Pramāṇavārttikaṭīkā · Chapter 25

/ ..ṃ .. ditam iti .. .. pariṇāmena sa .. .. + .. .c. danayā gavādīnāṃ bhedā .. gavādiśabdaiś codanayā tadety arthaḥ / kriyārthinaḥ pravṛttikāle prāptum anabhipretatvāt* dravyādisāmānyasyeti vibhaktivipariṇāmena saṃbandhaḥ / satyaṃ gavādayo viśeṣāś codyante 'rthakriyārthibhis te tu bhedā dravya
v1 /// .. .. .. ity ata āha / gavādisamāveśād iti / avyatirekavādinaḥ sāṃkhyasya gavādiṣu bhedeṣu sāmānyatāṃ samāveśāt tādātmyenānupraveśād gavādisvabhāvatvād iti yāvat* / bhedasvabhāvatvaṃ sāmānyānām iṣṭam eveti ced ity āha tadātmabhūtānāṃ ceti / gavādisvabhāvānāṃ sāmānyānāṃ / gavādiva .. .. /

/ .. .. mānya .. śeṣa rūpatvād eveti + vat* / tataś ca viśeṣa eva codyate tad evāha tam evetyādi / tam eva cānanyasādhāraṇaṃ bhāvam ayam arthakriyārthī puruṣo bhedābhedaprakāraiḥ paryanuyuṃkute / anyāpohavādinā 'pi vyāvṛttilakṣaṇo dravyatvādyabhedaḥ svalakṣaṇād iṣṭas tato 'tyantabhedo viśeṣāṇāṃ viruddha /

/ .. .. vyatvādyabhedo 'sya .. syābādhaka eva tasya kalpitatvāt* tasmāt pāramārthiko bhedaḥ svalakṣaṇānām upakalpitam ekatvam anena ca prakāreṇa bhedābhedāv iṣṭāv asmābhis tad eva darśayann āha / sarvatretyādi / sāmānyasya ca vyāvṛttilakṣaṇasyābhyupagamād iti saṃbandhaḥ / na vyāvṛttirūpeṇa sāmānye /

/ uktam iti sāmānyād avyatirekād bhedānām aikyaṃ bhedavad eva vā / sāmānyasyāpy anekatvam ity uktaṃ prāṅ na sāmānyam aṅgīkṛtya bhedānām aikyam ucyate / kiṃtu yo 'sau viśeṣas tenaivābheda ity āha / svātmanaivetyādi / svenaiva viśeṣarūpeṇa gavāśvādīnām abhede tad. .. dravyaṃ ni /