Language

ENहिગુ
Scripture Library

Rasaratnākara · Chapter 1.5

1.5.1

RRĀ, 1, 5
{uparasanāmāni}
gandhakaṃ vajravaikrāntaṃ vajrābhraṃ tālakaṃ śilā /
kharparaṃ śikhitutthaṃ ca vimalāṃ hemamākṣikam

1.5.2

kāsīsam kāntapāṣāṇaṃ varāṭīmatha hiṃgulam /
kaṅkuṣṭhaṃ śaṃkhabhūnāgaṃ ṭaṃkaṇaśca śilājatu

1.5.3

ete uparasāḥ śodhyāḥ māryā drāvyāḥ puṭe kvacit

1.5.4

{gandha:: aśuddha:: medic. properties}
apakvagandhaṃ kurute'ti kuṣṭhaṃ tāpaṃ bhramaṃ pittarujāṃ karoti /
rūpaṃ sukhaṃ vīryabalaṃ ca hanti tasmāt saṃśuddhaṃ vidhiyojanīyam

1.5.5

{gandhakaśodhana}
sājyaṃ bhāṇḍe payaḥ kṣiptvā mukhaṃ vastreṇa bandhayet /
tatpṛṣṭhe cūrṇitaṃ gandhaṃ kṣiptvā srāveṇa rodhayet

1.5.6

bhāṇḍaṃ nikṣipya bhūmyante ūrdhve deyaṃ puṭaṃ laghu /
tataḥ kṣīre drutaṃ gandhaṃ śuddhaṃ yogeṣu yojayet

1.5.7

{gandhakaśodhana (2)}
athavārkasnuhīkṣīrairvastraṃ lepyaṃ ca saptadhā /
gandhakaṃ navanītena piṣṭvā vastraṃ pralepayet

1.5.8

tadvahnijvalitā deśe hṛtvā dhāryā hyadhomukhā /
tailaṃ patedadhobhāṇḍe grāhyaṃ yogeṣu yojayet

1.5.9

{sulfur:: śuddha:: medic. properties}
śuddho gandho haredrogān kuṣṭhamṛtyujvarādikān /
agnikārī mahānuṣṇo vīryavṛddhiṃ karoti ca

1.5.10

{vajra:: śodhana}
vyāghrīkandayutaṃ vajraṃ dolāyantreṇa pācitam /
saptāhāt kaudrave kvāthe kaulatthe vimalaṃ bhavet

1.5.11

{vajra:: māraṇa}
trisaptakṛtvastattaptaṃ kharamūtreṇa secayet /
ṣaḍguṇaistālakaṃ piṣṭvā tadgole kuliśaṃ kṣipet

1.5.12

pradhmātaṃ vājimūtreṇa siktaṃ pūrvoditakramaiḥ /
bhasmībhavati tadvajraṃ vajravatkurute tanum

1.5.13

{vajra:: māraṇa}
ūrṇāśṛṅgaṃ paripiṣya piṇḍam etasya madhye tu nidhāya vajram /
piṇḍe'thavādhāya ca vajravallyāḥ puṭatrayaṃ tasya rase vidadhyāt

1.5.14

mṛtyureva bhavedasya vajrākhyasya na saṃśayaḥ

1.5.15

{vajra:: aśuddha:: medic. properties}
aśuddhavajram āyurghnaṃ pīḍāṃ kuṣṭhaṃ karoti ca /
pāṇḍutāpagurutvaṃ ca tasmācchuddhaṃ tu kārayet

1.5.16

{vajra:: subtypes:: colour, caste}
śvetaraktapītakṛṣṇā dvijādyāḥ vajrajātayaḥ /
rasāyane bhaved vipraḥ śvetaḥ siddhipradāyakaḥ

1.5.17

kṣatriyo mṛtyujid rakto valīpalitarogahā /
dravakārī bhavedvaiśyaḥ pīto dehasya dārḍhyakṛt

1.5.18

kṛṣṇaḥ śūdro rujāṃ hanti vayaḥsthairyaṃ karoti ca /
puṃstrīnapuṃsakāścaite lakṣaṇena tu lakṣayet

1.5.19

{vajra:: puṃvajra:: parīkṣā}
vṛttāḥ phalakasampūrṇās tejasvanto bṛhadbhavāḥ /
puruṣāste samākhyātā rekhābinduvivarjitāḥ

1.5.20

{vajra:: stīvajra:: parīkṣā}
rekhābindusamāyuktāḥ ṣaṭkoṇās tāḥ striyaḥ smṛtāḥ /
{vajra:: napuṃsaka:: parīkṣā}
trikoṇāyattā dīrghā vijñeyāstā napuṃsakāḥ

1.5.21

pūrvapūrvamime śastāḥ puruṣāḥ balavattarāḥ /
śarīrakāntijanakā bhogadā vajrayoṣitaḥ

1.5.22

napuṃsakāstvalpavīryāḥ kāmukāḥ sattvavarjitāḥ /
strī tu strīṇāṃ pradātavyā klībaṃ klībe tathaiva ca

1.5.23

sarveṣāṃ sarvadā yojyāḥ puruṣāḥ balavattarāḥ

1.5.24

{vajra:: śodhana}
gṛhītvā tu śubhaṃ vajraṃ vyāghrīkandodare kṣipet /
mahiṣīviṣṭhayā lepyaṃ karīṣāgnau vipācayet

1.5.25

niśāyāṃ tu caturyāmaṃ niśānte vāśvamūtrake /
secayettāni pratyekaṃ saptarātreṇa śudhyati

1.5.26

{vajra:: śodhana}
meghanādā śamī śyāmā śṛṅgī madanakodbhavam /
kulatthaṃ vetasaṃ cātha agastyaṃ sindhuvārakāḥ

1.5.27

eteṣāṃ sajalaiḥ kvāthair vajraṃ jambīramadhyagam /
dolāyantre tryahaṃ pācyamevaṃ vajraṃ viśuddhayet

1.5.28

{vajra:: śodhana}
kulatthakodravakvāthe dolāyantre vipācayet /
vyāghrīkandagataṃ vajraṃ saptāhācchuddhim ṛcchati

1.5.29

{vajra:: śodhana}
vyāghrīṃ kandagataṃ vajraṃ mṛdā liptaṃ puṭe pacet /
ahorātrātsamuddhṛtya hayamūtreṇa secayet

1.5.30

vajrīkṣīreṇa vā siñcedevaṃ śuddhaṃ ca mārayet

1.5.31

{vajra:: brāhmaṇa:: māraṇa}
viprajātyādivajrāṇāṃ māraṇaṃ kathyate punaḥ /
aśvatthabadarījhiṇṭīmākṣikaṃ karkaṭāsthi ca

1.5.32

tulyaṃ snuhīpayaḥ piṣṭvā vajraṃ tadgolake kṣipet /
ruddhvā gajapuṭe pacyādviprajātir mṛto bhavet

1.5.33

{vajra:: kṣatriya:: māraṇa}
karavīraṃ meṣaśṛṅgaṃ ca badaraṃ ca udumbaram /
arkadugdhasamaṃ piṣṭvā vipravanmārayennṛpam

1.5.34

{vajra:: vaiśya:: māraṇa}
balāṃ cātibalāṃ gandhaṃ peṣayetkacchapāsthi ca /
etair vā vāruṇīdugdhaiḥ mriyedvaiśyo'pi vipravat

1.5.35

{vajra:: śūdra:: māraṇa}
sūraṇaṃ lasunaṃ śaṅkhaṃ samaṃ peṣyaṃ manaḥśilām /
vaṭakṣīreṇa mūṣāntarvipravacchūdramāraṇam

1.5.36

{vajra:: strī, napuṃsaka:: māraṇa}
striyasteṣāṃ mriyante ca tattadauṣadhayogataḥ /
napuṃsakamṛtisteṣāṃ caturṇām auṣadhaiḥ samam

1.5.37

{vajra:: māraṇa}
dvivarṣarūḍhakārpāsairmūlaṃ kāntamukhaiḥ saha /
nārīstanyena sampiṣya piṣṭvā dhmātaṃ mṛtaṃ bhavet

1.5.38

{vajra:: māraṇa}
meṣaśṛṅgabhujaṅgāsthikūrmapṛṣṭhāmlavetasaiḥ /
gajadantasamaṃ piṣṭvā vajrīdugdhena golakam

1.5.39

kṛtvā tanmadhyagaṃ vajraṃ mriyate dhamanena tu /
{vajra:: māraṇa}
trivarṣanāgavandhyāstu kārpāsasyātha mūlikā /
piṣṭvā tanmadhyagaṃ vajraṃ kṛtvā mūṣāṃ nirodhayet

1.5.40

pacedgajapuṭe taṃ ca mriyate saptadhā puṭaiḥ

1.5.41

{vajra:: māraṇa}
matkuṇānāṃ tu raktena saptadhātapaśoṣitam /
kuliśaṃ bhāvitaṃ tadakdhrūrṇitāpi manaḥśilā

1.5.42

liptvā ca badarīpatraiḥ veṣṭayitvā pure pacet /
punarlepyaṃ punaḥ pācyaṃ saptadhā mriyate'pi ca

1.5.43

{vajra:: māraṇa}
vajraṃ mahānadīśuktau kṣiptaṃ bhāvyaṃ muhurmuhuḥ /
snuhyarkonmattakanyānāṃ dvayeṇaikena cāhnikam

1.5.44

kṛṣṇakarkaṭamāṃsena piṣṭitaṃ veṣṭayed bahiḥ /
bhūnāgasya mṛdā samyagdhmāte bhasmatvamāpnuyāt

1.5.45

{vajra:: māraṇa}
raktotpalasya mūlaiśca meghanādasya kuḍmalaiḥ /
piṇḍitairveṣṭitaṃ dhmātaṃ vajraṃ bhasma bhavatyalam

1.5.46

{vajra:: mṛta:: medic. properties}
vajramāyurbalaṃ rūpaṃ dehasaukhyaṃ karoti ca /
sevito hanti rogāṃśca mṛto vajro na saṃśayaḥ /
{vaikrānta:: śodhana}
vaikrāntaṃ vajravacchodhyaṃ nīlaṃ vā lohitaṃ ca vā /
{vaikrānta:: māraṇa}
hayamūtre tatsecyaṃ taptaṃ taptaṃ trisaptadhā

1.5.47

tataścottaravāruṇyāḥ pañcāṅge golake kṣipet /
ruddhvā mūṣāpuṭe pacyāduddhṛtya golake punaḥ

1.5.48

kṣiptvā ruddhvā pacedevaṃ saptadhā bhasmatāṃ vrajet /
{vaikrānta:: substitute for vajra}
bhasmībhūtaṃ ca vaikrāntaṃ vajrasthāne niyojayet

Original text: Rasaratnākara · Edition: Vaidya Jadavji Tricumji Acarya Benares : Caukhamba Sanskrit Office, 1939 · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc