Rāmāyaṇa-southern-2 (southern recension) · Chapter 2.90
Rāmāyaṇa, Ayodhyākāṇḍa, 90
tathā tatrāsatas tasya bharatasyopayāyinaḥ /
sainyareṇuś ca śabdaś ca prādurāstāṃ nabhaḥspṛśau
etasminn antare trastāḥ śabdena mahatā tataḥ /
arditā yūthapā mattāḥ sayūthā dudruvur diśaḥ
sa taṃ sainyasamudbhūtaṃ śabdaṃ śuśrava rāghavaḥ /
tāṃś ca vipradrutān sarvān yūthapān anvavaikṣata
tāṃś ca vidravato dṛṣṭvā taṃ ca śrutvā sa niḥsvanam /
uvāca rāmaḥ saumitriṃ lakṣmaṇaṃ dīptatejasam
hanta lakṣmaṇa paśyeha sumitrā suprajās tvayā /
bhīmastanitagambhīras tumulaḥ śrūyate svanaḥ
rājā vā rājamātro vā mṛgayām aṭate vane /
anyad vā śvāpadaṃ kiṃcit saumitre jñātum arhasi /
sarvam etad yathātattvam acirāj jñātum arhasi // RamS_2,90.6* //
sa lakṣmaṇaḥ saṃtvaritaḥ sālam āruhya puṣpitam /
prekṣamāṇo diśaḥ sarvāḥ pūrvāṃ diśam avaikṣata
udaṅmukhaḥ prekṣamāṇo dadarśa mahatīṃ camūm /
rathāśvagajasambādhāṃ yattair yuktāṃ padātibhiḥ
tām aśvagajasampūrṇāṃ rathadhvajavibhūṣitām /
śaśaṃsa senāṃ rāmāya vacanaṃ cedam abravīt
agniṃ saṃśamayatv āryaḥ sītā ca bhajatāṃ guhām /
sajyaṃ kuruṣva cāpaṃ ca śarāṃś ca kavacaṃ tathā
taṃ rāmaḥ puruṣavyāghro lakṣmaṇaṃ pratyuvāca ha /
aṅgāvekṣasva saumitre kasyaitāṃ manyase camūm
evam uktas tu rāmeṇa lakṣmaṇo vākyam abravīt /
didhakṣann iva tāṃ senāṃ ruṣitaḥ pāvako yathā
sampannaṃ rājyam icchaṃs tu vyaktaṃ prāpyābhiṣecanam /
āvāṃ hantuṃ samabhyeti kaikeyyā bharataḥ sutaḥ
eṣa vai sumahāñ śrīmān viṭapī saṃprakāśate /
virājaty udgataskandhaḥ kovidāradhvajo rathe
bhajanty ete yathākāmam aśvān āruhya śīghragān /
ete bhrājanti saṃhṛṣṭā gajān āruhya sādinaḥ
gṛhītadhanuṣau cāvāṃ giriṃ vīra śrayāvahe /
api nau vaśam āgacchet kovidāradhvajo raṇe
api drakṣyāmi bharataṃ yatkṛte vyasanaṃ mahat /
tvayā rāghava samprāptaṃ sītayā ca mayā tathā
yannimittaṃ bhavān rājyāc cyuto rāghava śāśvatāt /
samprāpto 'yam arir vīra bharato vadhya eva me
bharatasya vadhe doṣaṃ nāhaṃ paśyāmi rāghava /
pūrvāpakāriṇāṃ tyāge na hy adharmo vidhīyate /
etasmin nihate kṛtsnām anuśādhi vasuṃdharām // RamS_2,90.19* //
adya putraṃ hataṃ saṃkhye kaikeyī rājyakāmukā /
mayā paśyet suduḥkhārtā hastibhagnam iva drumam
kaikeyīṃ ca vadhiṣyāmi sānubandhāṃ sabāndhavām /
kaluṣeṇādya mahatā medinī parimucyatām
adyemaṃ saṃyataṃ krodham asatkāraṃ ca mānada /
mokṣyāmi śatrusainyeṣu kakṣeṣv iva hutāśanam
adyaitac citrakūṭasya kānanaṃ niśitaiḥ śaraiḥ /
bhindañ śatruśarīrāṇi kariṣye śoṇitokṣitam
śarair nirbhinnahṛdayān kuñjarāṃs turagāṃs tathā /
śvāpadāḥ parikarṣantu narāṃś ca nihatān mayā
śarāṇāṃ dhanuṣaś cāham anṛṇo 'smi mahāvane /
sasainyaṃ bharataṃ hatvā bhaviṣyāmi na saṃśayaḥ
Original text: Rāmāyaṇa-southern-2 · Edition: T.R. Krishnacarya: The Valmiki Ramayana - According to Southern recension, 1905 (Repr. Delhi : Sri Satguru Publications, 1982) · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0