Ramayana · Chapter 6.088
tasmin pratihate 'stre tu rāvaṇo rākṣasādhipaḥ
krodhaṃ ca dviguṇaṃ cakre krodhāc cāstram anantaram
mayena vihitaṃ raudram anyad astraṃ mahādyutiḥ
utsraṣṭuṃ rāvaṇo ghoraṃ rāghavāya pracakrame
tataḥ śūlāni niścerur gadāś ca musalāni ca
kārmukād dīpyamānāni vajrasārāṇi sarvaśaḥ
kūṭamudgarapāśāś ca dīptāś cāśanayas tathā
niṣpetur vividhās tīkṣṇā vātā iva yugakṣaye
tad astraṃ rāghavaḥ śrīmān uttamāstravidāṃ varaḥ
jaghāna paramāstreṇa gandharveṇa mahādyutiḥ
tasmin pratihate 'stre tu rāghaveṇa mahātmanā
rāvaṇaḥ krodhatāmrākṣaḥ sauram astram udīrayat
tataś cakrāṇi niṣpetur bhāsvarāṇi mahānti ca
kārmukād bhīmavegasya daśagrīvasya dhīmataḥ
tair āsīd gaganaṃ dīptaṃ saṃpatadbhir itas tataḥ
patadbhiś ca diśo dīptaiś candrasūryagrahair iva
tāni ciccheda bāṇaughaiś cakrāṇi tu sa rāghavaḥ
āyudhāni vicitrāṇi rāvaṇasya camūmukhe
tad astraṃ tu hataṃ dṛṣṭvā rāvaṇo rākṣasādhipaḥ
vivyādha daśabhir bāṇai rāmaṃ sarveṣu marmasu
sa viddho daśabhir bāṇair mahākārmukaniḥsṛtaiḥ
rāvaṇena mahātejā na prākampata rāghavaḥ
tato vivyādha gātreṣu sarveṣu samitiṃjayaḥ
rāghavas tu susaṃkruddho rāvaṇaṃ bahubhiḥ śaraiḥ
etasminn antare kruddho rāghavasyānujo balī
lakṣmaṇaḥ sāyakān sapta jagrāha paravīrahā
taiḥ sāyakair mahāvegai rāvaṇasya mahādyutiḥ
dhvajaṃ manuṣyaśīrṣaṃ tu tasya ciccheda naikadhā
sāratheś cāpi bāṇena śiro jvalitakuṇḍalam
jahāra lakṣmaṇaḥ śrīmān nairṛtasya mahābalaḥ
tasya bāṇaiś ca ciccheda dhanur gajakaropamam
lakṣmaṇo rākṣasendrasya pañcabhir niśitaiḥ śaraiḥ
nīlameghanibhāṃś cāsya sadaśvān parvatopamān
jaghānāplutya gadayā rāvaṇasya vibhīṣaṇaḥ
hatāśvād vegavān vegād avaplutya mahārathāt
krodham āhārayat tīvraṃ bhrātaraṃ prati rāvaṇaḥ
tataḥ śaktiṃ mahāśaktir dīptāṃ dīptāśanīm iva
vibhīṣaṇāya cikṣepa rākṣasendraḥ pratāpavān
aprāptām eva tāṃ bāṇais tribhiś ciccheda lakṣmaṇaḥ
athodatiṣṭhat saṃnādo vānarāṇāṃ tadā raṇe
sā papāta tridhā chinnā śaktiḥ kāñcanamālinī
savisphuliṅgā jvalitā maholkeva divaś cyutā
tataḥ saṃbhāvitatarāṃ kālenāpi durāsadām
jagrāha vipulāṃ śaktiṃ dīpyamānāṃ svatejasā
sā veginā balavatā rāvaṇena durātmanā
jajvāla sumahāghorā śakrāśanisamaprabhā
etasminn antare vīro lakṣmaṇas taṃ vibhīṣaṇam
prāṇasaṃśayam āpannaṃ tūrṇam evābhyapadyata
taṃ vimokṣayituṃ vīraś cāpam āyamya lakṣmaṇaḥ
rāvaṇaṃ śaktihastaṃ taṃ śaravarṣair avākirat
kīryamāṇaḥ śaraugheṇa visṛṣṭena mahātmanā
na prahartuṃ manaś cakre vimukhīkṛtavikramaḥ
mokṣitaṃ bhrātaraṃ dṛṣṭvā lakṣmaṇena sa rāvaṇaḥ
lakṣmaṇābhimukhas tiṣṭhann idaṃ vacanam abravīt
mokṣitas te balaślāghin yasmād evaṃ vibhīṣaṇaḥ
vimucya rākṣasaṃ śaktis tvayīyaṃ vinipātyate
eṣā te hṛdayaṃ bhittvā śaktir lohitalakṣaṇā
madbāhuparighotsṛṣṭā prāṇān ādāya yāsyati
ity evam uktvā tāṃ śaktim aṣṭaghaṇṭāṃ mahāsvanām
mayena māyāvihitām amoghāṃ śatrughātinīm
lakṣmaṇāya samuddiśya jvalantīm iva tejasā
rāvaṇaḥ paramakruddhaś cikṣepa ca nanāda ca
sā kṣiptā bhīmavegena śakrāśanisamasvanā
śaktir abhyapatad vegāl lakṣmaṇaṃ raṇamūrdhani
tām anuvyāharac chaktim āpatantīṃ sa rāghavaḥ
svastyas tu lakṣmaṇāyeti moghā bhava hatodyamā
nyapatat sā mahāvegā lakṣmaṇasya mahorasi
jihvevoragarājasya dīpyamānā mahādyutiḥ
tato rāvaṇavegena sudūram avagāḍhayā
śaktyā nirbhinnahṛdayaḥ papāta bhuvi lakṣmaṇaḥ
tadavasthaṃ samīpastho lakṣmaṇaṃ prekṣya rāghavaḥ
bhrātṛsnehān mahātejā viṣaṇṇahṛdayo 'bhavat
sa muhūrtam anudhyāya bāṣpavyākulalocanaḥ
babhūva saṃrabdhataro yugānta iva pāvakaḥ
na viṣādasya kālo 'yam iti saṃcintya rāghavaḥ
cakre sutumulaṃ yuddhaṃ rāvaṇasya vadhe dhṛtaḥ
sa dadarśa tato rāmaḥ śaktyā bhinnaṃ mahāhave
lakṣmaṇaṃ rudhirādigdhaṃ sapannagam ivācalam
tām api prahitāṃ śaktiṃ rāvaṇena balīyasā
yatnatas te hariśreṣṭhā na śekur avamarditum
arditāś caiva bāṇaughaiḥ kṣiprahastena rakṣasā
saumitriṃ sā vinirbhidya praviṣṭā dharaṇītalam
tāṃ karābhyāṃ parāmṛśya rāmaḥ śaktiṃ bhayāvahām
babhañja samare kruddho balavad vicakarṣa ca
tasya niṣkarṣataḥ śaktiṃ rāvaṇena balīyasā
śarāḥ sarveṣu gātreṣu pātitā marmabhedinaḥ
acintayitvā tān bāṇān samāśliṣya ca lakṣmaṇam
abravīc ca hanūmantaṃ sugrīvaṃ caiva rāghavaḥ
lakṣmaṇaṃ parivāryeha tiṣṭhadhvaṃ vānarottamāḥ
parākramasya kālo 'yaṃ saṃprāpto me cirepsitaḥ
pāpātmāyaṃ daśagrīvo vadhyatāṃ pāpaniścayaḥ
kāṅkṣitaḥ stokakasyeva gharmānte meghadarśanam
asmin muhūrte nacirāt satyaṃ pratiśṛṇomi vaḥ
arāvaṇam arāmaṃ vā jagad drakṣyatha vānarāḥ
rājyanāśaṃ vane vāsaṃ daṇḍake paridhāvanam
vaidehyāś ca parāmarśaṃ rakṣobhiś ca samāgamam
prāptaṃ duḥkhaṃ mahad ghoraṃ kleśaṃ ca nirayopamam
adya sarvam ahaṃ tyakṣye hatvā taṃ rāvaṇaṃ raṇe
yadarthaṃ vānaraṃ sainyaṃ samānītam idaṃ mayā
sugrīvaś ca kṛto rājye nihatvā vālinaṃ raṇe
yadarthaṃ sāgaraḥ krāntaḥ setur baddhaś ca sāgare
so 'yam adya raṇe pāpaś cakṣurviṣayam āgataḥ
cakṣurviṣayam āgamya nāyaṃ jīvitum arhati
dṛṣṭiṃ dṛṣṭiviṣasyeva sarpasya mama rāvaṇaḥ
svasthāḥ paśyata durdharṣā yuddhaṃ vānarapuṃgavāḥ
āsīnāḥ parvatāgreṣu mamedaṃ rāvaṇasya ca
adya rāmasya rāmatvaṃ paśyantu mama saṃyuge
trayo lokāḥ sagandharvāḥ sadevāḥ sarṣicāraṇāḥ
adya karma kariṣyāmi yal lokāḥ sacarācarāḥ
sadevāḥ kathayiṣyanti yāvad bhūmir dhariṣyati
evam uktvā śitair bāṇais taptakāñcanabhūṣaṇaiḥ
ājaghāna daśagrīvaṃ raṇe rāmaḥ samāhitaḥ
atha pradīptair nārācair musalaiś cāpi rāvaṇaḥ
abhyavarṣat tadā rāmaṃ dhārābhir iva toyadaḥ
rāmarāvaṇamuktānām anyonyam abhinighnatām
śarāṇāṃ ca śarāṇāṃ ca babhūva tumulaḥ svanaḥ
te bhinnāś ca vikīrṇāś ca rāmarāvaṇayoḥ śarāḥ
antarikṣāt pradīptāgrā nipetur dharaṇītale
tayor jyātalanirghoṣo rāmarāvaṇayor mahān
trāsanaḥ sarvabūtānāṃ sa babhūvādbhutopamaḥ
sa kīryamāṇaḥ śarajālavṛṣṭibhir mahātmanā dīptadhanuṣmatārditaḥ
bhayāt pradudrāva sametya rāvaṇo yathānilenābhihato balāhakaḥ
Original text: Rāmāyaṇa · Edition: John Smith's Rāmāyaṇa-Page (last comparison: 2020-04-16) · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0