepyo'tha pādakalkena vai punaḥ /
evaṃ puṭatraye datte divyaṃ bhavati kāṃcanam
{vedha:: silver => gold (with tārāriṣṭa)}
rasakaṃ nāgasaṃtulyaṃ ruddhvā khoṭaṃ prakārayet /
siddhacūrṇena saṃyuktaṃ puṭānte pūrvavatkṛtam
tenaiva madhunāktena tārāriṣṭaṃ pralepayet /
ruddhvā ruddhvā puṭaiḥ pacyāttridhā bhavati kāñcanam
{vedha:: silver => gold (with copper)}
śulbapatrāṇi taptāni āranāle vinikṣipet /
punaḥ pācyaṃ punaḥ kṣepyaṃ yāvattatraiva śīryate
tatpatramāranālasthaṃ kṣālayedāranālakaiḥ /
pādāṃśaṃ ṭaṅkaṇaṃ dattvā yāmamamlena peṣayet
ruddhvā laghupuṭaiḥ pacyādevaṃ śatapuṭaiḥ pacet /
madhvājyaṃ ṭaṅkaṇaḥ paścātpacyādruddhvā dhameddhaṭhāt
tacchulbaṃ kālikāhīnaṃ jāyate śukatuṇḍavat /
tacchulbaṃ triguṇaṃ tāre nirvāpyaṃ kāñcanaṃ bhavet
{vedha:: silver => gold}
śigrupatrasamaiḥ patrairmūlaiḥ pravālasaṃnibhaiḥ /
jñeyā divyauṣadhī siddhā nāmnā sā kīṭamāriṇī
taddravaiḥ pārado mardyo yāvatsaptadināvadhi /
tenaiva tārapatrāṇi praliptāni viśoṣayet
ruddhvā gajapuṭe pacyādevaṃ kuryāttrisaptadhā /
jāyate kanakaṃ divyaṃ purā nāgārjunoditam
{vedha:: silver => gold}
śuddhasūtasamā rājī sūtapādaṃ ca gandhakam /
mṛdbhāṇḍe pācayeccullyāṃ dhattūradravasaṃyutam
vāsākāṣṭhena tanmardyaṃ dravo deyaḥ punaḥ punaḥ /
evaṃ dinatrayaṃ kuryājjāyate bhasmasūtakaḥ
tanmardyaṃ mātuluṅgāmlairdinamekaṃ tu tena vai /
catuḥṣaṣṭitamāṃśena tārapatrāṇi lepayet
ruddhvā gajapuṭe pacyādevaṃ vāratraye kṛte /
tattāraṃ jāyate svarṇaṃ mahādevena bhāṣitam
tārasya rañjanamidaṃ sukhabhogahetuṃ kṛtvā vivekamatibhirbhuvane janānām /
deyaṃ sadā sakalakīrtiśubhāptisiddhyai no cedvane vasatireva parā hi dhanyā
Original text: Rasaratnākara · Edition: Vaidya Jadavji Tricumji Acarya Benares : Caukhamba Sanskrit Office, 1939 · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0