Pramāṇavārttikaṭīkā · Chapter 10

/ .. .. .. prāg eva sāmānyagrahaṇam iṣṭaṃ taddvāreṇa tu vyaktes tato vyaṃjikāyā vyakter grahaṇam antareṇāpi vyaṅgyābhimatasya sāmānyasya pratipattir iṣṭeti viparyayaḥ yo 'pi hītyādinā vyācaṣṭe / svāśrayo yatra samavetaṃ sāmānyaṃ tasya jāter grāhakam indriyaṃ tayoḥ saṃyogas tadapekṣā pratītir yasya sāmānyasya tattathoktaṃ / śabdaśrotrendriya .. ///
5 .. saṃyogagrahaṇaṃ saṃbandhopalakṣaṇārthaṃ draṣṭavyaṃ / āśrayaśūnyāḥ pradeśā vijātīyavyaktyadhyāsitā vyaktiśūnyāś ca tatra na dṛśyate / yathoktasaṃyogābhāvāt* / tasyāpy evaṃvādinaḥ kvacid vyaktidarśane saty asty evāśrayeṇendriyasaṃyogo jāteḥ sarvatra sthitāyā upakāraka iti / tat āśrayendriyasaṃyogād dhetos taddarśī kvacid vyaktibheda jātidarśī yathā .. ///
v1 /// .ikā vyaktis tatraiva jāteḥ svarūpaṃ dṛśyaṃ nānyatreti ced āha / na hītyādi tasyā iti / jāteḥ kvacid vyaktau dṛśyamānāyāṃ tadīyam iti sāmānyasaṃbandhi ekasya dṛṣṭādṛṣṭatvanirodhāt* / evaṃ tāvad vyakter vyaṃjikātvam abhyupagamya caśabdopātto 'rtho vyākhyātaḥ / adhunā na ca sā vyaktyapekṣiṇītyādi vyākhyātum āha / vyaktivyaṃgyatvād ityādi /

/ .. .. .. .. .. ṣṭādṛṣṭaṃ rūpam astīty ato 'pūrvapakṣa evāyaṃ kevalaṃ doṣāntarābhidhānārthaṃ / gajanimīlanaṃ kṛtvopanyastaḥ / tathābhūtasyeti nyāyyasya tatreti jātitadvator nyāyyam* vyaṅgyavyaṃjikabhāvasyetyādinā prāha / svarūpaśūnye deśe pradīpādirahite deśe / svavyaṅgyaṃ ghaṭādikaṃ / naivaṃ yathoktena nyāyena vyaktir vyaṃjikā /