રામાયણ (દક્ષિણી પાઠ) · અધ્યાય 2.50

રામાયણ, અયોધ્યાકાણ્ડ, 50
અથ રાત્ર્યાં વ્યતીતાયામ્ અવસુપ્તમ્ અનન્તરમ્ ।
પ્રબોધયામાસ શનૈર્ લક્ષ્મણં રઘુનન્દનઃ

સૌમિત્રે શૃણુ વન્યાનાં વલ્ગુ વ્યાહરતાં સ્વનમ્ ।
સમ્પ્રતિષ્ઠામહે કાલઃ પ્રસ્થાનસ્ય પરંતપ

સ સુપ્તઃ સમયે ભ્રાત્રા લક્ષ્મણઃ પ્રતિબોધિતઃ ।
જહૌ નિદ્રાં ચ તન્દ્રીં ચ પ્રસક્તં ચ પથિ શ્રમમ્

તત ઉત્થાય તે સર્વે સ્પૃષ્ટ્વા નદ્યાઃ શિવં જલમ્ ।
પન્થાનમ્ ઋષિણોદ્દિષ્ટં ચિત્રકૂટસ્ય તં યયુઃ

તતઃ સમ્પ્રસ્થિતઃ કાલે રામઃ સૌમિત્રિણા સહ ।
સીતાં કમલપત્ત્રાક્ષીમ્ ઇદં વચનમ્ અબ્રવીત્

આદીપ્તાન્ ઇવ વૈદેહિ સર્વતઃ પુષ્પિતાન્ નગાન્ ।
સ્વૈઃ પુષ્પૈઃ કિંશુકાન્ પશ્ય માલિનઃ શિશિરાત્યયે

પશ્ય ભલ્લાતકાન્ ફુલ્લાન્ નરૈર્ અનુપસેવિતાન્ ।
ફલપત્ત્રૈર્ અવનતાન્ નૂનં શક્ષ્યામિ જીવિતુમ્

પશ્ય દ્રોણપ્રમાણાનિ લમ્બમાનાનિ લક્ષ્મણ ।
મધૂનિ મધુકારીભિઃ સંભૃતાનિ નગે નગે

એષ ક્રોશતિ નત્યૂહસ્ તં શિખી પ્રતિકૂજતિ ।
રમણીયે વનોદ્દેશે પુષ્પસંસ્તરસંકટે

માતંગયૂથાનુસૃતં પક્ષિસંઘાનુનાદિતમ્ ।
ચિત્રકૂટમ્ ઇમં પશ્ય પ્રવૃદ્ધશિખરં ગિરિમ્

તતસ્ તૌ પાદચારેણ ગચ્છન્તૌ સહ સીતયા ।
રમ્યમ્ આસેદતુઃ શૈલં ચિત્રકૂટં મનોરમમ્

તં તુ પર્વતમ્ આસાદ્ય નાનાપક્ષિગણાયુતમ્ ।
અયં વાસો ભવેત્ તાવદ્ અત્ર સૌમ્ય રમેમહિ

લક્ષ્મણાનય દારૂણિ દૃઢાનિ ચ વરાણિ ચ ।
કુરુષ્વાવસથં સૌમ્ય વાસે મે ઽભિરતં મનઃ

તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા સૌમિત્રિર્ વિવિધાન્ દ્રુમાન્ ।
આજહાર તતશ્ ચક્રે પર્ણશાલામ્ અરિંદમઃ

શુશ્રૂષમાણમ્ એકાગ્રમ્ ઇદં વચનમ્ અબ્રવીત્ ।
ઐણેયં માંસમ્ આહૃત્ય શાલાં યક્ષ્યામહે વયમ્

સ લક્ષ્મણઃ કૃષ્ણમૃગં હત્વા મેધ્યં પ્રતાપવાન્ ।
અથ ચિક્ષેપ સૌમિત્રિઃ સમિદ્ધે જાતવેદસિ

તં તુ પક્વં સમાજ્ઞાય નિષ્ટપ્તં છિન્નશોણિતમ્ ।
લક્ષ્મણઃ પુરુષવ્યાઘ્રમ્ અથ રાઘવમ્ અબ્રવીત્

અયં કૃષ્ણઃ સમાપ્તાઙ્ગઃ શૃતઃ કૃષ્ણમૃગો યથા ।
દેવતા દેવસંકાશ યજસ્વ કુશલો હ્ય્ અસિ

રામઃ સ્નાત્વા તુ નિયતો ગુણવાઞ્ જપ્યકોવિદઃ ।
પાપસંશમનં રામશ્ ચકાર બલિમ્ ઉત્તમમ્

તાં વૃક્ષપર્ણચ્છદનાં મનોજ્ઞાં યથાપ્રદેશં સુકૃતાં નિવાતામ્ ।
વાસાય સર્વે વિવિશુઃ સમેતાઃ સભાં યથા દેવગણાઃ સુધર્મામ્

અનેકનાનામૃગપક્ષિસંકુલે વિચિત્રપુષ્પસ્તબકૈર્ દ્રુમૈર્ યુતે ।
વનોત્તમે વ્યાલમૃગાનુનાદિતે તથા વિજહ્રુઃ સુસુખં જિતેન્દ્રિયાઃ

સુરમ્યમ્ આસાદ્ય તુ ચિત્રકૂટં નદીં ચ તાં માલ્યવતીં સુતીર્થામ્ ।
નનન્દ હૃષ્ટો મૃગપક્ષિજુષ્ટાં જહૌ ચ દુઃખં પુરવિપ્રવાસાત્