Rasamañjarī · Chapter 9

Rmañj, 9
karpūraṃ ṭaṅkaṇaṃ sūtaṃ tulyaṃ munirasaṃ madhu /
mardayitvā lipelliṅgaṃ sthitvā yāmaṃ tathaiva ca

tataḥ prakṣālayelliṅgaṃ ramedrāmāṃ yathocitām /
vīryastambhakaraṃ puṃsāṃ samyaṅ nāgārjunoditam

kṛkalāsasya pucchāgraṃ mudrikā protatantubhiḥ /
veṣṭyā kaniṣṭhikā dhāryā naro vīryaṃ na muñcati

madhunā padmabījāni piṣṭvā nābhiṃ pralepayet /
yāvattiṣṭhatyasau lepastāvadvīryaṃ na muñcati

caṭakāṇḍaṃ tu saṃgrāhya navanītena peṣayet /
tena pralepayet pādau śukrastambhaḥ prajāyate /
yāvanna spṛśate bhūmiṃ tāvadvīryaṃ na muñcati

vanakroḍasya daṃṣṭrāgraṃ dakṣiṇaṃ ca samāharet /
kaṭyāmupari yad baddhvā śukrastambhaḥ prajāyate

ḍuṇḍubho nāmataḥ sarpaḥ kṛṣṇavarṇastamāharet

tasyāsthi dhārayet kaṭyāṃ naro vīryaṃ na muñcati /
vimuñcati vimuktena siddhayoga udāhṛtaḥ

raktāpāmārgamūlaṃ tu somavārābhimantritam /
bhaume prātaḥ samuddhṛtya kaṭyāṃ baddhvā na vīryamuk

khasapalaṃ śuṇṭhīkvāthaḥ ṣoḍaśāṃśena guḍena niśi pītaḥ /
kurute ratau na puṃso retaḥ patanaṃ vināmlena

sūraṇaṃ tulasīmūlaṃ tāmbūlena tu bhakṣayet /
na muñcati naro vīryamekaikena na saṃśayaḥ

varāhavasayā liṅgaṃ madhunā saha lepayet /
sthūlaṃ dṛḍhaṃ ca dīrghaṃ ca puṃso liṅgaṃ prajāyate

kṣaudreṇa ca samaṃ pṛṣṭaṃ puṇḍarīkasya keśaram /
dhvastaṃ kuryāttato meḍhraṃ ratyanyatrāpyasaṃśayaḥ

anurādhāsunakṣatre lāṅgalīmūlikā dhruvam /
nikhātā maithunasthāne puṃsattvakhaṇḍakāriṇī

niśā ṣaṭtinducūrṇena bhāvitenājavāriṇā /
pānāśanaṃ prayuktena ṣaṇḍhatvaṃ jāyate nṛṇām

tilagokṣurayoścūrṇaṃ chāgīdugdhena pācitam /
śītalaṃ madhunā yuktaṃ bhuktaṃ ṣaṇḍhatvanāśanam

ūrṇanābhistu yo jīvo madhunā saha lepayet /
tena lepayato nābhiṃ baddhaṣaṇḍhyaṃ vimucyate

eka eva mahādrāvī mālatīsambhavo rasaḥ /
kiṃ punaryadi yujyate madhukarpūrapāradaiḥ

ārdrakaṃ gandhakaṃ caiva rājikaṃ cātha ṭaṅkaṇam /
sampiṣṭā samamātrāṇi kṣepayennimbuje jale

sthāpayedghaṭikāṃ tisro haste vā dhārayettataḥ /
yāvantyo lalanāḥ pañca ājighranti dravanti vai

cūrṇite madhusaṃyukte mahāriṣṭaphalachadaiḥ /
liṅgalepena surate dravo bhavati yoṣitām

madhusaindhavasaṃyuktaṃ pārāvatamalānvitam /
etalliptendriyo rāmāṃ dāsīvat kurute ratau

kapīndriyaṃ śaśī sūtaṃ kuṅkumaṃ kanakaṃ madhu /
etalliptendriyo rāmāṃ dāsīvat kurute ratau

vṛttamadhyasthitaṃ nāma tadbāhye hrīṃ catuṣṭayam /
tadbahiḥ klīṃ catuṣkaṃ ca likhitvā śilayākhilam

śubhanakṣatrasaṃyoge sthāpitaṃ madhuni dhruvam /
striyam ākarṣati kṣipraṃ yantrametanna saṃśayaḥ

candanaṃ tagaraṃ kuṣṭhaṃ priyaṅguṃ nāgakeśaram /
kṛṣṇāṃ tintiḍikaṃ caiva samabhāgāni kārayet

dāpayeccaiva saptāhamātmapañcamalena tu /
khāne pāne pradātavyaṃ striyaṃ vā puruṣaṃ tathā

śaṃkhapuṣpī madhupuṣpī tathā kuñcikipatrikā /
śvetagirisamāyuktā samabhāgāni kārayet

saptāhaṃ dāpayedyuktā hyātmapañcamalena ca /
khāne pāne pradātavyaṃ vaśīkaraṇamuttamam

pūrvoktamantreṇa saptabhiḥkṛtvā mantritadāpayet /
gardabhasya rajo gṛhya lulitaṃ gātrasambhavam /
mṛtakasya tathā bhasma nārīrajaḥsamanvitam

ekīkṛtya kṣipedrātrau śayyāyāmāsane'pi vā /
nūnaṃ saṃjāyate dveṣaḥ kathito mālatīmate

anyad yogavaraṃ vakṣye vidveṣakaraṇaṃ param /
yudhyamānāvubhau śvānau parasparavirodhinau

tayor dhūliṃ samādāya hanyate yoṣitāṃ ratiḥ /
satyaṃ bhavati vidveṣaṃ nātra kāryā vicāraṇā

prakṣālane bhage nityaṃ kṛte cāmalavalkalaiḥ /
vṛddhāpi kāminī kāmaṃ bāleva kurute ratim

sapadmabījaṃ sitayā bhakṣitaṃ padmavāriṇā /
dṛḍhaṃ strīṇāṃ stanadvandvaṃ māsena kurute bhṛśam

muṇḍīcūrṇakaṣāyeṇa yutaṃ tailaṃ vipācitam /
patitaṃ yauvanaṃ yasyāstasyāḥ stanonnatirbhavet

haritālacūrṇakalikā lepāt tenaiva vāriṇā sadyaḥ /
nipatanti keśanicayāḥ kautukamidam adbhutaṃ kurute

palāśaciñcātilamāṣaśaṃkhaṃ dahedapāmārgasapippalo'pi /
manaḥśilātālakacūrṇalepāt karoti nirlomaśiraḥ kṣaṇāt

taṇḍulīyakamūlāni piṣṭvā taṇḍulavāriṇā /
ṛtvante tryahapītāni vandhyāṃ kurvanti yoṣitam

kāñjikena japāpuṣpaṃ piṣṭvā pibati yāṅganā /
ṛtau tryahaṃ nipītāni vandhyāṃ kurvanti yoṣitam

dhūpite yonirandhre tu nimbakāṣṭhena yuktitaḥ /
ṛtvante ramate sā strī garbhaduḥkhavivarjitā

dhattūraṃ mallikāpuṣpaṃ gṛhītvā kaṭisaṃsthitam /
garbhaṃ nivārayatyeva raṇḍāveśyādiyoṣitām

nāgakeśarapuṣpāṇāṃ cūrṇaṃ gosarpiṣā saha /
sevanāllabhate putramṛtau dugdhānnabhojinī

bījāni mātuluṅgasya dugdhasvinnā sasarpiṣā /
sagarbhāmiti kurvanti pānādvandhyāmapi striyam

mātuluṅgasya bījāni kumāryā saha peṣayet /
kṣīreṇa saha dātavyaṃ garbhamāpnotyasaṃśayam

pippalī śṛṅgaveraṃ ca maricaṃ keśaraṃ tathā /
ghṛtena saha pātavyaṃ vandhyāgarbhapradaṃ param

puṣyoddhṛtaṃ lakṣmaṇāyā mūlaṃ piṣṭaṃ ca kanyakā /
ṛtvante ghṛtadugdhābhyāṃ pītvā garbhamavāpnuyāt

anyad yogavaraṃ vakṣye yena sā saphalā bhavet /
uśīramadhuyaṣṭī ca lodhramindrayavānapi

ghṛtaṃ sarjarasaṃ caiva mākṣikaṃ trāyamāṇakam /
śobhāñjanakamūlāni samabhāgāni kārayet

peṣayitvā tato dravyamajākṣīreṇa pācayet /
saptarātraṃ pibennārī yāvattiṣṭhati śoṇitam

tato yonau viśuddhāyāṃ paścāddadyānmahauṣadham /
kumārīkṣīrasaṃyuktaṃ nasye pāne pradāpayet

tena sā labhate putraṃ satyaṃ caiva surārcitam /
laśunaṃ kṣīrasaṃyuktaṃ nasye pāne pradāpayet

aśvagandhākṛtaṃ cūrṇamajākṣīreṇa dāpayet /
yavakṣāraṃ viḍaṅgaṃ ca guḍūcī ca hareṇukā

sarvāṇi samabhāgāni kṛtvā ca varacūrṇitān /
etatpītvā labhet putraṃ sā nārī nātra saṃśayaḥ

hiṅguṃ ca śatavīryā ca dāḍimaṃ saindhavaṃ tathā /
trikaṭuḥ śatapuṣpā ca nāgapuṣpaṃ śatāvarī

madhukaṃ sumanā caiva kārṣakāṇi pradāpayet /
kṣīreṇa saha dātavyā nāryāśca puruṣasya ca

dinatrayaṃ tu bhuñjīta śālitaṇḍuladugdhakam /
bhuktaṃ tu labhate garbhaṃ nārīṇāṃ nātra saṃśayaḥ

arkamūlaṃ priyaṅguṃ ca kusumbhaṃ nāgakeśaram /
balā cātibalā chāgīkṣīraṃ pītaṃ dinatrayam

viśodhayanti yoniṃ ca tato dadyānmahauṣadham /
utpalaṃ tagaraṃ kuṣṭhaṃ yaṣṭīmadhu sacandanam

ajākṣīreṇa piṣṭāni dāpayet pañcavāsaram /
lakṣmaṇāgopayoyuktā tasyai pāne pradāpayet

tena sā labhate putraṃ lakṣaṇāḍhyaṃ supaṇḍitam /
gate rakte bhage śuddhe sakṣīrā lakṣmaṇā tathā

nasye pāne pradātavyā labhate sutamaṅganā /
śvetārkakṣudraṇīśvetā śvetā ca girikarṇikā

lakṣmaṇā vandhyakarkoṭī deyaṃ gokṣīrasaṃyutam /
nasye pāne kṛte garbhaṃ labhate ratisaṃgamāt

patantaṃ stambhayed garbhaṃ kulālakaramṛttikā /
madhucchāgīpayaḥ pītvā kiṃvā śvetādrikarṇikā

lalanā śarkarā pāṭhā kandaśca madhunānvitaḥ /
bhakṣito vārayatyeva patantaṃ garbhasaṃsthitam

samabhāgaṃ sitāyuktaṃ śālitaṇḍulacūrṇakam /
udumbaraśiphākvāthe pītaṃ garbhaṃ surakṣati

mātuluṅgasya mūlāni madhukaṃ madhusaṃyutam /
ghṛtena saha pātavyaṃ sukhaṃ nārī prasūyate

tuṣāmbuparighṛṣṭena kandena parilepayet /
lāṅgalyāścaraṇau sūtiṃ kṣipramāpnoti garbhiṇī

yāsāṃ puṣpāgamo nāsti ṛtukāle ca yoṣitām /
tāsāṃ kuryāccikitseyaṃ punaḥ puṣpāgamo bhavet

pippalīṃ ca yavakṣāraṃ viḍaṅgaṃ manmathaphalam /
tiktaṃ tu tumbinībījaṃ guṭikāṃ kārayedbhiṣak

muṇḍī ca kṣīrasaṃyuktā yonidvāre'ṅganā śubhā /
tripañcasaptarātreṇa puṣpaṃ bhavati nānyathā

bālatantraṃ pravakṣyāmi samāsād rāvaṇoditam /
pūjādravyaṃ diśo bhāgaṃ mantraṃ tadgrāhyalakṣaṇam

prathame divase māse varṣe gṛhṇāti bālakam /
mandānāmnī samākhyātā yogiṇī tasya lakṣaṇam

dvitīye divase māse varṣe gṛhṇāti bālakam /
sunandā yoginī nāma prathamaṃ jāyate jvaraḥ

saṃkoco hastapādānāmakṣirogo'tichardanam /
sabhayatvaṃ kṛśatvaṃ ca tadgrasta iti lakṣaṇam

tṛtīye divase māse varṣe gṛhṇāti bālakam /
pūtanā yoginī nāma gātrabhaṅgo jvaro'ruciḥ

pralāpaṃ kandharāśothacchardirityādilakṣaṇam /
aparāhne ca vāruṇyāṃ pañcarātraṃ baliṃ kṣipet

caturthe divase māse varṣe gṛhṇāti bālakam /
biḍālī nāma tadgraste cakṣuḥśūlaṃ jvaro'ruciḥ

gātramāṭenam ityādi vivarṇena baliṃ kṣipet /
pañcame divase māse varṣe gṛhṇāti bālakam

nartakīti samākhyātā yoginī tasya lakṣaṇam /
atha ṣaṣṭhadine māse varṣe gṛhṇāti bālakam

yoginī śakunī nāma kāsaśvāso'rucirjvaraḥ /
hastapādādisaṃkocaś cakṣuḥpīḍeti lakṣaṇam

pañcarātraṃ baliṃ tasyai vāruṇyāṃ diśi nikṣipet /
saptame divase māse varṣe śuṣkāśivā śiśum

gṛhṇāti rodanaṃ kampo jvaraśoṣādilakṣaṇam /
paścimāyāṃ diśi pañca balau datte śiśuḥ sukhī

aṣṭame divase māse varṣe gṛhṇāti jṛmbhakā /
tayā gṛhītamātrasya prathamaṃ jāyate jvaraḥ

śiraḥpīḍākṣirogaśca cakṣurutpāṭaceṣṭitam /
dakṣiṇāṃ diśim āśritya baliṃ tasyai pradāpayet

navame divase māse varṣe gṛhṇāti bālakam /
acintā yoginī nāma gātrabhaṅgaḥ śiro'kṣiruk

chardiḥ pralāpa ityādi tadgṛhītasya lakṣaṇam /
uttarāṃ diśim āśritya baliṃ tasyai pradāpayet

daśame divase māse varṣe gṛhṇāti bālakam /
nāmnā kāpālikā khyātā yoginī tasya lakṣaṇam

rodanaṃ kampanaṃ chardirjvaro durbalatākṣiruk /
pūrvāṃ diśaṃ samāśritya pañcarātraṃ baliṃ kṣipet

ekādaśe dine māse varṣe gṛhṇāti lipsitā /
gātrakampo jvarastīvrastadgṛhītasya lakṣaṇam

bhānusaṃkhye dine māse varṣe gṛhṇāti bālakam /
pītalī yoginī nāma rodanaṃ vedanā jvaraḥ

nidrā kṣīṇasvaraḥ pīto vamanāhāraśūnyatā /
uttarāṃ diśimāśritya saptarātraṃ baliṃ kṣipet

kāmasaṃkhye dine māse varṣe gṛhṇati bālakam /
bhadrakālī jvaro nāma vāmahastasya kampam

vedanāruciniḥśvāsāḥ kāyaḥ pīto viceṣṭitam /
pūrvāṃ diśaḥ samāśritya baliṃ tasyai pradāpayet

purandaradine māse varṣe gṛhṇāti bālakam /
tārā hi yoginī nāma jvaraḥ śoṣo'rucirbhṛśam

cakṣuḥpīḍeṅgitaṃ tasyai paścime balimāharet /
pakṣe ca divase māse varṣe gṛhṇāti bālakam

yoginī śarvarī nāma śvāsaḥ kāso'rucirjvaraḥ /
tadgraste cihnam ityādi dakṣiṇasyāṃ baliṃ kṣipet

vikāradivase māse varṣe gṛhṇati yoginī /
kumārī nayanodvego jvaraśoṣādiceṣṭitam

nairṛtīṃ diśimāśritya saptarātraṃ baliṃ kṣipet /
bālaṃ ca snapayetpaścācchāntitoyena mantravit

nadītīradvayākṛṣṭamṛdā devīsvarūpakam /
kṛtvā pūjā ca kartavyā bhūpapuṣpākṣatādibhiḥ

vaṭakā laḍḍukāpūpā agrabhaktaṃ guḍaṃ dadhi /
cāturvarṇyapatākāśca pradīptāḥ puṣpacandanam

pūjayetsarvarogāṇāmaparāhne yathābali /
sarvatra nāmabhedena balidānaṃ prajāyate