Language

ENहिગુ
Scripture Library

Rasaratnākara · Chapter 3.18

3.18.1

RRĀ, 3, 18
drutiriha paripācyā jārayet pāradendre munigaṇitam athāsau sāritaḥ koṭivedhī /
atha pavikṛtabījaṃ ratnagarbhaṃ drutaṃ vā carati yadi rasendraḥ syāttadā śabdavedhī

3.18.2

{drutīnāṃ rasena saha melāpanam (1)}
pāṭhā vaṃdhyā tālamūlī nīlīsindūracitrakā /
padmakandaṃ kṣīrakandaṃ samaṃ nāgabalā tathā

3.18.3

eteṣāṃ grāhayet svacchaṃ rasaṃ vastreṇa gālitam /
drutiṃ samukhasūtaṃ ca auṣadhīnāṃ tathā dravam

3.18.4

sarvaṃ kṣiptvā ghoṣapātre śoṣayedātape khare /
dravaḥ punaḥ punardeyo yāvadyāmatrayaṃ bhavet

3.18.5

milanti drutayaḥ sarvāḥ pārade nātra saṃśayaḥ

3.18.6

{sarvadrutimelāpana (2)}
vajrakaṃdāmṛtā guṃjā dravairmardyaṃ ca pūrvavat /
milanti drutayaḥ sarvā rasarāje na saṃśayaḥ

3.18.7

{sarvadrutimelāpana (3)}
kṛṣṇāguru sitā hiṅgu kastūrībrahmabījakam /
tulyaṃ cūrṇaṃ daśāṃśena sūte drutiyute kṣipet

3.18.8

milanti drutayaḥ sarvā anenaiva na saṃśayaḥ

3.18.9

{sarvadrutimelāpana (4)}
kṛṣṇāguru śvetahiṃgu sitā laśunanābhayaḥ /
pūrvavanmardanenaiva milanti drutayo rase

3.18.10

{sarvadrutimelāpana (5)}
aśvalālārdrakaṃ nimbapatrāṇi laśunaṃ samam /
ṭaṃkaṇena samāyuktaṃ pūrvavad drutimelakam

3.18.11

{sarvadrutimelāpana (6)}
mākṣikaṃ saviṣaṃ guṃjā ṭaṃkaṇaṃ strīrajaḥ samam /
strīstanyaṃ saṃyutaṃ piṣṭvā tena mūṣāṃ pralepayet

3.18.12

drutiyuktaṃ rasaṃ tatra kṣiptvā ruddhvā dināvadhi /
svedayet karīṣāgnisthaṃ tridinaṃ vā tuṣāgninā /
milanti drutayaḥ sarvā mīlitā jārayettataḥ

3.18.57

drutayo mīlitā yena mūṣāṃ tenaiva lepayet /
tathā ca jīvayogena khyāte'yaṃ liptamūṣikā

3.18.58

{copper => gold}
hemakāṃtadrutiṃ tulyāṃ melayetsamukhe rase /
ṣoḍaśāṃśaṃ rasātsarvaṃ liptamūṣāndhitaṃ puṭet

3.18.59

satuṣe'tha karīṣāgnau yāvatsūtāvaśeṣitam /
punaśca melayettadvat sarvavajjārayettataḥ

3.18.60

evaṃ samāṃ drutiṃ sūte jārayetkramayogataḥ /
tatastaṃ pakvabījena sārayejjāraṇātrayam

3.18.61

mūṣāyantre tu tajjāryaṃ mukhaṃ baddhvātha bandhayet /
tārāre tāmrasaṃyukte śatāṃśena niyojayet

3.18.62

krāmaṇena samāyuktaṃ divyaṃ bhavati kāṃcanam

3.18.63

{copper => gold}
hemābhraśulbadrutayo dviguṇaṃ jārayedrase /
pūrvavatkramayogena tato raṃjakabījakam

3.18.64

mūṣāyantre samaṃ jāryaṃ sārayetsāraṇātrayam /
mukhaṃ baddhvā rasaṃ baddhvā sahasrāṃśena vedhayet /
tārāraṃ tāmrasaṃyuktaṃ divyaṃ bhavati kāṃcanam

3.18.65

{=> gold}
kāṃtaśulbasuvarṇānāṃ drutayaḥ samukhe rase /
jārayetpūrvayogena pratyekaṃ dviguṇaṃ kramāt

3.18.66

tato raṃjakabījāni dviguṇaṃ tasya jārayet /
atha bījaistridhā sāryaṃ jārayetsārayetpunaḥ

3.18.67

jārito'tha mukhaṃ baddhvā rasaṃ baddhvātha vedhayet /
ayutāṃśena tenaiva pūrvavatkāṃcanaṃ bhavet

3.18.68

{lakṣavedhī rasaḥ (drutijāraṇena)}
kāṃtahemābhradrutayo yāvatpañcaguṇaṃ kramāt /
jārayetpūrvayogena tato raṃjakabījakam

3.18.69

jāryaṃ pañcaguṇaṃ tasminmūṣāyantre prayatnataḥ /
sārayet pakvabījena tridhā taṃ jārayetpunaḥ

3.18.70

punaḥ sāryaṃ punarjāryam evaṃ vāratraye kṛte /
mukhaṃ baddhvā rasaṃ baddhvā lakṣavedhī bhavedrasaḥ

3.18.71

{daśalakṣavedhī rasaḥ}
ā ratnahemadrutayaḥ ṣaḍguṇaṃ jāryate rase /
ṣaḍguṇaṃ raṃjakaṃ bījaṃ tatastasyaiva jārayet

3.18.72

tridhā sāryaṃ punarjāryam evaṃ vāracatuṣṭayam /
mukhaṃ baddhvā rasaṃ baddhvā nāgatailena vedhayet /
daśalakṣāṃśayogena divyaṃ bhavati kāṃcanam

3.18.73

{mercury:: vedhin:: 100 to koṭi}
pratyekaṃ sūtatulyāṃśamabhrahemadrutidvayam /
melitaṃ pūrvayogena jārayet tat krameṇa vai

3.18.74

śatavedhī bhavetsūto dvidhā sahasravedhakaḥ /
triguṇe'yutavedhī syāllakṣavedhī caturguṇe

3.18.75

samyak pañcaguṇe jīrṇe daśalakṣāṇi vidhyati /
evaṃ rasaguṇe jīrṇe koṭivedhī bhavedrasaḥ

3.18.76

tataḥ saptaguṇaṃ tasya jāryaṃ raṃjakabījakam /
tridhātha pakvabījena sārayet pūrvavat kramāt

3.18.77

jāraṇā sāraṇā kāryā punaḥ sāraṇajāraṇe /
anena kramayogena saptaśṛṅkhalikākramāt

3.18.78

mukhaṃ baddhvā rasaṃ baddhvā koṭivedhī bhavettu saḥ /
tāre ca tāmrasaṃyukte krāmaṇāntaṃ niyojayet

3.18.79

{mercury:: bandhana (?)}
śvetābhratāraghoṣāradrutayaḥ samukhe rase /
jāryāḥ samā yathāpūrvaṃ tārabījena sārayet /
tridhā taṃ pūrvavajjāryaṃ mukhaṃ baddhvātha bandhayet

3.18.80

{tin => silver}
kāṃtatārāradrutayo dviguṇāḥ samukhe rase /
jārayettriguṇā yāvat pakvabījena cāthavā

3.18.81

sāritaṃ jāritaṃ kuryātpūrvavacchṛṅkhalātrayam /
mukhaṃ baddhvā rasaṃ baddhvā ayutāṃśena vedhayet

3.18.82

drute baṃge tu tattāraṃ bhavetkuṃdendusannibham

3.18.83

{tin:: stambhana}
tāratīkṣṇaghoṣajātā drutayaḥ samukhe rase /
kuryāt caturguṇā yāvat tārabījena sārayet

3.18.84

catasraḥ śṛṅkhalā yāvanmukhaṃ baddhvātha bandhayet /
anena lakṣabhāgena baṃgastambho bhaved dṛḍhaḥ

3.18.85

{mercury:: koṭivedhī}
tārā kāṃtadrutayo jāryā saptaguṇā rase /
tatsāryaṃ tārabījena saptaśṛṃkhalikā kramāt

3.18.86

mukhaṃ baddhvā rasaṃ baddhvā koṭivedhī bhavedrasaḥ

3.18.87

{saptaśṛṅkhalā}
samukhasya rasendrasya dhānyābhraṃ pūrvasaṃskṛtam /
cārayejjārayettadvat samāṃśaṃ cātha tasya vai

3.18.88

ṣaḍguṇaṃ dvaṃdvite vyomni sarvaṃ jāryaṃ ca pūrvavat /
tato mākṣikasatvaṃ ca pādāṃśaṃ tasya garbhataḥ

3.18.89

drāvayejjārayettadvattāvadrasakasatvakam /
pūrvavad drāvitaṃ jāryaṃ mūṣāyantre tu tat kramāt

3.18.90

garbhadrāvaṇakaṃ bījaṃ drāvitaṃ jārayetpunaḥ /
bhaveccaturguṇaṃ yāvatpaścādabhrasuvarṇayoḥ

3.18.91

drutiṃ samasamāṃ sūte dvaṃdvayitvātha jārayet /
pūrvavatkramayogena kāṃtahemno drutiḥ punaḥ

3.18.92

pratyekaṃ jārayettulyaṃ svarṇatīkṣṇadrutistathā /
dvaṃdvitāṃ jārayettulyāṃ tato raṃjakabījakam

3.18.93

pūrvavatkramayogena jārye tasmin caturguṇam /
tatastaṃ pakvabījena sārayetsāraṇātrayam

3.18.94

tadeva jāritaṃ kuryānmūṣāyantre tu pūrvavat /
ityevaṃ saptavārāṇi sāritaṃ tat tridhā tridhā

3.18.95

pūrvavajjāraṇā kāryā khyāteyaṃ saptaśṛṅkhalā /
sāraṇā yatra yatroktā vijñeyā vārtikaiḥ punaḥ

3.18.96

mukhaṃ baddhvā rasaṃ baddhvā koṭivedhī bhavedrasaḥ /
krāmaṇena samāyuktaṃ caṃdrārkaṃ kāṃcanaṃ bhavet

3.18.97

karmāṣṭādaśakenaiva kramād vedhaḥ prakāśitaḥ /
samukhaṃ nirmukhaṃ baṃdhaṃ rasabaṃdhaṃ tatheritam

3.18.98

gopitaṃ śaṃbhunā siddhaiḥ sūcitaṃ na prakāśitam /
vārtikānāṃ hitārthāya mayā tatprakaṭīkṛtam

3.18.99

{vajrabīja}
vajrabhasma śuddhahema vyomasatvamayorajaḥ /
catvāri samabhāgāni nāgacūrṇaṃ catuḥsamam

3.18.100

dvaṃdvamelāpaliptāyāṃ mūṣāyāṃ cāndhitaṃ dhamet /
ekībhūte samuddhṛtya mūṣāyāṃ prakaṭaṃ dhamet

3.18.101

mākṣikāddhautasattvaṃ ca stokaṃ stokaṃ vinikṣipet /
hemavajrāvaśeṣaṃ tu yāvatsyāduddharettataḥ

3.18.102

tasminnāgaṃ vyomasattvam ayaścūrṇaṃ ca pūrvavat /
nikṣiped dvaṃdvaliptāyāṃ mūṣāyāṃ cāndhitaṃ dhamet

3.18.103

miśrībhūtaṃ samuddhṛtya mūṣāyāṃ prakaṭaṃ dhamet /
svarṇavajrāvaśeṣaṃ tadyāvajjātaṃ samuddharet

3.18.104

evaṃ punaḥ punarjāryaṃ vyomasatvāyasaṃ phaṇī /
pūrvavat kramayogena ṣaḍguṇaṃ jārayetpunaḥ

3.18.105

mākṣikāddhautasattvakam [... au6 Zeichenjh] /
kṣipan kṣipandhamettaṃ tu bāhyamevaṃ tu ṣaḍguṇam

3.18.106

vajrabījamidaṃ khyātaṃ jāraṇe paramaṃ hitam

3.18.107

{vajrabījajāraṇena sparśavedhī śabdavedhī rasaḥ}
vāsanāmukhite sūte dvaṃdvitaṃ vyomasatvakam /
pūrvavat kramayogena ṣaḍguṇaṃ jārayetpunaḥ

3.18.108

tasmin jāryaṃ vajrabījaṃ vyomasattvakrameṇa vai /
grasate kacchape yaṃtre yathājīrṇaṃ tathā phalam

3.18.109

dviguṇe 'yutavedhī syāttriguṇe lakṣavedhakaḥ /
yadā caturguṇaṃ jīrṇaṃ daśalakṣāṇi vidhyati

3.18.110

koṭivedhī pañcaguṇe daśakoṭyastu ṣaḍguṇe /
arbudāṃśāt saptaguṇe śaṅkhavedhyaṣṭame guṇe

3.18.111

navame kharvavedhī syāddaśame padmavedhakaḥ /
trayodaśaguṇe jīrṇe sparśavedhī bhavedrasaḥ

3.18.112

caturdaśaguṇe jīrṇe bhavetpāṣāṇavedhakaḥ /
tripañcaguṇite jīrṇe saśailavanakānanām

3.18.113

vedhayenmedinīṃ sarvāṃ sa bhaved bhūcaro rasaḥ /
evaṃ kalāguṇe jīrṇe trailokyavyāpako bhavet

3.18.114

khecaro rasarājendro mukhasthaḥ khegatipradaḥ /
jāyate ca yathāśaktyā tataḥ sāryaṃ krameṇa vai

3.18.115

vajrabījena tulyena prathamā sāraṇā bhavet /
pūrvavajjāraṇā kāryā dviguṇenānusārayet

3.18.116

tathaiva jārayed bhūyaḥ kartavyā pratisāraṇā /
triguṇena tu tenaiva mukhaṃ baddhvātha bandhayet

3.18.117

dvisahasrādilakṣāntaṃ vedhakasyāpyayaṃ vidhiḥ /
ityevaṃ ca punaḥ kuryātsāraṇāṃ koṭivedhake

3.18.118

daśakoṭyādyarbudānte ca jārite vedhake rase /
triprakārā prakartavyā sāraṇā tu tridhā tridhā

3.18.119

caturguṇā śaṅkhavedhe tadūrdhvaṃ pañcadhā bhavet /
ṣaḍguṇā padmavedhe tu mūlavedhe tu saptadhā

3.18.120

aṣṭadhā sparśavedhe tu daśadhā śabdavedhake /
tatastrayodaśaguṇāḥ kalāguṇe kalāguṇāḥ

3.18.121

kramaśaḥ sāraṇā kāryā yathāśaktyānusārataḥ /
mukhaṃ baddhvā rasaṃ baddhvā paścādvedhaṃ prakalpayet

3.18.122

caṃdrārke vā bhujaṃge vā krāmaṇena samāyutam /
ityevaṃ padmaparyantaṃ saṃkhyāvedhāttu yo rasaḥ

3.18.123

tadveṣṭitaṃ madhūcchiṣṭaiḥ kuṃtavedhe tu yojayet /
tatsarvaṃ kanakaṃ divyaṃ jāyate śaṃbhubhāṣitam

3.18.124

{dhūmavedhavidhi}
dhūmavedhe rasaṃ piṣṭvā tena vastraṃ pralepayet /
tato jyotiṣmatītaile dhṛtvā vartiṃ kalpayet

3.18.125

jvalitāṃ tāṃ tāmrakūṭe yojayetpattratāṃ gate /
taddhūmagaṃdhamātreṇa sarvaṃ bhavati kāṃcanam

3.18.126

{sparśavedhavidhi}
sparśavedhī raso yo'sau guṭikāṃ tena kārayet /
drutānāmaṣṭalohānāṃ kṣiptvā madhye samuddharet /
tad bhavetkāṃcanaṃ divyamasaṃkhyaṃ nātra saṃśayaḥ

3.18.127

{śabdavedhavidhi}
śabdavedhī raso yo'sau guṭikāṃ tena kārayet /
dhārayed vaktramadhye tu tato lohāni vedhayet /
tatsarvaṃ jāyate svarṇaṃ śrute śabde na saṃśayaḥ

3.18.128

{pāṣāṇavedhavidhi}
pāṣāṇavedhako yo'sau parvatāni tu tena vai /
vedhayedagninā taptān sarvaṃ bhavati kāṃcanam

3.18.129

{medinīvedhavidhi}
medinīvedhako yo'sau rājikārdhārdhamātrakaḥ /
tenaiva vedhayetsarvāṃ saśailavanakānanām /
medinī sā svarṇamayī bhavetsatyaṃ śivoditam

3.18.130

{trailokyavyāpakavidhi}
trailokyavyāpako yo'sau taṃ kare dhārayettu yaḥ /
sa bhavetkhecaro divyo mahākāyo mahābalaḥ

3.18.131

svecchācārī mahāvīraḥ śivatulyo bhavettu saḥ /
tasya mūtrapurīṣābhyāṃ sarvalohāni kāṃcanam

3.18.132

jāyante nātra saṃdehastatsvedasparśanādapi /
rasakāyo mahāsiddhaḥ sarvalokeṣu pūjyate

3.18.133

avadhyo devadaityānāṃ yāvaccandrārkamedinī /
bhuñjāno divyabhogāṃśca krīḍate bhairavo yathā

3.18.134

{rasabījaṃ śatavedhī}
bhāgatrayaṃ śuddhasūtaṃ bhāgaikaṃ mṛtavajrakam /
kākinīrajasā mardyaṃ taptakhalve dināvadhi

3.18.135

tenaiva pādabhāgena hemapatrāṇi lepayet /
vyomavallīrasaiḥ piṣṭaṃ kāṃtaṭaṃkaṇatālakam

3.18.136

anena cāṣṭamāṃśena pūrvaliptāni lepayet /
ruddhvā svedyaṃ divārātrau karīṣāgnau tataḥ punaḥ

3.18.137

kadalīkaṃdasauvīraṭaṃkaṇaṃ ca samaṃ samam /
kaṇṭakāryā dravaiḥ piṣṭvā mūṣā lepyā tvanena vai

3.18.138

tanmadhye pūrvapakvaṃ yadruddhvā dhāmyaṃ dṛḍhāgninā /
tatsarvaṃ jāyate khoṭaṃ sauvīraṃ kācaṭaṃkaṇam

3.18.139

dattvā dattvā dhametkhoṭaṃ jāyate bhāskaropamam /
rasabījamidaṃ khyātaṃ vedhake jāraṇe hitam /
caṃdrārke śatavedhī syātkāṃcanaṃ kurute śubham

3.18.140

{śabdavedhī rasaḥ}
atha vakṣye rasendrasya samāṃśasya ca bhakṣaṇam /
pūrvoktaṃ rasabījaṃ tu samukhe cārayedrase

3.18.141

abhrasatvaprakāreṇa jārayettat krameṇa vai /
pañcapañcāṃśaguṇitaṃ yadā grasati pāradaḥ

3.18.142

tatastenaiva bījena sāraṇākrāmaṇātrayam /
tataśca jāritaṃ kuryānmukhaṃ baddhvātha bandhayet /
śabdavedhī bhavetso hi rasaḥ śaṃkarabhāṣitam

3.18.143

{rasabījaṃ śatavedhi}
samukhasya rasendrasya pakvabījaṃ samāṃśakam /
jārayeccābhiṣiktaṃ tadabhrasattvakrameṇa vai

3.18.144

mṛtavajraṃ ṣoḍaśāṃśaṃ tasminsūte vinikṣipet /
tālakaṃ ṭaṃkaṇaṃ kāṃtaṃ tṛtīyaṃ cāṣṭamāṃśakam

3.18.145

dattvā tasmiṃstadā khalve vyomavallīdravairdinam /
tatsarvaṃ marditaṃ kṛtvā chāyāśuṣkaṃ prayatnataḥ

3.18.146

dvaṃdvamelāpaliptāyāṃ mūṣāyāṃ cāndhitaṃ dhamet /
karīṣāgnau divārātrau dhmāte khoṭaṃ bhavettu tat

3.18.147

kācaṭaṃkaṇasauvīraiḥ śodhayettaṃ dhaman dhaman /
rasabījamidaṃ khyātaṃ pūrvavat śatavedhakam /
jāyate rasarājo'yaṃ kurute kanakaṃ śubham

3.18.148

{mercury:: rañjana:: red}
athavā samukhe sūte pūrvavajjārayeddinam /
pañcapañcāṃśaguṇitaṃ yadā grasati pāradaḥ

3.18.149

rasabījena cānyena tridhā sāryaṃ krameṇa vai /
sārite jāraṇā kāryā mukhaṃ baddhvātha bandhayet /
śabdavedhī bhavetsākṣāttāmraṃ svarṇaṃ karoti vai

3.18.150

{rasabījam}
pakvabījasya cūrṇaṃ tu pūrvavaccābhiṣekitam /
ṣoḍaśāṃśena sūtasya samukhasya tu cārayet

3.18.151

dvyaṅgulyāṃ mardanenaiva gharme carati tatkṣaṇāt /
tadbījaṃ jārayettasya svedanaiścābhrasatvavat

3.18.152

anena kramayogena samaṃ bījaṃ tu sārayet /
tadvad dvādaśabhāgena pakvabījaṃ tu tasya vai

3.18.153

cārayenmardayanneva kacchapākhye 'tha jārayet /
abhrasatvaprakāreṇa samaṃ yāvacca jārayet

3.18.154

tatastasyāṣṭamāṃśena pakvabījaṃ tu dāpayet /
mardayettaptakhalve tat caratyeva hi tatkṣaṇāt

3.18.155

taṃ sūtaṃ sūraṇe kaṃde garbhe kṣiptvā nirudhya ca /
liptvā kaṃdaṃ puṭe pacyādyathā kaṃdo na dahyate

3.18.156

tatraiva grasate sūto jīrṇe grāsaṃ tu dāpayet /
anena kramayogena samabījaṃ samaṃ punaḥ

3.18.157

pādāṃśaṃ pakvabījaṃ tu dattvā cāryaṃ ca mardayet /
mūṣāyantre tato jāryaṃ svedanena punaḥ punaḥ

3.18.158

anena kramayogena samabījaṃ ca jārayet /
evaṃ caturguṇe jīrṇe pakvabīje tu pārade /
jāyate kuṃkumābhastu rasendro balavattaraḥ

3.18.159

{dhūmavedhī śabdavedhī pāṣāṇavedhī rasaḥ}
abhrakaṃ bhrāmakaṃ brāhmī mṛtalohāṣṭakaṃ tathā /
mahārasāścoparasāḥ kaṭutumbyāśca bījakam

3.18.160

śaṅkhanābhirmeṣaśṛṅgī vajrakaṃdaṃ samaṃ samam /
mayūrasya tu raktena sarvaṃ pācyaṃ dināvadhi

3.18.161

tatastaṃ mardayetkhoṭaṃ śikhirakte dinadvayam /
anena mṛtavajraṃ tu lepitaṃ kārayettataḥ

3.18.162

mūṣāmāmraphalākārāṃ dvidviliptāṃ tu kārayet /
tanmadhye pūrvasūtaṃ tu pādāṃśaṃ liptavajrakam

3.18.163

athavā vajrabījaṃ ca pūrvakalkena lepitam /
athavā dvaṃdvitaṃ vajraṃ samaṃ svarṇena yatkṛtam

3.18.164

talliptaṃ pūrvakalkena pādāṃśaṃ tatra nikṣipet /
ācchāditaṃ dhamenmandaṃ mūṣādhomukhavāyunā

3.18.165

kiṃcit kiṃcid biḍaṃ dattvā jīrṇe tasmātsamuddharet /
punastalliptamūṣāyāṃ kṣiptvā vajreṇa saṃyutam /
pūrvavatkramayogena jīrṇe vajre samuddharet /
anena kramayogena vajraṃ vā vajrabījakam

3.18.166

svarṇadvaṃdvitavajraṃ vā jārayettatpunaḥ punaḥ /
ekādaśaguṇaṃ yāvattāvajjāryaṃ rasendrake

3.18.167

sudagdhāṃ śaṅkhanābhiṃ tu mātuliṃgarasairdinam /
mardayellolayettena muktācūrṇaṃ suśobhanam

3.18.168

drāvitaṃ mauktikaṃ vātha pūrvavajjārayeddhaman /
mūṣāyāṃ biḍaliptāyāṃ pādaṃ pādaṃ śanaiḥ śanaiḥ

3.18.169

ekādaśaguṇaṃ yāvattajjāryaṃ kacchapena tat

3.18.170

nīlīniryāsasaṃtulyaṃ śikhipittaṃ vimardayet /
indranīlaṃ ca nīlaṃ ca tena liptvātha jārayet

3.18.171

pūrvavatkramayogena dhamanātsvedanena vā /
viḍalepitamūṣāyām ekādaśaguṇaṃ kramāt

3.18.172

drāvitaṃ cendranīlaṃ vā nīlaṃ ca drāvitaṃ kramāt /
dvaṃdvitaṃ rasarājasya jāryamabhradrutiryathā /
ityevaṃ jārayennīlaṃ drāvitaṃ kaṭhinaṃ tu vā

3.18.173

śikhipittanṛraktābhyāṃ lepitaṃ padmarāgakam /
jārayedrasarājasya tvekādaśaguṇaṃ kramāt /
jāryaṃ vā drāvitaṃ tattu yathā cābhradrutiḥ purā

3.18.174

rajanī tulyakaṃkuṣṭhaṃ brahmapuṣpadravairdinam /
bhāvitaṃ tena liptaṃ tu puṣparāgaṃ tu jārayet

3.18.175

kaṭhinaṃ drāvitaṃ vātha rudrasaṃkhyākrameṇa vai /
evaṃ ratnairbhavettṛpto rasarājo mahābalaḥ

3.18.176

anenaiva śatāṃśena madhūcchiṣṭena lepayet /
śuddhahāṭakapatrāṇi ruddhvā gajapuṭe pacet

3.18.177

iṃdragopasamākāraṃ tatsvarṇaṃ jāyate śubham /
anenaiva suvarṇena sārayetsāraṇātrayam

3.18.178

ratnatṛptaṃ sūtarājaṃ mūṣāyantre vinikṣipet /
śanaiḥ śanairdhamettāvadyāvatsūtāvaśeṣitam

3.18.179

mukhaṃ baddhvā rasaṃ baddhvā dhūmavedhī bhavettu tat /
anena kramayogena punaḥ sāraṇajāraṇā

3.18.180

kartavyāstriprakārā vai mukhaṃ baddhvātha bandhayet /
śabdavedhī rasendro'yaṃ jāyate khegatipradaḥ

3.18.181

punaśca trividhā kāryā sāraṇājjāraṇā kramāt /
tasyaiva tu rasendrasya mukhabandhaṃ ca kārayet

3.18.182

tenaiva vedhayetsarvaṃ giripāṣāṇabhūtalam /
jāyate kanakaṃ divyaṃ jāmbūnadasamaprabham

3.18.183

siddhairbhūcarakhecarā śivamukhātprāptā mahājāraṇā kṛtvā tāṃ ca rase rasātalamidaṃ svarṇena pūrṇaṃ kṛtam /
teṣāṃ karma vicārya sāramakhilaṃ spaṣṭīkṛtaṃ tanmayā yaḥ kaścid gurutantramantraniratastasyaiva siddhaṃ bhavet

Original text: Rasaratnākara · Edition: Vaidya Jadavji Tricumji Acarya Benares : Caukhamba Sanskrit Office, 1939 · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc