Rasaprakāśasudhākara · Chapter 9

divyauṣadhīnāṃ nāmāni kathyante'tra mayādhunā
catuḥṣaṣṭimitāḥ samyag rasabandhakarāḥ śubhāḥ
somavallī tathā sobhav ṛkṣaṃ somakalā latā //

bhūpadminī gonasā ced uccaṭā ceśvarī latā
bhūtakeśī kṛṣṇalatā laśunī ca rudantikā
vārāhī saptapattrā ca nāginī sarpiṇī tathā //

chattriṇī caiva gośṛṃgī jyotirnāmnī ca raktikā
pattravallī kākinī ca cāṇḍālī tāmravallikā //

pītavallī ca vijayā mahauṣadhyamarī latā
navanītā rudravallī lambinī bhūmitumbikā //

gāndharvī vyāghrapādī ca gomārī ca triśūlinī
tridaṇḍī karasī bhṛṃga vallī camarikā tathā //

karavallī latā caiva vajrāṅgī ciravallyapi
rohiṇī bilvinī bhūta śocanī caiva kathyate //

mārkaṇḍī ca karīrī ca hy akṣarā kuṭajā tathā
mūlakandāmbuvallī ca munivallī ca kīrtitā //

ghṛtagandhā nimbuvallī tilakandātasītalā
bodhavallī sattvagandhā kūrmavallī ca mādhavī //

viśālā ca mahānāgī maṇḍūkī kṣīragandhikā
catuḥṣaṣṭiriti proktā divyauṣadhyo mahābalāḥ //

ekaikāyā rasenāpi sūto bandhatvamāpnuyāt
anayā sādhitaḥ sūto jarādāridryanāśanaḥ //

tāstu lakṣaṇasaṃyuktāḥ somadevena bhāṣitāḥ
granthavistarabhītyātra nāmamātreṇa kīrtitāḥ //

ataḥ paraṃ rasauṣadhyaḥ procyante śāstravartmanā
jalotpalā ciñcikā ca jalāpāmārgamāṃsike //

jalakumbhī meghanādā īśvarī cāparājitā
mālārjunī veṇukā ca śikhipādā ca tiktikā //

kāśmaryativiṣā proktā samaṅgā jālinī tathā
tuṣambukā ca durgandhā pāṣāṇī śukanāsikā //

vanamālī ca vārāhī gojihvā musalī tathā
paṭolī śaṭhikā mūrvā pāṭalā jalamūlakā //

rasājamārī kathitā śiṃśikā sitagandhikā
potakī ca viṣaghnī ca bṛhatī garuḍī tathā //

tulasī ca vidārī ca mañjiṣṭhā citrapālikā
jalapippalikā bhārṃgī maṇḍūkī cottamā tathā //

candrodakā sārivā ca hariṇī kukkuṭāpi ca
sarpākṣī haṃsapādī ca vanakuṣmāṇḍavallikā //

markasphoṭī dhanvayāsaḥ pāgavaḥ sthalasāriṇī
ardhacandrā hemapuṣpī mohinī vajrakandikā //

alambuṣā ca halinī rasacitrā ca nandinī
vṛścikālī guḍūcī ca vāsā śṛṅgī ca kathyate //

aṣṭaṣaṣṭiriti proktā rasauṣadhyo mahābalāḥ
sūtasya māraṇe proktā jāraṇe ca niyāmane //

aṣṭaṣaṣṭir mahauṣadhyaḥ procyante rasaśāstrataḥ
ṛddhiḥ śoṣiṇyadhoguptā śrāvaṇī sārivā tathā //

jyotiṣmatī tejavatī rāsnā bākucī bimbikā
viṣāṇikā cāśvagandhā varṣābhūḥ śarapuṣpikā //

balā cātibalā nāga balā dantī mahābalā
dravantī nīlinī caiva śatapuṣpā prasāraṇī //

varā śatāvarī cailā hapuṣā sātalā trivṛt
svarṇakṣīrī tugā pṛthvī viśālā nalikāmalī //

indravāruṇikākāhve sinduvāro'jamodikā
trāyamāṇāsurī śaṃkha puṣpī ca girikarṇikā //

dhātakī kadalī dūrvā amlikā kāsamardikā
jantupādī ca nirguṇḍī drākṣā nīlotpalaṃ śamī //

nālikerī ca kharjūrī phalguḥ śiṃśī ca mallikā
vārṣikī śālmalī jātī grīṣmavarṣā tu yūthikā //

kekicūḍājagandhā ca lakṣmaṇā taruṇīti ca
aṣṭaṣaṣṭiriti proktā mahauṣadhyo mahābalāḥ //

athedānīṃ pravakṣyāmi siddhauṣadhyo rasādhikāḥ
devīlatā kālavarṇī vijayāsurī siṃhikā //

pālāśatilakā kṣetrī saṃvīrā tāmravallikā
nāhī kanyā tathā soma rājikā ca ṭuṭumbhaṭī //

kuberākṣī gṛdhranakhī parpaṭī chidralambikā
kṣutkārī dugdhikā bhṛṃgī gaṅgeṭī śarapuṅkhikā //

aṣṭāvallī rājaśamī panasī ca jayantikā
viṣakharparikāvantī kākāṇḍolāmbumūlikā //

siddheśvarī haṃsapādī khoṭakā śṛṅgarīṭikā
adhaḥpuṣpī madhurākhyā śṛṅkhalā gṛñjanīti ca //

jārāvalī mahārāṣṭrī sahadeveśvarī tathā
kāṣṭhagodhāmatī deva gāndhārī rajanīṅgudī //

palāśinī nākulī ca kāmbojikāśvinī tathā
cakravallī sarpadaṃṣṭrā śallakī rohitā tathā //

tauvarī vaṅgajā rāja padmā jambīravallikā
gajapippalikā bhṛṃga vallī caivārkavallikā //

jantukārī śigruvallī karavīrā śivāṭikā
nārācī kāñcanī cāja gandhā sūtendrasiddhidāḥ //

aṣṭaṣaṣṭiriti proktāḥ siddhauṣadhyo rasādhikāḥ
sarvakāryakarā deha lohasiddhipradāyakāḥ //