Language

ENहिગુ
Scripture Library

Ramayana · Chapter 4.011

4.011.001

rāmasya vacanaṃ śrutvā harṣapauruṣavardhanam
sugrīvaḥ pūjayāṃ cakre rāghavaṃ praśaśaṃsa ca

4.011.002

asaṃśayaṃ prajvalitais tīkṣṇair marmātigaiḥ śaraiḥ
tvaṃ daheḥ kupito lokān yugānta iva bhāskaraḥ

4.011.003

vālinaḥ pauruṣaṃ yat tad yac ca vīryaṃ dhṛtiś ca yā
tan mamaikamanāḥ śrutvā vidhatsva yadanantaram

4.011.004

samudrāt paścimāt pūrvaṃ dakṣiṇād api cottaram
krāmaty anudite sūrye vālī vyapagataklamaḥ

4.011.005

agrāṇy āruhya śailānāṃ śikharāṇi mahānty api
ūrdhvam utkṣipya tarasā pratigṛhṇāti vīryavān

4.011.006

bahavaḥ sāravantaś ca vaneṣu vividhā drumāḥ
vālinā tarasā bhagnā balaṃ prathayatātmanaḥ

4.011.007

mahiṣo dundubhir nāma kailāsaśikharaprabhaḥ
balaṃ nāgasahasrasya dhārayām āsa vīryavān

4.011.008

vīryotsekena duṣṭātmā varadānāc ca mohitaḥ
jagāma sa mahākāyaḥ samudraṃ saritāṃ patim

4.011.009

ūrmimantam atikramya sāgaraṃ ratnasaṃcayam
mama yuddhaṃ prayaccheti tam uvāca mahārṇavam

4.011.010

tataḥ samudro dharmātmā samutthāya mahābalaḥ
abravīd vacanaṃ rājann asuraṃ kālacoditam

4.011.011

samartho nāsmi te dātuṃ yuddhaṃ yuddhaviśārada
śrūyatām abhidhāsyāmi yas te yuddhaṃ pradāsyati

4.011.012

śailarājo mahāraṇye tapasviśaraṇaṃ param
śaṃkaraśvaśuro nāmnā himavān iti viśrutaḥ

4.011.013

guhā prasravaṇopeto bahukandaranirjharaḥ
sa samarthas tava prītim atulāṃ kartum āhave

4.011.014

taṃ bhītam iti vijñāya samudram asurottamaḥ
himavadvanam āgacchac charaś cāpād iva cyutaḥ

4.011.015

tatas tasya gireḥ śvetā gajendravipulāḥ śilāḥ
cikṣepa bahudhā bhūmau dundubhir vinanāda ca

4.011.016

tataḥ śvetāmbudākāraḥ saumyaḥ prītikarākṛtiḥ
himavān abravīd vākyaṃ sva eva śikhare sthitaḥ

4.011.017

kleṣṭum arhasi māṃ na tvaṃ dundubhe dharmavatsala
raṇakarmasv akuśalas tapasviśaraṇaṃ hy aham

4.011.018

tasya tad vacanaṃ śrutvā girirājasya dhīmataḥ
uvāca dundubhir vākyaṃ krodhāt saṃraktalocanaḥ

4.011.019

yadi yuddhe 'samarthas tvaṃ madbhayād vā nirudyamaḥ
tam ācakṣva pradadyān me yo 'dya yuddhaṃ yuyutsataḥ

4.011.020

himavān abravīd vākyaṃ śrutvā vākyaviśāradaḥ
anuktapūrvaṃ dharmātmā krodhāt tam asurottamam

4.011.021

vālī nāma mahāprājñaḥ śakratulyaparākramaḥ
adhyāste vānaraḥ śrīmān kiṣkindhām atulaprabhām

4.011.022

sa samartho mahāprājñas tava yuddhaviśāradaḥ
dvandvayuddhaṃ mahad dātuṃ namucer iva vāsavaḥ

4.011.023

taṃ śīghram abhigaccha tvaṃ yadi yuddham ihecchasi
sa hi durdharṣaṇo nityaṃ śūraḥ samarakarmaṇi

4.011.024

śrutvā himavato vākyaṃ krodhāviṣṭaḥ sa dundubhiḥ
jagāma tāṃ purīṃ tasya kiṣkindhāṃ vālinas tadā

4.011.025

dhārayan māhiṣaṃ rūpaṃ tīkṣṇaśṛṅgo bhayāvahaḥ
prāvṛṣīva mahāmeghas toyapūrṇo nabhastale

4.011.026

tatas tu dvāram āgamya kiṣkindhāyā mahābalaḥ
nanarda kampayan bhūmiṃ dundubhir dundubhir yathā

4.011.027

samīpajān drumān bhañjan vasudhāṃ dārayan khuraiḥ
viṣāṇenollekhan darpāt taddvāraṃ dvirado yathā

4.011.028

antaḥpuragato vālī śrutvā śabdam amarṣaṇaḥ
niṣpapāta saha strībhis tārābhir iva candramāḥ

4.011.029

mitaṃ vyaktākṣarapadaṃ tam uvāca sa dundubhim
harīṇām īśvaro vālī sarveṣāṃ vanacāriṇām

4.011.030

kimarthaṃ nagaradvāram idaṃ ruddhvā vinardasi
dundubhe vidito me 'si rakṣa prāṇān mahābala

4.011.031

tasya tad vacanaṃ śrutvā vānarendrasya dhīmataḥ
uvāca dundubhir vākyaṃ krodhāt saṃraktalocanaḥ

4.011.032

na tvaṃ strīsaṃnidhau vīra vacanaṃ vaktum arhasi
mama yuddhaṃ prayaccha tvaṃ tato jñāsyāmi te balam

4.011.033

atha vā dhārayiṣyāmi krodham adya niśām imām
gṛhyatām udayaḥ svairaṃ kāmabhogeṣu vānara

4.011.034

yo hi mattaṃ pramattaṃ vā suptaṃ vā rahitaṃ bhṛśam
hanyāt sa bhrūṇahā loke tvadvidhaṃ madamohitam

4.011.035

sa prahasyābravīn mandaṃ krodhāt tam asurottamam
visṛjya tāḥ striyaḥ sarvās tārāprabhṛtikās tadā

4.011.036

matto 'yam iti mā maṃsthā yady abhīto 'si saṃyuge
mado 'yaṃ saṃprahāre 'smin vīrapānaṃ samarthyatām

4.011.037

tam evam uktvā saṃkruddho mālām utkṣipya kāñcanīm
pitrā dattāṃ mahendreṇa yuddhāya vyavatiṣṭhata

4.011.038

viṣāṇayor gṛhītvā taṃ dundubhiṃ girisaṃnibham
vālī vyāpātayāṃ cakre nanarda ca mahāsvanam

4.011.039

yuddhe prāṇahare tasmin niṣpiṣṭo dundubhis tadā
śrotrābhyām atha raktaṃ tu tasya susrāva pātyataḥ
papāta ca mahākāyaḥ kṣitau pañcatvam āgataḥ

4.011.040

taṃ tolayitvā bāhubhyāṃ gatasattvam acetanam
cikṣepa vegavān vālī vegenaikena yojanam

4.011.041

tasya vegapraviddhasya vaktrāt kṣatajabindavaḥ
prapetur mārutotkṣiptā mataṅgasyāśramaṃ prati

4.011.042

tān dṛṣṭvā patitāṃs tatra muniḥ śoṇitavipruṣaḥ
utsasarja mahāśāpaṃ kṣeptāraṃ vālinaṃ prati
iha tenāpraveṣṭavyaṃ praviṣṭasya badho bhavet

4.011.043

sa maharṣiṃ samāsādya yācate sma kṛtāñjaliḥ

4.011.044

tataḥ śāpabhayād bhīta ṛśyamūkaṃ mahāgirim
praveṣṭuṃ necchati harir draṣṭuṃ vāpi nareśvara

4.011.045

tasyāpraveśaṃ jñātvāham idaṃ rāma mahāvanam
vicarāmi sahāmātyo viṣādena vivarjitaḥ

4.011.046

eṣo 'sthinicayas tasya dundubheḥ saṃprakāśate
vīryotsekān nirastasya girikūṭanibho mahān

4.011.047

ime ca vipulāḥ sālāḥ sapta śākhāvalambinaḥ
yatraikaṃ ghaṭate vālī niṣpatrayitum ojasā

4.011.048

etad asyāsamaṃ vīryaṃ mayā rāma prakāśitam
kathaṃ taṃ vālinaṃ hantuṃ samare śakṣyase nṛpa

4.011.049

yadi bhindyād bhavān sālān imāṃs tv ekeṣuṇā tataḥ
jānīyāṃ tvāṃ mahābāho samarthaṃ vālino vadhe

4.011.050

tasya tad vacanaṃ śrutvā sugrīvasya mahātmanaḥ
rāghavo dundubheḥ kāyaṃ pādāṅguṣṭhena līlayā
tolayitvā mahābāhuś cikṣepa daśayojanam

4.011.051

kṣiptaṃ dṛṣṭvā tataḥ kāyaṃ sugrīvaḥ punar abravīt
lakṣmaṇasyāgrato rāmam idaṃ vacanam arthavat

4.011.052

ārdraḥ samāṃsapratyagraḥ kṣiptaḥ kāyaḥ purā sakhe
laghuḥ saṃprati nirmāṃsas tṛṇabhūtaś ca rāghava
nātra śakyaṃ balaṃ jñātuṃ tava vā tasya vādhikam

Original text: Rāmāyaṇa · Edition: John Smith's Rāmāyaṇa-Page (last comparison: 2020-04-16) · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc