Ramayana · Chapter 6.087
mahodaramahāpārśvau hatau dṛṣṭvā tu rākṣasau
tasmiṃś ca nihate vīre virūpākṣe mahābale
āviveśa mahān krodho rāvaṇaṃ tu mahāmṛdhe
sūtaṃ saṃcodayām āsa vākyaṃ cedam uvāca ha
nihatānām amātyānāṃ ruddhasya nagarasya ca
duḥkham eṣo 'paneṣyāmi hatvā tau rāmalakṣmaṇau
rāmavṛkṣaṃ raṇe hanmi sītāpuṣpaphalapradam
praśākhā yasya sugrīvo jāmbavān kumudo nalaḥ
sa diśo daśa ghoṣeṇa rathasyātiratho mahān
nādayan prayayau tūrṇaṃ rāghavaṃ cābhyavartata
pūritā tena śabdena sanadīgirikānanā
saṃcacāla mahī sarvā savarāhamṛgadvipā
tāmasaṃ sumahāghoraṃ cakārāstraṃ sudāruṇam
nirdadāha kapīn sarvāṃs te prapetuḥ samantataḥ
tāny anīkāny anekāni rāvaṇasya śarottamaiḥ
dṛṣṭvā bhagnāni śataśo rāghavaḥ paryavasthitaḥ
sa dadarśa tato rāmaṃ tiṣṭhantam aparājitam
lakṣmaṇena saha bhrātrā viṣṇunā vāsavaṃ yathā
ālikhantam ivākāśam avaṣṭabhya mahad dhanuḥ
padmapatraviśālākṣaṃ dīrghabāhum ariṃdamam
vānarāṃś ca raṇe bhagnān āpatantaṃ ca rāvaṇam
samīkṣya rāghavo hṛṣṭo madhye jagrāha kārmukam
visphārayitum ārebhe tataḥ sa dhanur uttamam
mahāvegaṃ mahānādaṃ nirbhindann iva medinīm
tayoḥ śarapathaṃ prāpya rāvaṇo rājaputrayoḥ
sa babhūva yathā rāhuḥ samīpe śaśisūryayoḥ
rāvaṇasya ca bāṇaughai rāmavispharitena ca
śabdena rākṣasās tena petuś ca śataśas tadā
tam icchan prathamaṃ yoddhuṃ lakṣmaṇo niśitaiḥ śaraiḥ
mumoca dhanur āyamya śarān agniśikhopamān
tān muktamātrān ākāśe lakṣmaṇena dhanuṣmatā
bāṇān bāṇair mahātejā rāvaṇaḥ pratyavārayat
ekam ekena bāṇena tribhis trīn daśabhir daśa
lakṣmaṇasya praciccheda darśayan pāṇilāghavam
abhyatikramya saumitriṃ rāvaṇaḥ samitiṃjayaḥ
āsasāda tato rāmaṃ sthitaṃ śailam ivācalam
sa saṃkhye rāmam āsādya krodhasaṃraktalocanaḥ
vyasṛjac charavarṣāni rāvaṇo rāghavopari
śaradhārās tato rāmo rāvaṇasya dhanuścyutāḥ
dṛṣṭvaivāpatitāḥ śīghraṃ bhallāñ jagrāha satvaram
tāñ śaraughāṃs tato bhallais tīkṣṇaiś ciccheda rāghavaḥ
dīpyamānān mahāvegān kruddhān āśīviṣān iva
rāghavo rāvaṇaṃ tūrṇaṃ rāvaṇo rāghavaṃ tathā
anyonyaṃ vividhais tīkṣṇaiḥ śarair abhivavarṣatuḥ
ceratuś ca ciraṃ citraṃ maṇḍalaṃ savyadakṣiṇam
bāṇavegān samudīkṣya samareṣv aparājitau
tayor bhūtāni vitreṣur yugapat saṃprayudhyatoḥ
raudrayoḥ sāyakamucor yamāntakanikāśayoḥ
saṃtataṃ vividhair bāṇair babhūva gaganaṃ tadā
ghanair ivātapāpāye vidyunmālāsamākulaiḥ
gavākṣitam ivākāśaṃ babhūva śūravṛṣṭibhiḥ
mahāvegaiḥ sutīkṣṇāgrair gṛdhrapatraiḥ suvājitaiḥ
śarāndhakāraṃ tau bhīmaṃ cakratuḥ paramaṃ tadā
gate 'staṃ tapane cāpi mahāmeghāv ivotthitau
babhūva tumulaṃ yuddham anyonyavadhakāṅkṣiṇoḥ
anāsādyam acintyaṃ ca vṛtravāsavayor iva
ubhau hi parameṣvāsāv ubhau śastraviśāradau
ubhau cāstravidāṃ mukhyāv ubhau yuddhe viceratuḥ
ubhau hi yena vrajatas tena tena śarormayaḥ
ūrmayo vāyunā viddhā jagmuḥ sāgarayor iva
tataḥ saṃsaktahastas tu rāvaṇo lokarāvaṇaḥ
nārācamālāṃ rāmasya lalāṭe pratyamuñcata
raudracāpaprayuktāṃ tāṃ nīlotpaladalaprabhām
śirasā dhārayan rāmo na vyathāṃ pratyapadyata
atha mantrān api japan raudram astram udīrayan
śarān bhūyaḥ samādāya rāmaḥ krodhasamanvitaḥ
mumoca ca mahātejāś cāpam āyamya vīryavān
tāñ śarān rākṣasendrāya cikṣepācchinnasāyakaḥ
te mahāmeghasaṃkāśe kavace patitāḥ śarāḥ
avadhye rākṣasendrasya na vyathāṃ janayaṃs tadā
punar evātha taṃ rāmo rathasthaṃ rākṣasādhipam
lalāṭe paramāstreṇa sarvāstrakuśalo 'bhinat
te bhittvā bāṇarūpāṇi pañcaśīrṣā ivoragāḥ
śvasanto viviśur bhūmiṃ rāvaṇapratikūlatāḥ
nihatya rāghavasyāstraṃ rāvaṇaḥ krodhamūrchitaḥ
āsuraṃ sumahāghoram anyad astraṃ samādade
siṃhavyāghramukhāṃś cānyān kaṅkakākamukhān api
gṛdhraśyenamukhāṃś cāpi sṛgālavadanāṃs tathā
īhāmṛgamukhāṃś cānyān vyāditāsyān bhayāvahān
pañcāsyāṃl lelihānāṃś ca sasarja niśitāñ śarān
śarān kharamukhāṃś cānyān varāhamukhasaṃsthitān
śvānakukkuṭavaktrāṃś ca makarāśīviṣānanān
etāṃś cānyāṃś ca māyābhiḥ sasarja niśitāñ śarān
rāmaṃ prati mahātejāḥ kruddhaḥ sarpa iva śvasan
āsureṇa samāviṣṭaḥ so 'streṇa raghunandanaḥ
sasarjāstraṃ mahotsāhaḥ pāvakaṃ pāvakopamaḥ
agnidīptamukhān bāṇāṃs tathā sūryamukhān api
candrārdhacandravaktrāṃś ca dhūmaketumukhān api
grahanakṣatravarṇāṃś ca maholkāmukhasaṃsthitān
vidyujjihvopamāṃś cānyān sasarja niśitāñ śarān
te rāvaṇaśarā ghorā rāghavāstrasamāhatāḥ
vilayaṃ jagmur ākāśe jagmuś caiva sahasraśaḥ
tad astraṃ nihataṃ dṛṣṭvā rāmeṇākliṣṭakarmaṇā
hṛṣṭā nedus tataḥ sarve kapayaḥ kāmarūpiṇaḥ
Original text: Rāmāyaṇa · Edition: John Smith's Rāmāyaṇa-Page (last comparison: 2020-04-16) · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0