પ્રમાણવાર્ત્તિકટીકા · અધ્યાય 25

। ..ં .. દિતમ્ ઇતિ .. .. પરિણામેન સ .. .. + .. .ચ્. દનયા ગવાદીનાં ભેદા .. ગવાદિશબ્દૈશ્ ચોદનયા તદેત્ય્ અર્થઃ । ક્રિયાર્થિનઃ પ્રવૃત્તિકાલે પ્રાપ્તુમ્ અનભિપ્રેતત્વાત્* દ્રવ્યાદિસામાન્યસ્યેતિ વિભક્તિવિપરિણામેન સંબન્ધઃ । સત્યં ગવાદયો વિશેષાશ્ ચોદ્યન્તે ઽર્થક્રિયાર્થિભિસ્ તે તુ ભેદા દ્રવ્ય
વ્1 ॥। .. .. .. ઇત્ય્ અત આહ । ગવાદિસમાવેશાદ્ ઇતિ । અવ્યતિરેકવાદિનઃ સાંખ્યસ્ય ગવાદિષુ ભેદેષુ સામાન્યતાં સમાવેશાત્ તાદાત્મ્યેનાનુપ્રવેશાદ્ ગવાદિસ્વભાવત્વાદ્ ઇતિ યાવત્* । ભેદસ્વભાવત્વં સામાન્યાનામ્ ઇષ્ટમ્ એવેતિ ચેદ્ ઇત્ય્ આહ તદાત્મભૂતાનાં ચેતિ । ગવાદિસ્વભાવાનાં સામાન્યાનાં । ગવાદિવ .. .. ।

। .. .. માન્ય .. શેષ રૂપત્વાદ્ એવેતિ + વત્* । તતશ્ ચ વિશેષ એવ ચોદ્યતે તદ્ એવાહ તમ્ એવેત્યાદિ । તમ્ એવ ચાનન્યસાધારણં ભાવમ્ અયમ્ અર્થક્રિયાર્થી પુરુષો ભેદાભેદપ્રકારૈઃ પર્યનુયુંકુતે । અન્યાપોહવાદિના ઽપિ વ્યાવૃત્તિલક્ષણો દ્રવ્યત્વાદ્યભેદઃ સ્વલક્ષણાદ્ ઇષ્ટસ્ તતો ઽત્યન્તભેદો વિશેષાણાં વિરુદ્ધ ।

। .. .. વ્યત્વાદ્યભેદો ઽસ્ય .. સ્યાબાધક એવ તસ્ય કલ્પિતત્વાત્* તસ્માત્ પારમાર્થિકો ભેદઃ સ્વલક્ષણાનામ્ ઉપકલ્પિતમ્ એકત્વમ્ અનેન ચ પ્રકારેણ ભેદાભેદાવ્ ઇષ્ટાવ્ અસ્માભિસ્ તદ્ એવ દર્શયન્ન્ આહ । સર્વત્રેત્યાદિ । સામાન્યસ્ય ચ વ્યાવૃત્તિલક્ષણસ્યાભ્યુપગમાદ્ ઇતિ સંબન્ધઃ । ન વ્યાવૃત્તિરૂપેણ સામાન્યે ।

। ઉક્તમ્ ઇતિ સામાન્યાદ્ અવ્યતિરેકાદ્ ભેદાનામ્ ઐક્યં ભેદવદ્ એવ વા । સામાન્યસ્યાપ્ય્ અનેકત્વમ્ ઇત્ય્ ઉક્તં પ્રાઙ્ ન સામાન્યમ્ અઙ્ગીકૃત્ય ભેદાનામ્ ઐક્યમ્ ઉચ્યતે । કિંતુ યો ઽસૌ વિશેષસ્ તેનૈવાભેદ ઇત્ય્ આહ । સ્વાત્મનૈવેત્યાદિ । સ્વેનૈવ વિશેષરૂપેણ ગવાશ્વાદીનામ્ અભેદે તદ્. .. દ્રવ્યં નિ ।