Rāmāyaṇa-southern-2 (southern recension) · Chapter 2.84
Rāmāyaṇa, Ayodhyākāṇḍa, 84
bharadvājāśramaṃ dṛṣṭvā krośād eva nararṣabhaḥ /
balaṃ sarvam avasthāpya jagāma saha mantribhiḥ
padbhyām eva hi dharmajño nyastaśastraparicchadaḥ /
vasāno vāsasī kṣaume purodhāya purohitam
tataḥ saṃdarśane tasya bharadvājasya rāghavaḥ /
mantriṇas tān avasthāpya jagāmānu purohitam
vasiṣṭham atha dṛṣṭvaiva bharadvājo mahātapāḥ /
saṃcacālāsanāt tūrṇaṃ śiṣyān arghyam iti bruvan
samāgamya vasiṣṭhena bharatenābhivāditaḥ /
abudhyata mahātejāḥ sutaṃ daśarathasya tam
tābhyām arghyaṃ ca pādyaṃ ca dattvā paścāt phalāni ca /
ānupūrvyāc ca dharmajñaḥ papraccha kuśalaṃ kule
ayodhyāyāṃ bale kośe mitreṣv api ca mantriṣu /
jānan daśarathaṃ vṛttaṃ na rājānam udāharat
vasiṣṭho bharataś cainaṃ papracchatur anāmayam /
śarīre 'gniṣu vṛkṣeṣu śiṣyeṣu mṛgapakṣiṣu
tatheti ca pratijñāya bharadvājo mahātapāḥ /
bharataṃ pratyuvācedaṃ rāghavasnehabandhanāt
kim ihāgamane kāryaṃ tava rājyaṃ praśāsataḥ /
etad ācakṣva me sarvaṃ na hi me śudhyate manaḥ
suṣuve yamamitraghnaṃ kausalyānandavardhanam /
bhrātrā saha sabhāryo yaś ciraṃ pravrājito vanam
niyuktaḥ strīniyuktena pitrā yo 'sau mahāyaśāḥ /
vanavāsī bhavetīha samāḥ kila caturdaśa
kaccin na tasyāpāpasya pāpaṃ kartum ihecchasi /
akaṇṭakaṃ bhoktumanā rājyaṃ tasyānujasya ca
evam ukto bharadvājaṃ bharataḥ pratyuvāca ha /
paryaśrunayano duḥkhād vācā saṃsajjamānayā
hato 'smi yadi mām evaṃ bhagavān api manyate /
matto na doṣam āśaṅker naivaṃ mām anuśādhi hi
na caitad iṣṭaṃ mātā me yad avocan madantare /
nāham etena tuṣṭaś ca na tad vacanam ādade
ahaṃ tu taṃ naravyāghram upayātaḥ prasādakaḥ /
pratinetum ayodhyāṃ ca pādau tasyābhivanditum
tvaṃ mām evaṃ gataṃ matvā prasādaṃ kartum arhasi /
śaṃsa me bhagavan rāmaḥ kva samprati mahīpatiḥ
uvāca taṃ bharadvājaḥ prasādād bharataṃ vacaḥ /
tvayy etat puruṣavyāghra yuktaṃ rāghavavaṃśaje /
guruvṛttir damaś caiva sādhūnāṃ cānuyāyitā // RamS_2,84.19* //
jāne caitan manaḥsthaṃ te dṛḍhīkaraṇam astv iti /
apṛcchaṃ tvāṃ tavātyarthaṃ kīrtiṃ samabhivardhayan
asau vasati te bhrātā citrakūṭe mahāgirau /
śvas tu gantāsi taṃ deśaṃ vasādya saha mantribhiḥ /
etaṃ me kuru suprājña kāmaṃ kāmārthakovida // RamS_2,84.21* //
tatas tathety evam udāradarśanaḥ pratītarūpo bharato 'bravīd vacaḥ /
cakāra buddhiṃ ca tadā mahāśrame niśānivāsāya narādhipātmajaḥ
Original text: Rāmāyaṇa-southern-2 · Edition: T.R. Krishnacarya: The Valmiki Ramayana - According to Southern recension, 1905 (Repr. Delhi : Sri Satguru Publications, 1982) · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0