Rāmāyaṇa-southern-2 (southern recension) · Chapter 2.38

Rāmāyaṇa, Ayodhyākāṇḍa, 38
tataḥ samīkṣya śayane sannaṃ śokena pārthivam /
kausalyā putraśokārtā tam uvāca mahīpatim

rāghavo naraśārdūla viṣam uptvā dvijihvavat /
vicariṣyati kaikeyī nirmukteva hi pannagī

vivāsya rāmaṃ subhagā labdhakāmā samāhitā /
trāsayiṣyati māṃ bhūyo duṣṭāhir iva veśmani

atha sma nagare rāmaś caran bhaikṣaṃ gṛhe vaset /
kāmakāro varaṃ dātum api dāsaṃ mamātmajam

pātayitvā tu kaikeyyā rāmaṃ sthānād yatheṣṭataḥ /
pradiṣṭo rakṣasāṃ bhāgaḥ parvaṇīvāhitāgninā

gajarājagatir vīro mahābāhur dhanurdharaḥ /
vanam āviśate nūnaṃ sabhāryaḥ sahalakṣmaṇaḥ

vane tv adṛṣṭaduḥkhānāṃ kaikeyyānumate tvayā /
tyaktānāṃ vanavāsāya kā nv avasthā bhaviṣyati

te ratnahīnās taruṇāḥ phalakāle vivāsitāḥ /
kathaṃ vatsyanti kṛpaṇāḥ phalamūlaiḥ kṛtāśanāḥ

apīdānīṃ sa kālaḥ syān mama śokakṣayaḥ śivaḥ /
sabhāryaṃ yat saha bhrātrā paśyeyam iha rāghavam

śrutvaivopasthitau vīrau kadāyodhyā bhaviṣyati /
yaśasvinī hṛṣṭajanā sūcchritadhvajamālinī

kadā prekṣya naravyāghrāv araṇyāt punarāgatau /
nandiṣyati purī hṛṣṭā samudra iva parvaṇi

kadāyodhyāṃ mahābāhuḥ purīṃ vīraḥ pravekṣyati /
puraskṛtya rathe sītāṃ vṛṣabho govadhūm iva

kadā prāṇisahasrāṇi rājamārge mamātmajau /
lājair avakariṣyanti praviśantāv ariṃdamau

kadā sumanasaḥ kanyā dvijātīnāṃ phalāni ca /
pradiśantyaḥ purīṃ hṛṣṭāḥ kariṣyanti pradakṣiṇam

kadā pariṇato buddhyā vayasā cāmaraprabhaḥ /
abhyupaiṣyati dharmajñas trivarṣa iva māṃ lalan

niḥsaṃśayaṃ mayā manye purā vīra kadaryayā /
pātu kāmeṣu vatseṣu mātḥṇāṃ śātitāḥ stanāḥ

sāhaṃ gaur iva siṃhena vivatsā vatsalā kṛtā /
kaikeyyā puruṣavyāghra bālavatseva gaur balāt

na hi tāvad guṇair juṣṭaṃ sarvaśāstraviśāradam /
ekaputrā vinā putram ahaṃ jīvitum utsahe

na hi me jīvite kiṃcit sāmarthyam iha kalpyate /
apaśyantyāḥ priyaṃ putraṃ mahābāhuṃ mahābalam

ayaṃ hi māṃ dīpayate samutthitas tanūjaśokaprabhavo hutāśanaḥ /
mahīm imāṃ raśmibhir uttamaprabho yathā nidāghe bhagavān divākaraḥ