Ramayana · Chapter 4.015

atha tasya ninādaṃ taṃ sugrīvasya mahātmanaḥ
śuśrāvāntaḥpuragato vālī bhrātur amarṣaṇaḥ

śrutvā tu tasya ninadaṃ sarvabhūtaprakampanam
madaś caikapade naṣṭaḥ krodhaś cāpatito mahān

sa tu roṣaparītāṅgo vālī saṃdhyātapaprabhaḥ
uparakta ivādityaḥ sadyo niṣprabhatāṃ gataḥ

vālī daṃṣṭrā karālas tu krodhād dīptāgnisaṃnibhaḥ
bhāty utpatitapadmābhaḥ samṛṇāla iva hradaḥ

śabdaṃ durmarṣaṇaṃ śrutvā niṣpapāta tato hariḥ
vegena caraṇanyāsair dārayann iva medinīm

taṃ tu tārā pariṣvajya snehād darśitasauhṛdā
uvāca trastasaṃbhrāntā hitodarkam idaṃ vacaḥ

sādhu krodham imaṃ vīra nadī vegam ivāgatam
śayanād utthitaḥ kālyaṃ tyaja bhuktām iva srajam

sahasā tava niṣkrāmo mama tāvan na rocate
śrūyatām abhidhāsyāmi yannimittaṃ nivāryase

pūrvam āpatitaḥ krodhāt sa tvām āhvayate yudhi
niṣpatya ca nirastas te hanyamāno diśo gataḥ

tvayā tasya nirastasya pīḍitasya viśeṣataḥ
ihaitya punar āhvānaṃ śaṅkāṃ janayatīva me

darpaś ca vyavasāyaś ca yādṛśas tasya nardataḥ
ninādasya ca saṃrambho naitad alpaṃ hi kāraṇam

nāsahāyam ahaṃ manye sugrīvaṃ tam ihāgatam
avaṣṭabdhasahāyaś ca yam āśrityaiṣa garjati

prakṛtyā nipuṇaś caiva buddhimāṃś caiva vānaraḥ
aparīkṣitavīryeṇa sugrīvaḥ saha naiṣyati

pūrvam eva mayā vīra śrutaṃ kathayato vacaḥ
aṅgadasya kumārasya vakṣyāmi tvā hitaṃ vacaḥ

tava bhrātur hi vikhyātaḥ sahāyo raṇakarkaśaḥ
rāmaḥ parabalāmardī yugāntāgnir ivotthitaḥ

nivāsavṛkṣaḥ sādhūnām āpannānāṃ parā gatiḥ
ārtānāṃ saṃśrayaś caiva yaśasaś caikabhājanam

jñānavijñānasaṃpanno nideśo nirataḥ pituḥ
dhātūnām iva śailendro guṇānām ākaro mahān

tatkṣamaṃ na virodhas te saha tena mahātmanā
durjayenāprameyena rāmeṇa raṇakarmasu

śūra vakṣyāmi te kiṃ cin na cecchāmy abhyasūyitum
śrūyatāṃ kriyatāṃ caiva tava vakṣyāmi yad dhitam

yauvarājyena sugrīvaṃ tūrṇaṃ sādhv abhiṣecaya
vigrahaṃ mā kṛthā vīra bhrātrā rājan balīyasā

ahaṃ hi te kṣamaṃ manye tava rāmeṇa sauhṛdam
sugrīveṇa ca saṃprītiṃ vairam utsṛjya dūrataḥ

lālanīyo hi te bhrātā yavīyān eṣa vānaraḥ
tatra vā sann ihastho vā sarvathā bandhur eva te

yadi te matpriyaṃ kāryaṃ yadi cāvaiṣi māṃ hitām
yācyamānaḥ prayatnena sādhu vākyaṃ kuruṣva me