Rāmāyaṇa-southern-2 (southern recension) · Chapter 2.5
Rāmāyaṇa, Ayodhyākāṇḍa, 5
saṃdiśya rāmaṃ nṛpatiḥ śvobhāviny abhiṣecane /
purohitaṃ samāhūya vasiṣṭham idam abravīt
gacchopavāsaṃ kākutsthaṃ kārayādya tapodhana /
śrīyaśorājyalābhāya vadhvā saha yatavratam
tatheti ca sa rājānam uktvā vedavidāṃ varaḥ /
svayaṃ vasiṣṭho bhagavān yayau rāmaniveśanam
sa rāmabhavanaṃ prāpya pāṇḍurābhraghanaprabham /
tisraḥ kakṣyā rathenaiva viveśa munisattamaḥ
tam āgatam ṛṣiṃ rāmas tvarann iva sasaṃbhramaḥ /
mānayiṣyan sa mānārhaṃ niścakrāma niveśanāt
abhyetya tvaramāṇaś ca rathābhyāśaṃ manīṣiṇaḥ /
tato 'vatārayāmāsa parigṛhya rathāt svayam
sa cainaṃ praśritaṃ dṛṣṭvā sambhāṣyābhiprasādya ca /
priyārhaṃ harṣayan rāmam ity uvāca purohitaḥ
prasannas te pitā rāma yauvarājyam avāpsyasi /
upavāsaṃ bhavān adya karotu saha sītayā
prātas tvām abhiṣektā hi yauvarājye narādhipaḥ /
pitā daśarathaḥ prītyā yayātiṃ nahuṣo yathā
ity uktvā sa tadā rāmam upavāsaṃ yatavratam /
mantravat kārayāmāsa vaidehyā sahitaṃ muniḥ
tato yathāvad rāmeṇa sa rājño gurur arcitaḥ /
abhyanujñāpya kākutsthaṃ yayau rāmaniveśanāt
suhṛdbhis tatra rāmo 'pi tān anujñāpya sarvaśaḥ /
sabhājito viveśātha tān anujñāpya sarvaśaḥ
hṛṣṭanārīnarayutaṃ rāmaveśma tadā babhau /
yathā mattadvijagaṇaṃ praphullanalinaṃ saraḥ
sa rājabhavanaprakhyāt tasmād rāmaniveśanāt /
nirgatya dadṛśe mārgaṃ vasiṣṭho janasaṃvṛtam
vṛndavṛndair ayodhyāyāṃ rājamārgāḥ samantataḥ /
babhūvur abhisaṃbādhāḥ kutūhalajanair vṛtāḥ
janavṛndormisaṃgharṣaharṣasvanavatas tadā /
babhūva rājamārgasya sāgarasyeva nisvanaḥ
siktasaṃmṛṣṭarathyā hi tad ahar vanamālinī /
āsīd ayodhyā nagarī samucchritagṛhadhvajā
tadā hy ayodhyānilayaḥ sastrībālābalo janaḥ /
rāmābhiṣekam ākāṅkṣann ākāṅkṣann udayaṃ raveḥ
prajālaṃkārabhūtaṃ ca janasyānandavardhanam /
utsuko 'bhūj jano draṣṭuṃ tam ayodhyāmahotsavam
evaṃ taṃ janasambādhaṃ rājamārgaṃ purohitaḥ /
vyūhann iva janaughaṃ taṃ śanai rājakulaṃ yayau
sitābhraśikharaprakhyaṃ prāsādam adhiruhya saḥ /
samiyāya narendreṇa śakreṇeva bṛhaspatiḥ
tam āgatam abhiprekṣya hitvā rājāsanaṃ nṛpaḥ /
papraccha sa ca tasmai tat kṛtam ity abhyavedayat
guruṇā tv abhyanujñāto manujaughaṃ visṛjya tam /
viveśāntaḥpuraṃ rājā siṃho giriguhām iva
tad agryaveṣapramadājanākulaṃ mahendraveśmapratimaṃ niveśanam /
vidīpayaṃś cāru viveśa pārthivaḥ śaśīva tārāgaṇasaṃkulaṃ nabhaḥ
Original text: Rāmāyaṇa-southern-2 · Edition: T.R. Krishnacarya: The Valmiki Ramayana - According to Southern recension, 1905 (Repr. Delhi : Sri Satguru Publications, 1982) · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0