Language

ENहिગુ
Scripture Library

Ramayana · Chapter 4.017

4.017.001

tataḥ śareṇābhihato rāmeṇa raṇakarkaśaḥ
papāta sahasā vālī nikṛtta iva pādapaḥ

4.017.002

sa bhūmau nyastasarvāṅgas taptakāñcanabhūṣaṇaḥ
apatad devarājasya muktaraśmir iva dhvajaḥ

4.017.003

tasmin nipatite bhūmau haryṛṣāṇāṃ gaṇeśvare
naṣṭacandram iva vyoma na vyarājata bhūtalam

4.017.004

bhūmau nipatitasyāpi tasya dehaṃ mahātmanaḥ
na śrīr jahāti na prāṇā na tejo na parākramaḥ

4.017.005

śakradattā varā mālā kāñcanī ratnabhūṣitā
dadhāra harimukhyasya prāṇāṃs tejaḥ śriyaṃ ca sā

4.017.006

sa tayā mālayā vīro haimayā hariyūthapaḥ
saṃdhyānugataparyantaḥ payodhara ivābhavat

4.017.007

tasya mālā ca dehaś ca marmaghātī ca yaḥ śaraḥ
tridheva racitā lakṣmīḥ patitasyāpi śobhate

4.017.008

tad astraṃ tasya vīrasya svargamārgaprabhāvanam
rāmabāṇāsanakṣiptam āvahat paramāṃ gatim

4.017.009

taṃ tathā patitaṃ saṃkhye gatārciṣam ivānalam
yayātim iva puṇyānte devalokāt paricyutam

4.017.010

ādityam iva kālena yugānte bhuvi pātitam
mahendram iva durdharṣaṃ mahendram iva duḥsaham

4.017.011

mahendraputraṃ patitaṃ vālinaṃ hemamālinam
siṃhoraskaṃ mahābāhuṃ dīptāsyaṃ harilocanam
lakṣmaṇānugato rāmo dadarśopasasarpa ca

4.017.012

sa dṛṣṭvā rāghavaṃ vālī lakṣmaṇaṃ ca mahābalam
abravīt praśritaṃ vākyaṃ paruṣaṃ dharmasaṃhitam

4.017.013

parāṅmukhavadhaṃ kṛtvā ko nu prāptas tvayā guṇaḥ
yad ahaṃ yuddhasaṃrabdhas tvatkṛte nidhanaṃ gataḥ

4.017.014

kulīnaḥ sattvasaṃpannas tejasvī caritavrataḥ
rāmaḥ karuṇavedī ca prajānāṃ ca hite rataḥ

4.017.015

sānukrośo mahotsāhaḥ samayajño dṛḍhavrataḥ
iti te sarvabhūtāni kathayanti yaśo bhuvi

4.017.016

tān guṇān saṃpradhāryāham agryaṃ cābhijanaṃ tava
tārayā pratiṣiddhaḥ san sugrīveṇa samāgataḥ

4.017.017

na mām anyena saṃrabdhaṃ pramattaṃ veddhum arhasi
iti me buddhir utpannā babhūvādarśane tava

4.017.018

na tvāṃ vinihatātmānaṃ dharmadhvajam adhārmikam
jāne pāpasamācāraṃ tṛṇaiḥ kūpam ivāvṛtam

4.017.019

satāṃ veṣadharaṃ pāpaṃ pracchannam iva pāvakam
nāhaṃ tvām abhijānāni dharmacchadmābhisaṃvṛtam

4.017.020

viṣaye vā pure vā te yadā nāpakaromy aham
na ca tvāṃ pratijāne 'haṃ kasmāt tvaṃ haṃsy akilbiṣam

4.017.021

phalamūlāśanaṃ nityaṃ vānaraṃ vanagocaram
mām ihāpratiyudhyantam anyena ca samāgatam

4.017.022

tvaṃ narādhipateḥ putraḥ pratītaḥ priyadarśanaḥ
liṅgam apy asti te rājan dṛśyate dharmasaṃhitam

4.017.023

kaḥ kṣatriyakule jātaḥ śrutavān naṣṭasaṃśayaḥ
dharmaliṅga praticchannaḥ krūraṃ karma samācaret

4.017.024

rāma rājakule jāto dharmavān iti viśrutaḥ
abhavyo bhavyarūpeṇa kimarthaṃ paridhāvasi

4.017.025

sāma dānaṃ kṣamā dharmaḥ satyaṃ dhṛtiparākramau
pārthivānāṃ guṇā rājan daṇḍaś cāpy apakāriṣu

4.017.026

vayaṃ vanacarā rāma mṛgā mūlaphalāśanāḥ
eṣā prakṛtir asmākaṃ puruṣas tvaṃ nareśvaraḥ

4.017.027

bhūmir hiraṇyaṃ rūpyaṃ ca nigrahe kāraṇāni ca
tatra kas te vane lobho madīyeṣu phaleṣu vā

4.017.028

nayaś ca vinayaś cobhau nigrahānugrahāv api
rājavṛttir asaṃkīrṇā na nṛpāḥ kāmavṛttayaḥ

4.017.029

tvaṃ tu kāmapradhānaś ca kopanaś cānavasthitaḥ
rājavṛttaiś ca saṃkīrṇaḥ śarāsanaparāyaṇaḥ

4.017.030

na te 'sty apacitir dharme nārthe buddhir avasthitā
indriyaiḥ kāmavṛttaḥ san kṛṣyase manujeśvara

4.017.031

hatvā bāṇena kākutstha mām ihānaparādhinam
kiṃ vakṣyasi satāṃ madhye karma kṛtvā jugupsitam

4.017.032

rājahā brahmahā goghnaś coraḥ prāṇivadhe rataḥ
nāstikaḥ parivettā ca sarve nirayagāminaḥ

4.017.033

adhāryaṃ carma me sadbhī romāṇy asthi ca varjitam
abhakṣyāṇi ca māṃsāni tvadvidhair dharmacāribhiḥ

4.017.034

pañca pañcanakhā bhakṣyā brahmakṣatreṇa rāghava
śalyakaḥ śvāvidho godhā śaśaḥ kūrmaś ca pañcamaḥ

4.017.035

carma cāsthi ca me rājan na spṛśanti manīṣiṇaḥ
abhakṣyāṇi ca māṃsāni so 'haṃ pañcanakho hataḥ

4.017.036

tvayā nāthena kākutstha na sanāthā vasuṃdharā
pramadā śīlasaṃpannā dhūrtena patitā yathā

4.017.037

śaṭho naikṛtikaḥ kṣudro mithyā praśritamānasaḥ
kathaṃ daśarathena tvaṃ jātaḥ pāpo mahātmanā

4.017.038

chinnacāritryakakṣyeṇa satāṃ dharmātivartinā
tyaktadharmāṅkuśenāhaṃ nihato rāmahastinā

4.017.039

dṛśyamānas tu yudhyethā mayā yudhi nṛpātmaja
adya vaivasvataṃ devaṃ paśyes tvaṃ nihato mayā

4.017.040

tvayādṛśyena tu raṇe nihato 'haṃ durāsadaḥ
prasuptaḥ pannageneva naraḥ pānavaśaṃ gataḥ

4.017.041

sugrīvapriyakāmena yad ahaṃ nihatas tvayā
kaṇṭhe baddhvā pradadyāṃ te 'nihataṃ rāvaṇaṃ raṇe

4.017.042

nyastāṃ sāgaratoye vā pātāle vāpi maithilīm
jānayeyaṃ tavādeśāc chvetām aśvatarīm iva

4.017.043

yuktaṃ yat prapnuyād rājyaṃ sugrīvaḥ svargate mayi
ayuktaṃ yad adharmeṇa tvayāhaṃ nihato raṇe

4.017.044

kāmam evaṃvidhaṃ lokaḥ kālena viniyujyate
kṣamaṃ ced bhavatā prāptam uttaraṃ sādhu cintyatām

4.017.045

ity evam uktvā pariśuṣkavaktraḥ śarābhighātād vyathito mahātmā
samīkṣya rāmaṃ ravisaṃnikāśaṃ tūṣṇīṃ babhūvāmararājasūnuḥ

Original text: Rāmāyaṇa · Edition: John Smith's Rāmāyaṇa-Page (last comparison: 2020-04-16) · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc