Language

ENहिગુ
Scripture Library

Rāmāyaṇa-southern-2 (southern recension) · Chapter 2.3

2.3.1

Rāmāyaṇa, Ayodhyākāṇḍa, 3
teṣām añjalipadmāni pragṛhītāni sarvaśaḥ /
pratigṛhyābravīd rājā tebhyaḥ priyahitaṃ vacaḥ

2.3.2

aho 'smi paramaprītaḥ prabhāvaś cātulo mama /
yan me jyeṣṭhaṃ priyaṃ putraṃ yauvarājyastham icchatha

2.3.3

iti pratyarcya tān rājā brāhmaṇān idam abravīt /
vasiṣṭhaṃ vāmadevaṃ ca teṣām evopaśṛṇvatām

2.3.4

caitraḥ śrīmān ayaṃ māsaḥ puṇyaḥ puṣpitakānanaḥ /
yauvarājyāya rāmasya sarvam evopakalpyatām

2.3.5

kṛtam ity eva cābrūtām abhigamya jagatpatim /
yathoktavacanaṃ prītau harṣayuktau dvijarṣabhau

2.3.6

tataḥ sumantraṃ dyutimān rājā vacanam abravīt /
rāmaḥ kṛtātmā bhavatā śīghram ānīyatām iti

2.3.7

sa tatheti pratijñāya sumantro rājaśāsanāt /
rāmaṃ tatrānayāṃcakre rathena rathināṃ varam

2.3.8

atha tatra samāsīnās tadā daśarathaṃ nṛpam /
prācyodīcyāḥ pratīcyāś ca dākṣiṇātyāś ca bhūmipāḥ

2.3.9

mlecchāś cāryāś ca ye cānye vanaśailāntavāsinaḥ /
upāsāṃcakrire sarve taṃ devā iva vāsavam

2.3.10

teṣāṃ madhye sa rājarṣir marutām iva vāsavaḥ /
prāsādastho rathagataṃ dadarśāyāntam ātmajam

2.3.11

gandharvarājapratimaṃ loke vikhyātapauruṣam /
dīrghabāhuṃ mahāsattvaṃ mattamātaṃgagāminam

2.3.12

candrakāntānanaṃ rāmam atīva priyadarśanam /
rūpaudāryaguṇaiḥ puṃsāṃ dṛṣṭicittāpahāriṇam

2.3.13

gharmābhitaptāḥ parjanyaṃ hlādayantam iva prajāḥ /
na tatarpa samāyāntaṃ paśyamāno narādhipaḥ

2.3.14

avatārya sumantras taṃ rāghavaṃ syandanottamāt /
pituḥ samīpaṃ gacchantaṃ prāñjaliḥ pṛṣṭhato 'nvagāt

2.3.15

sa taṃ kailāsaśṛṅgābhaṃ prāsādaṃ narapuṃgavaḥ /
āruroha nṛpaṃ draṣṭuṃ saha sūtena rāghavaḥ

2.3.16

sa prāñjalir abhipretya praṇataḥ pitur antike /
nāma svaṃ śrāvayan rāmo vavande caraṇau pituḥ

2.3.17

taṃ dṛṣṭvā praṇataṃ pārśve kṛtāñjalipuṭaṃ nṛpaḥ /
gṛhyāñjalau samākṛṣya sasvaje priyam ātmajam

2.3.18

tasmai cābhyudyataṃ śrīmān maṇikāñcanabhūṣitam /
dideśa rājā ruciraṃ rāmāya paramāsanam

2.3.19

tad āsanavaraṃ prāpya vyadīpayata rāghavaḥ /
svayeva prabhayā merum udaye vimalo raviḥ

2.3.20

tena vibhrājitā tatra sā sabhābhivyarocata /
vimalagrahanakṣatrā śāradī dyaur ivendunā

2.3.21

taṃ paśyamāno nṛpatis tutoṣa priyam ātmajam /
alaṃkṛtam ivātmānam ādarśatalasaṃsthitam

2.3.22

sa taṃ sasmitam ābhāṣya putraṃ putravatāṃ varaḥ /
uvācedaṃ vaco rājā devendram iva kaśyapaḥ

2.3.23

jyeṣṭhāyām asi me patnyāṃ sadṛśyāṃ sadṛśaḥ sutaḥ /
utpannas tvaṃ guṇaśreṣṭho mama rāmātmajaḥ priyaḥ

2.3.24

tvayā yataḥ prajāś cemāḥ svaguṇair anurañjitāḥ /
tasmāt tvaṃ puṣyayogena yauvarājyam avāpnuhi

2.3.25

kāmatas tvaṃ prakṛtyaiva vinīto guṇavān asi /
guṇavaty api tu snehāt putra vakṣyāmi te hitam

2.3.26

bhūyo vinayam āsthāya bhava nityaṃ jitendriyaḥ /
kāmakrodhasamutthāni tyajethā vyasanāni ca

2.3.27

parokṣayā vartamāno vṛttyā pratyakṣayā tathā /
amātyaprabhṛtīḥ sarvāḥ prakṛtīś cānurañjaya

2.3.28

tuṣṭānuraktaprakṛtir yaḥ pālayati medinīm /
tasya nandanti mitrāṇi labdhvāmṛtam ivāmarāḥ /
tasmāt putra tvam ātmānaṃ niyamyaiva samācara

2.3.29

tac chrutvā suhṛdas tasya rāmasya priyakāriṇaḥ /
tvaritāḥ śīghram abhyetya kausalyāyai nyavedayan

2.3.30

sā hiraṇyaṃ ca gāś caiva ratnāni vividhāni ca /
vyādideśa priyākhyebhyaḥ kausalyā pramadottamā

2.3.31

athābhivādya rājānaṃ ratham āruhya rāghavaḥ /
yayau svaṃ dyutimad veśma janaughaiḥ pratipūjitaḥ

2.3.32

te cāpi paurā nṛpater vacas tacchrutvā tadā lābham iveṣṭam āpya /
narendram āmantrya gṛhāṇi gatvā devān samānarcur atīva hṛṣṭāḥ

Original text: Rāmāyaṇa-southern-2 · Edition: T.R. Krishnacarya: The Valmiki Ramayana - According to Southern recension, 1905 (Repr. Delhi : Sri Satguru Publications, 1982) · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc