Language

ENहिગુ
Scripture Library

Rāmāyaṇa-southern-2 (southern recension) · Chapter 2.19

2.19.1

Rāmāyaṇa, Ayodhyākāṇḍa, 19
atha taṃ vyathayā dīnaṃ saviśeṣam amarṣitam /
śvasantam iva nāgendraṃ roṣavisphāritekṣaṇam

2.19.2

āsādya rāmaḥ saumitriṃ suhṛdaṃ bhrātaraṃ priyam /
uvācedaṃ sa dhairyeṇa dhārayan sattvam ātmavān

2.19.3

saumitre yo 'bhiṣekārthe mama sambhārasambhramaḥ /
abhiṣekanivṛttyarthe so 'stu sambhārasambhramaḥ

2.19.4

yasyā madabhiṣekārthaṃ mānasaṃ paritapyate /
mātā naḥ sā yathā na syāt saviśaṅkā tathā kuru

2.19.5

tasyāḥ śaṅkāmayaṃ duḥkhaṃ muhūrtam api notsahe /
manasi pratisaṃjātaṃ saumitre 'ham upekṣitum

2.19.6

na buddhipūrvaṃ nābuddhaṃ smarāmīha kadācana /
mātḥṇāṃ vā pitur vāhaṃ kṛtam alpaṃ ca vipriyam

2.19.7

satyaḥ satyābhisaṃdhaś ca nityaṃ satyaparākramaḥ /
paralokabhayād bhīto nirbhayo 'stu pitā mama

2.19.8

tasyāpi hi bhaved asmin karmaṇy apratisaṃhṛte /
satyaṃ neti manastāpas tasya tāpas tapec ca mām

2.19.9

abhiṣekavidhānaṃ tu tasmāt saṃhṛtya lakṣmaṇa /
anvag evāham icchāmi vanaṃ gantum itaḥ punaḥ

2.19.10

mama pravrājanād adya kṛtakṛtyā nṛpātmajā /
sutaṃ bharatam avyagram abhiṣecayitā tataḥ

2.19.11

mayi cīrājinadhare jaṭāmaṇḍaladhāriṇi /
gate 'raṇyaṃ ca kaikeyyā bhaviṣyati manaḥsukham

2.19.12

buddhiḥ praṇītā yeneyaṃ manaś ca susamāhitam /
tat tu nārhāmi saṃkleṣṭuṃ pravrajiṣyāmi māciram

2.19.13

kṛtāntas tv eva saumitre draṣṭavyo matpravāsane /
rājyasya ca vitīrṇasya punar eva nivartane

2.19.14

kaikeyyāḥ pratipattir hi kathaṃ syān mama pīḍane /
yadi bhāvo na daivo 'yaṃ kṛtāntavihito bhavet

2.19.15

jānāsi hi yathā saumya na mātṛṣu mamāntaram /
bhūtapūrvaṃ viśeṣo vā tasyā mayi sute 'pi vā

2.19.16

so 'bhiṣekanivṛttyarthaiḥ pravāsārthaiś ca durvacaiḥ /
ugrair vākyair ahaṃ tasyā nānyad daivāt samarthaye

2.19.17

kathaṃ prakṛtisampannā rājaputrī tathāguṇā /
brūyāt sā prākṛteva strī matpīḍāṃ bhartṛsaṃnidhau

2.19.18

yad acintyaṃ tu tad daivaṃ bhūteṣv api na hanyate /
vyaktaṃ mayi ca tasyāṃ ca patito hi viparyayaḥ

2.19.19

kaścid daivena saumitre yoddhum utsahate pumān /
yasya na grahaṇaṃ kiṃcit karmaṇo 'nyatra dṛśyate

2.19.20

sukhaduḥkhe bhayakrodhau lābhālābhau bhavābhavau /
yasya kiṃcit tathā bhūtaṃ nanu daivasya karma tat

2.19.22

vyāhate 'py abhiṣeke me paritāpo na vidyate /
tasmād aparitāpaḥ saṃs tvam apy anuvidhāya mām /
pratisaṃhāraya kṣipram ābhiṣecanikīṃ kriyām // RamS_2,19.21* //
na lakṣmaṇāsmin mama rājyavighne mātā yavīyasy atiśaṅkanīyā /
daivābhipannā hi vadanty aniṣṭaṃ jānāsi daivaṃ ca tathā prabhāvam

Original text: Rāmāyaṇa-southern-2 · Edition: T.R. Krishnacarya: The Valmiki Ramayana - According to Southern recension, 1905 (Repr. Delhi : Sri Satguru Publications, 1982) · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc