Rasaratnākara · Chapter 3.19
RRĀ, 3, 19
saṃsāre sārabhūtaṃ sakalasukhakaraṃ suprabhūtaṃ dhanaṃ vai tatsādhyaṃ sādhakendrairgurumukhavidhinā vakṣyate tasya siddhyai /
ratnādīnāṃ viśeṣāt karaṇamiha śubhaṃ gaṃdhavādaṃ samagraṃ jñātvā tattat susiddhaṃ hyanubhavapathagaṃ pāvanaṃ paṇḍitānām
{padmarāgakaraṇam}
caturguṇena toyena lākṣāṃ piṣṭvā tu taddravaiḥ /
vastrapūtaṃ śatapalaṃ gṛhya mṛdbhāṇḍagaṃ pacet
mṛdvagninā pādaśeṣaṃ jātaṃ yāvacca tasya vai /
kṣipetpalaṃ palaṃ cūrṇaṃ sarjiṭaṃkaṇalodhrakam
kiṃcitpacyāttataḥ śītaṃ kācakūpyāṃ surakṣayet /
sthūlamatsyatvacaṃ pacyāddivārātraṃ jalena tat
ghanībhūtaṃ samuttārya khyāto'yaṃ matsyakajjalam /
etatkarṣadvayaṃ tasyāḥ kācakūpyāṃ vinikṣipet
varṣopalāstu tenaiva lālayitvā supācite /
madhūkatailamadhye tu kṣaṇaṃ paktvā samuddharet /
jāyante padmarāgāṇi divyatejomayāni ca
{indranīlakaraṇam}
nīlīcūrṇaṃ palaikaṃ tu pūrvakūpyāṃ tu taddravam /
taddravaṃ dvipalaṃ cūrṇe kṣiptvā sarvaṃ vilolayet
kṣiptvā varṣotpalāṃstena pūrvatailagatānpacet /
indranīlāni tānyeva jāyante nātra saṃśayaḥ
{marakatamaṇikaraṇam}
mañjiṣṭhāṃ tālakaṃ nīlī samacūrṇaṃ prakalpayet /
kācakūpyāṃ sthitairdrāvaiḥ sarvametat sulolayet
varṣotpalāṃstu tenaiva siktvā pacyācca pūrvavat /
sarve marakatāstena samīcīnā bhavanti vai
{gomedamaṇikaraṇam}
mañjiṣṭhāyāḥ kaṣāyeṇa peṣayenmatsyakajjalam /
varṣotpalāṃstu tenaiva siktvā pacyācca pūrvavat
gomedāni tu tānyeva pravartante na saṃśayaḥ
{puṣparāgakaraṇam}
piṣṭvā tālakatulyaṃ tu jalaike rasakuṅkumam /
tanmadhye cāṣṭamāṃśaṃ tu kṣipenmatsyotthakajjalam
tatsarvaṃ pācayedyāmam avatārya surakṣayet /
varṣopalāṃstu tenaiva siktānpacyācca pūrvavat /
bhavanti puṣparāgāste yathā khanyutthitāni ca
{nīlamāṇikyakaraṇam}
nīlīcūrṇasya tulyāṃśaṃ kṣipenmatsyotthakajjalam /
bījakāṣṭhaṃ ca tulyāṃśaṃ jale sthāpyaṃ dināvadhi
tatsarvaṃ pācayedyāmamavatārya surakṣayet /
varṣopalāṃstu tenaiva siktāḥ pacyācca pūrvavat /
nīlamāṇikyasadṛśāste bhavanti na saṃśayaḥ
{muktākaraṇam (1)}
proktāni raṅgadravyāṇi kācakūpyāṃ pṛthak pṛthak /
rakṣayitvā prayatnena prāpte kārye niyojayet
sūryakāṃtasya madhye tu bilaṃ kuryāt suvartulam /
tathānyaṃ sūryakāntaṃ ca kuryādācchādane hitam
sūkṣmamuktāphalānyādau drāvayetpūrvayogataḥ /
taddrutaṃ sūryakāṃtasya bile pūryaṃ prayatnataḥ
sūryakāntenāpareṇa chāditaṃ gharmadhāritam /
yāmamātrādbhavedbaddhaṃ mauktikaṃ cātiśobhanam
chidraṃ kṛtvā nibadhyātha suśubhre vastrakhaṇḍake /
suśubhraistaṇḍulaiḥ sārdhaṃ kaṇḍayet tadulūkhale
laghuhastena yāmaikaṃ tata uddhṛtya kṣālayet /
tvacāriṣṭaphalānāṃ tu jalena saha peṣayet /
tenaiva kṣālite muktāphalaṃ bhavati śobhanam
{muktākaraṇam (2)}
mauktikāni susūkṣmāṇi cūrṇitāni vinikṣipet /
prasūtāyā iḍāyāstu sadyaḥ kṣīraiḥ kṣaṇāvadhi
tenaiva vartulākārā guṭikāḥ kārayettataḥ /
kācapātre sthitāḥ śoṣyāḥ chāyāyāṃ dinamātrakam
protayed aśvavālena mālāṃ kṛtvātha śoṣayet /
chāyāyāṃ kaṭhinā yāvattāvatsthāpyā vilambitāḥ
sthūlasya kṛṣṇamatsyasya ekakaṇṭasya codarāt /
nivāryāntrāṇi tatraiva pūrvamālāṃ niveśayet
udaraṃ sīvayetsūtreṇaiva bhāṇḍe nirudhya tat /
māsamātrātsamuddhṛtya chāyāyāṃ śoṣayetpunaḥ
kaṇḍanaṃ kṣālanaṃ caiva pūrvavatkārayecchanaiḥ /
bhavanti tāni śubhrāṇi samyaṅ muktāphalāni vai
{muktākaraṇam (3)}
muktāśuktiṃ samādāya jalaśuktimathāpi vā /
gharṣayetpṛṣṭhabhāgaṃ tu tasya kārṣṇyāpanuttaye
tāḥ śubhrāścūrṇayecchlakṣṇam īḍākṣīrādipūrvavat /
kārayetkṣālanāntaṃ ca mauktikāni bhavanti vai
{muktākaraṇam (4)}
sadya uddhṛtya matsyasya sthūlasya cakṣuṣī haret /
ekaikaṃ bandhayedvastre īḍākṣīrairdinaṃ pacet
chāyāyāṃ śoṣayetpaścāt kaṇḍanaṃ kṣālanaṃ tataḥ /
kārayetpūrvavattāni mauktikāni bhavanti vai
{pravālakaraṇam (1)}
dagdhaśaṃkhaṃ ca daradaṃ samaṃ cūrṇaṃ prakalpayet /
prasūtāyā mahiṣyāstu pañcame divase haret
kṣīraṃ tenaiva tanmardyaṃ yāmaikaṃ pūrvacūrṇakam /
vartulāṃ guṭikāṃ kṛtvā protayet tāmrasūtrake
rambhāgarbhadalenaiva madhyamāṃguṣṭhatarjanī /
veṣṭayitvā tu tairgrāhyā gulikāstāḥ pṛthak pṛthak
āvartyāvartya saṃsthāpyā raṃbhāpatraiḥ prayatnataḥ /
chāyāśuṣkāḥ śubhāḥ protyās tāmrasūtreṇa vai punaḥ
madhukaṃ taptatailāktaṃ dhūmena svedayecchanaiḥ /
jāyate padmarāgābhaṃ pravālaṃ nātra saṃśayaḥ
{pravālakaraṇam (2)}
dagdhaḥ śaṃkhaḥ sasindūraṃ samāṃśaṃ cūrṇayettataḥ /
kṣīraiḥ sadyaḥprasūtāyā eḍāyā mardayed dṛḍham
pūrayecca tṛṇotthe vā nāle vaṃśādisaṃbhave /
supakve cānnabhāṇḍe tu yavāgūvarjite kṣipet
ācchādya pacyānmandāgnau ghaṭikānte samuddharet /
pravālā nalikāgarbhe jāyante padmarāgavat
{hiṅgulakaraṇam}
aśuddhaṃ pāradaṃ bhāgaṃ caturbhāgaṃ ca ṭaṃkaṇam /
ubhau kṣiptvā lohapātre kṣaṇaṃ mṛdvagninā pacet
tasminmanaḥśilācūrṇaṃ pāradāddaśamāṃśataḥ /
kṣiptvā cālyamayodarvyā hyavatārya suśītalam
kṛtvātha khaṇḍaśaḥ kṣiptvā kācakūpyāṃ nirudhya ca /
vastramṛttikayā samyak kācakūpīṃ pralepayet
sarvato'ṅgulamānena chāyāśuṣkaṃ tu kārayet /
vālukāyaṃtragarbhe tu dvidinaṃ mṛdunāgninā
kramavṛddhāgninā paścātpaceddivasapañcakam /
saptāhāt tat samuddhṛtya hiṃgulaṃ syānmanoharam
{sindūrakaraṇam (1)}
ciṃcātvagbhasmapādāṃśaṃ drute nāge vinikṣipet /
pācayellohaje pātre lohadarvyā nigharṣayet /
caṇḍāgninā dinaikaṃ tu sindūraṃ jāyate śubham
{sindūrakaraṇam (2)}
raktaśākhinyapāmārgakuṭajasya tu bhasmakam /
caturthāṃśaṃ drute nāge dattvā mardyaṃ dinadvayam
pūrvavallohapātre tu sindūraṃ jāyate śubham
{sindūrakaraṇam (3)}
bhasmanā pūrvavannāgaṃ śākasya vārijasya vā /
sindūraṃ jāyate divyaṃ yatheṣṭaṃ nātra saṃśayaḥ
{sindūrakaraṇam (4)}
palānāṃ dviśataṃ nāgaṃ drāvayellohabhājane /
samūlavāsakābhasma pādāṃśaṃ tatra nikṣipet
pītavarṇaṃ bhavedyāvattāvat pacyāt pracālayet /
tataḥ suśītalaṃ kṛtvā jalena cālayetpunaḥ
palamātrā vaṭī kṛtvā vāsābhasmopari kṣipet /
chāyāśuṣkā samāhṛtya mṛdbhāṇḍe nūtane kṣipet
kṣiptvā ruddhvā paceccullyāṃ nirvāte tīvravahninā /
chidraṃ kuryād bhāṇḍavaktre śalākāṃ lohajāṃ kṣipet
raktavarṇā yadā syātsā tāvatpacyātparīkṣayet /
sindūraṃ jāyate divyaṃ siddhayoga udāhṛtaḥ
{saindhavakaraṇam}
navabhāṇḍe palaśataṃ sāmudralavaṇaṃ kṣipet /
niṣkaṃ niṣkaṃ sūtagaṃdhau kṣiptvā caṇḍāgninā pacet
dviyāmānte kṣipettasmiṃllohanārācakaṃ yadi /
raktavarṇaṃ bhavettadvai tadā vahniṃ nivārayet
svabhāvaśītalaṃ grāhyaṃ sindhūtthaṃ lavaṇaṃ bhavet
{suvarcalakaraṇam}
āranālaṃ palaikaṃ tu dviniṣkaṃ ca suvarcalam /
māṣaikaṃ gaṃdhakaṃ piṣṭvā sarvaṃ pātre tu dhārayet
palaikaṃ saiṃdhavaṃ taptaṃ kṛtvā tatra niṣecayet /
punastāpyaṃ punaḥ secyaṃ dravo yāvadviśuṣyati /
suvarcalaṃ bhavettāvan nātra kāryā vicāraṇā
{hiṅgukaraṇam (1)}
hiṅgunāgaramekaikaṃ laśunasya paladvayam /
catuṣpalaṃ nimbabījaṃ māṣacūrṇaṃ palāṣṭakam
sarvatulyāṃ bilvamajjām ajākṣīreṇa peṣayet /
tatsarvaṃ bandhayed gāḍhaṃ sārdragocarmagarbhataḥ /
pakṣatrayaṃ dhānyarāśau kṣipeddhiṃgu bhavettataḥ
{hiṅgukaraṇam (2)}
babbūlavṛkṣaniryāsaṃ sāmudralavaṇaṃ tathā /
tvagvarjyaṃ ca kaṇā tulyaṃ meṣīkṣīreṇa peṣayet
asya piṇḍasya pādāṃśaṃ śuddhahiṃgu niyojayet /
tatsarvaṃ pūrvavadbaddhaṃ carmaṇā divasatrayam
nirvāte lambitaṃ rakṣet hiṃgu syācchuddhahiṃguvat
{hiṅgukaraṇam (3)}
palaikaikaṃ guḍaṃ śuṇṭhī dvikaṃ ṭaṃkaṇaguggulum /
eraṇḍabījamajjā ca tuṣavarjyaṃ paladvayam
nistvaṅmāṣā paladvaṃdvam ekīkṛtya prapeṣayet /
trikarṣaṃ hiṅgu tanmadhye kṣiptvā toyena lolayet
tatsarvaṃ pūrvavadbaddhvā saptāhāddhiṅgutāṃ vrajet
{hiṅgukaraṇam (4)}
dvipale śuddhahiṃgu syād eḍākṣīraṃ ca viṃśatiḥ /
godhūmamāṣayoścūrṇaṃ pratyekaṃ tu catuṣpalam
alābupātramadhyasthaṃ tatsarvaṃ lolitaṃ kṣipet /
chāyāśuṣkaṃ bhavettāvadyāvaddhiṃgu śubhaṃ bhavet
{vaṅgakaraṇam (1)}
dhattūrabījacūrṇaṃ tu vajrīkṣīreṇa bhāvayet /
śoṣyaṃ peṣyaṃ punarbhāvyam evaṃ gharme trisaptadhā
tadvāpyaṃ drutanāgasya daśamāṃśena dāpayet /
ḍhālayetsnukpayomadhye tadvaṅgaṃ jāyate śubham /
bhāvayed rajanīmadhye tadbaṃgaṃ jāyate śubham
{vaṅgakaraṇam (2)}
bhāvayedrajanīcūrṇaṃ vajrīdugdhena saptadhā /
tadvāpaṃ daśamāṃśena drute nāge pradāpayet
tadvāpaṃ drutanāgasya daśamāṃśena dāpayet /
tat ḍhālyaṃ triphalākvāthe punastadvacca vāpayet
ṭaṃkaṇaṃ navasāraṃ ca dattvā secyaṃ nṛmūtrake /
drāvitaṃ ca punarḍhālyaṃ nṛmūtre vaṅgatāṃ vrajet
{amlavetasakaraṇam}
tvagbījarahitaṃ ciṃcāphalaṃ kāṃjikasaṃyutam /
paktvā kuryādvastrapūtaṃ jambīrāmlaṃ tu tatsamam
cāṅgerīmātuliṃgāmlair yathāprāptaṃ samāharet /
vastrapūtaṃ tu tatsarvaṃ pacetpādāvaśeṣitam
saurāṣṭrī tutthakāsīsaṃ trikṣāraṃ paṭupañcakam /
mūlasāraṃ ca tulyāṃśaṃ sarvaṃ cūrṇaṃ vinikṣipet
pūrvapakve tu pādāṃśaṃ punarmṛdvagninā pacet /
ghanībhūtaṃ bhaved yāvaccaṭṭakenaiva cālayet /
amlavetasamityetajjāyate śobhanaṃ param
{sāhīkaraṇam}
triphalā bhṛṅgakoraṇṭabhallātakaravīrakam /
bījāmrasamameteṣāṃ samāṃśaṃ bolakajjale
kṣiptvā mardyaṃ tāmrapātre pañcāhājjāyate maṣī /
tālapattreṣu bhūrjeṣu likhyate paramaṃ dṛḍham
{ghṛtakaraṇam}
nārikelātphalarasaṃ grāhyaṃ bhāgacatuṣṭayam /
tanmadhye ghṛtamekaṃ tu kṣiptvā bhāṇḍe vilolayet
śatāṃśena kṣipettasmin raktaśākinimūlakam /
mṛdvagninā pacetkiṃcit tatsarvaṃ jāyate ghṛtam
{ghṛtakaraṇam (2)}
ghṛtaṃ toyaṃ samaṃ kṛtvā viṃśatyaṃśena cunnakam /
kṣiptvā sarvaṃ tu mṛdbhāṃḍe kṣaṇaṃ hastena mardayet /
ghṛtaṃ tajjāyate sarvaṃ na cāgniṃ sahate kvacit
{ghṛtakaraṇam (3)}
meṣīmedaḥ pañcapalaṃ tilatailaṃ ca tatsamam /
pacenmṛdvagninā tāvadyāvatphenaṃ nivartate
dviniṣkaṃ kāṃjikaṃ tasmin kṣiptvā vastreṇa cālayet /
pādāṃśaṃ ca ghṛtaṃ tasmin dadyātsarvaṃ ghṛtaṃ bhavet
{ghṛtakaraṇam (4)}
tilatailaṃ vipacyādau yāvatphenaṃ nivartate /
gugguluṃ nikṣipettasmin kiṃcidgaṃdhanivṛttaye
viṃśatyaṃśena toyasya kṣiptvā cunnaṃ vilolayet /
jalatulyaṃ pūrvatailaṃ miśrayet tatsuśītalam
mardayenmṛṇmaye pātre hastena kṣaṇamātrakam /
ghanībhūte ghṛtaṃ cārdhaṃ kṣiptvā sarvaṃ ghṛtaṃ bhavet
{candanakaraṇam}
saṃchedya nimbavṛkṣaṃ tu hastaikaṃ rakṣayedadhaḥ /
tasya mūrdhni bilaṃ kuryāttatraiva navaguggulum
pūrayettena kāṣṭhena bilaṃ ruddhvātha lepayet /
saṃdhiṃ mṛllavaṇenaiva śuṣkaṃ gajapuṭe pacet
svabhāvaśītalaṃ grāhyaṃ tanmūlaṃ candanaṃ bhavet
{karpūrakaraṇam}
palatrayaṃ paced bhaktaṃ samyagrājānnataṇḍulam /
tad bhaktaṃ śītalaṃ kṛtvā gavāṃ kṣīraiḥ prayatnataḥ
niṣkamātraṃ ca karpūraṃ kṣiptvā tasmiṃśca peṣayet /
śuṣkasya vaṃśanālasya sthūlasya tena codaram
lepyamaṅgulamānena chāyāśuṣkaṃ ca kārayet /
chittvātha kadalīpuṣpaṃ tanniryāsena pūrayet
vaṃśanālaṃ punarvastrakhaṇḍe ruddhvā ca tanmukham /
ātape tridinaṃ śoṣyaṃ bhūgarte nikhanettataḥ
trisaptāhāt samuddhṛtya śoṣayitvā samāharet /
karpūraṃ tasya garbhasthaṃ rakṣetkarpūrabhājane /
karpūraṃ jāyate divyaṃ yathā bījaṃ na saṃśayaḥ
{javādīyāṅkastūrīkaraṇam}
panasasyārdhaṃ pakvasya bījānyekasya khaṇḍayet /
navabhāṇḍe vinikṣipya niṣkaṃ śuṇṭhī palaṃ tathā
cūrṇayitvā kṣipettasmin tatsarvaṃ dravatāṃ vrajet /
tena ghṛṣṭvā kṣipettasmin caturniṣkaṃ ca candanam
mṛdvagnau pācayettāvadyāvad āraktatāṃ gatam /
tacchītalaṃ kācapātre kṣiptvā tasyopari kṣipet
campakaṃ ketakīmallījātīpuṣpāṇi tatpunaḥ /
dinaṃ śubhrapaṭe baddhvā mukhaṃ tasyaiva rakṣayet
tataḥ puṣpāṇi saṃtyaktvā kastūrīṃ māṣamātrakām /
māṣaikaṃ śuddhakarpūre tasminneva vinikṣipet
nikṣipedviṃśadaṃśena samyagjāvādikāmapi /
tatsarvaṃ mathitaṃ pūrvaṃ samyagjāvādibhājane
veṣṭayenmallikāpuṣpaistadbhāṃḍaṃ divasatrayam /
samyagbhavati jāvādi varṇaiḥ parimalairapi
{kastūrīkaraṇam}
madhūkatailaṃ tailaṃ vā tilotthaṃ palapañcakam /
muṇḍīdrāvaṃ daśapalaṃ sarvamekatra yojayet
mallikā mālatī jātī ketakī śatapattrikā /
anyāni ca sugandhīni puṣpāṇi tatra nikṣipet
dinaikaṃ mudritaṃ rakṣet puṣpaṃ niṣpīḍya saṃtyajet /
sikthakaṃ viṃśatirniṣkān kṣiptvā tasminpacecchanaiḥ
yāvattailāvaśeṣaṃ syāt karpūraṃ cārdhaniṣkakam /
niṣkaṃ mārjārajāvādiṃ kṣiptvā tadavatārayet
anyapātre vinikṣipya śītalaṃ tatpunaḥ pacet /
kṣaṇamātrāttaduttārya kṣipejjāvādi bhājane
sāndraṃ bhavati tatsarvaṃ yathā bījaṃ na saṃśayaḥ /
puṣpāṇi bakulasyaiva ratnamālāṃ samaṃ samam
taccūrṇamikṣudaṇḍasya kṛtanālasya codare /
kṣiptvā tasya mukhaṃ ruddhvā tanmajjābhirmṛdā punaḥ
puṭet tṛṇāgninā tāvadyāvadgaṃdho na dahyate /
dravanti tāni puṣpāṇi mukhaṃ bhittvā dravaṃ haret
kastūrīcarma nirlomaṃ mustātulyaṃ vicūrṇayet /
cūrṇasya daśamāṃśena samyak kastūrikāṃ kṣipet
pūrvadrāveṇa tatsarvaṃ peṣitaṃ golakīkṛtam /
kastūrīmadanākārā kiṃcitkāryā prayatnataḥ
tatsarvaṃ chāyayā śoṣyaṃ madanā rakṣayetpṛthak /
guṭikāḥ khaṇḍaśaḥ kṛtvā madanaiḥ saha miśrayet /
kastūrīcarmaṇā baddhvā samyaṅ mṛgamado bhavet
{kuṇkumakaraṇam (1)}
nārikelakapālaṃ vā ghṛṣṭaṃ vā nimbakāṣṭhakam /
yatkiṃcicchubhrakāṣṭhaṃ vā toyena saha kārayet
tatpādaṃ rajanī cātha tasminmadhye vinikṣipet /
gairikaṃ vā rajanyardhaṃ tatsarvaṃ kuṃkumaṃ bhavet
{kuṅkumakaraṇam (2)}
pālāśapuṣpajaṃ kvāthaṃ gharme dhāryaṃ tu kharpare /
viṃśatyaṃśaṃ kṣipettasmin peṣitaṃ śubhrataṇḍulam
taṇḍulārdhaṃ tathā cunnaṃ sarvaṃ kāṣṭhena lolayet /
ghanībhūtaṃ bhavedyāvattāvad gharme pracālayet /
tatastenaiva vaṭikāḥ kṛtvā syuḥ kuṅkumopamāḥ
{kuṅkumakaraṇam (3)}
pālāśapuṣpapādāṃśaṃ samyakśubhraṃ ca taṇḍulam /
piṣṭvātha vaṭikāḥ kāryā śoṣyāḥ syuḥ kuṃkumopamāḥ
{divyadhūpa (1)}
kramāt taraguṇaṃ kuryātkastūrī śaśikuṅkumam /
nakhamāṃsī sarjarasamustā kṛṣṇāguruḥ sitā
candanaṃ ca daśaitāni cūrṇitāni vimiśrayet /
cūrṇatulyairguggulubhiḥ sarvamekatra kuṭṭayet
stokaṃ stokaṃ kṣipettailaṃ śilāyāṃ lohamuṣṭinā /
dinamekaṃ prayatnena vartikāṃ tena kārayet
tadagrajvalitaṃ kuryājjvālāṃ nivārya tatkṣaṇāt /
devānāṃ divyadhūpo'yaṃ mantrāṇāṃ sādhane hitaḥ
{divyadhūpa (2)}
pāṣāṇabhedacūrṇaṃ tu gugguluṃ ca palaṃ palam /
māṃsī mustā nakhaṃ bolacandanāguruvālakam
lākṣāguḍaṃ sarjarasaṃ sitākarpūrasaṃyutam /
prati niṣkadvayaṃ cūrṇya kastūrī kuṃkumaṃ tathā
māṣaikaikaṃ kṣipettasmin sarvaṃ kuṭyād ulūkhale /
tilatailaṃ kṣipet kiṃcil lohadaṇḍena tad dṛḍham
yāmaikaṃ kuṭṭayetsiddho divyo dhūpaḥ śivoditaḥ /
devādevākaro deyaḥ pūrvavadvartakīkṛtaḥ /
sarvasaubhāgyajanakaḥ sarvamantro'ghanāyakaḥ
{puṣpadruti}
vajrīkṣīreṇa saṃyuktaṃ śuddhaṃ vastraṃ punaḥ punaḥ /
ātape śoṣitaṃ kuryādityevaṃ dinasaptakam
jātīpuṣpapalaikaṃ tu niṣkaṃ cūrṇitaṭaṃkaṇam /
kṣaudraṃ niṣkatrayaṃ yojyaṃ sarvamekatra lolayet
mṛtpātre dhārayed gharme ramye vā kācabhājane /
ācchādayettu vastreṇa jalasiktena tatkṣaṇāt
dravanti tāni puṣpāṇi yuñjyādyogeṣu taddravam /
anenaiva prakāreṇa puṣpāṇāṃ ca pṛthak pṛthak /
drutiḥ kāryā sugandhānāṃ gaṃdhavādeṣu yojayet
{dhānyavṛddhikaraṇam (1)}
mandāramūlamārdrāyāṃ bharaṇyāṃ vā kuśodbhavam /
ūrdhvaṃ saṃgrāhya yatnena dhavamālye vinikṣipet
pravātātimukhaṃ yattu tatkāṣṭhaṃ tu samāharet /
dhānyasya rāśigaṃ kuryāddhānyavṛddhikaraṃ param
{dhānyavṛddhikaraṇam (2)}
kṛkalāsasya vāmākṣi hemnāveṣṭyābhimantritam /
dhānyarāśau vinikṣipya dhānyavṛddhikaraṃ param
{dhanadhānyavṛddhikaraṇam (3)}
tasyaiva dakṣiṇaṃ netraṃ hemnāveṣṭya tataḥ kṣipet /
yasminkasminbhave dravye dhānye vā vṛddhikārakam
{dravyādivṛddhikaraṇam}
kṛṣṇacitrakamūlaṃ tu kṣiptaṃ yasmin suvastuni /
tatsarvaṃ cākṣayaṃ nityaṃ vyayīkṛtya na kṣīyate
dhanaṃ dhānyaṃ ghṛtaṃ tailaṃ suvarṇaṃ navaratnakam /
yatkiṃcid dravyajātaṃ tadakṣayyaṃ tiṣṭhati dhruvam
{dhānyavṛddhikaraṇam (4)}
mūlaṃ suśvetaguṃjāyā jalamadhye vinikṣipet /
tanmūlaṃ dhānyarāśau ca kṣiptvā mantravidhānataḥ
taddhānyaṃ vardhate nityaṃ bhakṣyamāṇaṃ sahasraśaḥ /
mantrakhaṇḍe yathā proktaṃ guñjāmūlasya sādhanam /
tathaivātra prakartavyaṃ siddhirbhavati nānyathā
ādau sarvadiśāntareṣu gamanaṃ kṛtvā guroḥ saṃmukhāt prāptaṃ bhaktibalena yuktividhinā sārātisāraṃ mahat /
tatsarvaṃ dhanavardhanaṃ nigaditaṃ bhūyiṣṭhamadhvāṃ kvacid bhūpānāṃ viduṣāṃ mahāmatimatāṃ vidvān bhavet pālanaiḥ
Original text: Rasaratnākara · Edition: Vaidya Jadavji Tricumji Acarya Benares : Caukhamba Sanskrit Office, 1939 · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0