Rāmāyaṇa-southern-2 (southern recension) · Chapter 2.82
Rāmāyaṇa, Ayodhyākāṇḍa, 82
tac chrutvā nipuṇaṃ sarvaṃ bharataḥ saha mantribhiḥ /
iṅgudīmūlam āgamya rāmaśayyām avekṣya tām
abravīj jananīḥ sarvā iha tena mahātmanā /
śarvarī śayitā bhūmāv idam asya vimarditam
mahābhāgakulīnena mahābhāgena dhīmatā /
jāto daśarathenorvyāṃ na rāmaḥ svaptum arhati
ajinottarasaṃstīrṇe varāstaraṇasaṃcaye /
śayitvā puruṣavyāghraḥ kathaṃ śete mahītale
prāsādāgravimāneṣu valabhīṣu ca sarvadā /
haimarājatabhaumeṣu varāstaraṇaśāliṣu
puṣpasaṃcayacitreṣu candanāgarugandhiṣu /
pāṇḍurābhraprakāśeṣu śukasaṃgharuteṣu ca
gītavāditranirghoṣair varābharaṇaniḥsvanaiḥ /
mṛdaṅgavaraśabdaiś ca satataṃ pratibodhitaḥ
bandibhir vanditaḥ kāle bahubhiḥ sūtamāgadhaiḥ /
gāthābhir anurūpābhiḥ stutibhiś ca paraṃtapaḥ
aśraddheyam idaṃ loke na satyaṃ pratibhāti mā /
muhyate khalu me bhāvaḥ svapno 'yam iti me matiḥ
na nūnaṃ daivataṃ kiṃcit kālena balavattaram /
yatra dāśarathī rāmo bhūmāv evaṃ śayīta saḥ
videharājasya sutā sītā ca priyadarśanā /
dayitā śayitā bhūmau snuṣā daśarathasya ca
iyaṃ śayyā mama bhrātur idaṃ hi parivartitam /
sthaṇḍile kaṭhine sarvaṃ gātrair vimṛditaṃ tṛṇam
manye sābharaṇā suptā sītāsmiñ śayane tadā /
tatra tatra hi dṛśyante saktāḥ kanakabindavaḥ
uttarīyam ihāsaktaṃ suvyaktaṃ sītayā tadā /
tathā hy ete prakāśante saktāḥ kauśeyatantavaḥ
manye bhartuḥ sukhā śayyā yena bālā tapasvinī /
sukumārī satī duḥkhaṃ na vijānāti maithilī
sārvabhaumakule jātaḥ sarvalokasukhāvahaḥ /
sarvalokapriyas tyaktvā rājyaṃ priyam anuttamam
katham indīvaraśyāmo raktākṣaḥ priyadarśanaḥ /
sukhabhāgī ca duḥkhārhaḥ śayito bhuvi rāghavaḥ
siddhārthā khalu vaidehī patiṃ yānugatā vanam /
vayaṃ saṃśayitāḥ sarve hīnās tena mahātmanā
akarṇadhārā pṛthivī śūnyeva pratibhāti mā /
gate daśarathe svarge rāme cāraṇyam āśrite
na ca prārthayate kaścin manasāpi vasuṃdharām /
vane 'pi vasatas tasya bāhuvīryābhirakṣitām
śūnyasaṃvaraṇārakṣām ayantritahayadvipām /
apāvṛtapuradvārāṃ rājadhānīm arakṣitām
aprahṛṣṭabalāṃ nyūnāṃ viṣamasthām anāvṛtām /
śatravo nābhimanyante bhakṣān viṣakṛtān iva
adya prabhṛti bhūmau tu śayiṣye 'haṃ tṛṇeṣu vā /
phalamūlāśano nityaṃ jaṭācīrāṇi dhārayan
tasyārtham uttaraṃ kālaṃ nivatsyāmi sukhaṃ vane /
taṃ pratiśravam āmucya nāsya mithyā bhaviṣyati
vasantaṃ bhrātur arthāya śatrughno mānuvatsyati /
lakṣmaṇena saha tv āryo 'yodhyāṃ pālayiṣyati
abhiṣekṣyanti kākutstham ayodhyāyāṃ dvijātayaḥ /
api me devatāḥ kuryur imaṃ satyaṃ manoratham
prasādyamānaḥ śirasā mayā svayaṃ bahuprakāraṃ yadi na prapatsyate /
tato 'nuvatsyāmi cirāya rāghavaṃ vane vasan nārhati mām upekṣitum
Original text: Rāmāyaṇa-southern-2 · Edition: T.R. Krishnacarya: The Valmiki Ramayana - According to Southern recension, 1905 (Repr. Delhi : Sri Satguru Publications, 1982) · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0