Language

ENहिગુ
Scripture Library

Rasaratnākara · Chapter 3.4

3.4.1

RRĀ, 3, 4
samyak siddhamatāntaraiḥ samucitaiḥ satsaṃpradāyaiḥ śubhaiḥ khyātair gandhakajāraṇādivividhairyogaiḥ susiddhaiḥ kramāt /
yaddṛṣṭaṃ sulabhaṃ suvarṇakaraṇaṃ tārasya saṃraṃjanāt /
satyaṃ sajjanarakṣaṇāturatayā saṃtanyate tattvataḥ

3.4.2

{gandhapiṣṭi}
daśaniṣkaṃ śuddhasūtaṃ niṣkaikaṃ śuddhagandhakam /
stokaṃ stokaṃ kṣipetkhalve mardakena śanaiḥ śanaiḥ

3.4.3

kuṭṭanājjāyate piṣṭiḥ seyaṃ gandhakapiṣṭikā /
{svarṇapiṣṭi}
bhāgatrayaṃ śuddhasūtaṃ bhāgaikaṃ śuddhahāṭakam

3.4.4

amlena mardayedyāmaṃ khyāteyaṃ svarṇapiṣṭikā /
{sulfur:: ṣaḍguṇajāraṇa}
gandhapiṣṭiṃ hemapiṣṭyā samayā veṣṭayedbahiḥ

3.4.5

vastreṇa veṣṭayed gāḍhaṃ sūtākhye lohasaṃpuṭe /
nidhāya poṭalīmadhye sarvatulyaṃ ca gandhakam

3.4.6

kṣiptvā nirodhayetsaṃdhiṃ mṛlloṇena ca rodhayet /
bhūdharākhye puṭe paktvā jīrṇe gandhaṃ punaḥ kṣipet

3.4.7

ṣaḍguṇe gandhake jīrṇe śanairvastraṃ nivārayet /
punaḥ punaḥ samaṃ gandhaṃ dattvā jāryaṃ śanaiḥ śanaiḥ

3.4.8

niḥśeṣaṃ naiva kartavyaṃ pramādādyāti sūtakaḥ /
evaṃ śataguṇe jīrṇe yantrāduddhṛtya piṣṭikām

3.4.9

{vedha:: silver => gold}
tattulye saṃpuṭe hemni ruddhvā bāhye ca veṣṭayet /
kumārīdravapiṣṭena kācenāṅgulamātrakam

3.4.10

tadbahiṣṭaṅkaṇenaiva loṇamṛttikayā tataḥ /
veṣṭyam aṅgulitailena sūryatāpena śoṣitam

3.4.11

koṣṭhīyantre gataṃ dhāmyaṃ vaṅkanāle dṛḍhāgninā /
tatkhoṭaṃ jāyate divyaṃ sindūrāruṇasaṃnibham

3.4.12

tena vedhastu tārasya drutasya śatabhāgataḥ /
deyaḥ saṃjāyate svarṇaṃ siddhayoga udāhṛtaḥ

3.4.13

{gandhapiṣṭi}
gandhakaṃ śodhitaṃ cūrṇyaṃ saptadhā kanakadravaiḥ /
bhāvayedātape tadvannārīṇāṃ rajasā punaḥ

3.4.14

tad gandhaṃ karṣamekaṃ tu narapittena lolitam /
palaikaṃ pāradaṃ śuddham ātape kharpare kṣipet

3.4.15

tatpṛṣṭhe lolitaṃ gandhaṃ kṣiptvāṅguṣṭhena mardayet /
piṣṭikā jāyate divyā sarvakāmaphalapradā

3.4.16

{gandhapiṣṭi}
tilaparṇīrasenaiva saptadhā śuddhagaṃdhakam /
bhāvayetpeṣayettacca chāyāśuṣkaṃ punaḥ punaḥ

3.4.17

śuddhaṃ sūtaṃ palaikaṃ ca mūṣāyāṃ hi nidhāpayet /
śuddhasvarṇasya gulikāṃ niṣkamātrāṃ vinikṣipet

3.4.18

tāṃ mūṣāṃ vālukāyantre sthāpayetpūrvagandhakam /
truṭiśastruṭiśo dattvā cullyāṃ mandāgninā pacet

3.4.19

pādāṃśe gandhake jīrṇe jāyate gandhapiṣṭikā /
gandhapiṣṭiḥ pṛthaggrāhyā svarṇasya gulikāṃ vinā

3.4.20

{gandhapiṣṭi}
chāyāyāṃ gandhakaṃ bhāvyaṃ śatadhā markaṭīdravaiḥ /
gharme mṛtkharpare sūtaṃ kṣipet kiṃcic ca gandhakam

3.4.21

markaṭīdravasaṃyuktaṃ jīrṇe gandhe dravaṃ punaḥ /
deyaṃ pādāṃśakaṃ yāvadgandhakaṃ sadravaṃ kramāt

3.4.22

jāyate piṣṭikā divyā sarvakāmaphalapradā /
{gandhapiṣṭi}
gandhakaṃ sūkṣmacūrṇaṃ tu kāñjikaiḥ kṣālayettridhā

3.4.23

tridhā jambīrajairdrāvairhaṃsapādyāśca saptadhā /
karpūraṃ ca pṛthagbhāvyaṃ śvetādrikarṇikādravaiḥ

3.4.24

ātape trīṇi vārāṇi tato jāraṇamārabhet /
dviguñjāmātrakarpūrair yantragarbhaṃ pralepayet

3.4.25

tadgarbhe bhāvitaṃ gandhaṃ sārdhaniṣkaṃ pradāpayet /
śuddhasūtaṃ palaṃ cārdhaṃ karpūraṃ pūrvatulyakam

3.4.26

pūrvatulyaṃ tato gandhaṃ krameṇātha pradāpayet /
śvetādrikarṇikāmūlaṃ gomūtreṇa prapeṣayet

3.4.27

ācchādya tena kalkena śarāveṇa nirudhya ca /
pācayennalikāyantre dinānte taṃ samuddharet

3.4.28

karpūrādi punardeyaṃ tadvajjāryaṃ dināvadhi /
ityevaṃ tu punaḥ kuryājjāyate gandhapiṣṭikā

3.4.29

{gandhapiṣṭi}
pāradasya palaikaṃ tu karṣaikaṃ śuddhagandhakam /
snigdhakhalve karāṅgulyā devadālīdrave plutam

3.4.30

mardayedātape tīvre jāyate gandhapiṣṭikā /
{gandhapiṣṭi}
śuddhasūtaṃ palaikaṃ tu karṣārdhaṃ śuddhagandhakam

3.4.31

nidhāya tāmrakhalve tu tadadho'gniṃ mṛduṃ kṣipet /
karāṅguṣṭhena saṃmardya yāmādbhavati piṣṭikā

3.4.32

{gandhapiṣṭi:: stambhana}
tiktakośātakībījaṃ cāṇḍālīkanda eva ca /
nārīstanyena sampiṣya lepayed gandhapiṣṭikām

3.4.33

nikṣipetsūraṇe kande kṣīrakandodare tathā /
vandhyākarkoṭakīvajrakande vā kuḍuhuñjike

3.4.34

mukhaṃ kandasya majjābhī ruddhvā kandaṃ mṛdā lipet /
puṭayedbhūdhare yantre karīṣāgnau dināvadhi

3.4.35

ūrdhvādhaḥ parivartena yathā kando na dahyate /
tataḥ piṣṭīṃ samuddhṛtya stambhitā jāyate dhruvam

3.4.36

{gandhapiṣṭi:: stambhita:: jāraṇa}
athāsyā jāraṇā kāryā stanākhye lohasaṃpuṭe /
nidhāya jārayedgandhaṃ tulyaṃ tulyaṃ tu bhūdhare

3.4.37

jīrṇe gandhe punardeyaṃ yantre jāryaṃ ca pūrvavat /
evaṃ śataguṇaṃ jāryaṃ jīrṇe yantrātsamuddharet

3.4.38

sarvāsāṃ gandhapiṣṭīnāṃ rañjanaṃ syāttu jāraṇāt /
{gandhapiṣṭi:: māraṇa}
divyauṣadhagaṇadrāvaiḥ piṣṭiḥ khalve vimardayet /
dinānte golakaṃ kṛtvā bījair divyagaṇodbhavaiḥ

3.4.39

lepayedvajramūṣāṃ tu golaṃ tatra nirodhayet /
dinaikaṃ bhūdhare pacyādūrdhvādhaḥ parivartayet

3.4.40

samuddhṛtya punarmardyaṃ pūrvadrāvaistu pūrvavat /
puṭāntaṃ kārayed evaṃ daśavāraṃ punaḥ punaḥ

3.4.41

{gandhapiṣṭi:: vedha:: silver => gold}
mriyate nātra saṃdeho gandhapiṣṭyās tataḥ punaḥ /
mṛtapiṣṭipalaikaṃ tu peṣayedvāsakadravaiḥ

3.4.42

tatkalkairnāgapatraṃ tu lepayitvā palāṣṭakam /
chāyāśuṣkaṃ nyasetpiṇḍe vāsāpatrasamudbhave

3.4.43

taṃ piṇḍaṃ saṃpuṭe ruddhvā puṭedāraṇyakotpalaiḥ /
samuddhṛtya punardeyā palaikā mṛtapiṣṭikā

3.4.44

vāsādrāvairdinaṃ mardyaṃ taṃ golaṃ veṣṭayetpunaḥ /
vāsāpatrotthapiṇḍena ruddhvā gajapuṭe pacet

3.4.45

evaṃ punaḥ punaḥ kuryādraktavarṇaṃ mṛtaṃ bhavet /
tannāgaṃ palamātraṃ tu yāmaikaṃ vāsakadravaiḥ

3.4.46

marditaṃ lepayettena tāmrapatraṃ palāṣṭakam /
dinaikaṃ pācanāyantre pācayenmriyate dhruvam

3.4.47

ṣoḍaśāṃśena tenaiva tāre vedhaṃ pradāpayet /
tattāraṃ jāyate svarṇaṃ jāmbūnadasamaprabham

3.4.48

yayā kayā gandhapiṣṭyā stambhanaṃ jāraṇaṃ vinā /
pūrvavatkramayogena divyaṃ bhavati kāñcanam

3.4.49

{vedha:: silver => gold}
arjunasya tvaco bhasma vāsābhasma samaṃ samam /
gṛhakanyādravairmardyaṃ dinaikaṃ tena lepayet

3.4.50

kaṇṭavedhyaṃ nāgapatraṃ ruddhvā laghupuṭe pacet /
uddhṛtya mardayedyāmaṃ pūrvadrāvaiḥ sabhasmakaiḥ

3.4.51

ruddhvā gajapuṭe paktvā svāṅgaśītaṃ samuddharet /
evaṃ śatapuṭaiḥ pācyaṃ bhasma drāvaiśca mardayet

3.4.52

tenaiva tārapatrāṇi madhuliptāni lepayet /
ruddhvā gajapuṭe paktvā punarliptvā puṭe pacet

3.4.53

ityevaṃ tu tridhā kuryāttāramāyāti kāñcanam /
{vedha:: silver => gold}
lohapātre drute nāge cūrṇitaṃ rasakaṃ samam

3.4.54

kṣiptvā cullyāṃ pacedyāmaṃ cālyaṃ pāṣāṇamuṣṭinā /
yāmānte hiṅgulaṃ kṣepyaṃ cūrṇitaṃ nāgatulyakam

3.4.55

susūkṣmaṃ mardayettāvat dṛḍhaṃ pāṣāṇamuṣṭinā /
paceccaṇḍāgninā tāvaddinānāmekaviṃśatim

3.4.56

jāyate kuṅkumābhaṃ tu tāraṃ tenaiva vedhayet /
catuḥṣaṣṭitamāṃśena divyaṃ bhavati kāñcanam

3.4.57

{vedha:: silver => gold}
drāvayetkharpare nāgaṃ pādāṃśaṃ tatra nikṣipet /
ciñcāśvatthatvacaḥ kṣāraṃ lohadarvyā vimardayet

3.4.58

yāmānte tatsamuddhṛtya vajrīkṣīrairdināvadhi /
mardyaṃ khalve samuddhṛtya mṛdbhāṇḍāntarnirodhayet

3.4.59

pacedrātrau caturyāmaṃ cullyāṃ caṇḍāgninā punaḥ /
uddhṛtya mardayetkhalve vajrīkṣīrairdināvadhi

3.4.60

rātrau pācyaṃ divā mardyaṃ yāvat ṣaṇmāsameva ca /
yathā na patate tasmiñjalaṃ dhūlistu rakṣayet /
sahasrāṃśe dhṛte śare vedhe datte sukāñcanam

3.4.61

{vedha:: silver => gold}
śilāgandhakakarpūrakuṅkumaṃ mardayetsamam /
jambīrotthadravairyāmaṃ tatsamaṃ nāgapatrakam

3.4.62

liptvā liptvā puṭaiḥ pacyād yāvacchaṣṭipuṭī bhavet

3.4.63

tannāgaṃ vidyudābhāsaṃ jāyate tena vedhayet /
catuḥṣaṣṭitamāṃśena tāramāyāti kāñcanam /
{vedha:: silver => gold}
tīkṣṇaṃ śulbaṃ nāgavaṅgau drutaṃ nāgaṃ tu tutthakam /
cūrṇitaṃ bhāgamekaikaṃ dvau bhāgau hemamākṣikam

3.4.64

vajramūṣāgataṃ ruddhvā dhmātaṃ khoṭaṃ sucūrṇitam /
siddhacūrṇena saṃyuktaṃ tāramāyāti kāñcanam

3.4.65

{tārāriṣṭa}
śulbacūrṇaṃ tīkṣṇacūrṇaṃ tulyaṃ ruddhvā dhamet haṭhāt /
tatkhoṭaṃ siddhacūrṇaṃ ca mardyaṃ pācyaṃ ca pūrvavat

3.4.66

tenaiva madhuyuktena tārapatrāṇi lepayet /
ruddhvā gajapuṭe pacyādevaṃ vāratrayaṃ kṛte

3.4.67

pītavarṇaṃ bhavettattu tārāriṣṭaṃ nigadyate /
{tārāriṣṭa}
vaṅganāgasamaṃ kāntamathavā tāmranāgakam

3.4.68

mākṣikaṃ śulbatīkṣṇaṃ vā śulbanāgaṃ savaṅgakam /
ete yogāstu catvāraḥ pṛthak cūrṇāni kārayet

3.4.69

pṛthagdhmātāni khoṭāni siddhacūrṇayutāni ca /
mardanādipuṭāntāni tārāriṣṭakarāṇi vai

3.4.70

pūrvavallepayogena pratyekena tu kārayet /
tārāriṣṭasya tasyaiva svarṇīkaraṇamucyate

3.4.71

{vedha:: silver => gold}
śuddhavaikrāntabhāgaikaṃ kiṃvā vaikrāntasattvakam /
nāgacūrṇaṃ ca bhāgaikamandhamūṣāgataṃ dhamet

3.4.72

siddhacūrṇena saṃyuktaṃ mardanādipuṭāntakam /
kartavyaṃ pūrvavatprājñaistāmādāya vimardayet

3.4.73

madhunā yāmamātraṃ tu tena lepaṃ tu kārayet /
śatāṃśena tu patrāṇāṃ tārāriṣṭasya yatnataḥ

3.4.74

ruddhvā gajapuṭe pacyād divyaṃ bhavati kāñcanam /
{vedha:: silver => gold}
mūlapatraphalaṃ bilvācchākavṛkṣācca tattrayam /
śigrumūlaṃ rasaṃ caitanmardayetkiṃśukadravaiḥ

3.4.75

anena nāgacūrṇaṃ tu mardyaṃ mardyaṃ puṭe pacet /
evaṃ śatapuṭaiḥ pakvaṃ jāyate padmarāgavat

3.4.76

tenaiva tārapatrāṇi madhuliptāni lepayet /
ruddhvā gajapuṭe pacyādevaṃ vāratraye kṛte

3.4.77

tattāraṃ jāyate divyaṃ jāmbūnadasamaprabham /
{vedha:: silver => gold}
rājāvartaṃ hiṃgulakaṃ kaṃkuṣṭhaṃ ca pravālakam

3.4.78

pratyekaṃ karṣamātraṃ syādrasakasya palaṃ tathā /
sūkṣmacūrṇaṃ kṛtaṃ sarvaṃ siddhacūrṇena saṃyutam

3.4.79

andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ mardanādipuṭāntakam /
pūrvavat kārayetpaścānmadhunā saha miśrayet

3.4.80

tārāriṣṭasya patrāṇi lepayitvā puṭe pacet /
evaṃ vāratrayaṃ kuryād divyaṃ bhavati kāñcanam

3.4.81

{vedha:: silver => gold (with tārāriṣṭa)}
mākṣikaṃ daradaṃ tutthaṃ rājāvartaṃ pravālakam /
etāni samabhāgāni dvibhāgaṃ rasakaṃ bhavet

3.4.82

meṣīkṣīreṇa tatsarvaṃ dinamekaṃ vimardayet /
chāyāśuṣkaṃ tu tatkṛtvā tulyāṃśaṃ mitrapañcakam

3.4.83

dattvā tu mardayet khalve tārāriṣṭaṃ tu lepayet /
prathamaṃ samakalkena ruddhvā gajapuṭe pacet

3.4.84

ardhakalkena lepyātha pādakalkena vā punaḥ /
evaṃ puṭatrayaṃ deyaṃ divyaṃ bhavati kāñcanam

3.4.85

{vedha:: silver => gold (with tārāriṣṭa)}
rasakaṃ nāgasaṃtulyaṃ ruddhvā khoṭaṃ prakārayet /
siddhacūrṇena saṃyuktaṃ puṭāntaṃ pūrvavat kṛtam

3.4.86

tenaiva madhunoktena tārāriṣṭaṃ pralepayet /
ruddhvā ruddhvā puṭe pacyāt tridhā bhavati kāñcanam

3.4.87

{vedha:: silver => gold (with lead)}
gaṃdhakaṃ tālakaṃ śulvaṃ samahiṃgulapeṣitam /
mātuluṅgadravaiḥ sārdhaṃ nāgapatrāṇi tena vai

3.4.88

liptvā ruddhvā puṭe pacyātpunastenaiva mardayet /
evaṃ ṣaṣṭipuṭaiḥ pakvo nāgaḥ syātkuṅkumaprabhaḥ

3.4.89

tena tārasya patrāṇi madhuliptāni lepayet /
ruddhvā tīvrāgninā dhāmyamevaṃ vāratraye kṛte

3.4.90

tattāraṃ jāyate divyaṃ jāmbūnadasamaprabham /
{vedha:: lead => gold}
lāṅgalī girikarṇyagniḥ karavīrajamūlakam /
sauvīraṃ ṭaṅkaṇaṃ stanyaiḥ piṣṭvā piṇḍaṃ prakalpayet

3.4.91

caturdhā vimalā śuddhā teṣvekā palamātrakam /
dvipalaṃ pāradaṃ śuddhaṃ śuddhaṃ hemapalatrayam

3.4.92

yāmaikaṃ mardayet sarvaṃ pūrvapiṇḍodare kṣipet /
tatpiṇḍaṃ vajramūṣāyāṃ ruddhvā dhāmyaṃ haṭhāgninā /
tatkhoṭaṃ śatamāṃśena drutaṃ nāgaṃ tu vedhayet

3.4.93

tannāgena śatāṃśena drutaṃ śulbaṃ tu vedhayet /
tatkhoṭaṃ śatamāṃśena drutaṃ nāgaṃ tu vedhayet /
jāyate kanakaṃ divyaṃ devābharaṇamuttamam

3.4.94

{vedha:: silver => gold}
pāradaṃ kuṅkumaṃ gandhaṃ strīpuṣpeṇa dināvadhi /
mardayettulyatulyāṃśaṃ tena kalkena sādhayet

3.4.95

śuddhāni tārapatrāṇi liptvā ruddhvā dhameddhaṭhāt /
patraṃ kṛtvā punarlepyaṃ ruddhvā dhāmyaṃ ca pūrvavat

3.4.96

ityevaṃ saptadhā kuryāllepanaṃ drāvaṇaṃ kramāt /
tatastasyaiva patrāṇi tena kalkena lepayet

3.4.97

udghāṭaṃ drāvayettaṃ ca drutamājye vinikṣipet /
saptāhaṃ dhārayettasmindivyaṃ bhavati kāñcanam

3.4.98

{vedha:: silver => gold}
kuṅkumaṃ gandhakaṃ sūtaṃ mañjiṣṭhā tatsamaṃ samam /
śākavṛkṣaphaladrāvaiḥ supakvair mardayed dinam

3.4.99

tena tārasya patrāṇi praliptāni viśoṣayet /
āvartya ḍhālayettasmiṃstena kalkena bhāvitam

3.4.100

evaṃ punaḥ punaḥ kuryādekaviṃśativārakam /
tattāraṃ jāyate svarṇaṃ samyagdvādaśavarṇakam

3.4.101

{vedha:: silver => gold}
pāradaṃ kāntapāṣāṇaṃ gandhakaṃ raktacandanam /
rudantīdravasaṃyuktaṃ dinamekaṃ vimardayet

3.4.102

tena tārasya patrāṇi praviliptāni śoṣayet /
dhāmayedandhamūṣāyāmevaṃ kuryāttrisaptadhā

3.4.103

śākavṛkṣasya mūlaṃ tu bhāvyaṃ tatpatrajairdravaiḥ /
raktāśvamārajaiścaiva pṛthagbhāvyaṃ tridhā tridhā

3.4.104

anena pūrvatārasya drutasya prativāpanam /
dāpayetsaptavāraṃ tu divyaṃ bhavati kāñcanam

3.4.105

{siddhacūrṇa}
gandhakaṃ gandhamūlī ca ravidugdhena mardayet /
mṛṇmaye saṃpuṭe ruddhvā māsaṃ bhūmau vinikṣipet

3.4.106

uddhṛtya tena tārasya patralepaṃ tu kārayet /
pūrvatāre drute deyaḥ prativāpaḥ punaḥ punaḥ

3.4.107

saptaviṃśatime vāpe tattāraṃ kāñcanaṃ bhavet /
{siddhacūrṇa}
śuddhasūtasamaṃ gandhaṃ khalve mardyaṃ dināvadhi

3.4.108

jāyate kajjalī śreṣṭhā sarvakāryakarī śubhā /
kajjalī ṭaṅkaṇaṃ tāpyaṃ pratyekaṃ karṣamātrakam

3.4.109

karṣadvayaṃ śuddhagandhaṃ yāmaṃ sarvaṃ vicūrṇayet /
siddhacūrṇamidaṃ khyātaṃ bhavet pādādikaṃ palam

3.4.110

yatra yatra milatyetattatra cūrṇaṃ palaṃ palam /
yojayellohavādeṣu tadidānīṃ nigadyate

3.4.111

{vedha, rañjana:: silver => gold}
tāmratīkṣṇārakāntānāṃ cūrṇam ekasya cāharet /
yathā lohe palaikaṃ tu siddhacūrṇena saṃyutam

3.4.112

vajramūṣāgataṃ ruddhvā dhmātaṃ khoṭaṃ bhavettu tat /
tulyairbhūnāgajīvairvā gandhakena samena vā

3.4.113

mardayenmātuluṅgāmlaiḥ pūrvakhoṭaṃ dināvadhi /
tatpiṇḍaṃ pakvamūṣāyāṃ ruddhvā gajapuṭe pacet

3.4.114

āraṇyopalakairevaṃ puṭaṃ dadyāccaturdaśa /
indragopakasaṃkāśaṃ jāyate pūjayecchivam

3.4.115

kṣaudrayuktena tenaiva tārapatrāṇi lepayet /
ruddhvā dhametpuṭedvātha evaṃ vāratraye kṛte

3.4.116

jāyate kanakaṃ divyaṃ siddho'yaṃ tārarañjakaḥ /
ityevaṃ sarvayogānāmatratyānāṃ pṛthak pṛthak

3.4.117

siddhacūrṇena saṃyuktaṃ kartavyaṃ vidhinā budhaiḥ /
{vedha:: silver => gold}
śulbaṃ nāgaṃ samaṃ dhāmyaṃ samaṃ vā śulvavaṅgakam

3.4.118

āvartate tu taccūrṇaṃ siddhacūrṇena pūrvavat /
śulbaṃ nāgaṃ vaṅgaghoṣaṃ yatheṣṭaikaṃ vicūrṇayet

3.4.119

tatsamaṃ tīkṣṇacūrṇaṃ ca tvandhamūṣāgataṃ dhamet /
etatkhoṭaṃ vicūrṇyātha siddhacūrṇena saṃyutam

3.4.120

pūrvavat kramayogena tāramāyāti kāñcanam /
{??}
śulbasya bhāgatritayamekaikaṃ nāgavaṅgayoḥ

3.4.121

samāvartya vicūrṇyātha siddhacūrṇena pūrvavat /
nāgamekaṃ dvayaṃ śulbaṃ tacchulvenaiva pannagam

3.4.122

ruddhvā dhmātaṃ ca taccūrṇya siddhacūrṇena pūrvavat /
siddhacūrṇatrayo bhāgā bhāgaikaṃ hemagairikam

3.4.123

ruddhvā dhmātaṃ punaścūrṇya siddhacūrṇena pūrvavat /
{vedha:: silver => gold}
gandhakena hataṃ śulvaṃ mākṣikaṃ ca samaṃ samam

3.4.124

haṃsapāccitrakadrāvair dinamekaṃ vimardayet /
tenaiva tārapatrāṇi liptvā ruddhvā puṭe pacet

3.4.125

tam uddhṛtya dhametpaścātkṛtvā patrāṇi lepayet /
pūrvakalkena ruddhvātha puṭaṃ dattvā samuddharet

3.4.126

ityevaṃ daśadhā kuryāttāramāyāti kāñcanam /
{silver:: rañjana}
tīkṣṇaṃ dvayaṃ trayaṃ ghoṣamāraṃ bhāgacatuṣṭayam

3.4.127

navabhāgaṃ tāmracūrṇaṃ nāgaṃ ca navabhāgakam /
aṃdhamūṣāgataṃ dhmātaṃ tat khoṭaṃ sūkṣmacūrṇitam

3.4.128

siddhacūrṇena saṃyuktaṃ pūrvavat tārarañjanam /
{??}
mṛtanāgasamaṃ tutthaṃ dvābhyāṃ tulyaṃ ca mākṣikam

3.4.129

kevalaṃ mṛtanāgaṃ vā siddhacūrṇena pūrvavat /
{vedha:: silver => gold}
nāgābhraṃ vātha vaṅgābhramandhayitvā dhameddhaṭhāt

3.4.130

tatkhoṭaṃ sūkṣmacūrṇaṃ tu siddhacūrṇena saṃyutam /
pūrvavat kramayogena tāramāyāti kāñcanam

3.4.131

{vedha:: silver => gold}
tīkṣṇaṃ śulbaṃ nāgavaṅgaṃ mṛtaṃ nāgaṃ tu tutthakam /
cūrṇitaṃ bhāgamekaikaṃ dvau bhāgau hemamākṣikam

3.4.132

vajramūṣāgataṃ ruddhvā dhmātaṃ khoṭaṃ sucūrṇitam /
siddhacūrṇena saṃyuktaṃ tāramāyāti kāñcanam

3.4.133

{tārāriṣṭa:: production}
śulbacūrṇaṃ tīkṣṇacūrṇaṃ tulyaṃ ruddhvā dhameddhaṭhāt /
tat khoṭaṃ siddhacūrṇaṃ tu mardyaṃ pācyaṃ ca pūrvavat

3.4.134

tenaiva madhuyuktena tārapatrāṇi lepayet /
ruddhvā gajapuṭe pacyādevaṃ vāratraye kṛte

3.4.135

pītavarṇaṃ bhavettattu tārāriṣṭaṃ nigadyate /
{tārāriṣṭa:: production}
vaṅgaṃ nāgaṃ samaṃ kāntamathavā tāmranāgakam

3.4.136

mākṣikaṃ śulbatīkṣṇaṃ ca śulvaṃ nāgaṃ savaṅgakam /
ete yogāstu catvāraḥ pṛthak cūrṇāni kārayet

3.4.137

pṛthagdhmātāni khoṭāni siddhacūrṇayutāni ca /
mardanādipuṭāntāni tārāriṣṭakarāṇi vai

3.4.138

{vedha:: silver => gold (with tārāriṣṭa)}
pūrvavallepayogena pratyekena tu kārayet /
tārāriṣṭasya tasyaiva svarṇīkaraṇamucyate

3.4.139

{vedha:: silver => gold (with tārāriṣṭa)}
śuddhavaikrāntabhāgaikaṃ kiṃvā vaikrāntasattvakam /
nāgacūrṇaṃ tu bhāgaikamandhamūṣāgataṃ dhamet

3.4.140

siddhacūrṇena saṃyuktaṃ mardanādipuṭāntakam /
kartavyaṃ pūrvavatprājñaistamādāya vimardayet

3.4.141

madhunā yāmamātraṃ tu tena lepaṃ tu kārayet /
śatāṃśena tu patrāṇāṃ tārāriṣṭasya yatnataḥ

3.4.142

ruddhvā gajapuṭe paktvā divyaṃ bhavati kāñcanam /
{vedha:: silver => gold (with tārāriṣṭa)}
rājāvartaṃ hiṅgulakaṃ kaṃkuṣṭhaṃ ca pravālakam

3.4.143

pratyekaṃ karṣamātraṃ syādrasakasya palaṃ tathā /
sūkṣmacūrṇaṃ kṛtaṃ sarvaṃ siddhacūrṇena saṃyutam

3.4.144

andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ mardanādipuṭāntakam /
pūrvavat kārayetpaścānmadhunā saha miśrayet

3.4.145

tārāriṣṭasya patrāṇi lepayitvā puṭe pacet /
evaṃ vāratrayaṃ kuryāddivyaṃ bhavati kāñcanam

3.4.146

{vedha:: silver => gold (with tārāriṣṭa)}
mākṣikaṃ daradaṃ tutthaṃ rājāvartaṃ pravālakam /
etāni samabhāgāni dvibhāgo rasako bhavet

3.4.147

meṣīkṣīreṇa tatsarvaṃ dinamekaṃ vimardayet /
chāyāśuṣkaṃ tu tatkṛtvā tulyāṃśaṃ mitrapaṃcakam

3.4.148

dattvā tu mardayet khalve tārāriṣṭaṃ tu lepayet /
prathamaṃ samakalkena ruddhvā gajapuṭe pacet

3.4.149

ardhakalkena lepyo'tha pādakalkena vai punaḥ /
evaṃ puṭatraye datte divyaṃ bhavati kāṃcanam

3.4.150

{vedha:: silver => gold (with tārāriṣṭa)}
rasakaṃ nāgasaṃtulyaṃ ruddhvā khoṭaṃ prakārayet /
siddhacūrṇena saṃyuktaṃ puṭānte pūrvavatkṛtam

3.4.151

tenaiva madhunāktena tārāriṣṭaṃ pralepayet /
ruddhvā ruddhvā puṭaiḥ pacyāttridhā bhavati kāñcanam

3.4.152

{vedha:: silver => gold (with copper)}
śulbapatrāṇi taptāni āranāle vinikṣipet /
punaḥ pācyaṃ punaḥ kṣepyaṃ yāvattatraiva śīryate

3.4.153

tatpatramāranālasthaṃ kṣālayedāranālakaiḥ /
pādāṃśaṃ ṭaṅkaṇaṃ dattvā yāmamamlena peṣayet

3.4.154

ruddhvā laghupuṭaiḥ pacyādevaṃ śatapuṭaiḥ pacet /
madhvājyaṃ ṭaṅkaṇaḥ paścātpacyādruddhvā dhameddhaṭhāt

3.4.155

tacchulbaṃ kālikāhīnaṃ jāyate śukatuṇḍavat /
tacchulbaṃ triguṇaṃ tāre nirvāpyaṃ kāñcanaṃ bhavet

3.4.156

{vedha:: silver => gold}
śigrupatrasamaiḥ patrairmūlaiḥ pravālasaṃnibhaiḥ /
jñeyā divyauṣadhī siddhā nāmnā sā kīṭamāriṇī

3.4.157

taddravaiḥ pārado mardyo yāvatsaptadināvadhi /
tenaiva tārapatrāṇi praliptāni viśoṣayet

3.4.158

ruddhvā gajapuṭe pacyādevaṃ kuryāttrisaptadhā /
jāyate kanakaṃ divyaṃ purā nāgārjunoditam

3.4.159

{vedha:: silver => gold}
śuddhasūtasamā rājī sūtapādaṃ ca gandhakam /
mṛdbhāṇḍe pācayeccullyāṃ dhattūradravasaṃyutam

3.4.160

vāsākāṣṭhena tanmardyaṃ dravo deyaḥ punaḥ punaḥ /
evaṃ dinatrayaṃ kuryājjāyate bhasmasūtakaḥ

3.4.161

tanmardyaṃ mātuluṅgāmlairdinamekaṃ tu tena vai /
catuḥṣaṣṭitamāṃśena tārapatrāṇi lepayet

3.4.162

ruddhvā gajapuṭe pacyādevaṃ vāratraye kṛte /
tattāraṃ jāyate svarṇaṃ mahādevena bhāṣitam

3.4.163

tārasya rañjanamidaṃ sukhabhogahetuṃ kṛtvā vivekamatibhirbhuvane janānām /
deyaṃ sadā sakalakīrtiśubhāptisiddhyai no cedvane vasatireva parā hi dhanyā

Original text: Rasaratnākara · Edition: Vaidya Jadavji Tricumji Acarya Benares : Caukhamba Sanskrit Office, 1939 · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc