Language

ENहिગુ
Scripture Library

Rasaratnākara · Chapter 3.20

3.20.1

RRĀ, 3, 20
sāṅgopāṅgam anekayoganicayaṃ sāraṃ varaṃ coddhṛtaṃ yuktaṃ pāradabandhanaṃ mṛduhaṭhāt dṛṣṭaṃ paraṃ yanmayā /
tatsarvaṃ sugamaṃ pravacmi sahasā siddhānanādāgataṃ pratyakṣānubhavena vārtikagaṇaiḥ sāmrājyadaṃ vīkṣyatāt

3.20.2

{pāradabandhana (1)}
śuddhapāradabhāgaikaṃ ṭaṅkaṇena samaṃ samam /
mardayettriphalākvāthairnaramūtrairyutaistataḥ

3.20.3

karṣāṃśā gulikāḥ kṛtvā māṣacūrṇairjalānvitaiḥ /
sūtādṛṣṭaguṇairliptvā chāyāśuṣkāṃ dhamed dṛḍham

3.20.4

koṣṭhīyantre vaṃkanāle kiṭṭaṃ bhittvā samāharet /
raso'sau vartulākāraḥ ṣaṇḍabaddho bhavatyalam

3.20.5

{pāradabandhanam (2)}
āraṇyamallikādrāvairmūṣāṃ kanyādravaiśca vā /
dravairhariṇakhuryā vā naramūtrayutaṃ rasam

3.20.6

tridinaṃ mardayetkhalve mūtraṃ dattvā punaḥ punaḥ /
tadvaṭīṃ māṣapiṣṭena liptvā dhāmyaṃ ca pūrvavat

3.20.7

tadvatsūto bhavedbaddhastacchodhyaṃ kācaṭaṃkaṇaiḥ

3.20.8

{pāradabandhanam (3)}
markaṭīmūlajadrāvaiḥ pāradaṃ mardayeddinam /
markaṭīmūlaje piṇḍe kṣipettanmarditaṃ rasam

3.20.9

tatpiṇḍe vajramūṣāyāṃ ruddhvā tīvrāgninā dhamet /
jāyate khoṭabaddho'yaṃ sarvakāryakarakṣamaḥ

3.20.10

{pāradabandhanam (4)}
arkamūlaṃ ravikṣīraiḥ piṣṭvā mūṣāṃ ghanaṃ kṣipet /
tanmadhye jāritaṃ sūtaṃ kṣiptvā ruddhvātha rodhayet

3.20.11

mṛṇmaye saṃpuṭe taṃ ca nirundhyāllohasaṃpuṭe /
tato gajapuṭe pacyāt pārado bandhamāpnuyāt

3.20.12

{pāradabandhanam (5)}
jalakumbhyā dravaiḥ sūtaṃ mardayeddivasatrayam /
jalakumbhyā dalairmūṣāṃ kṛtvā tatra kṣipettu tat

3.20.13

ruddhvā tāṃ vajramūṣāyāṃ chāyāśuṣkāṃ puṭellaghu /
utpalaikaikavṛddhyā tu viṃśadvāraṃ puṭaiḥ pacet

3.20.14

tato gajapuṭaṃ deyaṃ samyagbaddho bhavedrasaḥ

3.20.15

{pāradabandhanam (6)}
ekavīrādravairmardyaṃ tridinaṃ śuddhapāradam /
ekavīrākandakalkairvajramūṣāṃ pralepayet /
tasyāṃ pūrvarasaṃ ruddhvā dhmāte baddho bhavedrasaḥ

3.20.16

{pāradabandhanam (7)}
āraktakṣīrakaṃdotthadravaistrīn stanyasaṃyutaiḥ /
tridinaṃ pāradaṃ mardyaṃ vajrakaṃdadravais tryaham

3.20.17

kṣīrakaṃdasya kalkena vajramūṣāṃ pralepayet /
tatra pūrvarasaṃ ruddhvā dhmāte baddho bhavedrasaḥ

3.20.18

{pāradabandhanam (8)}
kṛtvā tāmramayaṃ cakraṃ vistīrṇaṃ caturaṅgulam /
unnataṃ cāṅgulīkaṃ tu sudṛḍhaṃ vartulaṃ samam

3.20.19

gaṃdhakaṃ pāradaṃ tutthaṃ kuryātkhalvena kajjalīm /
tatkajjalaṃ tāmratulyaṃ mūṣāmadhye vinikṣipet

3.20.20

taṃ cakraṃ mūṣikāvaktre dattvā ruddhvātha śoṣayet /
taṃ paceddhaṇḍikāyaṃtre dviyāmaṃ laghuvahninā

3.20.21

uddhṛtya grāhayeccakrādrasarājaṃ punaḥ punaḥ /
tattulyaṃ ṭaṃkaṇaṃ kācamūrdhvādhastasya dāpayet

3.20.22

aṃdhamūṣāgataṃ dhāmyamevaṃ vāratraye kṛte /
rasendro jāyate baddho hyakṣīṇo nātra saṃśayaḥ

3.20.23

{pāradabandhanam (9)}
śuddhasūtaṃ samaṃ gaṃdhaṃ dvābhyāṃ tulyaṃ ca tālakam /
mardyamunmattakadrāvaiḥ khalve yāmacatuṣṭayam

3.20.24

pātayetpātanāyaṃtre dinaikaṃ mandavahninā /
ūrdhvalagnamadhaḥsthaṃ ca tatsarvaṃ tu samāharet

3.20.25

mardyam unmattakadrāvair dṛḍhaṃ yāmacatuṣṭayam /
tadgolaṃ pūrvavatpācyaṃ punarādāya mardayet

3.20.26

punaḥ pācyaṃ punarmardyam ūrdhvādhaḥsthaṃ prayatnataḥ /
sarvaṃ yāvadadho bhāṇḍe tiṣṭhate tāvatāvadhiḥ

3.20.27

tatsarvaṃ pūrvavanmardyaṃ golaṃ kṛtvātha śoṣayet /
samyak saṃpeṣayedamlairnalikaṃ kuṣṭhameva ca

3.20.28

pītāñjanaṃ vā peṣyaṃ ca tena golaṃ pralepayet /
vajramūṣodare cātha tena kalkena lepya vai

3.20.29

golakaṃ tāpayettatra vaṃkanālena taṃ dhaman /
khoṭabaddho bhavetsākṣāt tīvradhāmānalena tu

3.20.30

{pāradabandhanam (10)}
palaṃ sūtaṃ palaṃ nāgaṃ dvābhyāṃ tulyā manaḥśilā /
pūrvavatkramayogena khoṭabaddho bhavedrasaḥ

3.20.31

{pāradabandhanam (11)}
nāgaṃ tāraṃ samaṃ drāvyaṃ taccūrṇaṃ palamātrakam /
śuddhasūtaṃ palaikaṃ ca sarvatulyā manaḥśilā /
pūrvavatkramayogena khoṭabaddho bhavedrasaḥ

3.20.32

{mercury:: bandhana}
palaṃ sūtaṃ palaṃ tāraṃ piṣṭamamlena kenacit /
dvābhyāṃ tulyā śilā yojyā pūrvayogena pācayet

3.20.33

{mercury:: bandhana}
tāravat svarṇapiṣṭīṃ ca gaṃdhakena ca pūrvavat

3.20.34

{mercury:: bandhana}
kṛṣṇābhrakasya satvaṃ ca tīkṣṇaṃ kāṃtaṃ ca hāṭakam /
śulbaṃ tāraṃ ca mākṣīkaṃ samaṃ sūkṣmaṃ vicūrṇayet /
vajramūṣāgataṃ ruddhvā dhmāte khoṭaṃ bhavettu tat

3.20.35

{mercury:: bandhana}
śvetābhrakasya satvaṃ ca tāraṃ tīkṣṇaṃ ca mākṣikam /
samaṃ cūrṇya kṛtaṃ khoṭaṃ khoṭāṃśaṃ śuddhasūtakam

3.20.36

haritālaṃ dvayostulyaṃ sūkṣmaṃ mardyaṃ ca pūrvavat /
mahadagnigataṃ dhmātaṃ khoṭaṃ bhavati tadrasam

3.20.37

{mercury:: bandhana}
pāradaṃ gaṃdhakaṃ tulyaṃ mardyaṃ kanyādravairdinam /
tadgolaṃ dviguṇaṃ gaṃdhaṃ dattvā mūṣādharottaram

3.20.38

ruddhvā saṃdhiṃ viśoṣyātha koṣṭhīyantre dṛḍhaṃ dhaman /
tatsūtaṃ jāyate khoṭaṃ gandhabaddhamidaṃ bhavet

3.20.39

{mercury:: bandhana}
pañcāṅgaṃ rājavṛkṣasya kvāthamaṣṭāvaśeṣitam /
taddravaṃ tu rase kṣiptvā pācyaṃ yāmadvayaṃ śubham

3.20.40

covābaddho bhavatyeṣa khoṭo vai sarvakāryakṛt

3.20.41

{mercury:: bandhana}
candravallyā dravairmardyaṃ tridinaṃ śuddhapāradam /
ṭaṃkaṇena tu saṃyojya vaṭikāṃ kārayed budhaḥ /
koṣṭhayantragataṃ dhmātaṃ khoṭabaddho bhavedrasaḥ

3.20.42

{mercury:: bandhana}
bhallātakānāṃ tailāntaḥ palamekaṃ kṣipedrasam /
yāvattailaṃ pacettāvad ravikṣīraṃ kṣipan kṣipan

3.20.43

ghaṭṭayellohadaṇḍena khoṭabaddho bhavedrasaḥ

3.20.44

{... pāradabandhanam (20)}
dravaiḥ samūlakārpāsyāstridinaṃ mardayetsamam /
ṭaṃkaṇena pādāṃśena vaṭikāḥ kārayellaghu

3.20.45

valmīkamṛttikāmāṣagodhūmānāṃ ca cūrṇakam /
samaṃ mardyodakenaiva mūṣāṃ tenaiva kārayet

3.20.46

tadantarmarditaṃ sūtaṃ vaṭīṃ kṣiptvā dhamed dṛḍham /
khoṭabaddho bhavetso'pi aṃdhamūṣāgato rasaḥ

3.20.47

{pāradabandhanam (21)}
rasaṃ pañcaguṇaṃ caiva dviguṇaṃ śvetaṭaṃkaṇam /
śvetavātāritailānāṃ majjāmaśvasya komalā

3.20.48

tridinaṃ mardayetkhalve naramūtreṇa sādhakaḥ /
tato godhūmacūrṇaṃ tu kṣiptvā kuryādvaṭīḥ śubhāḥ

3.20.49

viśoṣyātha dhametpaścāt kācaṭaṃkaṇayogataḥ /
khoṭabaddho bhavetsūtastejasvī sarvakāryakṛt

3.20.50

{pāradabhasma (1)}
karkoṭī lāṅgalīkaṃdadravairmardyaṃ dinatrayam /
vaṃdhyākarkoṭakīkaṃde taṃ rasaṃ tu niveśayet

3.20.51

kaṃdabāhye mṛdā lepyaṃ sarvato'ṅgulamātrakam /
śuṣkaṃ tuṣapuṭe pacyāt tridinaṃ parivartayan

3.20.52

samuddhṛtya punarmardyaṃ pūrvakaṃdadravais tryaham /
pūrvavatpuṭapākena pārado jāyate mṛtaḥ

3.20.53

{pāradabhasma (2)}
haṃsapādyā dravairmardyaṃ saptāhaṃ śuddhapāradam /
kṣīrakaṃdodarāntarvai kṣiptvā kaṃdaṃ mṛdā lipet

3.20.54

karīṣāgnau dinaṃ pacyātpūrvavanmardayetpunaḥ /
kaṃde kṣiptvā pacettadvattato mardyaṃ ca pūrvavat

3.20.55

kṣīrakaṃdodare ruddhvā mṛdā liptaṃ ca śoṣayet /
samyaggajapuṭe pacyāt mṛto bhavati niścitam

3.20.56

{pāradabhasma (3)}
haṃsapādīkṣīrakaṃdadravairmardyaṃ dinatrayam /
rasaṃ tatkrauñcapādāntaḥ kṣiptvā pādaṃ mṛdā lipet

3.20.57

karīṣāgnau dinaṃ pacyānmardyāt pūrvadravais tryaham /
dinaṃ tadvatpuṭe pacyātpunarmardyaṃ ca pācayet /
jāyate bhasmasūto'yaṃ sarvakāryakarakṣamaḥ

3.20.58

{mukhakaraṇam; silver, copper, lead => gold}
uktānāṃ khoṭabaddhānāṃ mukhaṃ kuryāttaducyate /
vacā caṇḍālinīkaṃdaṃ brahmadaṇḍīyamūlakam

3.20.59

gaṃdhakaṃ ṭaṃkaṇaṃ tulyaṃ bhānudugdhena peṣayet /
caṇamātrāṃ vaṭīṃ kṛtvā pūrvasūte drute kṣipet

3.20.60

ekām ekāṃ dhamanneva vaṭikāsaptakaṃ kramāt /
grasate sarvalohāni yatheṣṭāni na saṃśayaḥ

3.20.61

grāso deyo yathāśaktyā pūrvavanmārayetpunaḥ /
mukhaṃ baddhvā niyuñjīta tāre tāmre bhujaṃgame

3.20.62

tatsarvaṃ jāyate svarṇaṃ vedho daśaguṇo mataḥ /
siddhayogaḥ samākhyātaḥ samyagdṛṣṭvā gurormukhāt

3.20.63

{copper => gold}
sūtābhraṃ gaṃdhakaṃ śuddhaṃ tṛṇajyotoyamūlakam /
tatsarvaṃ mātuliṃgāmlair dinam ekaṃ samaṃ samam

3.20.64

śuddhāni tāmrapatrāṇi tena kalkena lepayet /
ruddhvā gajapuṭe pacyātpunarutthāpya lepayet

3.20.65

evaṃ puṭatraye pakvaṃ tattāmraṃ kāṃcanaṃ bhavet

3.20.66

{copper => gold}
raktasnuhīpayobhiśca tāmrapatrāṇi lepayet /
kārayedagnitaptāni tasmin kṣīre niṣecayet

3.20.67

ityevaṃ saptadhā kuryāllepatāpaniṣecanam /
samāvartya tu tattāmraṃ divyaṃ bhavati kāṃcanam

3.20.68

{copper, lead, silver => gold}
rasakaṃ daradaṃ gaṃdhaṃ gaganaṃ kunaṭī samam /
āraktasnukpayobhistanmardayeddivasatrayam

3.20.69

tena vedhyaṃ drutaṃ tāmraṃ nāgaṃ vā tārameva vā /
sahasrāṃśena taddivyaṃ suvarṇaṃ jāyate dhruvam

3.20.70

{nāgasya svarṇam}
raktasnuhībhavaiḥ kṣīrai rajanīṃ mardayet tryaham /
tena nāgasya patrāṇi praliptāni puṭe pacet /
punarlepyaṃ punaḥ pācyaṃ saptadhā kāṃcanaṃ bhavet

3.20.71

{copper => lead}
padminīpatrapuṣpābhā vijñeyā sthalapadminī /
bhaṅge raktaṃ sravetkṣīraṃ jñātvā tāmuddharettataḥ

3.20.72

pāradaṃ gaṃdhakaṃ tālaṃ māhiṣī kunaṭī samam /
pūrvoktapadminīyuktaṃ mardayeddinasaptakam /
tena śulbaṃ bhavetsvarṇaṃ sahasrāṃśena vedhitam

3.20.73

{tārabījakalkaḥ}
nāgaṃ baṃgaṃ tīkṣṇasāraṃ tāraṃ ca kramaśa uttaram /
pañcānāṃ tu samaṃ tāmraṃ sarvaṃ mūṣāgataṃ dhamet

3.20.74

prakaṭaṃ vaṃkanālena yāvattārāvaśeṣitam /
tattāraṃ padmarāgābhaṃ jāyate drāvayetpunaḥ

3.20.75

vedhyaṃ rasakasatvena pañcamāṃśena yatnataḥ /
tad bhavetkāṃcanaṃ divyaṃ siddhayoga udāhṛtaḥ

3.20.76

{tin => silver}
raktacitrakapañcāṅgaṃ chāyāśuṣkaṃ vicūrṇayet /
tadvāpaṃ drutabaṃgasya ruddhvā ruddhvā trivārakam

3.20.77

deyaṃ tajjāyate tāraṃ śaṃkhakundendusannibham

3.20.78

{copper => gold}
raktacitrakamūlaṃ tu kāṃjikaṃ śuddhapāradam /
kaṅguṇītailasaṃyuktaṃ sarvaṃ kalkaṃ pralepayet

3.20.79

tāmrapatrāṇi taptāni tasmin siñcettrisaptadhā /
etattāmraṃ dviṣaḍbhāgaṃ tāraṃ ṣoḍaśabhāgakam

3.20.80

ekīkṛtya samāvartya tena patrāṇi kārayet /
raktacitrakamūlāni bhallātatailapeṣitam

3.20.81

anena pūrvapatrāṇi praliptāni puṭe pacet /
evaṃ trisaptadhā kuryād divyaṃ bhavati kāñcanam

3.20.82

{copper => gold}
nāginīkandasūtendraraktacitrakamūlakam /
piṣṭvā tenaiva patrāṇi pūrvoktāni pralepayet /
tadvatpacyātpuṭairevaṃ divyaṃ bhavati kāṃcanam

3.20.83

{copper => gold}
jyotiṣmatībhavaistailaistāmrakumbhaṃ prapūrayet /
mukhaṃ ruddhvā kṣipedbhūmau pṛṣṭhe tuṣapuṭaṃ sadā

3.20.84

evaṃ ṣaṇmāsaparyantaṃ puṭayeduddharet kramāt /
bahistuṣapuṭe pacyāttridinaṃ taddivaniśam

3.20.85

tattāmraṃ hāṭakaṃ tulyaṃ samāvartaṃ tu kārayet /
kṣipte jyotiṣmatītaile sarvaṃ bhavati kāṃcanam

3.20.86

{copper => gold}
kṣīrakandabhave kṣīre taptaṃ tāmraṃ niṣecayet /
śatavāraṃ prayatnena tattāmraṃ kāṃcanaṃ bhavet

3.20.87

{silver => gold}
gaṃdhakaṃ rasakaṃ tāpyaṃ pāradaṃ raktacandanam /
mardyaṃ rudantikādrāvairavicchinnaṃ dinatrayam

3.20.88

tena tārasya patrāṇi liptvā ruddhvā puṭe pacet /
ityevaṃ saptadhā kuryāt divyaṃ bhavati kāṃcanam

3.20.89

{copper => gold}
kṛṣṇāyā vātha pītāyā devadālyā phaladravam /
viṣṇukrāntādravaṃ tulyaṃ kṛtvā tenaiva mardayet

3.20.90

saptāhaṃ pāradaṃ śuddhaṃ tatastāmraṃ pralepayet /
ruddhvā gajapuṭe pacyāttatastīvrāgninā dhamet

3.20.91

daśāṃśaṃ tadrasaṃ kṣiptvā divyaṃ bhavati kāṃcanam

3.20.92

{softening of fissured minerals}
vasubhaṭṭarasenātha tridhā siñcet sutāpitam /
loṇavatsphuṭito dhāturmṛduḥ syāt sikthako yathā

3.20.93

{tin => silver}
devadālyā phalaṃ mūlam īśvarīphalajadravam /
piṣṭvā tatkalkavāpena drutaṃ baṃgaṃ dṛḍhaṃ bhavet

3.20.94

bhūyo bhūyas tvayaṃ vāpyastāraṃ bhavati śobhanam

3.20.95

{copper => gold}
kṛṣṇapakṣe caturdaśyāmaṣṭamyāṃ grahaṇe'thavā /
nṛkapāle śvetaguṃjāṃ vāpayecchuddhabhūmiṣu

3.20.96

secayetsalilaṃ nityaṃ yāvatphalavatī bhavet /
mantrapūjāṃ tataḥ kṛtvā puṣye grāhya phalāni vai

3.20.97

śuddhatāmrapalaṃ śvetaṃ viṃśatyuttarakaṃ śatam /
ekaikaṃ pūrvabījānāṃ samyagruddhvā dhamed dṛḍham

3.20.98

tattāmraṃ jāyate tāraṃ śaṃkhakundendusannibham /
tāraṃ tajjāyate svarṇaṃ suśuddhā baddharītikā

3.20.99

{copper => silver}
bhūnāgānāṃ rasairmardyaṃ śuddhaṃ tālaṃ dināvadhi /
tatpiṇḍaṃ haṇḍikāmadhye tālakāṃśaṃ nirodhayet

3.20.100

tāmrapatrāṇi tatpaścāt ḍhaṅkaṇena nirudhya ca /
haṃḍikā bhasmanā pūryā ruddhvā caṇḍāgninā pacet

3.20.101

pañcayāmātsamuddhṛtya niṣkaṭaṃkaṇasaṃyutam /
mūkamūṣāgataṃ dhāmyaṃ guṭikāṃ tāṃ samuddharet

3.20.102

svāṃgaśītaṃ samāhṛtya mūṣāyāṃ prakaṭaṃ dhamet /
vāratrayaṃ kṣipettasmin vaṭikāṃ vedhanānmukham

3.20.103

mukhaṃ tasya bhavettīvraṃ śuddhaṃ baṃgaṃ dravatyalam /
yadā na grasate tasmādvaṭī deyā punaḥ punaḥ

3.20.104

jīrṇe śataguṇe vaṅge tataratāmrasya dāpayet /
drutasya śatabhāgena tattāraṃ jāyate śubham

3.20.105

{nāgamukhakaraṇam}
gaṃdhakaṃ dhūmasāraṃ ca phaṭkarī ṭaṃkaṇaṃ samam /
eraṇḍabījamajjāpi sarveṣāṃ dviguṇā bhavet

3.20.106

bhūnāgāḥ sarvatulyāḥ syuḥ sarvamekatra mardayet /
caṇamātrā vaṭīḥ kāryā khyāteyaṃ vaḍavāmukhā

3.20.107

śuddhanāgaṃ drutaṃ kṣepyaṃ taile eraṇḍake punaḥ /
drāvyaṃ drāvyaṃ punaḥ kṣepyaṃ yāvadvāraṃ śṛtaṃ bhavet

3.20.108

punastasmindrute deyā vaṭikā vaḍavāmukhā /
dvitrivāraṃ prayatnena nāgasyetthaṃ mukhaṃ bhavet

3.20.109

grasate sarvalohāni satvāni vividhāni ca /
yadā na grasate tasmād vaṭī deyā punaḥ punaḥ

3.20.110

{kaṭhinadhātormṛdūkaraṇam}
madhūkapuṣpī yaṣṭīkaṃ raṃbhākaṃdaṃ ghṛtaṃ guḍam /
tilatailam ajākṣīraṃ kṣaudraṃ ca tulyatulyakam

3.20.111

tanmadhye kaṭhinaṃ dhātu tridhā siñcyāt sutāpitam /
mṛdutvaṃ yāti no citraṃ sūtrayogyaṃ na saṃśayaḥ

3.20.112

{kaṭhinadhātor mṛdūkaraṇam (2)}
vasubhadrarasenātha tridhā siñcya sutāpitam /
loṇavatsphuṭito dhāturmṛduḥ syāt sikthakopamaḥ

3.20.113

{kaṭhinadhātor mṛdūkaraṇam (3)}
atisthūlasya bhekasya nivāryāntrāṇi tatra vai /
cūrṇitaṃ ṭaṃkaṇaṃ kṣiptvā tadbhāṇḍasthaṃ khanedbhuvi

3.20.114

trisaptāhaṃ samuddhṛtya tadvāpe mṛdutāṃ vrajet /
svarṇaṃ vā yadi vā raupyaṃ mṛdu syātpatrayogyakam

3.20.115

{abhragrāsī rasaḥ}
tṛṇajyotīyamūlena mātuliṃgarasena ca /
tridinaṃ mardayetsūtaṃ gaganaṃ grasate kṣaṇāt

3.20.116

{guhyākhyasūtena nāgavedhaḥ}
bhūnāgasūkṣmacūrṇaṃ tu ṭaṃkaṇena samaṃ bhavet /
taccūrṇaṃ tu drute nāge vāhyaṃ śataguṇaṃ dhaman

3.20.117

guhyākhyaṃ tadbhavetsiddhaṃ grāsaṃ tasyaiva vakṣyate /
śilāgaṃdhakamākṣīkair bhūnāgadravapeṣitaiḥ

3.20.118

mūṣāgarbhaṃ lipettena guhyākhyaṃ tatra nikṣipet /
bhuktaṃ tasminkṣipetsvarṇaṃ stokaṃ stokaṃ dhamandhaman

3.20.119

grasate bhārasaṃkhyā tu mūṣā lepyā punaḥ punaḥ /
muñcatyasau drute nāge guhyādguhyaṃ prakāśitam

3.20.120

{guhyākhyasūtena vaṅgavedhaḥ}
bhūnāgaṃ ṭaṃkaṇaṃ tulyaṃ sūkṣmacūrṇāni kārayet /
taṃ vāhayed drute baṃge yāvacchataguṇaṃ dhaman

3.20.121

tataḥ śataguṇaṃ baṃgaṃ tasyaivopari vāhayet /
stokaṃ stokaṃ dhamanneva grasate nātra saṃśayaḥ

3.20.122

{guhyavaṅgakaraṇaṃ tena vedhaḥ}
tālakaṃ saiṃdhavaṃ tulyaṃ bhūnāgadravapeṣitam /
mūṣāgarbhe lipettena tadbaṃgaṃ tatra nikṣipet

3.20.123

stokaṃ stokaṃ kṣipettasmin biḍaṃ dattvā dhamandhaman /
bhārasaṃkhyā grasatyevaṃ guhyavaṅgamiti smṛtam

3.20.124

drute baṃge vinikṣiptaṃ yāvatsaṃkhyā na saṃśayaḥ /
tāvad drute na saṃdehaḥ siddhayoga udāhṛtaḥ

3.20.125

kṣiptvātha māhiṣe śṛṅge mardayannagninā pacet /
niṣkamekaṃ bhavedyāvattāvanmardyaṃ kṣipan kṣipan

3.20.126

tad bhavedrasatulyaṃ tu samādāyātha tatsamam

3.20.127

{guhyayogaḥ}
pāradaṃ śuddhahemātha satvaṃ bhūnāgasaṃbhavam /
catvāriṃśannāgabhāgā mardyaṃ jaṃbīrajadravaiḥ

3.20.128

tadgolakaṃ viśoṣyātha kalke bhūnāgasaṃbhave /
mūṣāgarbhe vilepyādau tasyāṃ golaṃ nirodhayet

3.20.129

dhamettīvrāgninā tāvadyāvannātrāvaśeṣitam /
sarvavadgrasate datte guhyākhyaṃ yogamuttamam

3.20.130

{kāmadhenuḥ (1)}
athātaḥ sampravakṣyāmi guṭikābaṃdhamuttamam /
samajīrṇaṃ kṛtaṃ vyoma samato rasaṃ jārayet

3.20.131

ravisaṃkhyāṃśakaṃ śulbaṃ dattvā piṣṭiṃ ca kārayet /
dhānyābhrakasamaṃ gaṃdhaṃ śulbe kṣiptvā vimardayet

3.20.132

tayormūṣākṛtiṃ kṛtvā piṣṭīmadhye vimocayet /
naramāṃsena saṃveṣṭya māṣapiṣṭyā tathaiva ca

3.20.133

pacedatasītailena māsamātraṃ tu sādhakaḥ /
akṣayā kāmadhenuśca vaṅgastambhanakāriṇī

3.20.134

{kāmadhenuḥ (2)}
pārade jāryaṃ kṛṣṇābhraṃ rukmam aṣṭaguṇaṃ yadi /
rañjitaṃ gandharāgeṇa naramāṃsena veṣṭitam

3.20.135

māṣapiṣṭyā pralipyāthātasītailena pācayet /
kāmadhenuriyaṃ khyātā nāgastambhanakāriṇī

3.20.136

{kāmadhenuḥ (3)}
rasātpādāṃśakaṃ hemapiṣṭiṃ kuryācca sundarām /
vilipya kāmadhenuṃ ca nāgadrāve niyojayet

3.20.137

taṃ nāgaṃ kurute rukmaṃ vāñchitārtheṣu siddhidam /
guṭikāṃ kāmadhenuṃ tāṃ pratyahaṃ dhārayenmukhe /
śastrāstrairna ca bhidyeta divyadehamavāpnuyāt

3.20.138

{silver => gold}
śilayā mārito nāgaḥ sūtarājasamanvitaḥ /
rañjito gandharāgeṇa samahemnā ca sārayet /
tāravedhaḥ pradātavyo divyaṃ bhavati kāṃcanam

3.20.139

{lead => gold}
śilayā ravidugdhena nāgapatrāṇi lepayet /
mārayetpuṭayogena divyaṃ bhavati kāṃcanam

3.20.140

{sitasvarṇa => gold}
meṣīkṣīrāmlavargābhyāṃ daradaṃ gharmabhāvitam /
śatadhā tatprayogena śoṣyaṃ peṣyaṃ kharātape

3.20.141

sitasvarṇasya patrāṇi liptvā liptvā puṭe pacet /
evaṃ trisaptadhā kuryād divyaṃ bhavati kāṃcanam

3.20.142

{gaganagrāsaḥ}
tṛṇajātīyamūlaṃ tu mātuliṅgarasena ca /
tridinaṃ mardayetsūtaṃ gaganaṃ grasate kṣaṇāt

3.20.143

siddhairgaṇaiḥ suravarai rasasiddhikāmair baddhaṃ haṭhātparamamantrabalena taiśca /
tasmād viśiṣṭam anujaiḥ kṛtamantrajāpaiḥ kāryaṃ tato rasavare varabandhanaṃ ca

Original text: Rasaratnākara · Edition: Vaidya Jadavji Tricumji Acarya Benares : Caukhamba Sanskrit Office, 1939 · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc