Ramayana · Chapter 7.078

tac chrutvā lakṣmaṇenoktaṃ vākyaṃ vākyaviśāradaḥ
pratyuvāca mahātejāḥ prahasan rāghavo vacaḥ

evam etan naraśreṣṭha yathā vadasi lakṣmaṇa
vṛtraghātam aśeṣeṇa vājimedhaphalaṃ ca yat

śrūyate hi purā saumya kardamasya prajāpateḥ
putro bāhlīśvaraḥ śrīmān ilo nāma sudhārmikaḥ

sa rājā pṛthivīṃ sarvāṃ vaśe kṛtvā mahāyaśāḥ
rājyaṃ caiva naravyāghra putravat paryapālayat

suraiś ca paramodārair daiteyaiś ca mahāsuraiḥ
nāgarākṣasagandharvair yakṣaiś ca sumahātmabhiḥ

pūjyate nityaśaḥ saumya bhayārtai raghunandana
abibhyaṃś ca trayo lokāḥ saroṣasya mahātmanaḥ

sa rājā tādṛśo hy āsīd dharme vīrye ca niṣṭhitaḥ
buddhyā ca paramodāro bāhlīkānāṃ mahāyaśāḥ

sa pracakre mahābāhur mṛgayāṃ rucire vane
caitre manorame māsi sabhṛtyabalavāhanaḥ

prajaghne sa nṛpo 'raṇye mṛgāñ śatasahasraśaḥ
hatvaiva tṛptir nābhūc ca rājñas tasya mahātmanaḥ

nānāmṛgāṇām ayutaṃ vadhyamānaṃ mahātmanā
yatra jāto mahāsenas taṃ deśam upacakrame

tasmiṃs tu devadeveśaḥ śailarājasutāṃ haraḥ
ramayām āsa durdharṣaiḥ sarvair anucaraiḥ saha

kṛtvā strībhūtam ātmānam umeśo gopatidhvajaḥ
devyāḥ priyacikīrṣuḥ sa tasmin parvatanirjhare

ye ca tatra vanoddeśe sattvāḥ puruṣavādinaḥ
yac ca kiṃ cana tat sarvaṃ nārīsaṃjñaṃ babhūva ha

etasminn antare rājā sa ilaḥ kardamātmajaḥ
nighnan mṛgasahasrāṇi taṃ deśam upacakrame

sa dṛṣṭvā strīkṛtaṃ sarvaṃ savyālamṛgapakṣiṇam
ātmānaṃ sānugaṃ caiva strībhūtaṃ raghunandana

tasya duḥkhaṃ mahat tv āsīd dṛṣṭvātmānaṃ tathā gatam
umāpateś ca tat karma jñātvā trāsam upāgamat

tato devaṃ mahātmānaṃ śitikaṇṭhaṃ kapardinam
jagāma śaraṇaṃ rājā sabhṛtyabalavāhanaḥ

tataḥ prahasya varadaḥ saha devyā mahāyaśāḥ
prajāpatisutaṃ vākyam uvāca varadaḥ svayam

uttiṣṭhottiṣṭha rājarṣe kārdameya mahābala
puruṣatvam ṛte saumya varaṃ varaya suvrata

tataḥ sa rājā śokārtāḥ pratyākhyāto mahātmanā
na sa jagrāha strībhūto varam anyaṃ surottamāt

tataḥ śokena mahatā śailarājasutāṃ nṛpaḥ
praṇipatya mahādevīṃ sarveṇaivāntarātmanā

īśe varāṇāṃ varade lokānām asi bhāmini
amoghadarśane devi bhaje saumye namo 'stu te

hṛdgataṃ tasya rājarṣer vijñāya harasaṃnidhau
pratyuvāca śubhaṃ vākyaṃ devī rudrasya saṃmatā

ardhasya devo varado varārdhasya tathā hy aham
tasmād ardhaṃ gṛhāṇa tvaṃ strīpuṃsor yāvad icchasi

tad adbhutatamaṃ śrutvā devyā varam anuttamam
saṃprahṛṣṭamanā bhūtvā rājā vākyam athābravīt

yadi devi prasannā me rūpeṇāpratimā bhuvi
māsaṃ strītvam upāsitvā māsaṃ syāṃ puruṣaḥ punaḥ

īpsitaṃ tasya vijñāya devī surucirānanā
pratyuvāca śubhaṃ vākyam evam etad bhaviṣyati

rājan puruṣabhūtas tvaṃ strībhāvaṃ na smariṣyasi
strībhūtaś cāparaṃ māsaṃ na smariṣyasi pauruṣam

evaṃ sa rājā puruṣo māmaṃ bhūtvātha kārdamiḥ
trailokyasundarī nārī māsam ekam ilābhavat