Language

ENहिગુ
Scripture Library

Ramayana · Chapter 5.046

5.046.001

tatas tu rakṣo'dhipatir mahātmā hanūmatākṣe nihate kumāre
manaḥ samādhāya tadendrakalpaṃ samādideśendrajitaṃ sa roṣāt

5.046.002

tvam astravic chastrabhṛtāṃ variṣṭhaḥ surāsurāṇām api śokadātā
sureṣu sendreṣu ca dṛṣṭakarmā pitāmahārādhanasaṃcitāstraḥ

5.046.003

tavāstrabalam āsādya nāsurā na marudgaṇāḥ
na kaś cit triṣu lokeṣu saṃyuge na gataśramaḥ

5.046.004

bhujavīryābhiguptaś ca tapasā cābhirakṣitaḥ
deśakālavibhāgajñas tvam eva matisattamaḥ

5.046.005

na te 'sty aśakyaṃ samareṣu karmaṇā na te 'sty akāryaṃ matipūrvamantraṇe
na so 'sti kaś cit triṣu saṃgraheṣu vai na veda yas te 'strabalaṃ balaṃ ca te

5.046.006

mamānurūpaṃ tapaso balaṃ ca te parākramaś cāstrabalaṃ ca saṃyuge
na tvāṃ samāsādya raṇāvamarde manaḥ śramaṃ gacchati niścitārtham

5.046.007

nihatā iṃkarāḥ sarve jambumālī ca rākṣasaḥ
amātyaputrā vīrāś ca pañca senāgrayāyinaḥ

5.046.008

sahodaras te dayitaḥ kumāro 'kṣaś ca sūditaḥ
na tu teṣv eva me sāro yas tvayy ariniṣūdana

5.046.009

idaṃ hi dṛṣṭvā matiman mahad balaṃ kapeḥ prabhāvaṃ ca parākramaṃ ca
tvam ātmanaś cāpi samīkṣya sāraṃ kuruṣva vegaṃ svabalānurūpam

5.046.010

balāvamardas tvayi saṃnikṛṣṭe yathā gate śāmyati śāntaśatrau
tathā samīkṣyātmabalaṃ paraṃ ca samārabhasvāstravidāṃ variṣṭha

5.046.011

na khalv iyaṃ matiḥ śreṣṭhā yat tvāṃ saṃpreṣayāmy aham
iyaṃ ca rājadharmāṇāṃ kṣatrasya ca matir matā

5.046.012

nānāśastraiś ca saṃgrāme vaiśāradyam ariṃdama
avaśyam eva boddhavyaṃ kāmyaś ca vijayo raṇe

5.046.013

tataḥ pitus tad vacanaṃ niśamya pradakṣiṇaṃ dakṣasutaprabhāvaḥ
cakāra bhartāram adīnasattvo raṇāya vīraḥ pratipannabuddhiḥ

5.046.014

tatas taiḥ svagaṇair iṣṭair indrajit pratipūjitaḥ
yuddhoddhatakṛtotsāhaḥ saṃgrāmaṃ pratipadyata

5.046.015

śrīmān padmapalāśākṣo rākṣasādhipateḥ sutaḥ
nirjagāma mahātejāḥ samudra iva parvasu

5.046.016

sa pakṣi rājopamatulyavegair vyālaiś caturbhiḥ sitatīkṣṇadaṃṣṭraiḥ
rathaṃ samāyuktam asaṃgavegaṃ samārurohendrajid indrakalpaḥ

5.046.017

sa rathī dhanvināṃ śreṣṭhaḥ śastrajño 'stravidāṃ varaḥ
rathenābhiyayau kṣipraṃ hanūmān yatra so 'bhavat

5.046.018

sa tasya rathanirghoṣaṃ jyāsvanaṃ kārmukasya ca
niśamya harivīro 'sau saṃprahṛṣṭataro 'bhavat

5.046.019

sumahac cāpam ādāya śitaśalyāṃś ca sāyakān
hanūmantam abhipretya jagāma raṇapaṇḍitaḥ

5.046.020

tasmiṃs tataḥ saṃyati jātaharṣe raṇāya nirgacchati bāṇapāṇau
diśaś ca sarvāḥ kaluṣā babhūvur mṛgāś ca raudrā bahudhā vineduḥ

5.046.021

samāgatās tatra tu nāgayakṣā maharṣayaś cakracarāś ca siddhāḥ
nabhaḥ samāvṛtya ca pakṣisaṃghā vinedur uccaiḥ paramaprahṛṣṭāḥ

5.046.022

āyantaṃ sarathaṃ dṛṣṭvā tūrṇam indrajitaṃ kapiḥ
vinanāda mahānādaṃ vyavardhata ca vegavān

5.046.023

indrajit tu rathaṃ divyam āsthitaś citrakārmukaḥ
dhanur visphārayām āsa taḍidūrjitaniḥsvanam

5.046.024

tataḥ sametāv atitīkṣṇavegau mahābalau tau raṇanirviśaṅkau
kapiś ca rakṣo'dhipateś ca putraḥ surāsurendrāv iva baddhavairau

5.046.025

sa tasya vīrasya mahārathasyā dhanuṣmataḥ saṃyati saṃmatasya
śarapravegaṃ vyahanat pravṛddhaś cacāra mārge pitur aprameyaḥ

5.046.026

tataḥ śarān āyatatīkṣṇaśalyān supatriṇaḥ kāñcanacitrapuṅkhān
mumoca vīraḥ paravīrahantā susaṃtatān vajranipātavegān

5.046.027

sa tasya tat syandananiḥsvanaṃ ca mṛdaṅgabherīpaṭahasvanaṃ ca
vikṛṣyamāṇasya ca kārmukasya niśamya ghoṣaṃ punar utpapāta

5.046.028

śarāṇām antareṣv āśu vyavartata mahākapiḥ
haris tasyābhilakṣasya mokṣayaṃl lakṣyasaṃgraham

5.046.029

śarāṇām agratas tasya punaḥ samabhivartata
prasārya hastau hanumān utpapātānilātmajaḥ

5.046.030

tāv ubhau vegasaṃpannau raṇakarmaviśāradau
sarvabhūtamanogrāhi cakratur yuddham uttamam

5.046.031

hanūmato veda na rākṣaso 'ntaraṃ na mārutis tasya mahātmano 'ntaram
parasparaṃ nirviṣahau babhūvatuḥ sametya tau devasamānavikramau

5.046.032

tatas tu lakṣye sa vihanyamāne śareṣu mogheṣu ca saṃpatatsu
jagāma cintāṃ mahatīṃ mahātmā samādhisaṃyogasamāhitātmā

5.046.033

tato matiṃ rākṣasarājasūnuś cakāra tasmin harivīramukhye
avadhyatāṃ tasya kapeḥ samīkṣya kathaṃ nigacched iti nigrahārtham

5.046.034

tataḥ paitāmahāṃ vīraḥ so 'stram astravidāṃ varaḥ
saṃdadhe sumahātejās taṃ haripravaraṃ prati

5.046.035

avadhyo 'yam iti jñātvā tam astreṇāstratattvavit
nijagrāha mahābāhur mārutātmajam indrajit

5.046.036

tena baddhas tato 'streṇa rākṣasena sa vānaraḥ
abhavan nirviceṣṭaś ca papāta ca mahītale

5.046.037

tato 'tha buddhvā sa tadāstrabandhaṃ prabhoḥ prabhāvād vigatālpavegaḥ
pitāmahānugraham ātmanaś ca vicintayām āsa haripravīraḥ

5.046.038

tataḥ svāyambhuvair mantrair brahmāstram abhimantritam
hanūmāṃś cintayām āsa varadānaṃ pitāmahāt

5.046.039

na me 'strabandhasya ca śaktir asti vimokṣaṇe lokaguroḥ prabhāvāt
ity evam evaṃvihito 'strabandho mayātmayoner anuvartitavyaḥ

5.046.040

sa vīryam astrasya kapir vicārya pitāmahānugraham ātmanaś ca
vimokṣaśaktiṃ paricintayitvā pitāmahājñām anuvartate sma

5.046.041

astreṇāpi hi baddhasya bhayaṃ mama na jāyate
pitāmahamahendrābhyāṃ rakṣitasyānilena ca

5.046.042

grahaṇe cāpi rakṣobhir mahan me guṇadarśanam
rākṣasendreṇa saṃvādas tasmād gṛhṇantu māṃ pare

5.046.043

sa niścitārthaḥ paravīrahantā samīkṣya karī vinivṛttaceṣṭaḥ
paraiḥ prasahyābhigatair nigṛhya nanāda tais taiḥ paribhartsyamānaḥ

5.046.044

tatas taṃ rākṣasā dṛṣṭvā nirviceṣṭam ariṃdamam
babandhuḥ śaṇavalkaiś ca drumacīraiś ca saṃhataiḥ

5.046.045

sa rocayām āsa paraiś ca bandhanaṃ prasahya vīrair abhinigrahaṃ ca
kautūhalān māṃ yadi rākṣasendro draṣṭuṃ vyavasyed iti niścitārthaḥ

5.046.046

sa baddhas tena valkena vimukto 'streṇa vīryavān
astrabandhaḥ sa cānyaṃ hi na bandham anuvartate

5.046.047

athendrajit taṃ drumacīrabandhaṃ vicārya vīraḥ kapisattamaṃ tam
vimuktam astreṇa jagāma cintām anyena baddho hy anuvartate 'stram

5.046.048

aho mahat karma kṛtaṃ nirarthakaṃ na rākṣasair mantragatir vimṛṣṭā
punaś ca nāstre vihate 'stram anyat pravartate saṃśayitāḥ sma sarve

5.046.049

astreṇa hanumān mukto nātmānam avabudhyate
kṛṣyamāṇas tu rakṣobhis taiś ca bandhair nipīḍitaḥ

5.046.050

hanyamānas tataḥ krūrai rākṣasaiḥ kāṣṭhamuṣṭibhiḥ
samīpaṃ rākṣasendrasya prākṛṣyata sa vānaraḥ

5.046.051

athendrajit taṃ prasamīkṣya muktam astreṇa baddhaṃ drumacīrasūtraiḥ
vyadarśayat tatra mahābalaṃ taṃ haripravīraṃ sagaṇāya rājñe

5.046.052

taṃ mattam iva mātaṅgaṃ baddhaṃ kapivarottamam
rākṣasā rākṣasendrāya rāvaṇāya nyavedayan

5.046.053

ko 'yaṃ kasya kuto vāpi kiṃ kāryaṃ ko vyapāśrayaḥ
iti rākṣasavīrāṇāṃ tatra saṃjajñire kathāḥ

5.046.054

hanyatāṃ dahyatāṃ vāpi bhakṣyatām iti cāpare
rākṣasās tatra saṃkruddhāḥ parasparam athābruvan

5.046.055

atītya mārgaṃ sahasā mahātmā sa tatra rakṣo'dhipapādamūle
dadarśa rājñaḥ paricāravṛddhān gṛhaṃ mahāratnavibhūṣitaṃ ca

5.046.056

sa dadarśa mahātejā rāvaṇaḥ kapisattamam
rakṣobhir vikṛtākāraiḥ kṛṣyamāṇam itas tataḥ

5.046.057

rākṣasādhipatiṃ cāpi dadarśa kapisattamaḥ
tejobalasamāyuktaṃ tapantam iva bhāskaram

5.046.058

sa roṣasaṃvartitatāmradṛṣṭir daśānanas taṃ kapim anvavekṣya
athopaviṣṭān kulaśīlavṛddhān samādiśat taṃ prati mantramukhyān

5.046.059

yathākramaṃ taiḥ sa kapiś ca pṛṣṭaḥ kāryārtham arthasya ca mūlam ādau
nivedayām āsa harīśvarasya dūtaḥ sakāśād aham āgato 'smi

Original text: Rāmāyaṇa · Edition: John Smith's Rāmāyaṇa-Page (last comparison: 2020-04-16) · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc