Ramayana · Chapter 5.034

bhūya eva mahātejā hanūmān mārutātmajaḥ
abravīt praśritaṃ vākyaṃ sītāpratyayakāraṇāt

vānaro 'haṃ mahābhāge dūto rāmasya dhīmataḥ
rāmanāmāṅkitaṃ cedaṃ paśya devy aṅgulīyakam
samāśvasihi bhadraṃ te kṣīṇaduḥkhaphalā hy asi

gṛhītvā prekṣamāṇā sā bhartuḥ karavibhūṣaṇam
bhartāram iva saṃprāptā jānakī muditābhavat

cāru tad vadanaṃ tasyās tāmraśuklāyatekṣaṇam
babhūva praharṣodagraṃ rāhumukta ivoḍurāṭ

tataḥ sā hrīmatī bālā bhartuḥ saṃdeśaharṣitā
parituṭṣā priyaṃ śrutvā prāśaṃsata mahākapim

vikrāntas tvaṃ samarthas tvaṃ prājñas tvaṃ vānarottama
yenedaṃ rākṣasapadaṃ tvayaikena pradharṣitam

śatayojanavistīrṇaḥ sāgaro makarālayaḥ
vikramaślāghanīyena kramatā goṣpadīkṛtaḥ

na hi tvāṃ prākṛtaṃ manye vanaraṃ vanararṣabha
yasya te nāsti saṃtrāso rāvaṇān nāpi saṃbhramaḥ

arhase ca kapiśreṣṭha mayā samabhibhāṣitum
yady asi preṣitas tena rāmeṇa viditātmanā

preṣayiṣyati durdharṣo rāmo na hy aparīkṣitam
parākramam avijñāya matsakāśaṃ viśeṣataḥ

diṣṭyā ca kuśalī rāmo dharmātmā dharmavatsalaḥ
lakṣmaṇaś ca mahātejāḥ sumitrānandavardhanaḥ

kuśalī yadi kākutsthaḥ kiṃ nu sāgaramekhalām
mahīṃ dahati kopena yugāntāgnir ivotthitaḥ

atha vā śaktimantau tau surāṇām api nigrahe
mamaiva tu na duḥkhānām asti manye viparyayaḥ

kaccic ca vyathate rāmaḥ kaccin na paripatyate
uttarāṇi ca kāryāṇi kurute puruṣottamaḥ

kaccin na dīnaḥ saṃbhrāntaḥ kāryeṣu ca na muhyati
kaccin puruṣakāryāṇi kurute nṛpateḥ sutaḥ

dvividhaṃ trividhopāyam upāyam api sevate
vijigīṣuḥ suhṛt kaccin mitreṣu ca paraṃtapaḥ

kaccin mitrāṇi labhate mitraiś cāpy abhigamyate
kaccit kalyāṇamitraś ca mitraiś cāpi puraskṛtaḥ

kaccid āśāsti devānāṃ prasādaṃ pārthivātmajaḥ
kaccit puruṣakāraṃ ca daivaṃ ca pratipadyate

kaccin na vigatasneho vivāsān mayi rāghavaḥ
kaccin māṃ vyasanād asmān mokṣayiṣyati vānaraḥ

sukhānām ucito nityam asukhānām anūcitaḥ
duḥkham uttaram āsādya kaccid rāmo na sīdati

kausalyāyās tathā kaccit sumitrāyās tathaiva ca
abhīkṣṇaṃ śrūyate kaccit kuśalaṃ bharatasya ca

mannimittena mānārhaḥ kaccic chokena rāghavaḥ
kaccin nānyamanā rāmaḥ kaccin māṃ tārayiṣyati

kaccid akṣauhiṇīṃ bhīmāṃ bharato bhrātṛvatsalaḥ
dhvajinīṃ mantribhir guptāṃ preṣayiṣyati matkṛte

vānarādhipatiḥ śrīmān sugrīvaḥ kaccid eṣyati
matkṛte haribhir vīrair vṛto dantanakhāyudhaiḥ

kaccic ca lakṣmaṇaḥ śūraḥ sumitrānandavardhanaḥ
astravic charajālena rākṣasān vidhamiṣyati

raudreṇa kaccid astreṇa rāmeṇa nihataṃ raṇe
drakṣyāmy alpena kālena rāvaṇaṃ sasuhṛjjanam

kaccin na tad dhemasamānavarṇaṃ tasyānanaṃ padmasamānagandhi
mayā vinā śuṣyati śokadīnaṃ jalakṣaye padmam ivātapena

dharmāpadeśāt tyajataś ca rājyāṃ māṃ cāpy araṇyaṃ nayataḥ padātim
nāsīd vyathā yasya na bhīr na śokaḥ kaccit sa dhairyaṃ hṛdaye karoti

na cāsya mātā na pitā na cānyaḥ snehād viśiṣṭo 'sti mayā samo vā
tāvad dhy ahaṃ dūtajijīviṣeyaṃ yāvat pravṛttiṃ śṛṇuyāṃ priyasya

itīva devī vacanaṃ mahārthaṃ taṃ vānarendraṃ madhurārtham uktvā
śrotuṃ punas tasya vaco 'bhirāmaṃ rāmārthayuktaṃ virarāma rāmā

sītāyā vacanaṃ śrutvā mārutir bhīmavikramaḥ
śirasy añjalim ādhāya vākyam uttaram abravīt

na tvām ihasthāṃ jānīte rāmaḥ kamalalocanaḥ
śrutvaiva tu vaco mahyaṃ kṣipram eṣyati rāghavaḥ

camūṃ prakarṣan mahatīṃ haryṛṣkagaṇasaṃkulām
viṣṭambhayitvā bāṇaughair akṣobhyaṃ varuṇālayam
kariṣyati purīṃ laṅkāṃ kākutsthaḥ śāntarākṣasām

tatra yady antarā mṛtyur yadi devāḥ sahāsurāḥ
sthāsyanti pathi rāmasya sa tān api vadhiṣyati

tavādarśanajenārye śokena sa pariplutaḥ
na śarma labhate rāmaḥ siṃhārdita iva dvipaḥ

dardareṇa ca te devi śape mūlaphalena ca
malayena ca vindhyena meruṇā mandareṇa ca

yathā sunayanaṃ valgu bimbauṣṭhaṃ cārukuṇḍalam
mukhaṃ drakṣyasi rāmasya pūrṇacandram ivoditam

kṣipraṃ drakṣyasi vaidehi rāmaṃ prasravaṇe girau
śatakratum ivāsīnaṃ nākapṛṣṭhasya mūrdhani

na māṃsaṃ rāghavo bhuṅkte na cāpi madhusevate
vanyaṃ suvihitaṃ nityaṃ bhaktam aśnāti pañcamam

naiva daṃśān na maśakān na kīṭān na sarīsṛpān
rāghavo 'panayed gatrāt tvadgatenāntarātmanā

nityaṃ dhyānaparo rāmo nityaṃ śokaparāyaṇaḥ
nānyac cintayate kiṃ cit sa tu kāmavaśaṃ gataḥ

anidraḥ satataṃ rāmaḥ supto 'pi ca narottamaḥ
sīteti madhurāṃ vāṇīṃ vyāharan pratibudhyate

dṛṣṭvā phalaṃ vā puṣpaṃ vā yac cānyat strīmanoharam
bahuśo hā priyety evaṃ śvasaṃs tvām abhibhāṣate

sa devi nityaṃ paritapyamānas tvām eva sītety abhibhāṣamāṇaḥ
dhṛtavrato rājasuto mahātmā tavaiva lābhāya kṛtaprayatnaḥ

sā rāmasaṃkīrtanavītaśokā rāmasya śokena samānaśokā
śaranmukhenāmbudaśeṣacandrā niśeva vaidehasutā babhūva