Ramayana · Chapter 4.023
tataḥ samupajighrantī kapirājasya tanmukham
patiṃ lokāc cyutaṃ tārā mṛtaṃ vacanam abravīt
śeṣe tvaṃ viṣame duḥkham akṛtvā vacanaṃ mama
upalopacite vīra suduḥkhe vasudhātale
mattaḥ priyatarā nūnaṃ vānarendra mahī tava
śeṣe hi tāṃ pariṣvajya māṃ ca na pratibhāṣase
sugrīva eva vikrānto vīra sāhasika priya
ṛkṣavānaramukhyās tvāṃ balinaṃ paryupāsate
eṣāṃ vilapitaṃ kṛcchram aṅgadasya ca śocataḥ
mama cemāṃ giraṃ śrutvā kiṃ tvaṃ na pratibudhyase
idaṃ tac chūraśayanaṃ yatra śeṣe hato yudhi
śāyitā nihatā yatra tvayaiva ripavaḥ purā
viśuddhasattvābhijana priyayuddha mama priya
mām anāthāṃ vihāyaikāṃ gatas tvam asi mānada
śūrāya na pradātavyā kanyā khalu vipaścitā
śūrabhāryāṃ hatāṃ paśya sadyo māṃ vidhavāṃ kṛtām
avabhagnaś ca me māno bhagnā me śāśvatī gatiḥ
agādhe ca nimagnāsmi vipule śokasāgare
aśmasāramayaṃ nūnam idaṃ me hṛdayaṃ dṛḍham
bhartāraṃ nihataṃ dṛṣṭvā yan nādya śatadhā gatam
suhṛc caiva hi bhartā ca prakṛtyā ca mama priyaḥ
āhave ca parākrāntaḥ śūraḥ pañcatvam āgataḥ
patihīnā tu yā nārī kāmaṃ bhavatu putriṇī
dhanadhānyaiḥ supūrṇāpi vidhavety ucyate budhaiḥ
svagātraprabhave vīra śeṣe rudhiramaṇḍale
kṛmirāgaparistome tvam evaṃ śayane yathā
reṇuśoṇitasaṃvītaṃ gātraṃ tava samantataḥ
parirabdhuṃ na śaknomi bhujābhyāṃ plavagarṣabha
kṛtakṛtyo 'dya sugrīvo vaire 'sminn atidāruṇe
yasya rāmavimuktena hṛtam ekeṣuṇā bhayam
śareṇa hṛdi lagnena gātrasaṃsparśane tava
vāryāmi tvāṃ nirīkṣantī tvayi pañcatvam āgate
udbabarha śaraṃ nīlas tasya gātragataṃ tadā
girigahvarasaṃlīnaṃ dīptam āśīviṣaṃ yathā
tasya niṣkṛṣyamāṇasya bāṇasya ca babhau dyutiḥ
astamastakasaṃruddho raśmir dinakarād iva
petuḥ kṣatajadhārās tu vraṇebhyas tasya sarvaśaḥ
tāmragairikasaṃpṛktā dhārā iva dharādharāt
avakīrṇaṃ vimārjantī bhartāraṃ raṇareṇunā
asrair nayanajaiḥ śūraṃ siṣecāstrasamāhatam
rudhirokṣitasarvāṅgaṃ dṛṣṭvā vinihataṃ patim
uvāca tārā piṅgākṣaṃ putram aṅgadam aṅganā
avasthāṃ paścimāṃ paśya pituḥ putra sudāruṇām
saṃprasaktasya vairasya gato 'ntaḥ pāpakarmaṇā
bālasūryodayatanuṃ prayāntaṃ yamasādanam
abhivādaya rājānaṃ pitaraṃ putra mānadam
evam uktaḥ samutthāya jagrāha caraṇau pituḥ
bhujābhyāṃ pīnavṛtābhyām aṅgado 'ham iti bruvan
abhivādayamānaṃ tvām aṅgadaṃ tvaṃ yathāpurā
dīrghāyur bhava putreti kimarthaṃ nābhibhāṣase
ahaṃ putrasahāyā tvām upāse gatacetanam
siṃhena nihataṃ sadyo gauḥ savatseva govṛṣam
iṣṭvā saṃgrāmayajñena nānāpraharaṇāmbhasā
asminn avabhṛthe snātaḥ kathaṃ patnyā mayā vinā
yā dattā devarājena tava tuṣṭena saṃyuge
śātakumbhamayīṃ mālāṃ tāṃ te paśyāmi neha kim
rājaśrīr na jahāti tvāṃ gatāsum api mānada
sūryasyāvartamānasya śailarājam iva prabhā
na me vacaḥ pathyam idaṃ tvayā kṛtaṃ na cāsmi śaktā hi nivāraṇe tava
hatā saputrāsmi hatena saṃyuge saha tvayā śrīr vijahāti mām iha
Original text: Rāmāyaṇa · Edition: John Smith's Rāmāyaṇa-Page (last comparison: 2020-04-16) · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0