Rājanighaṇṭu [also called Nighaṇṭurāja, or Abhidhānacūḍāmaṇi] · Part 161180

rājaso lavaṇāmlatiktakaṭukaprāyoṣṇabhojī paṭuḥ prauḍho nātikṛśo 'pyakālapalitī krodhaprapañcānvitaḥ /
drāghīyān mahilāśayo vitaritā sopādhikaṃ yācito gaurāṅgaḥ kanakādidīptilalitaḥ svapnī ca pittātmakaḥ // Rajni_21.12
nidrālurbahubhāṣakaḥ sukuṭilaḥ krūrāśayo nāstikaḥ prāyaḥ paryuṣitātiśītavirasāhāraikaniṣṭho 'lasaḥ /
kāryeṣvatyabhimānavān asamaye dātā yathecchaṃ kṛśaḥ svapne vyomagatiḥ sitetaratanur vātūlakas tāmasaḥ // Rajni_21.13
sattvādayo guṇā yatra miśritāḥ santi bhūyasā /
miśraprakṛtikaḥ so 'yaṃ vijñātavyo manīṣibhiḥ // Rajni_21.14
sattvādirajasā miśre śreṣṭhaṃ sattvāditāmase /
madhyamaṃ rajasā miśre kanīyo guṇamiśraṇam // Rajni_21.15
sattvaṃ cittavikāśamāśu tanute datte prabodhaṃ paraṃ kāluṣyaṃ kurute rajastu manasaḥ prastauti cāvyākṛtim /
āndhyaṃ hanta hṛdi prayacchati tirodhatte svatattve dhiyaṃ saṃdhatte jaḍatāṃ ca saṃtatam upādhatte pramīlāṃ tamaḥ // Rajni_21.16
vātaḥ svairaḥ syāllaghuḥ śītarūkṣaḥ sūkṣmasparśajñānakas todakārī /
mādhuryānne so 'bhrakāle 'parāhṇe pratyūṣe 'nne yāti jīrṇe ca kopam // Rajni_21.17
pittaṃ ca tiktāmlarasaṃ ca sārakaṃ coṣṇaṃ dravaṃ tīkṣṇam idaṃ madhau bahu /
varṣāntakāle bhṛśam ardharātre madhyaṃdine 'nnasya jare ca kupyati // Rajni_21.18
śleṣmā guruḥ ślakṣṇamṛduḥ sthirastathā snigdhaḥ paṭuḥ śītajaḍaś ca gaulyavān /
śīte vasante ca bhṛśaṃ niśāmukhe pūrve 'hni bhuktopari ca prakupyati // Rajni_21.19
doṣatrayasya ye bhedā vṛddhikṣayavikalpataḥ /
tānataḥ sampravakṣyāmi saṃkṣepārthaṃ samañjasam // Rajni_21.20
ekaikavṛddhau syur bhedās trayo ye vṛddhidās trayaḥ /
tatrāpyekatarā hy arthe ṣaḍevaṃ dvādaśaiva te // Rajni_21.21
vṛddhānyonyavyatyayābhyāṃ ṣaṭ trivṛddhyā tu saptamaḥ /
vṛddho'nyonyo vṛddhataraḥ paro vṛddhatamastviti // Rajni_21.22
tāratamyena ṣaḍbhedāsta evaṃ pañcaviṃśatiḥ /
evaṃ kṣaye'pi tāvantas tataḥ pañcāśad īritāḥ // Rajni_21.23
vṛddho'nyonyaḥ samo 'nyaśca kṣīṇastviti punaśca ṣaṭ /
dvivṛddhyaikakṣayād uktavyatyayācca punaśca ṣaṭ // Rajni_21.24
ete dvādaśataḥ sarve dviṣaṣṭiḥ samudāhṛtāḥ /
triṣaṣṭistvantimo bhedas trayāṇāṃ prakṛtau sthitiḥ // Rajni_21.25
evaṃ doṣatrayasyaitān bhedān vijñāya tattvataḥ /
tato bhiṣak prayuñjīta tadavasthocitāḥ kriyāḥ // Rajni_21.26
kālastu velā samayo'pyanehā diṣṭaścalaścāvasaro 'sthiraśca /
so 'pyeṣa bhūtaḥ kila vartamānastathā bhaviṣyanniti ca tridhoktaḥ // Rajni_21.27
bhūte vṛttamatītaṃ ca hyastanaṃ nisṛtaṃ gatam /
vartamāne bhavaccādyatanaṃ syādadhunātanam // Rajni_21.28
anāgataṃ bhaviṣye syāt śvastanaṃ ca pragetanam /
vartsyad vartiṣyamāṇaṃ ca syādāgāmi ca bhāvi ca // Rajni_21.29
sādhāraṇaṃ tu sāmānyaṃ tat sarvatrānuvartate /
viśeṣaṇaṃ viśeṣaśca sakṛtsthāne ca vartate /
turyaṃ pādaṃ caturthāṃśam īṣat kiṃcit tathocyate // Rajni_21.30
bhūṣāpīyuṣāṃśusvacchodyotaprasyandāmandasvacchandāpūrāmbhaḥsvargaṅgāsaṅgonmīlanamaulim /

meruśrīkailāsakrīḍāsaṅghāṭīśobhanāmbhaḥślāghājaṅghālaśrīgaurīgūḍhāṅgaṃ vande śambhum // Rajni_21.31
śabdoccāre sakalaguruke ṣaṣṭivarṇapramāṇe mānaṃ kāle palamiti daśa syāt kṣaṇastāni taistu /
ṣaḍbhir nāḍī prahara iti tāḥ sapta sārdhās tathāhorātro jñeyaḥ sumatibhir asāv aṣṭabhistaiḥ pradiṣṭaḥ // Rajni_21.32
pakṣaḥ syātpañcadaśabhirahorātrair ubhāv imau /
māso dvādaśabhirmāsaiḥ saṃvatsara udāhṛtaḥ // Rajni_21.33
dviśaścaitrādibhirmāsairvijñeyā ṛtavaśca ṣaṭ // Rajni_21.34
tribhis tribhiḥ kramādetaiḥ syātāṃ ca viṣuvāyane // Rajni_21.35
palaṃ vighaṭikā proktā nāḍī tāstu triviṃśatiḥ /
nāḍī tu ghaṭikā proktā taddvayaṃ ca muhūrtakam // Rajni_21.36
yāmaḥ prahara ityukto dinabhāgo dināṃśakaḥ // Rajni_21.37
ahorātradivārātrāhardivāharniśāni ca // Rajni_21.38
ghasro dino'pi divaso vāsaro bhāsvaro divā // Rajni_21.39
prāhṇāparāhṇamadhyāhnasāyāhnāḥ syus tadaṃśakāḥ // Rajni_21.40
prātardinādiḥ pratyūṣo niśāntaḥ pratyuṣo 'pyuṣaḥ /
vyuṣṭaṃ cāharmukhaṃ kalyaṃ prage prāhṇaṃ prabhātakam // Rajni_21.41
ātapastu dinajyotiḥ sūryāloko dinaprabhā /
raviprakāśaḥ pradyotas tamoris tapanadyutiḥ // Rajni_21.42
rocir dīptir dyutiḥ śocistviḍojo bhā ruciḥ prabhā /
vibhā lokaprakāśaśca teja ojāyitaṃ ca ruk // Rajni_21.43
sāyaṃsaṃdhyā dināntaśca niśādir divasātyayaḥ /
sāyaṃ pitṛprasūścātha pradoṣaḥ syānniśāmukham // Rajni_21.44
chāyā vibhānugā śyāmā tejobhīruranātapaḥ /
abhītir ātapābhāvo bhāvālīnā ca sā smṛtā // Rajni_21.45
śarvarī kṣaṇadā rātrirniśā śyāmā tamasvinī /
tamī triyāmā śayanī kṣapā yāmavatī tamā // Rajni_21.46
naktaṃ niśīthinī doṣā tārābhūṣā vibhāvarī /
jyotiṣmatī tārakiṇī kālī sāpi kalāpinī // Rajni_21.47
sā jyautsnī candrikāyuktā tamisrā tu tamo'nvitā // Rajni_21.48
ardharātro niśīthe syānmadhyarātraśca sa smṛtaḥ // Rajni_21.49
jyotsnā tu candrikā cāndrī kaumudī kāmavallabhā /
candrātapaścandrakāntā śītāmṛtataraṅgiṇī // Rajni_21.50
kāntistu suṣamā śobhā chaviśchāyā vibhā śubhā /
śrīr lakṣmīr dakpriyābhikhyā bhānaṃ bhātirumā ramā // Rajni_21.51
tamastamisraṃ timiraṃ dhvāntaṃ saṃtamasaṃ tamaḥ /
andhakāraśca bhūchāyaṃ taccāndhatamasaṃ ghanam // Rajni_21.52
ātapaḥ kaṭuko rūkṣaśchāyā madhuraśītalā /
tridoṣaśamanī jyotsnā sarvavyādhikaraṃ tamaḥ // Rajni_21.53
pakṣādiḥ prathamādyā ca pakṣatiḥ pratipac ca sā // Rajni_21.54
pakṣānto 'rkenduviśleṣaḥ parva pañcadaśī tathā /
dvitīyaṃ tu bhavetparva candrārkātyantasaṃgamaḥ // Rajni_21.55

pratipadamārabhyaitāḥ kramāt dvitīyādikāśca pañcadaśa /
pakṣe tithayo jñeyāḥ pakṣaśca sito'sito dvividhaḥ // Rajni_21.56
sitastvāpūryamāṇaḥ syāt śuklaśca viśadaḥ śudi // Rajni_21.57
asito malinaḥ kṛṣṇo bahulo vadi ca smṛtaḥ // Rajni_21.58
divasairyatra tatrāpi vasusāgarasammitaiḥ /
bhiṣakkriyopayogāya maṇḍalaṃ bhiṣajāṃ matam // Rajni_21.59
pūrṇimā paurṇamāsī ca jyautsnī cendumatī sitā /
sā pūrvānumatir jñeyā rākā syāduttarā ca sā // Rajni_21.60
darśastu syād amāvāsyāmāvasyārkendusaṃgamaḥ /
sā pūrvā tu sinīvālī dvitīyā tu kuhūrmatā // Rajni_21.61
māsārdhastu bhavetpakṣaḥ sa pañcadaśarātrakaḥ // Rajni_21.62
dvipakṣas tu bhavenmāsaścaitrādyā dvādaśāśca te // Rajni_21.63
caitrastu caitrikaścaitrī madhuḥ kālādikaśca saḥ // Rajni_21.64
vaiśākho mādhavo rādho jyaiṣṭhaḥ śukrastapastathā // Rajni_21.65
āṣāḍhaḥ śuciruktaḥ śrāvaṇikaḥ śrāvaṇo nabhāścāpi // Rajni_21.66
bhādro bhādrapado'pi prauṣṭhapadaḥ syānnabho nabhasyaśca // Rajni_21.67
iṣastvāśvayujaśca syādāśvinaḥ śāradaśca saḥ // Rajni_21.68
kārttiko bāhulo'pi syād ūrjaḥ kārttikikaś ca saḥ // Rajni_21.69
mārgaḥ sahā mārgaśīrṣa āgrahāyaṇiko'pi saḥ // Rajni_21.70
pauṣastu pauṣikas taiṣaḥ sahasyo haimano'pi ca // Rajni_21.71
māghastapāḥ tapasyastu phālguno vatsarāntakaḥ // Rajni_21.72
caitrādimāsau dvau dvau syur nāmnā ṣaḍṛtavaḥ kramāt // Rajni_21.73
bhavedvasanto madhumādhavābhyāṃ syātāṃ tathā śukraśucī nidāghaḥ /
nabhonabhasyau jaladāgamaḥ syād iṣorjakābhyāṃ śaradaṃ vadanti // Rajni_21.74
hemantakālastu sahaḥsahasyau tapastapasyau śiśiraḥ krameṇa /
māsadvikeneti vasantakādyā dhīmadbhir uktā ṛtavaḥ ṣaḍete // Rajni_21.75
ṛturājo vasantaḥ syāt surabhirmādhavo madhuḥ /
puṣpamāsaḥ pikānandaḥ kāntaḥ kāmarasaśca saḥ // Rajni_21.76
nidāghastūṣmako gharmo grīṣma ūṣmāgamastapaḥ /
tāpanaścoṣṇakālaḥ syāduṣṇaścoṣṇāgamaśca saḥ // Rajni_21.77
varṣāḥ prāvṛḍvarṣakālo gharmānto jaladāgamaḥ /
mayūrollāsakaḥ kāntaścātakāhlādano'pi saḥ // Rajni_21.78
śaradvarṣāvasāyaḥ syānmeghāntaḥ prāvṛḍatyayaḥ // Rajni_21.79
ūṣmāpahastu hemantaḥ śaradanto himāgamaḥ // Rajni_21.80
śiśiraḥ kampanaḥ śīto himakūṭaśca koṭanaḥ /
ityetannāmataḥ proktamṛtuṣaṭkaṃ yathākramam // Rajni_21.81
iha surabhinidāghameghakālāḥ śaraddhimaśiśirahāyanāḥ krameṇa /
pratidinamṛtavaḥ syur ūrdhvam arkodayasamayād daśakena nāḍikānām // Rajni_21.82
makarakrāntimārabhya bhānoḥ syād uttarāyaṇam // Rajni_21.83
karkaṭakramaṇād ūrdhvaṃ dakṣiṇāyanam ucyate // Rajni_21.84

yadā tulāyāṃ meṣe ca sūryasaṃkramaṇaṃ kramāt /
tadā viṣuvatī syātāṃ viṣuve api te smṛte // Rajni_21.85
kālajñaiḥ ṣaṣṭirākhyātā vatsarāḥ prabhavādayaḥ /
śaratsaṃvatsaro'bdaśca hāyano vatsaraḥ samāḥ // Rajni_21.86
vasante dakṣiṇo vāto bhavedvarṣāsu paścimaḥ /
uttaraḥ śārade kāle pūrvo haimantaśaiśire // Rajni_21.87
pūrvastu madhuro vātaḥ snigdhaḥ kaṭurasānvitaḥ /
gururvidāhaśamano vātadaḥ pittanāśanaḥ // Rajni_21.88
dakṣiṇaḥ ṣaḍraso vāyuścakṣuṣyo balavardhanaḥ /
raktapittapraśamanaḥ saukhyakāntibalapradaḥ // Rajni_21.89
paścimo mārutastīkṣṇaḥ kaphamedoviśoṣaṇaḥ /
sadyaḥ prāṇāpaho duṣṭaḥ śoṣakārī śarīriṇām // Rajni_21.90
uttaraḥ pavanaḥ snigdho mṛdur madhura eva ca /
sakaṣāyarasaḥ śīto doṣāṇāṃ ca prakopaṇaḥ // Rajni_21.91
kṛtvaikam avadhiṃ tasmād idaṃ pūrvaṃ ca paścimam /
iti deśau nidiśyete yayā sā digiti smṛtā // Rajni_21.92
digāśā ca haritkāṣṭhā kakupsā ca nideśinī /
sā ca deśavibhāgena daśadhā parikalpyate // Rajni_21.93
jyotīṃṣi tapanādīni jyotiścakrabhramīkramāt /
yato nityam udīyante sā pūrvākhyā digucyate // Rajni_21.94
pūrvā ca dakṣiṇā caiva paścimā cottarāpi ca /
prādakṣiṇyakrameṇaitāś catasraḥ syur mahādiśaḥ // Rajni_21.95
pūrvā prācī puro maghonyaindrī māghavatī ca sā /
śāmanī dakṣiṇāvācī yāmī vaivasvatī ca sā // Rajni_21.96
paścimā tu pratīcī syādvāruṇī pratyagityapi /
uttarā dik tu kauberī daivī sā syādudīcyapi // Rajni_21.97
diśordvayordvayormadhye yo bhāgaḥ koṇasaṃjñakaḥ /
vidiśastāścatasraśca proktā upadiśastathā // Rajni_21.98
āgneyī syāt prācyavācyos tu madhye nairṛtyākhyā syād avācīpratīcyoḥ /
vāyavyāpi syād udīcīpratīcyor aiśānī syādantarā prācyudīcyoḥ // Rajni_21.99
upariṣṭād dig ūrdhvaṃ syād adhastād adharā smṛtā /
antastvabhyantaraṃ proktam antaraṃ cāntarālakam // Rajni_21.100
spaṣṭastvaṣṭayavairdeśo mito jñeyo'ṅgulāhvayaḥ /
syāccaturviṃśakaistaistu hasto hastacatuṣṭayam // Rajni_21.101
daṇḍo daṇḍairdvisāhasraiḥ krośasteṣāṃ catuṣṭayam /
yojanaṃ syāditi hy eṣa deśasyokto mitikramaḥ // Rajni_21.102
iti prastāvato vaidyasyopayuktatayā mayā /
parimāṇaṃ tathonmānamiti dvitayam īryate // Rajni_21.103
dhānye sā niṣṭikā puṃso yattu muṣṭicatuṣṭayam /
taddvayenāṣṭikā jñeyā kuḍavastaddvayena tu // Rajni_21.104

prasthastu taccatuṣkeṇa taccatuṣkeṇa cāḍhakī /
tāś catasro bhaveddroṇaḥ khārī teṣāṃ tu viṃśatiḥ // Rajni_21.105
godhūmadvitayonmitistu kathitā guñjā tayā sārdhayā vallo vallacatuṣṭayena bhiṣajāṃ māṣo matas tac catuḥ /
niṣko niṣkayugaṃ tu sārdham uditaḥ karṣaḥ palaṃ tac catus tadvat tacchatakena cātha ca tulā bhārastulāviṃśatiḥ // Rajni_21.106
itthaṃ sattvarajastamastriguṇikānukrāntadoṣatrayaprakrāntocitakāladeśakalanābhikhyānasukhyāpitam /
vargaṃ svargasabhāsu bhāsvarabhiṣagvaryātivīryāmayadhvaṃsāścaryakarīṃ prayāti matimānenaṃ paṭhitvā prathām // Rajni_21.107
saṃgrāmotsaṃgariṅgatturagasurapaṭoddhūtadhātrīrajobhiḥ saṃrambhaṃ yāti sāndre tamasi kila śamaṃ yaddviṣāṃ yāti sattvam /
tasyaiṣo'pyekaviṃśaḥ śrayati khalu kṛtau nāmanirmāṇacūḍāratnāpīḍe praśāntiṃ naraharikṛtinaḥ ko 'pi sattvādivargaḥ // Rajni_21.108
Rājanighaṇṭu, Miśrakādivarga
yānyauṣadhāni militāni paraspareṇa saṃjñāntarair vyavahṛtāni ca yogakṛdbhiḥ /
teṣāṃ svarūpakathanāya vimiśrakākhyaṃ vargaṃ mahāguṇamudāram udīrayāmaḥ // Rajni_22.1
pippalī maricaṃ śuṇṭhī trayametadvimiśritam /
trikaṭu tryūṣaṇaṃ tryūṣaṃ kaṭutrayakaṭutrikam // Rajni_22.2
harītakī cāmalakaṃ vibhītakamiti trayam /
triphalā triphalī caiva phalatrayaphalatrike // Rajni_22.3
drākṣākāśmaryakharjūrīphalāni militāni tu /
madhuratriphalā jñeyā madhurādiphalatrayam // Rajni_22.4
jātīphalaṃ pūgaphalaṃ lavaṃgakalikāphalam /
sugandhitriphalā proktā surabhitriphalā ca sā // Rajni_22.5
candanaṃ kuṅkumaṃ vāri trayametad varārdhakam /
tribhāgakuṅkumopetaṃ taduktaṃ cādyapuṣpakam // Rajni_22.6
saindhavaṃ ca viḍaṃ caiva rucakaṃ ceti miśritam /
lavaṇatrayam ākhyātaṃ tacca trilavaṇaṃ tathā // Rajni_22.7
sarjikṣāraṃ yavakṣāraṃ ṭaṅkakṣārameva ca /
kṣāratrayaṃ samākhyātaṃ trikṣāraṃ ca prakīrtitam // Rajni_22.8
harītakī nāgaraṃ ca guḍaśceti trayaṃ samam /
samatritayamityuktaṃ trisamaṃ ca samatrayam // Rajni_22.9
sitāmākṣikasarpīṃṣi militāni yadā tadā /
madhuratrayamākhyātaṃ trimadhu syānmadhutrayam // Rajni_22.10
guḍotpannā himotpannā madhujāteti miśritam /
triśarkarā ca trisitā sitātrayasitātrike // Rajni_22.11
kālāñjanasamāyukte puṣpāñjanarasāñjane /
añjanatritayaṃ prāhustryañjanaṃ cāñjanatrayam // Rajni_22.12
vātaḥ pittaṃ kaphaśceti trayamekatra saṃyutam /
doṣatrayaṃ tridoṣaṃ syāddoṣatritayamityapi // Rajni_22.13
vātapittakaphā yatra samatāṃ yānti nityaśaḥ /
tridoṣasamam ityetat samadoṣatrayaṃ tathā // Rajni_22.14
bṛhatī cāgnidamanī duḥsparśā ceti tu trayam /
kaṇṭakārītrayaṃ proktaṃ trikaṇṭaṃ kaṇṭakatrayam // Rajni_22.15
nāgarātiviṣā mustā trayametattrikārṣikam // Rajni_22.16

guḍūcyā militaṃ tacca cāturbhadrakamucyate // Rajni_22.17
tvagelāpattrakais tulyais trisugandhi trijātakam /
nāgakeśarasaṃyuktaṃ cāturjātakam ucyate // Rajni_22.18
elātvakpattrakais tulyair maricena samanvitaiḥ /
kaṭupūrvam idaṃ cānyaccāturjātakamucyate // Rajni_22.19
śrīkhaṇḍāgurukarpūrakāśmīrais tu samāṃśakaiḥ /
mṛgāṅkamukuṭārho 'yaṃ militair devakardarmaḥ // Rajni_22.20
karpūrāgurukastūrīkakkolair yakṣadhūpakaḥ /
ekīkṛtamidaṃ sarvaṃ yakṣakardama iṣyate // Rajni_22.21
kuṅkumāgurukuraṅganābhikācandracandanasamāṃśasambhṛtam /
tryakṣapūjanaparaikagocaraṃ yakṣakardamam imaṃ pracakṣate // Rajni_22.22
karpūrakakkolalavaṃgapuṣpaguvākajātīphalapañcakena /
samāṃśabhāgena ca yojitena manoharaṃ pañcasugandhikaṃ syāt // Rajni_22.23
pippalīpippalīmūlacavyacitrakanāgaraiḥ /
sarvairekatra militaiḥ pañcakolakamucyate // Rajni_22.24
nyagrodhodumbarāśvatthaplakṣavetasavalkalaiḥ /
sarvairekatra militaiḥ pañcavetasamucyate // Rajni_22.25
śāliparṇī pṛśniparṇī bṛhatī kaṇṭakārikā /
tathā gokṣurakaśceti laghvidaṃ pañcamūlakam // Rajni_22.26
bilvo'gnimanthaḥ śyonākaḥ kāśmaryaḥ pāṭalā tathā /
sarvaistu militairetaiḥ syānmahāpañcamūlakam // Rajni_22.27
pañcamūlakayor etaddvayaṃ ca militaṃ yadā /
tadā bhiṣagbhirākhyātaṃ guṇāḍhyaṃ daśamūlakam // Rajni_22.28
balāpunarnavairaṇḍasūpyaparṇīdvayena ca /
ekatra yojitenaitanmadhyamaṃ pañcamūlakam // Rajni_22.29
guḍūcī gokṣuraścaiva mūṣalī muṇḍikā tathā /
śatāvarīti pañcānāṃ yogaḥ pañcāmṛtābhidhaḥ // Rajni_22.30
gavyamājyaṃ dadhi kṣīraṃ mākṣikaṃ śarkarānvitam /
ekatra militaṃ jñeyaṃ divyaṃ pañcāmṛtaṃ param // Rajni_22.31
gomūtraṃ gomayaṃ kṣīraṃ gavyamājyaṃ dadhīti ca /
yuktametadyathāyogaṃ pañcagavyamudāhṛtam // Rajni_22.32
nimbasya pattratvakpuṣpaphalamūlair vimiśritaiḥ /
pañcanimbaṃ samākhyātaṃ tat tiktaṃ nimbapañcakam // Rajni_22.33
koladāḍimavṛkṣāmlaṃ cullakī sāmlavetasā /
phalaṃ pañcāmlamuddiṣṭamamlapañcaphalaṃ smṛtam // Rajni_22.34
jambīranāraṅgasahāmlavetasaiḥ satintiḍīkaiś ca sabījapūrakaiḥ /
samāṃśabhāgena tu melitairidaṃ dvitīyamuktaṃ ca phalāmlapañcakam // Rajni_22.35
cāṅgerī likucāmlavetasayutaṃ jambīrakaṃ pūrakaṃ nāraṅgaṃ phalaṣāḍavastviti tu piṇḍāmlaṃ ca bījāmlakam /
ambaṣṭhāsahitaṃ dvir etaduditaṃ pañcāmlakaṃ taddvayaṃ vijñeyaṃ karamardanimbukayutaṃ syādamlavargāhvayam // Rajni_22.36
tailakandaḥ sudhākandaḥ kroḍakando rudantikā /

sarpanetrayutāḥ pañca siddhauṣadhikasaṃjñakāḥ // Rajni_22.37
śairīṣaṃ kusumaṃ mūlaṃ phalaṃ pattraṃ tvagityayam /
kīṭāriḥ kathito yogaḥ pañcaśairīṣakābhidhaḥ // Rajni_22.38
tvakpattrakusumaṃ mūlaṃ phalamekasya śākhinaḥ /
ekatra militaṃ taccet pañcāṅgamiti saṃjñitam // Rajni_22.39
vidārigandhā bṛhatī pṛśniparṇī nidigdhikā /
śvadaṃṣṭrā ceti samprokto yogaḥ pañcagaṇābhidhaḥ // Rajni_22.40
atyamlaparṇīkāṇḍīramālākandadviśūraṇaiḥ /
prokto bhavati yogo'yaṃ pañcaśūraṇasaṃjñakaḥ // Rajni_22.41
śṛṅgikaḥ kālakūṭaśca mustako vatsanābhakaḥ /
saktukaśceti yogo'yaṃ mahāpañcaviṣābhidhaḥ // Rajni_22.42
snuhyarkakaravīrāṇi lāṅgalī viṣamuṣṭikā /
etānyupaviṣāṇyāhuḥ pañca pāṇḍityaśālinaḥ // Rajni_22.43
gavām ajānāṃ meṣīṇāṃ mahiṣīṇāṃ ca miśritam /
mūtreṇa gardabhīnāṃ yattanmūtraṃ mūtrapañcakam // Rajni_22.44
suvarṇaṃ rajataṃ tāmraṃ trayametattrilohakam // Rajni_22.45
vaṅganāgasamāyuktaṃ tatprāhuḥ pañcalohakam // Rajni_22.46
suvarṇaṃ rajataṃ tāmraṃ trapu kṛṣṇāyasaṃ samam /
grahāṅgamiti boddhavyaṃ dvitīyaṃ pañcalohakam // Rajni_22.47
yavamuṣkakasarjānāṃ palāśatilayostathā /
kṣāraistu pañcabhiḥ proktaḥ pañcakṣārābhidho gaṇaḥ // Rajni_22.48
kācasaindhavasāmudraviḍasauvarcalaiḥ samaiḥ // Rajni_22.49
syātpañcalavaṇaṃ tacca mṛtsnopetaṃ ṣaḍāhvayam // Rajni_22.50
dhavāpāmārgakuṭajalāṅgalītilamuṣkajaiḥ /
kṣārairetaistu militaiḥ kṣāraṣaṭkamudāhṛtam // Rajni_22.51
rasāsṛṅmāṃsamedo'sthimajjāśukrasamāhvayaiḥ /
śarīrasthairyadair etaiḥ saptadhātumayo gaṇaḥ // Rajni_22.52
daradaḥ pāradaṃ sasyo vaikrāntaṃ kāntamabhrakam /
mākṣikaṃ vimalaṃ ceti syur ete'ṣṭau mahārasāḥ // Rajni_22.53
khecarāñjanakaṅguṣṭhagandhālagairikakṣitīḥ /
śaileyāñjanasammiśrāḥ śaṃsantyuparasān budhāḥ // Rajni_22.54
kampillagaurīcapalākapardasaśailasindūrakavahnijārān /
pāṣāṇino vodaraśṛṅgayuktānityaṣṭa sāmānyarasāni cāhuḥ // Rajni_22.55
pañcalohasamāyuktaiḥ kāntamuṇḍakatīkṣṇakaiḥ /
kalpitaḥ kathito dhīrairaṣṭalohābhidho gaṇaḥ // Rajni_22.56
śigrumūlakapalāśacukrikācitrakārdrakasanimbasambhavaiḥ /
ikṣuśaikharikamocakodbhavaiḥ kṣārapūrvadaśakaṃ prakīrtitam // Rajni_22.57
mūtrāṇi hastimahiṣoṣṭragavājakānāṃ meṣāśvarāsabhakamānuṣamānuṣīṇām /
yatnena yatra militāni daśeti tāni śāstreṣu mūtradaśakāhvayabhāñji bhānti // Rajni_22.58
syājjīvakarṣabhakayugyayugadvimedākākolikādvayayutadvikasūpyaparṇyā /

jīvyā madhūkayutayā madhurāhvayo'yaṃ yogo mahāniha virājati jīvakādiḥ // Rajni_22.59
jīvakarṣabhakau mede kākolyāvṛddhivṛddhike /
ekatra militairetairaṣṭavargaḥ prakīrtitaḥ // Rajni_22.60
kuṣṭhamāṃsīharidrābhir vacāśaileyacandanaiḥ /
murākarcūramustābhiḥ sarvauṣadham udāhṛtam // Rajni_22.61
ajājī maricaṃ śuṇṭhī granthi dhānyaṃ niśāhvayam /
pippalī maricaṃ ceti veśavāragaṇo mataḥ // Rajni_22.62
sarvauṣadhisamāyuktāḥ śuṣkāścāmalakatvacaḥ /
yadā tadāyaṃ yogaḥ syāt sugandhāmalakābhidhaḥ // Rajni_22.63
drākṣādāḍimakharjūrakadalīśarkarānvitam /
lājācūrṇaṃ samadhvājyaṃ saṃtarpaṇam udāhṛtam // Rajni_22.64
saktubhiḥ sarpiṣābhyaktaiḥ śītavāripariplutaiḥ /
nātyaccho nātisāndraśca manthaḥ ityabhidhīyate // Rajni_22.65
dāḍimaṃ kiṃśukaṃ lākṣā bandhūkaṃ ca niśāhvayam /
kusumbhapuṣpaṃ mañjiṣṭhā ityetai raktavargakaḥ // Rajni_22.66
khaṭinīśvetasaṃyuktāḥ śaṅkhaśuktivarāṭikāḥ /
bhṛṣṭāśmaśarkarā ceti śuklavarga udāhṛtaḥ // Rajni_22.67
bhārgīśaṭīpuṣkaravatsabījadurālabhāśṛṅgipaṭolatiktāḥ /
kirātaviśvendrakaṇendrabījadhānyāni tiktaṃ suradārukaṃ ca // Rajni_22.68
aṣṭādaśāṅgābhidha eṣa yogaḥ samāgame syāddaśamūlakena /
dvidhā ca bhārgyādika eka eṣa jñeyo dvitīyastu kirātakādiḥ // Rajni_22.69
dvātriṃśatpalasammitaṃ dadhi palānyaṣṭau ca khaṇḍaṃ palasyārdhaṃ cenmaricasya tena tulitaṃ yuktaṃ tvagelāhvayam /
madhvājyaṃ ca yutaṃ tadardhamilitaṃ saṃśodhitair yojitā bhāṇḍe syāddhimavāsite śikhariṇī śrīkaṇṭhabhogyā guṇaiḥ // Rajni_22.70
itthaṃ nānāmiśrayogābhidhānādenaṃ vargaṃ miśrakākhyaṃ viditvā /
vaidyaḥ kuryād yogam atratyasaṃjñāprajñāsaṃjño bandhubhiryena dhīraḥ // Rajni_22.71
śauryāsaṅgaratā ramā svayamumā śaśvacchivāsaṅginī sā vāṇī caturānanapraṇayinī śrīsammitā yaṃ śritā /
tasyāgād abhidhānaśekharamaṇau vargo nṛsiṃheśitur dvāviṃśo 'vasitiṃ kṛtau kṛtadhiyāṃ yo miśrakākhyo mataḥ // Rajni_22.72
Rājanighaṇṭu, Ekārthādivarga, Ekārthavarga
śrīśca lakṣmīphale jñeyā tv asano bījavṛkṣakaḥ /
śālūkaṃ padmakande syāt sadāpuṣpo ravidrume // Rajni_23.1
kuberako nandivṛkṣe gokaṇṭo gokṣure tathā /
dantaphalastu pippalyāṃ kaserur bhadramustake // Rajni_23.2
nāgarotthā kaccharuhā aṅkole dīrghakīlake /
vallakī sallakīvṛkṣe mātuluṅge tu pūrakaḥ // Rajni_23.3
brahmaghnī tu kumārī syādaṅkole gūḍhamallikā /
ativiṣā śvetavacopakuñcī sthūlajīrake // Rajni_23.4
kavacaḥ syātparpaṭake lavaṇaṃ tu payodhijam /
bṛhattvak saptaparṇe syātkāmbhojī vākucī tathā // Rajni_23.5
kīṭapādī haṃsapādyāṃ kunaṭī tu manaḥśilā /
vaikuṇṭham arjake prāhurbhūdhātryāṃ tu tamālinī // Rajni_23.6

śatakundaḥ śarīre syādagnikāṣṭhaṃ tathāgurau /
sūkṣmapattrī śatāvaryāṃ kṣīraparṇyarkasaṃjñake // Rajni_23.7
śauṇḍī tu pippalī jñeyā kastūryāṃ madanī tathā /
brahmaparṇī pṛśniparṇyāṃ citraparṇī ca sā smṛtā // Rajni_23.8
chattraparṇaḥ saptaparṇe pīluparṇī tu tuṇḍikā /
śākaśreṣṭhastu vṛntāke śaṅgaraḥ śamir ucyate // Rajni_23.9
goraṭaḥ syādviṭkhadire tuṇḍiś cāraṇyabimbikā /
viṣṇuguptaṃ tu cāṇakyamūle 'nantā yavāsake // Rajni_23.10
kapikacchur ātmaguptā vātapothastu kiṃśuke /
pītā tu rajanī jñeyā bodhivṛkṣastu pippalaḥ // Rajni_23.11
uśīre samagandhiḥ syāddhiṅgule cūrṇapāradaḥ /
hiṅgāv agūḍhagandhaḥ syādgodante visragandhike // Rajni_23.12
śamyāmīśāna ityāhurdivāndho ghūka ucyate /
payasyā kṣīrakākolyāṃ śatavedhyamlavetase // Rajni_23.13
rocanī nārikele ca bhūdhātryāṃ cāruhā smṛtā /
priyāṃ priyaṅguke prāhuḥ kharāhvā cājamodake // Rajni_23.14
tagaraṃ daṇḍahastī syādrasono laśune smṛtaḥ /
tapasvinī jaṭāmāṃsyāṃ meghapuṣye 'jaśṛṅgikā // Rajni_23.15
jñeyaṃ mātulapuṣpaṃ tu dhustūre corake ripuḥ /
śaṣpaṃ bālatṛṇaṃ proktaṃ śaileyaṃ cāśmapuṣpake // Rajni_23.16
śrīpuṣpaṃ tu lavaṃge syādbālapuṣpī tu yūthikā /
sthūlapuṣpaṃ tu jheṇḍūke citrake dāruṇaḥ smṛtaḥ // Rajni_23.17
atha syādviṣapuṣpaṃ tu puṣpaṃ śyāmadalānvitam /
balabhadraḥ kadambo'nyaḥ śākhoṭe bhūtavṛkṣakaḥ // Rajni_23.18
rāmā tamālapattre syādbhūrje carmadalo mataḥ /
ātmaśalyā śatāvaryāṃ pikyāṃ kalabhavallabhā // Rajni_23.19
viprapriyā palāśe ca jvarāristu guḍūcikā /
kaṇṭakāryāṃ tu śvetāyāṃ jñeyā tu kapaṭeśvarī // Rajni_23.20
pāṇḍuphalaṃ paṭole syācchāliparṇyāṃ sthirā matā /
gāyatrī khadire proktā syād ervārustu karkaṭī // Rajni_23.21
nīvāre 'raṇyaśāliḥ syātpārvatyāṃ gajapippalī /
spṛkkāyāṃ devaputrī syādaṅkole devadāru ca // Rajni_23.22
rīṭhāṃ prakīryake prāhur dantyāṃ keśaruhā smṛtā /
āmrastu sahakāre syāt jñeyastāle drumeśvaraḥ // Rajni_23.23
duṣputraścorake prokto māḍe caiva vitānakaḥ /
māciṣā maṇḍake proktā mārjārī mṛganābhijā // Rajni_23.24
tintiḍīke tu bījāmlaḥ kadalyāṃ tu sakṛtphalā /
jartilaś cāraṇyatile tārkṣyaśailaṃ rasāñjane // Rajni_23.25
vibhītake kalindaḥ syācchālirjñeyā tu pāṭalā /
raṅgamātā tu lākṣāyām agnijvālā tu dhātakī // Rajni_23.26

tiniśe syādbhasmagarbhā madhūlyāṃ madhukarkaṭī /
sitaguñjā kākapīlau candrāyāṃ tu guḍūcikā // Rajni_23.27
naṭaścāśokavṛkṣe syāddāḍime phalaṣāḍavaḥ /
niṣpāve tu palaṅkaḥ syātkalaśī pṛśniparṇikā // Rajni_23.28
rājānne dīrghaśūkaḥ syājjaraṇaḥ kṛṣṇajīrake /
piṅgā caiva haridrāyāṃ śvetaśūke yavaḥ smṛtaḥ // Rajni_23.29
śyāmāke tu tribījaḥ syādāḍhakyāṃ tuvarī smṛtā /
godhūme'tha mṛduḥ proktaḥ karalā tripuṭā tathā // Rajni_23.30
sūpaśreṣṭho harinmudge rājānne hrasvataṇḍulaḥ /
makuṣṭo vanamudge syānmakuṣṭhe ca kṛmīlakaḥ // Rajni_23.31
kṛṣṇaḥ kāśmīravṛkṣe syāt viṣatindur viṣadrume /
palāśe pattrakaḥ prokto nyagrodho rohiṇaḥ smṛtaḥ // Rajni_23.32
nārikele rasaphalastathā tāle tu śambaraḥ /
vikaṅkato mṛduphale kesare bakulaḥ smṛtaḥ // Rajni_23.33
śephālī sindhuvāre ca matsyākṣe hilamocikā /
vāstuke śvetacillī syāt vellikā syādupodakī // Rajni_23.34
ārāmavallikāyāṃ tu mūlapotī tu viśrutā /
makarandaḥ puṣparase jātyāṃ tu sumanā smṛtā // Rajni_23.35
āmrātake pītanakaḥ kṣaudre puṣpāsavaḥ smṛtaḥ /
mṛduḥ kanyā tu samproktā jīvā syājjīvake tathā // Rajni_23.36
chinnāyāṃ tu guḍūcī syānnārāyaṇyāṃ śatāvarī /
sarje tu bastakarṇī ca śalāṭur bilvake tathā // Rajni_23.37
sarjāntare cāśvakarṇo gokarṇī samadhau rase /
kṛṣṇaṃ nīlāñjane prāhurākhukarṇī tu śambarī // Rajni_23.38
durgā tu śyāmayakṣī syādbhūto mustātha durgrahaḥ /
apāmārgo 'tha raktā tu mañjiṣṭhāyāṃ śaṭastathā // Rajni_23.39
dhustūre brahmajā brāhmī gandharvaḥ kokile smṛtaḥ /
saraṭī tu durārohā bāhulyāṃ tarvaṭaḥ smṛtaḥ // Rajni_23.40
sarṣapaṃ tu durādharṣo hrīveraṃ bālake tathā /
haimavatī cālparasā bhiṣaṅmātāṭarūṣake // Rajni_23.41
brahmaputrī tu bhārgī syāddhastiparṇī tu karkaṭī /
tulasī bahumañjaryāṃ kaṭabhyāṃ gardabhī smṛtā // Rajni_23.42
kacchughno havuṣāyāṃ ca śālmalī ca yamadrume /
sūkṣmailā caiva koraṅgyāṃ gandhāḍhyāṃ dhūmrapattrikā // Rajni_23.43
śailajā gajapippalyāṃ kṣīriṇī tu kuṭumbinī /
devabalāyāṃ trāyantī kaṭī ca khadire smṛtā // Rajni_23.44
indīvarā karambhāyāṃ kande cendīvaraṃ smṛtam /
puṣpāntare rājakanyā pārthive tagaraṃ tathā // Rajni_23.45
sāgare ratnagarbhaśca ratnagarbhā tu medinī /
suvarṇe kāñcanaṃ jñeyaṃ hemadugdhā tu kāñcanī // Rajni_23.46

prasāriṇyāṃ rājabalā karpūre himavālukaḥ /
himaṃ karpūrake prāhur gośīrṣaṃ candanaṃ smṛtam // Rajni_23.47
brahmadāruḥ smṛtaḥ phañjyāṃ paṇyandhā paṇadhā smṛtā /
vatsādanī guḍūcyāṃ ca somavallyantravallikā // Rajni_23.48
nadyāmre ca samaṣṭhilo'tha rajanī syāt kālameṣyāṃ budhair dugdhārhas tilake palāṇḍuriti ca syāddīpane coktataḥ /
mocā hastiviṣāṇake ca kathitā bhārgyāṃ tu padmā smṛtā nimbe śīrṇadalastathātra kathitaḥ syāddhānyarājo yave // Rajni_23.49
Rājanighaṇṭu, Ekārthādivarga, Dvyarthāḥ
saurāṣṭryāṃ rucide caiva saṃdhānaṃ ca pracakṣate /
palāśike śaṭī lākṣā kitavaś corake śaṭhe // Rajni_24.1
balākā barhiṇaścaiva meghānandaḥ prakīrtitaḥ /
ākāśe'bhrake gaganaṃ jalūkā matkuṇāsrapoḥ // Rajni_24.2
nāsānakṣatrayor nāḍī kolāyāṃ śuṇḍike kaṇā /
jvaraghnaś chinnavāstūke lalanā cārasarjayoḥ // Rajni_24.3
mañjiṣṭhāyāṃ guḍūcyāṃ tu kumārī nāgapūrvikā /
mudgare saptaparṇe syāt saptacchadam udāhṛtam // Rajni_24.4
kṛtrimakaṃ viḍe kāce pākyaṃ ca yavaje viḍe /
sarpāntare paṭole ca kulakaḥ samudāhṛtaḥ // Rajni_24.5
jantukāyāṃ tu vāstuke vijñeyā cakravartinī /
madhurā jīvake proktā medāyāṃ ca tathā smṛtā // Rajni_24.6
karkandhūśceti samprokto badare pūtimārute /
vāsantī kokilāyāṃ tu dantyāpuṣpaṃ pracakṣate // Rajni_24.7
candrābje cotpalaṃ kuṣṭhe kṛkaraścavyavātayoḥ /
capalā madyamāgadhyor dharaṇyāṃ khadire kṣamā // Rajni_24.8
sindhupuṣpaṃ kadambe ca bakule cātha lomaśā /
kākolyāṃ ca vacāyāṃ ca sūkṣmailā cendravāruṇī // Rajni_24.9
aindryāṃ godāvarī caiva gautamyāṃ rocanā tathā /
kusumbhe'raṇyaje caiva kausumbhaṃ kusumāñjane // Rajni_24.10
śaṭī gandhaniśāyāṃ ca corake cātha karkaṭī /
devadālyāṃ trapusyāṃ ca śatāhvāyāṃ śatāvarī // Rajni_24.11
miśistu tutthanīlinyāṃ sūkṣmailāyāṃ tathā smṛtā /
vitunnakaṃ tu bhūdhātryāṃ khyātā kustumbarī tathā // Rajni_24.12
barhir darbhe mayūre ca plakṣamarkaṭayoḥ plavaḥ /
ākhuparṇī sutaśreṇyāṃ pratyakśreṇyāṃ tathā smṛtā // Rajni_24.13
vastre tamālapattre ca aṃśukaḥ samudāhṛtaḥ /
darbhe ca kuśike vajraṃ kaṅgudhānye priyaṅguke // Rajni_24.14
kaṅguraṅgāravallī tu phañjī hastikarañjayoḥ /
vakrapuṣpamagastye ca palāśe ca śvapucchakam // Rajni_24.15
māṣaparṇyāṃ śunaḥ pucche cillī syācchākalodhrayoḥ /
athavā cendravāruṇyāṃ śakrāhvendrayavaṃ tathā // Rajni_24.16
kākabhāṇḍī kākatuṇḍyāṃ khyātā hastikarañjake /

dīrghāṅkuśyāṃ palāśe ca yājñiko'tha vidārikā // Rajni_24.17
kāśmaryāṃ ca śṛgālyāṃ ca ṭeṇṭī ca mṛgadhūrtake /
bhallūko'tha rudantyāṃ ca gokṣure caṇapattrakaḥ /
kaṭukāgajapippalyoḥ khyātā ca śakulādanī // Rajni_24.18
manthānake samākhyāto rājavṛkṣastṛṇādhipe /
madane kuṭile caiva tagaraṃ cātha raktikā // Rajni_24.19
guñjāyāṃ rājikāyāṃ ca piśunaṃ cāpi kuṅkume /
tagare'tha yavāhvāyāṃ yavakṣāraṃ yavāsikā // Rajni_24.20
aṅkuraudanayoḥ kūro dantīmadhukapuṣpayoḥ /
madhupuṣpaṃ ca śophaghnī śāliparṇīpunarnave /
bālapattro yavāse ca khadire cātha bālake // Rajni_24.21
udīcyamuttare deśe kapiḥ kīśaturuṣkayoḥ /
lāṅgalīdarbhayoḥ sīrī pragrahe jalavetase /
vyādhighāto lavaṃgaṃ ca śrīgandhe divyacandane // Rajni_24.22
svādukaṇṭakam ācakhyur gokṣure ca vikaṅkate /
vaṃśabīje yavaphalo vatsake dhānyamārkave // Rajni_24.23
devapriyaḥ agastyaḥ syād vacā śvetādipiccharī /
golomyāṃ gṛñjanaṃ proktaṃ laśune vṛttamūlake // Rajni_24.24
kuṅkume rāmaṭhe bāhlir balāyāmodanī bhavet /
mahāsamaṅgā caiśvaryāṃ jaṭāmāṃsyāṃ jaṭā smṛtā // Rajni_24.25
kastūrī mṛganābhau ca dhustūre parikīrtitā /
haṃsapādyāṃ musalyāṃ ca khyātā godhāpadī budhaiḥ // Rajni_24.26
tapasvī hiṅgupattryāṃ ca prakīrye raupyamuktayoḥ /
tāraṃ syānmāṣaparṇyāṃ tu liṅgyāṃ cāhuḥ svayambhuvam // Rajni_24.27
sahasravedhī kastūryāṃ rāmaṭhe'thābjakesare /
puṃnāge tuṅgam ācakhyus trivṛddhānyaviśeṣayoḥ // Rajni_24.28
masūro'pyatha viśvāyāṃ śuṇṭhī prativiṣā tathā /
śrīgandhaṃ gandhapāṣāṇe gandhasāre 'tha picchile // Rajni_24.29
śālmalīśiṃśape vāsābṛhatyau hiṃsrikābhidhe /
markaṭastvajamodāyāṃ vanaukasi ca viśrutaḥ // Rajni_24.30
syāllāṅgalī guḍūcyāṃ tu viśalyāmatha tejinī /
tejovatyāṃ tu mūrvāyāṃ cāṅgerīloṇaśākayoḥ // Rajni_24.31
loṇikā cāpi piṇyākaṃ tilakiṭṭaturuṣkayoḥ /
bṛhatyāṃ caiva vṛntāke vārttākī ca sadāphalam // Rajni_24.32
udumbare bilvavṛkṣe lajjākhadiravṛkṣayoḥ /
khadire cātha sāmudraṃ lavaṇe cābdhiphenake // Rajni_24.33
granthilo gokṣure bilve kaṭukā mīnapittayoḥ /
matsyapittātha rajanī haridrānīlikākhyayoḥ // Rajni_24.34
miśreyake muralyāṃ ca vātapattro 'tha mustake /
abdo'bhrake śvetapadme puṣkaraṃ puṣkare matam // Rajni_24.35

tuṇḍikeryāṃ ca kārpāse tuṇḍikā ca praśasyate /
dhustūre ca viḍe dhūrtaḥ śrīveṣṭe sūcipattrake // Rajni_24.36
vṛkṣadhūpo himāṃśau syātkarpūre ca prakīrtitaḥ /
jātīphalaṃ tu śailūṣe śrīphale ca sitāvarī // Rajni_24.37
sūcipattre tu vākucyāṃ śarkarāgaṇḍadūrvayoḥ /
matsyaṇḍikā tu drākṣāyāṃ carābde tāpasapriyā // Rajni_24.38
phañjī tu vokaḍī caiva ajāntryāṃ tu pracakṣate /
arkāvarte ravau sūryaḥ peyaṃ kṣīre jale smṛtam // Rajni_24.39
karpūre cukrake candraḥ kṣaudre tāpye ca mākṣikam /
mañjiṣṭhā tagare bhaṇḍī tūccaṭā guñjamustayoḥ // Rajni_24.40
suvarcalaṃ mātuliṅge rucake ca suvarcalā /
arkāvarte tu maṇḍūkyāṃ hrīverapicumardayoḥ // Rajni_24.41
nimbo'tha saptalāyāṃ tu saptalā navamallikā /
lāṅgalyāṃ gajapippalyāṃ khyātā vahniśikhā tathā // Rajni_24.42
jyotiṣmatyāṃ kākajaṅghā pārāvatapadī tathā /
durālabhā yavāse ca yāse ca kṣurako mataḥ // Rajni_24.43
gokṣure kokilākṣe ca kṣure gokaṇṭake kṣuraḥ /
puṣkaraṃ ca palāśe ca kṣīraśreṣṭhaḥ prakīrtitaḥ // Rajni_24.44
somo dhānyābhrake some priyā madye'ṅganāntare /
munidrur ghaṇṭuke 'gastye 'thāmṛṇālamuśīrake // Rajni_24.45
lāmajjake brahmavṛkṣo raktāgastye palāśake /
vaṭe plakṣe ca śṛṅgī syāt kāntāro vanavaṃśayoḥ // Rajni_24.46
bhūtṛṇe dhānyake chattraṃ mūlake śigrumūlake /
mūlakaṃ ca yamānī tu dīpikābastamodayoḥ // Rajni_24.47
elavālukakarkaṭyor vālukaṃ kṣīrabhūruham /
tāmraṃ codumbare cātha bhūrjendrā śravaṇī tathā // Rajni_24.48
rītyāṃ puṣpāñjane rītiḥ sacivo mantridhūrtayoḥ /
cāṇakā mūlake miśre śālayo'thārkasārive // Rajni_24.49
āsphotāyāṃ tu parjanyo vṛṣṭidāruharidrayoḥ /
lakucaṃ cukravāstūke likuce'tha guṇā matā // Rajni_24.50
dūrvāyāṃ māṃsarohiṇyāṃ sātalā māṃsarohiṇī /
ubhe carmakaṣāyāṃ tu nīvāre piṇḍakarbure // Rajni_24.51
munipriyo varāyāṃ tu guḍūcī tu viḍaṅgake /
rasaṃ tu pārade bole rasaḥ pāradacarmaṇoḥ // Rajni_24.52
bhallūkaḥ śunake ṛkṣe padminyāṃ nalinī tv ibhī /
kiṃśuke pravarau khyātau ārūke parikīrtitāḥ // Rajni_24.53
citrake methikābīje jyotiṣkaścātha vārṣike /
trāyamāṇānyapuṣṭyāṃ ca methikācitramūlayoḥ // Rajni_24.54
vallarī cātha kalabho dhustūre ca gajārbhake /
truṭinīlikayor elā śikhaṇḍī ca mayūrake // Rajni_24.55

suvarṇayūthikāyāṃ ca kārave rucake tathā /
tatproktaṃ kṛṣṇalavaṇaṃ dāḍime ca kapitthake // Rajni_24.56
smṛtaṃ kucaphalaṃ śākaśreṣṭhaḥ kuṣmāṇḍake tathā /
kaliṅge ca smṛtaścātha khago vāyau ca pakṣiṇi // Rajni_24.57
dhanurvakṣo dhanvanāge sa syādbhallāta ityapi /
gheṭuke khaḍgaśimbyāṃ ca pṛthuśimbyatha cetanā // Rajni_24.58
pathyāruṣkastu nicule aśoke vañjulaḥ smṛtaḥ /
kapikacchvāṃ tv apāmārge markaṭī cānyapakṣiṇī // Rajni_24.59
bhāradvājo bhavedvanyakārpāse cātha guggulau /
dahanāgurau puraṃ ca proktātha jatupattrikā // Rajni_24.60
kṣudrāśmabhede cāṅgeryām atasī śāliparṇikā /
ekamūlā tu kumbhī syātpāṭalīdroṇapuṣpayoḥ // Rajni_24.61
vārāhī ca harikrāntā viṣṇukrāntābhidhā matā /
sāraṅgaścātake raṅkau śaṅkho vāribhave nakhe // Rajni_24.62
māṃsalaṃ tu phale proktaṃ vṛntāke tu kaliṅgake /
niṣpattrikāyāṃ vaṃśāgre karīraṃ saṃprakīrtitam // Rajni_24.63
māṣaparṇyāṃ tu guñjāyāṃ kāmbhojī cātha pūtanā /
gandhamāṃsyāṃ harītakyāṃ citrāṅgaṃ mlecchatālayoḥ // Rajni_24.64
aṅkolake tu madanaṃ khyātaṃ gandhotkaṭe budhaiḥ /
tiniśe śiṃśapāyāṃ tu bhasmagarbhaḥ prakīrtitaḥ // Rajni_24.65
vāte marudgade caiva khyāto vaidyaiḥ samīraṇaḥ /
kṣīraṃ dugdhe tavakṣīre kṣavathuḥ kṣutakāsayoḥ // Rajni_24.66
sitamandārake puṣpaviśeṣe kuravaḥ smṛtaḥ /
suṣavī kaṭuhuñcyāṃ ca viśrutā sthūlajīrake // Rajni_24.67
kaṇṭakī khadire proktā vṛntāke cātha nīlikā /
sinduvāre tu nīlinyāṃ pike caivātha kokilā // Rajni_24.68
kokilākṣe ca gāndhāryāṃ patrī syātsā yavāsake /
cakrāṅgī caiva rohiṇyāṃ mañjiṣṭhāyāṃ prakīrtitā // Rajni_24.69
masūrā trivṛtāyāṃ ca proktā dhānyaviśeṣake /
girijaṃ gairikaṃ proktaṃ śilājatu praśasyate // Rajni_24.70
candrikā candrakāntau ca nirguṇḍyāṃ ca prakīrtitā /
phañjī yojanabalyāṃ tu bhārgyāṃ caivātha nīlikā // Rajni_24.71
mṛgākṣī śrīphalīkāyāṃ mṛgākṣī dhātrikāphalam /
khyātāmṛtaphale cātha śyāmekṣuḥ kokilākṣakaḥ // Rajni_24.72
ikṣurake vakraśalyāṃ kaṭubimbī pracakṣate /
dantyantare vibhāṇḍyāṃ ca prakhyātā kartarī budhaiḥ // Rajni_24.73
abhayā ca samākhyātā harītakyamṛṇālayoḥ /
jantukāyāṃ jananyāṃ tu bhrāmarī ca bhiṣagvaraiḥ // Rajni_24.74
gorase rocane gavyaṃ kārpāsyāṃ cavyacavyake /
gorocanā rocanāyāṃ khyātā syādvaṃśarocanā // Rajni_24.75

jyotiṣmatyāṃ pakṣibhede piṅgalā ca prakīrtitā /
amṛte śāliparṇyāṃ tu sudhā ca parikīrtitā /
rasarājaḥ samākhyātaḥ pārade ca rasāñjane // Rajni_24.76
vallīkarañje sitapāṭalāyāṃ kuberanetrātha jaṭādimāṃsyām /
māṃsī rudantyāṃ lavaṇe mahīje kāntāyasāśme tu hi romakākhyam // Rajni_24.77
Rājanighaṇṭu, Ekārthādivarga, Tryarthāḥ
sitaje śatapattre ca vāsantyāṃ mādhavī bhavet /
jyotiṣmatyāṃ kiṇihyāṃ ca supuṣpyāṃ kaṭabhī smṛtā // Rajni_25.1
punarnavendragopau tu varṣābhūrdardurāḥ smṛtāḥ /
sukumārastu śyāmāke campake kṣavake tathā // Rajni_25.2
spṛkkā tu sukumārāyāṃ nepālī mālatī smṛtā /
mahābalā gavākṣī ca girikarṇī gavādanī // Rajni_25.3
ariṣṭas takrabhede ca nimbe ca laśune tathā /
kaṭukā vaṃśadūrvāstu śataparvā ca kiṃśukaḥ // Rajni_25.4
jyotiṣmatyāṃ palāśe ca nandīvṛkṣe'tha lāṅgalī /
halinyāṃ gajapippalyāṃ nārikele praśasyate // Rajni_25.5
kadambe mallikākhye ca śirīṣe vṛttapuṣpakaḥ /
girikarṇīndravāruṇyāṃ piṇḍinyāṃ ca gavādanī // Rajni_25.6
śirīṣe madhuke dantyāṃ madhupuṣpaṃ tu vañjulaḥ /
aśoke caiva bheriṇyāṃ nicule cātha nākulī // Rajni_25.7
sarpākṣyāṃ sitakṣudrāyāṃ yavatikte'tha darduraḥ /
bhallātake ṛṣabhake'naḍuhi ca praśasyate // Rajni_25.8
mayūrake methikāyāṃ citrake ca bhavecchikhī /
kadalyāmajamodāyāṃ gaje hastīti saṃjñakā // Rajni_25.9
amoghā padmabhede syāt pāṭalyāṃ ca vilaṅgake /
kulmāṣaḥ kāñjike vaṃśe gandhamālyāṃ suviśrutaḥ // Rajni_25.10
sāmāyāṃ mahiṣīvallībrāhmīhemantatāḥ smṛtāḥ /
vaṃśe syānnārikele ca tāle ca tṛṇarājakaḥ // Rajni_25.11
mustāyāmabhrake meghe ghanaścātha pitṛpriyaḥ /
agastye bhṛṅgarāje ca kālaśāke ca viśrutaḥ // Rajni_25.12
dantaśaṭhastu cāṅgeryāṃ jambīre'tha kapitthake /
dahano'ruṣkare prokto vṛścikālyāṃ ca citrake // Rajni_25.13
viḍaṅge ca jayantyāṃ ca moṭāyāṃ ca balā smṛtā /
āmrātake śirīṣe ca plakṣe caiva kapītanaḥ // Rajni_25.14
kuḍuhuñcyāṃ kāravallī kāṇḍīre cīrapadmake /
yavāse kṣudrakhadire kārpāse ca marudbhavā // Rajni_25.15
samudrāntā ca spṛkkāyāṃ kārpāse ca yavāsake /
maṇḍūkaparṇī maṇḍūkyāṃ mañjiṣṭhādityakāntayoḥ // Rajni_25.16
ṛṣabhake tu vāsāyāṃ balīvarde vṛṣaḥ smṛtaḥ /
cāmpeyaṃ campake proktaṃ kiñjalke nāgakesare // Rajni_25.17

uśīre ca lavaṃge ca śrīkhaṇḍe vārisambhavaḥ /
palitaṃ śailaje śyāme śubhrakeśe ca viśrutam // Rajni_25.18
kunduruko dhūpabhede śallakyāṃ ca tṛṇāntare /
pṛthvīkāyāṃ hiṅgupattrī sthūlailā kalikā smṛtā // Rajni_25.19
śatapattro rājakīre kamale puṣpabhedake /
nyagrodhastvākhuparṇyāṃ ca viṣaparṇyāṃ vaṭe smṛtaḥ // Rajni_25.20
kṣudrāgnimanthe tarkārī jīmūte cāgnimanthake /
śvete raupye ca mīnāṇḍyāṃ sitā ca parikīrtitā // Rajni_25.21
somavalkastu rīṭhāyāṃ kadare kṛṣṇagarbhake /
śaileyake śilāhvā ca kunaṭyāṃ ca śilājatau // Rajni_25.22
pāṭalāyāṃ māṣaparṇyāṃ kāśmaryāṃ kṛṣṇavṛntikā /
jaṭāmāṃsyāṃ ca māṃse ca lākṣāyāṃ ca palaṃ smṛtam // Rajni_25.23
samaṅgāyāṃ raktapādī mañjiṣṭhā ca balā smṛtā /
bhallātake bilyatarau pārthe vīrataruḥ smṛtaḥ // Rajni_25.24
duḥsparśāyāṃ kaṇṭakārī kapikacchur durālabhā /
vatsādanyāṃ guḍūcī ca tārkṣī ca gajapippalī // Rajni_25.25
āmaṇḍe puṣkare kañje padmapattraṃ pracakṣate /
kāleyakaṃ tu dārvyāṃ ca kuṅkume haricandane // Rajni_25.26
śrīkhaṇḍe cājagandhe syācchrīveṣṭe tilaparṇikā /
lodhre pūgīphale caiva tūle ca kramukaḥ smṛtaḥ // Rajni_25.27
pippalyāṃ yūthikāyāṃ ca jīrake mādhavī bhavet /
ajamodā śatāhvāyāṃ miśiścaiva śatāvarī // Rajni_25.28
trapusyāṃ karkaṭī tausī tathā syādvanakarkaṭī /
kustumbaryāṃ ca bhūdhātryāṃ dhānyaṃ vrīhyādikaṃ smṛtam // Rajni_25.29
trapusī devadālī ca ghoṭike śaphale smṛtā /
taṇḍulyāṃ yavatiktā ca śaśāṇḍulyabdanādayoḥ // Rajni_25.30
suradārur gandhabadhvoś caṇḍāyāṃ gandhamādinī /
śyāmekṣuke kṣurake'pi kākākṣe kokilākṣakaḥ // Rajni_25.31
varāṅgaṃ mastake guhye tvacāyāṃ ca praśasyate /
karṇyāṃ śvetakiṇihyāṃ ca kaṭabhyāṃ girikarṇikā // Rajni_25.32
pataṅgo 'rke madhūke ca paṭṭarañjanake tathā /
drākṣā ca śatavīryāyāṃ dūrvā caiva śatāvarī // Rajni_25.33
śuṇṭhī prativiṣā caiva viśvāyāṃ ca śatāvarī /
jayā haridrā vijayā jayantyāṃ ca praśasyate // Rajni_25.34
kacchurāyāṃ durālambhā svayaṃguptā yavāsakaḥ /
puṇḍrekṣau cātha godhūme rasāle ca pracakṣate // Rajni_25.35
drākṣāyāṃ tu rasālā syādvakṣyate ca bhiṣagvaraiḥ /
haimavatyāṃ vacā śvetakṣīriṇī lomaśā smṛtā // Rajni_25.36
bilve dhātrīphale caiva śrīphalaṃ cārdracikkaṇe /
jātyāṃ pakṣiviśeṣe ca kamalaṃ sārasaṃ smṛtam /

tilake ca chinnaruhā suṣavī ketakī bhavet // Rajni_25.37
vaṃśaḥ sarjadrume veṇau kulāmnāye ca kīrtitaḥ /
salile vatsanābhe ca vyāle caiva viṣaṃ smṛtam // Rajni_25.38
sthūlakando mukhāluḥ syāt śūraṇaṃ hastikandakam /
āmrātake pītanake'pyamlikā ca palāśikā // Rajni_25.39
viṣadoḍyāṃ mahānimbe madane viṣamuṣṭikaḥ /
tagare kuṅkume prokto dhustūre ca śaṭhaḥ smṛtaḥ // Rajni_25.40
kapitthaḥ svarṇayūthyāṃ ca kuṣmāṇḍe nāgapuṣpake /
tilake cātimukte ca ikṣubhede ca puṇḍrakaḥ // Rajni_25.41
ākhoṭe vāruṇī caiva gavākṣyāṃ carmavādinī /
toyavallyāṃ ca kāraṇḍīro mahādugdhāmṛtasravā // Rajni_25.42
pṛthvyāṃ punarnavā medā dhāriṇī ca praśasyate /
mucukunde jayāpuṣpe gaṇeryāṃ harivallabhā // Rajni_25.43
kāmuke laghukāśmaryāṃ kaiḍaryo 'nyakarañjake /
drākṣāntare śikhariṇī nevālyāṃ dadhibhedake // Rajni_25.44
kuṭajendrayavau proktau puṣpakāsīsavatsake /
kṣaudre madyāntare prokto madhuyaṣṭyāṃ madhuḥ smṛtaḥ // Rajni_25.45
caṭake svarase caiva nīlakaṇṭho mayūrake /
śoṇitaṃ kuṅkume rakte raktagandha iti smṛtam // Rajni_25.46
tarkārī devadālyāṃ ca araṇyāṃ vahnimaṇḍale /
vasaryāṃ vṛścike caiva kākabandhyā sakṛtprajā // Rajni_25.47
kaṭvaṅgyāṃ ca kaṭabhyāṃ ca paṭolyāṃ dadhipuṣpikā /
dhustūre kesare hemni suvarṇaṃ sampracakṣate // Rajni_25.48
suvarṇāyāṃ haridrāyāṃ vāruṇī kaṇagugguluḥ /
vārāhyāṃ śiśumāryāṃ ca kandabhede ca śūkarī // Rajni_25.49
palāṇḍvantare lasune mūle cāṇakyasaṃjñake /
mahākandaḥ samākhyāto vaidyaśāstrārthakovidaiḥ // Rajni_25.50
lohe ca vanarambhāyāṃ laghupāṣāṇabhedake /
triṣveteṣu ca girijā proktā yatra bhiṣagvaraiḥ // Rajni_25.51
jaraṇaḥ kāsamarde tu rāmaṭhe kṛṣṇajīrake /
sa śamaṃ jāyate tīkṣṇaṃ tagare ca praśasyate // Rajni_25.52
durālabhāyāṃ kapikacchuke syāt tathā śikharyāṃ durabhigrahā ca /
mahāsamaṅgā bahuputrikā ca sā sārivā syāt phaṇijihvikāyām // Rajni_25.53
Rājanighaṇṭu, Ekārthādivarga, Caturarthāḥ
amlikāyāṃ tu cāṅgeryāṃ mocikā cāmraciñcake /
vayaḥsthāyāṃ ca kākolyau dārvī ca somavallarī // Rajni_26.1
jantukāyāṃ putradātryāṃ ṣaṭpadyāṃ bhramarī tvacau /
bhramarī cārako vaidyaśāstram āyuṣmate smṛtaḥ // Rajni_26.2
abhayā cirbhiṭā bandhyā karkoṭī ca mṛgādanī /
pathyāyāṃ saṃpravakṣyante catasraśca bhiṣagvaraiḥ // Rajni_26.3

kuṣṭhe kunduruke nimbe rājake rājabhadrakaḥ /
kaṭake kācake lohe tilake gandhabhedakaḥ // Rajni_26.4
mīnākhyāyāṃ mahārāṣṭryāṃ kākamācyāṃ tataḥ param /
brahmamaṇḍūkikāyāṃ tu matsyākṣī ca pracakṣate // Rajni_26.5
naktañcaraḥ kauśike syādvalguje duṇḍubhe pure /
śiphājagandhākāravyau methikā cājamodikā // Rajni_26.6
pañcāsye markaṭe cāśve maṇḍūke ca hariḥ smṛtaḥ /
śyāmālaṅkā tripūṭāyāṃ sthūlailā vṛttamallikā // Rajni_26.7
lohaṃ ca lohaje kāṃsye kṛṣṇalohe tathāgurau /
kharjūryāṃ nārikele ca tāle vaṃśe durāruhā // Rajni_26.8
śuṇṭhīmaricapippalyāṃ kaṇāmūle ṣaḍūṣaṇam /
agnistvaruṣkare jāre nimbuke citrake tathā // Rajni_26.9
bhūtāṅkuśastvapāmārge sukumāraśca rājikā /
tvace cākṣabale caiva proktastatra bhiṣagvaraiḥ // Rajni_26.10
śamī haridrā vṛddhiśca lakṣmī syātpadmacāriṇī /
jambūkī somamatsyākṣī kroḍī brāhmī ca kīrttitā // Rajni_26.11
mārkave bhrāmare bhṛṅgastvace pakṣiviśeṣake /
rocanaṃ syāddāḍimake jambhe nimbe ca pūrake // Rajni_26.12
sitābje damane vyāghre rugbhede puṇḍarīkakaḥ /
jalajaṃ mauktike śaṅkhe loṇakṣāre lavaṃgake // Rajni_26.13
vandhyākarkoṭakī caiva bṛhatyanyā ca lakṣmaṇā /
sutadā putradāyāṃ tu catasraḥ parikīrtitāḥ // Rajni_26.14
uśīraṃ gṛñjanaṃ caiva madhupuṣpaṃ ca vañjulaḥ /
dīrghapattre ca ketakyāṃ kanyāyāṃ dīrghapattrikā // Rajni_26.15
vāsante rucake plakṣaḥ kaliṅge devasarṣapaḥ /
lāmajjake dīrghamūlaṃ yāse vellantare śaṭhe // Rajni_26.16
tathā syācchāliparṇyāṃ ca dīrghamūlā smṛtā budhaiḥ /
rāmāyāṃ trāyamāṇāyāṃ kanyāśokaś ca sātalā // Rajni_26.17
amṛtaṃ vedanakṣāre sudhāyāṃ ca tathā viṣe /
varāhaḥ śiśumāre ca vārāhyāṃ śūkare ghane // Rajni_26.18
vārāhe vañjule kāse nādeyī jalavetase /
śārado bakule rāṣṭryāṃ sārivākṛṣṇamudgayoḥ // Rajni_26.19
kubjake vārṣikāyāṃ ca phalinyāṃ yoṣiti priyā /
kāśmīraṃ kuṅkume deśe pauṣkare mṛganābhije // Rajni_26.20
kesaro bakule hemni kiñjalke ca kasīsake /
jambīraḥ syānmaruvake gucche cārjunayugmake // Rajni_26.21
vasuke vasurājārkakṛṣṇāgurupunarnavāḥ /
japānṛkandānyakṣudrāmucukundeṣu lakṣmaṇā // Rajni_26.22
harṣaṇe sārase kāmī cakre pārāvate tathā /
mūṣake kukkuṭe krauḍyāṃ vṛścike ca bahuprajaḥ // Rajni_26.23

ajaśṛṅgī ca mañjiṣṭhāyuktā karkaṭaśṛṅgikā /
prativiṣāsamāyuktā śṛṅgyāṃ caiva praśasyate // Rajni_26.24
surase tulasī brāhmī nirguṇḍī kaṇagugguluḥ /
cīnāyāṃ kārabalyāṃ ca vacāyāṃ lavaṇe paṭuḥ // Rajni_26.25
pāṭalyāṃ śyāmakiṇihī tāmravallī tathāparam /
jīvantikā tāmrapuṣpī kathitāḥ śāstrakovidaiḥ // Rajni_26.26
hiṅgule kuṅkume raktamasre coktaṃ ca padmake /
dugdhī goḍur bhūpalāśe kākolyāṃ dugdhaphenake // Rajni_26.27
musalī svarṇulī caiva kaṇṭakārīndravāruṇau /
ākhyātā hemapuṣpyāṃ ca nānārthajñaviśāradaiḥ // Rajni_26.28
niśāyāṃ caiva nīlinyāṃ haridrāyām alaktake /
rajanīti samākhyātā āyurvedeṣu dhīmatā // Rajni_26.29
Rājanighaṇṭu, Ekārthādivarga, Pañcārthāḥ
ajamodājagandhā ca śikhaṇḍī kokilākṣakaḥ /
apāmārgastu pañcaite mayūra iti śabditāḥ // Rajni_27.1
kadalī śālmalī mocā nīlī śobhāñjanaṃ tathā /
pañcasveteṣu mocākhyāṃ prayuñjanti bhiṣagvarāḥ // Rajni_27.2
surabhiḥ śallakī vokaṃ kadambaścampakaḥ surā /
yayo darbho haridrā ca pavitre hijjalas tilaḥ // Rajni_27.3
yamānī jīrakaścaiva modābjā raktacitrakaḥ /
nimbuśceti ca pañcaivaṃ dīpyakāḥ samudāhṛtāḥ // Rajni_27.4
kapikacchūḥ kovidāraḥ pannagaḥ kṛtamālakaḥ /
tathā chinnaruhā ceti kuṇḍalīpañcakaṃ smṛtam // Rajni_27.5
śalāṭur agnimanthaś ca kṣudrāgnimathanaṃ tathā /
kāśmīrī śiṃśapā caiva śrīparṇī pañcadhā smṛtā // Rajni_27.6
mahāsamaṅgā vandākā jatukā cāmṛtasravā /
mahāmedā ca pañcaitā jñeyā vṛkṣaruhā budhaiḥ // Rajni_27.7
goviśeṣe mṛgādanyāṃ śiṃśapāreṇukāhvayoḥ /
rītyantare ca vibudhaiḥ kapilā pañcasu smṛtā // Rajni_27.8
kāyasthāyāṃ ca kākolyau pathyailā bahumañjarī /
vyālastu citrakavyāghrasiṃhaduṣṭadvipādiṣu // Rajni_27.9
vṛntāke cānyavāruṇyāṃ kṣudrāyāṃ cirbhiṭāhvaye /
liṅginyāṃ ceti pañcasu jñeyā citraphalā budhaiḥ // Rajni_27.10
barbaro hiṅgule bāle bhāraṅgyāṃ haricandane /
asite cārjake caiva kathitaḥ śāstrakovidaiḥ // Rajni_27.11
yamānyām ajamodāyāṃ vacāyāṃ dīpyake tathā /
araktalaśune caiva hy ugragandhā tu pañcasu // Rajni_27.12
mahābalāyāṃ samproktā sahadevī tu nīlinī /
vatsādanī devasahā pippalī pañcasu smṛtā // Rajni_27.13
jyotiṣmatyāṃ kākatuṇḍyāṃ kākamācyāṃ tathaiva ca /

vāyasī kākajaṅghāyāṃ kākyāṃ caiva tu pañcadhā // Rajni_27.14
liṅginī svarṇajīvantī raudrī syānnākulī tathā /
bandhyākarkoṭakī caiva īśvaryāṃ sampracakṣate // Rajni_27.15
vasantadūtyāṃ gaṇikārikāmravāsantikāpāṭalakokilāś ca /
vatsādanī vākucikā guḍūcī saumā samaṇḍūkikasomavallyām // Rajni_27.16
cakrī nakhāntare koke dadrughne tiniśe khare /
sindhuje tilake dhātryāṃ pārade ṭaṅkaṇe śivam // Rajni_27.17
jātī surīrī kaṭutumbinī ca chuchundarī reṇurasājaputrī /
svarṇe'pyatho guggulukesarākhuśaṭheṣu dhīrāḥ kanakaṃ vadanti // Rajni_27.18
Rājanighaṇṭu, Ekārthādivarga, Ṣaḍarthāḥ
bṛhadbalā varī tālī kaṭukātiviṣā tathā /
kākolī caiva ṣaḍvargaṃ vīrāyāṃ ca pracakṣate // Rajni_28.1
sātalā kṣīrakākolī vibhāṇḍī cājaśṛṅgikā /
kuñjaro darduraś caiva ṣaḍviṣāṇīti kīrtitā // Rajni_28.2
nīladūrvā niśāhvaśca rocanā ca harītakī /
bahupuṣpī bhiṣagvaryaiḥ śivāyāṃ ṣaḍamī smṛtāḥ // Rajni_28.3
nimbakharjūritālīsaṃ maricaṃ vṛttamūlakam /
palāṇḍuśceti ṣaḍamī nimbasaṃjñāḥ prakīrtitāḥ // Rajni_28.4
mūrvā spṛkkā sahadevā devadroṇī ca kesaram /
ādityabhaktāḥ ṣaḍiti devīsaṃjñāḥ prakīrtitāḥ // Rajni_28.5
brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyo dantaḥ sarpaḥ khagastathā /
dvijadvijanmaśabdābhyām īritāḥ sūribhiḥ sadā // Rajni_28.6
gavādanī caiva dūrvā gaṇḍadūrvā ca hastinī /
pratīcī madirā ceti vāruṇyāṃ ṣaṭ susanmatāḥ // Rajni_28.7
hapuṣā pītanirguṇḍī viṣṇukrāntā jayantikā /
śitādrikarṇīśaṅkhinyau ṣaḍetā aparājitāḥ // Rajni_28.8
kumārī ca varāhī ca vandhyākarkoṭakī mṛduḥ /
sthūlailā sthalaparṇī ca ṣaṭkanyāśca kumārikāḥ // Rajni_28.9
bījadrume gaje caiva sīsake nāgakesare /
viṣe ca pannage caiva ṣaṭsūkto nāga ityapi // Rajni_28.10
sūkṣmailā ca mahārāṣṭrī matsyākṣī kākamācikā /
gaṇḍadūrvā ca gaṇḍūkī matsyādanyāṃ ṣaḍīritāḥ // Rajni_28.11
māṇe kaliṅge kośāmre śalye kāke ca dhūrtake /
madanaśca samākhyātaḥ ṣaḍamī samudāhṛtāḥ // Rajni_28.12
doḍī guḍūcī medā ca kākolī hariṇī tathā /
jīvantī caiva ṣaṭ proktā jīvantyāṃ ca bhiṣagvaraiḥ // Rajni_28.13
dhūmrāṭabhṛṅgyoḥ khalu māṃsale ca plakṣe śirīṣe kuṭaje kuliṅgaḥ /
drākṣā ca dūrvā jaraṇā kaṇā ca kṛṣṇābhidhā vākucikā kaṭuśca // Rajni_28.14
Rājanighaṇṭu, Ekārthādivarga, Saptārthāḥ
bhadrāyāṃ tu balā nīlī dantī kāśmarī sārivā /