Rāmāyaṇa-southern-2 (southern recension) · Chapter 2.50
Rāmāyaṇa, Ayodhyākāṇḍa, 50
atha rātryāṃ vyatītāyām avasuptam anantaram /
prabodhayāmāsa śanair lakṣmaṇaṃ raghunandanaḥ
saumitre śṛṇu vanyānāṃ valgu vyāharatāṃ svanam /
sampratiṣṭhāmahe kālaḥ prasthānasya paraṃtapa
sa suptaḥ samaye bhrātrā lakṣmaṇaḥ pratibodhitaḥ /
jahau nidrāṃ ca tandrīṃ ca prasaktaṃ ca pathi śramam
tata utthāya te sarve spṛṣṭvā nadyāḥ śivaṃ jalam /
panthānam ṛṣiṇoddiṣṭaṃ citrakūṭasya taṃ yayuḥ
tataḥ samprasthitaḥ kāle rāmaḥ saumitriṇā saha /
sītāṃ kamalapattrākṣīm idaṃ vacanam abravīt
ādīptān iva vaidehi sarvataḥ puṣpitān nagān /
svaiḥ puṣpaiḥ kiṃśukān paśya mālinaḥ śiśirātyaye
paśya bhallātakān phullān narair anupasevitān /
phalapattrair avanatān nūnaṃ śakṣyāmi jīvitum
paśya droṇapramāṇāni lambamānāni lakṣmaṇa /
madhūni madhukārībhiḥ saṃbhṛtāni nage nage
eṣa krośati natyūhas taṃ śikhī pratikūjati /
ramaṇīye vanoddeśe puṣpasaṃstarasaṃkaṭe
mātaṃgayūthānusṛtaṃ pakṣisaṃghānunāditam /
citrakūṭam imaṃ paśya pravṛddhaśikharaṃ girim
tatas tau pādacāreṇa gacchantau saha sītayā /
ramyam āsedatuḥ śailaṃ citrakūṭaṃ manoramam
taṃ tu parvatam āsādya nānāpakṣigaṇāyutam /
ayaṃ vāso bhavet tāvad atra saumya ramemahi
lakṣmaṇānaya dārūṇi dṛḍhāni ca varāṇi ca /
kuruṣvāvasathaṃ saumya vāse me 'bhirataṃ manaḥ
tasya tadvacanaṃ śrutvā saumitrir vividhān drumān /
ājahāra tataś cakre parṇaśālām ariṃdamaḥ
śuśrūṣamāṇam ekāgram idaṃ vacanam abravīt /
aiṇeyaṃ māṃsam āhṛtya śālāṃ yakṣyāmahe vayam
sa lakṣmaṇaḥ kṛṣṇamṛgaṃ hatvā medhyaṃ pratāpavān /
atha cikṣepa saumitriḥ samiddhe jātavedasi
taṃ tu pakvaṃ samājñāya niṣṭaptaṃ chinnaśoṇitam /
lakṣmaṇaḥ puruṣavyāghram atha rāghavam abravīt
ayaṃ kṛṣṇaḥ samāptāṅgaḥ śṛtaḥ kṛṣṇamṛgo yathā /
devatā devasaṃkāśa yajasva kuśalo hy asi
rāmaḥ snātvā tu niyato guṇavāñ japyakovidaḥ /
pāpasaṃśamanaṃ rāmaś cakāra balim uttamam
tāṃ vṛkṣaparṇacchadanāṃ manojñāṃ yathāpradeśaṃ sukṛtāṃ nivātām /
vāsāya sarve viviśuḥ sametāḥ sabhāṃ yathā devagaṇāḥ sudharmām
anekanānāmṛgapakṣisaṃkule vicitrapuṣpastabakair drumair yute /
vanottame vyālamṛgānunādite tathā vijahruḥ susukhaṃ jitendriyāḥ
suramyam āsādya tu citrakūṭaṃ nadīṃ ca tāṃ mālyavatīṃ sutīrthām /
nananda hṛṣṭo mṛgapakṣijuṣṭāṃ jahau ca duḥkhaṃ puravipravāsāt
Original text: Rāmāyaṇa-southern-2 · Edition: T.R. Krishnacarya: The Valmiki Ramayana - According to Southern recension, 1905 (Repr. Delhi : Sri Satguru Publications, 1982) · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0