Language

ENहिગુ
Scripture Library

Ramayana · Chapter 5.045

5.045.001

senāpatīn pañca sa tu pramāpitān hanūmatā sānucarān savāhanān
samīkṣya rājā samaroddhatonmukhaṃ kumāram akṣaṃ prasamaikṣatākṣatam

5.045.002

sa tasya dṛṣṭyarpaṇasaṃpracoditaḥ pratāpavān kāñcanacitrakārmukaḥ
samutpapātātha sadasy udīrito dvijātimukhyair haviṣeva pāvakaḥ

5.045.003

tato mahad bāladivākaraprabhaṃ prataptajāmbūnadajālasaṃtatam
rathāṃ samāsthāya yayau sa vīryavān mahāhariṃ taṃ prati nairṛtarṣabhaḥ

5.045.004

tatas tapaḥsaṃgrahasaṃcayārjitaṃ prataptajāmbūnadajālaśobhitam
patākinaṃ ratnavibhūṣitadhvajaṃ manojavāṣṭāśvavaraiḥ suyojitam

5.045.005

surāsurādhṛṣyam asaṃgacāriṇaṃ raviprabhaṃ vyomacaraṃ samāhitam
satūṇam aṣṭāsinibaddhabandhuraṃ yathākramāveśitaśaktitomaram

5.045.006

virājamānaṃ pratipūrṇavastunā sahemadāmnā śaśisūryavarvasā
divākarābhaṃ ratham āsthitas tataḥ sa nirjagāmāmaratulyavikramaḥ

5.045.007

sa pūrayan khaṃ ca mahīṃ ca sācalāṃ turaṃgamataṅgamahārathasvanaiḥ
balaiḥ sametaiḥ sa hi toraṇasthitaṃ samartham āsīnam upāgamat kapim

5.045.008

sa taṃ samāsādya hariṃ harīkṣaṇo yugāntakālāgnim iva prajākṣaye
avasthitaṃ vismitajātasaṃbhramaḥ samaikṣatākṣo bahumānacakṣuṣā

5.045.009

sa tasya vegaṃ ca kaper mahātmanaḥ parākramaṃ cāriṣu pārthivātmajaḥ
vicārayan khaṃ ca balaṃ mahābalo himakṣaye sūrya ivābhivardhate

5.045.010

sa jātamanyuḥ prasamīkṣya vikramaṃ sthiraḥ sthitaḥ saṃyati durnivāraṇam
samāhitātmā hanumantam āhave pracodayām āsa śarais tribhiḥ śitaiḥ

5.045.011

tataḥ kapiṃ taṃ prasamīkṣya garvitaṃ jitaśramaṃ śatruparājayor jitam
avaikṣatākṣaḥ samudīrṇamānasaḥ sabāṇapāṇiḥ pragṛhītakārmukaḥ

5.045.012

sa hemaniṣkāṅgadacārukuṇḍalaḥ samāsasādāśu parākramaḥ kapim
tayor babhūvāpratimaḥ samāgamaḥ surāsurāṇām api saṃbhramapradaḥ

5.045.013

rarāsa bhūmir na tatāpa bhānumān vavau na vāyuḥ pracacāla cācalaḥ
kapeḥ kumārasya ca vīkṣya saṃyugaṃ nanāda ca dyaur udadhiś ca cukṣubhe

5.045.014

tataḥ sa vīraḥ sumukhān patatriṇaḥ suvarṇapuṅkhān saviṣān ivoragān
samādhisaṃyogavimokṣatattvavic charān atha trīn kapimūrdhny apātayat

5.045.015

sa taiḥ śarair mūrdhni samaṃ nipātitaiḥ kṣarann asṛgdigdhavivṛttalocanaḥ
navoditādityanibhaḥ śarāṃśumān vyarājatāditya ivāṃśumālikaḥ

5.045.016

tataḥ sa piṅgādhipamantrisattamaḥ samīkṣya taṃ rājavarātmajaṃ raṇe
udagracitrāyudhacitrakārmukaṃ jaharṣa cāpūryata cāhavonmukhaḥ

5.045.017

sa mandarāgrastha ivāṃśumālī vivṛddhakopo balavīryasaṃyutaḥ
kumāram akṣaṃ sabalaṃ savāhanaṃ dadāha netrāgnimarīcibhis tadā

5.045.018

tataḥ sa bāṇāsanaśakrakārmukaḥ śarapravarṣo yudhi rākṣasāmbudaḥ
śarān mumocāśu harīśvarācale balāhako vṛṣṭim ivācalottame

5.045.019

tataḥ kapis taṃ raṇacaṇḍavikramaṃ vivṛddhatejobalavīryasāyakam
kumāram akṣaṃ prasamīkṣya saṃyuge nanāda harṣād ghanatulyavikramaḥ

5.045.020

sa bālabhāvād yudhi vīryadarpitaḥ pravṛddhamanyuḥ kṣatajopamekṣaṇaḥ
samāsasādāpratimaṃ raṇe kapiṃ gajo mahākūpam ivāvṛtaṃ tṛṇaiḥ

5.045.021

sa tena bāṇaiḥ prasabhaṃ nipātitaiś cakāra nādaṃ ghananādaniḥsvanaḥ
samutpapātāśu nabhaḥ sa mārutir bhujoruvikṣepaṇa ghoradarśanaḥ

5.045.022

samutpatantaṃ samabhidravad balī sa rākṣasānāṃ pravaraḥ pratāpavān
rathī rathaśreṣṭhatamaḥ kirañ śaraiḥ payodharaḥ śailam ivāśmavṛṣṭibhiḥ

5.045.023

sa tāñ śarāṃs tasya vimokṣayan kapiś cacāra vīraḥ pathi vāyusevite
śarāntare mārutavad viniṣpatan manojavaḥ saṃyati caṇḍavikramaḥ

5.045.024

tam āttabāṇāsanam āhavonmukhaṃ kham āstṛṇantaṃ vividhaiḥ śarottamaiḥ
avaikṣatākṣaṃ bahumānacakṣuṣā jagāma cintāṃ ca sa mārutātmajaḥ

5.045.025

tataḥ śarair bhinnabhujāntaraḥ kapiḥ kumāravaryeṇa mahātmanā nadan
mahābhujaḥ karmaviśeṣatattvavid vicintayām āsa raṇe parākramam

5.045.026

abālavad bāladivākaraprabhaḥ karoty ayaṃ karma mahan mahābalaḥ
na cāsya sarvāhavakarmaśobhinaḥ pramāpaṇe me matir atra jāyate

5.045.027

ayaṃ mahātmā ca mahāṃś ca vīryataḥ samāhitaś cātisahaś ca saṃyuge
asaṃśayaṃ karmaguṇodayād ayaṃ sanāgayakṣair munibhiś ca pūjitaḥ

5.045.028

parākramotsāhavivṛddhamānasaḥ samīkṣate māṃ pramukhāgataḥ sthitaḥ
parākramo hy asya manāṃsi kampayet surāsurāṇām api śīghrakāriṇaḥ

5.045.029

na khalv ayaṃ nābhibhaved upekṣitaḥ parākramo hy asya raṇe vivardhate
pramāpaṇaṃ tv eva mamāsya rocate na vardhamāno 'gnir upekṣituṃ kṣamaḥ

5.045.030

iti pravegaṃ tu parasya tarkayan svakarmayogaṃ ca vidhāya vīryavān
cakāra vegaṃ tu mahābalas tadā matiṃ ca cakre 'sya vadhe mahākapiḥ

5.045.031

sa tasya tān aṣṭahayān mahājavān samāhitān bhārasahān vivartane
jaghāna vīraḥ pathi vāyusevite talaprahālaiḥ pavanātmajaḥ kapiḥ

5.045.032

tatas talenābhihato mahārathaḥ sa tasya piṅgādhipamantrinirjitaḥ
sa bhagnanīḍaḥ parimuktakūbaraḥ papāta bhūmau hatavājir ambarāt

5.045.033

sa taṃ parityajya mahāratho rathaṃ sakārmukaḥ khaḍgadharaḥ kham utpatat
tapo'bhiyogād ṛṣir ugravīryavān vihāya dehaṃ marutām ivālayam

5.045.034

tataḥ kapis taṃ vicarantam ambare patatrirājānilasiddhasevite
sametya taṃ mārutavegavikramaḥ krameṇa jagrāha ca pādayor dṛḍham

5.045.035

sa taṃ samāvidhya sahasraśaḥ kapir mahoragaṃ gṛhya ivāṇḍajeśvaraḥ
mumoca vegāt pitṛtulyavikramo mahītale saṃyati vānarottamaḥ

5.045.036

sa bhagnabāhūrukaṭīśiro dharaḥ kṣarann asṛn nirmathitāsthilocanaḥ
sa bhinnasaṃdhiḥ pravikīrṇabandhano hataḥ kṣitau vāyusutena rākṣasaḥ

5.045.037

mahākapir bhūmitale nipīḍya taṃ cakāra rakṣo'dhipater mahad bhayam

5.045.038

maharṣibhiś cakracarair mahāvrataiḥ sametya bhūtaiś ca sayakṣapannagaiḥ
suraiś ca sendrair bhṛśajātavismayair hate kumāre sa kapir nirīkṣitaḥ

5.045.039

nihatya taṃ vajrasutopamaprabhaṃ kumāram akṣaṃ kṣatajopamekṣaṇam
tad eva vīro 'bhijagāma toraṇaṃ kṛtakṣaṇaḥ kāla iva prajākṣaye

Original text: Rāmāyaṇa · Edition: John Smith's Rāmāyaṇa-Page (last comparison: 2020-04-16) · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc