Ramayana · Chapter 4.025
tataḥ śokābhisaṃtaptaṃ sugrīvaṃ klinnavāsanam
śākhāmṛgamahāmātrāḥ parivāryopatasthire
abhigamya mahābāhuṃ rāmam akliṣṭakāriṇam
sthitāḥ prāñjalayaḥ sarve pitāmaham ivarṣayaḥ
tataḥ kāñcanaśailābhas taruṇārkanibhānanaḥ
abravīt prāñjalir vākyaṃ hanumān mārutātmajaḥ
bhavatprasādāt sugrīvaḥ pitṛpaitāmahaṃ mahat
vānarāṇāṃ suduṣprāpaṃ prāpto rājyam idaṃ prabho
bhavatā samanujñātaḥ praviśya nagaraṃ śubham
saṃvidhāsyati kāryāṇi sarvāṇi sasuhṛjjanaḥ
snāto 'yaṃ vividhair gandhair auṣadhaiś ca yathāvidhi
arcayiṣyati ratnaiś ca mālyaiś ca tvāṃ viśeṣataḥ
imāṃ giriguhāṃ ramyām abhigantum ito 'rhasi
kuruṣva svāmi saṃbandhaṃ vānarān saṃpraharṣayan
evam ukto hanumatā rāghavaḥ paravīrahā
pratyuvāca hanūmantaṃ buddhimān vākyakovidaḥ
caturdaśasamāḥ saumya grāmaṃ vā yadi vā puram
na pravekṣyāmi hanuman pitur nirdeśapālakaḥ
susamṛddhāṃ guhāṃ divyāṃ sugrīvo vānararṣabhaḥ
praviṣṭo vidhivad vīraḥ kṣipraṃ rājye 'bhiṣicyatām
evam uktvā hanūmantaṃ rāmaḥ sugrīvam abravīt
imam apy aṅgadaṃ vīra yauvarājye 'bhiṣecaya
pūrvo 'yaṃ vārṣiko māsaḥ śrāvaṇaḥ salilāgamaḥ
pravṛttāḥ saumya catvāro māsā vārṣikasaṃjñitāḥ
nāyam udyogasamayaḥ praviśa tvaṃ purīṃ śubhām
asmin vatsyāmy ahaṃ saumya parvate sahalakṣmaṇaḥ
iyaṃ giriguhā ramyā viśālā yuktamārutā
prabhūtasalilā saumya prabhūtakamalotpalā
kārtike samanuprāpte tvaṃ rāvaṇavadhe yata
eṣa naḥ samayaḥ saumya praviśa tvaṃ svam ālayam
abhiṣiñcasva rājye ca suhṛdaḥ saṃpraharṣaya
iti rāmābhyanujñātaḥ sugrīvo vānararṣabhaḥ
praviveśa purīṃ ramyāṃ kiṣkindhāṃ vālipālitām
taṃ vānarasahasrāṇi praviṣṭaṃ vānareśvaram
abhivādya prahṛṣṭāni sarvataḥ paryavārayan
tataḥ prakṛtayaḥ sarvā dṛṣṭvā harigaṇeśvaram
praṇamya mūrdhnā patitā vasudhāyāṃ samāhitāḥ
sugrīvaḥ prakṛtīḥ sarvāḥ saṃbhāṣyotthāpya vīryavān
bhrātur antaḥpuraṃ saumyaṃ praviveśa mahābalaḥ
praviśya tv abhiniṣkrāntaṃ sugrīvaṃ vānararṣabham
abhyaṣiñcanta suhṛdaḥ sahasrākṣam ivāmarāḥ
tasya pāṇḍuram ājahruś chatraṃ hemapariṣkṛtam
śukle ca bālavyajane hemadaṇḍe yaśaskare
tathā sarvāṇi ratnāni sarvabījauṣadhāni ca
sakṣīrāṇāṃ ca vṛkṣāṇāṃ prarohān kusumāni ca
śuklāni caiva vastrāṇi śvetaṃ caivānulepanam
sugandhīni ca mālyāni sthalajāny ambujāni ca
candanāni ca divyāni gandhāṃś ca vividhān bahūn
akṣataṃ jātarūpaṃ ca priyaṅgumadhusarpiṣī
dadhicarma ca vaiyāghraṃ vārāhī cāpy upānahau
samālambhanam ādāya rocanāṃ samanaḥśilām
ājagmus tatra muditā varāḥ kanyās tu ṣoḍaśa
tatas te vānaraśreṣṭhaṃ yathākālaṃ yathāvidhi
ratnair vastraiś ca bhakṣyaiś ca toṣayitvā dvijarṣabhān
tataḥ kuśaparistīrṇaṃ samiddhaṃ jātavedasaṃ
mantrapūtena haviṣā hutvā mantravido janāḥ
tato hemapratiṣṭhāne varāstaraṇasaṃvṛte
prāsādaśikhare ramye citramālyopaśobhite
prāṅmukhaṃ vividhair mantraiḥ sthāpayitvā varāsane
nadīnadebhyaḥ saṃhṛtya tīrthebhyaś ca samantataḥ
āhṛtya ca samudrebhyaḥ sarvebhyo vānararṣabhāḥ
apaḥ kanakakumbheṣu nidhāya vimalāḥ śubhāḥ
śubhair vṛṣabhaśṛṅgaiś ca kalaśaiś cāpi kāñcanaiḥ
śāstradṛṣṭena vidhinā maharṣivihitena ca
gajo gavākṣo gavayaḥ śarabho gandhamādanaḥ
maindaś ca dvividaś caiva hanūmāñ jāmbavān nalaḥ
abhyaṣiñcanta sugrīvaṃ prasannena sugandhinā
salilena sahasrākṣaṃ vasavo vāsavaṃ yathā
abhiṣikte tu sugrīve sarve vānarapuṃgavāḥ
pracukruśur mahātmāno hṛṣṭās tatra sahasraśaḥ
rāmasya tu vacaḥ kurvan sugrīvo haripuṃgavaḥ
aṅgadaṃ saṃpariṣvajya yauvarājye 'bhiṣecayat
aṅgade cābhiṣikte tu sānukrośāḥ plavaṃgamāḥ
sādhu sādhv iti sugrīvaṃ mahātmāno 'bhyapūjayan
hṛṣṭapuṣṭajanākīrṇā patākādhvajaśobhitā
babhūva nagarī ramyā kṣikindhā girigahvare
nivedya rāmāya tadā mahātmane mahābhiṣekaṃ kapivāhinīpatiḥ
rumāṃ ca bhāryāṃ pratilabhya vīryavān avāpa rājyaṃ tridaśādhipo yathā
Original text: Rāmāyaṇa · Edition: John Smith's Rāmāyaṇa-Page (last comparison: 2020-04-16) · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0