પૌષ્કરસંહિતા · અધ્યાય 27

અથ સપ્તવિંશો ઽધ્યાયઃ
શ્રીભગવાનુવાચ ---
એવં કૃત્વા યથાશાસ્ત્રં દિવ્યમબ્જજ વૈ પુરા ।
પિત્ર્યં તદનુ વૈ કુર્યાત્ વિધિદૃષ્ટેન કર્મણા

પૌષ્કરૌવાચ---
જ્ઞાતુમ્ ઇચ્છામિ ભગવાન્ ત્વચ્છાસનસ્થિતૈઃ ।
સમુદ્દિશ્ય પિતૃશ્રાદ્ધં કાર્યમ્ આચાર્યપૂર્વકૈઃ

કેષાં કેષાં ચ તત્ કાર્યં કસ્ય કસ્ય ચ કીદૃશમ્ ।
વિદધાતિ પઞ્ચ પઞ્ચૈવ (?કથંચૈવ)સમ્યઙ્નિર્વર્તિતં હિ યત્

શ્રી ભગવાનુવાચ ---
કર્તવ્યત્વેન વૈ કુર્યાત્ કર્મસન્યાસિનાં સદા ।
નિર્વાણદીક્ષિતાનાં ચ ભક્તાનામ્ અપિ ચાબ્જજ

અનિર્દિષ્ટક્રમાણાં ચ ચતુર્થાશ્રમિણાં તુ વૈ ।
ભગવદ્ પદલિપ્સૂનાં જ્ઞાનિનાં ચ તથૈવ હિ

પ્રીતયે મન્યસિદ્ધાનાં સાધકાનાં તુ પૌષ્કર ।
શુભજન્માપ્તયે શશ્વન્મન્યસામુખ્યસિદ્ધયે

કાર્યં તત્પુત્રકાણાં તુ કૃપયા દેશિકાદિકૈઃ ।
કુર્યાદ્ વૈ સમયજ્ઞાનાં નિત્યં સદ્ધર્મવૃદ્ધયે

ભૂયઃ સુજન્મલાભાય સદ્વિધાધિગમાય ચ ।
બાન્ધવાનામાતો ઽન્યેષાં ભક્તાનામ્ એવમ્ એવ હિ

સદ્યો દુષ્કૃતશાન્ત્યર્થં કૃપયા નિત્યમ્ આચરેત્ ।
કર્તાના (?વા)કર્મસંન્યાસી પરિવૃદ્ધો વ્રતાશ્રયી

ન નિવાણપદંનીતો દીક્ષાયાં ભોગલાલસ ।
તીવ્રભાવં વિના યસ્તુ ન સિદ્ધો મન્યસેવનાત્

નિઃ સન્તાનો ઽપિ વૈ મન્ત્રી ન યાતિ સિદ્ધિગોચરમ્ ।
નૂનમ્ એતત્ દ્વિજશ્રેષ્ઠ સન્માર્ગસ્યૈઃ ક્રિયાપરૈઃ

સત્કર્તવ્યપ્રકારેણ ત્વનુગ્રાહયાઃ સદૈવ હિ ।
સમાસાદ્યાત્ર સંયાતિ યથા દિવ્યં પરં પદમ્

આતસ્તુઃ (?અતસ્તુ) દીક્ષિતાનાં ચ સર્વેષાં સા મયાજિનામ્ ।
અવક્તવ્યં ચ વક્તવ્યં એતત્ નિર્વર્તનાય ચ

શ્રાદ્ધકાલે તુ વૈ મુક્તવા તૈર્ અપ્યન્યત્ર પદ્મજ ।
મન્ત્રમુદ્રાક્રિયા ધ્યાનમજ્ઞાનાદિક્રિયાં વિના

નાભ્યસ્તવ્યા ન યોક્તવ્યા ભક્તૈઃ સામયિકાદિભિઃ ।
સમાશ્રિત્ય નિમિત્તં વૈ દેશકાલાદિક્તં દ્વિજ

ક્રિયતે યત્ પિતૄણાં ચ ભવત્યનૃણવાન્ નરઃ ।
પ્રયાતિ તૃપ્તિમ્ અતુલાં તેન કર્મવશાદ્ અપિ

આગતે ગતિમ્ આયાન્તિ શ્રાદ્ધાદ્ આહ્લાદસંયુતામ્ ।
સકૃદ્વૈકં તુ બહુધા કાલમાદેહલક્ષણમ્

યુક્તં તિથિગણેન એવ વાત્સરીયેણ પૌષ્કાર ।
ક્ષેત્રાપ્તિપૂર્વેણાન્નેન સન્નિમિત્તગણેન તુ

સંસારદુઃખશાન્ત્યર્થં દુષ્કૃતક્ષપણાય ચ ।
....

વ્યક્તે ચ ઇન્દ્રિયચક્રસ્ય દુઃખજં દુષ્કૃતં હિ યત્ ।
સવે (?યદ્ ) દ્યનન્તકલ્પં ચ કર્માત્મા યે?(?સં ) યતો ઽબ્જજી

અતો ભૂતમયં દેહં સમન્તરમ્ અસ્ય વૈ ।
દુઃખોપલમ્ભનં કલ્પં યસ્માત્ કમલસંભવ

દુઃખેન શામ્યતે દુઃખ સન્યસ્કન્ધગતે (?દુઃખમન્યસ્કન્ધગતં ) યથા ।
સ્કન્ધાદ્ગુરુતરં ભારં નૃણાં દુષ્કૃતકારિણામ્

નિદ્રક્રાન્તસ્વપિણ્ડાત્ વૈ યથા નિર્ગત્ય પૌષ્કર ।
વાસનાદેહમ્ આશ્રિત્ય નાનાચેષ્ટાં કરોતિ ચ

ભૂતપિણ્ડં વિના તાસાં ન શાન્તિમ્ અનુવિન્દતિ ।
એવમ્ અન્નાશ્રિતં પૂર્વં પ્રાણમ્ ઇન્દ્રિયસંગ્રહમ્

વ્યક્તિકૃતં ન વૈ દેવ (?હં )દેહભાવેન દેહિનામ્ ।
તાવત્ કર્મક્ષયં તેષાં કથમેતિ મહામતે

અન્તસ્તદ્ ઉપચારાર્થં જ્ઞાનપૂર્વેણ કર્મણા ।
સંપાદ્ય યદ્વશાત્ શીઘ્રમ્ અનન્તં સુખમેધતે

સામાન્યં વૈષ્ણવાનાં ચ ગુર્વાદીનાં વિશેષતઃ ।
સાધારઃ સંપ્રધાનાખ્યઃ સાંપ્રતં વિધિઃ ઉચ્યતે

નિમન્ત્રિતં વા સંપ્રાપ્તં નિત્યમ્ અઙ્ગીકૃતં ત્વથ ।
દ્વિજેન્દ્રં પઞ્જકાલજ્ઞં ષટ્કર્મનિરતં તુ વા

સ્નાનાદિના પુરા કૃત્વા પ્રયતઃ સંવિશેત્ પુનઃ ।
સ્વયમ્ અર્ધ્યામ્બુના વિપ્ર પવિત્રીકૃત્ય પાણિના

સન્તાય કુસુમાસ્ત્રેણ મન્ત્રારશ્ચાધિષ્ઠિતેન ચ ।
સમુદ્ધરન્ નેત્રમન્ત્રં મન્ત્રાર્થાધિષ્ઠિતેન ચ

સમુચ્ચરન્ નેત્રમન્ત્રમ્ અવલોક્ય અથ કદ્વિતિ (?વાસ્ત્વિતિ ) ।
નિવેશ્ય ભગવત્યગ્રે (?તો ઽગ્રે ) પ્રણવાધિષ્ઠિતાસને

પૂજિતે વિતતે પૂતે સંમુખં વોત્તરાનનમ્ ।
ઉદક્દિગ્ક્ષમાણં ચ વિનિવેશ્ય તથા ચ તત્

યથા મન્ત્રેશદિગ્રશ્મિપ્રસરેણ અભિવિધ્યતે ।
મન્ત્રેણ આરાધ્ય તં ધ્યાત્વા બ્રૂયાત્ સંયતા (?ત ) વાગ્ભવ

સમાધાય જગન્નાથ્ર હૃત્પદ્મગગનેર્ઽકવત્ ।
સપ્તાત્રસ્યાથ પાત્રાણાં પાત્રાભ્યાં વાબ્જસંભવ

એવં કૃત્વા પ્રતિષ્ઠાનં પ્રાગ્ યત્નેનાત્ર કર્મણિ ।
સમુદ્દિશ્ય પિતૄન્ દદ્યાત્ દાનમ (?મા )ન્તરવેદિકમ્

નિવેશિતં દ્વિજેન્દ્રં યદ્ વૃત્તિસ્થમ્ અપિ મન્ત્રરાટ્ ।
અન્તર્વેદી તુ સા જ્ઞેયા ત્વાભ્યામ્ અભ્યન્તરં હિ તત્

સંપ્રદાનં પિતૄણાં યત્ કુર્યાત્ સત્પાત્રપિણ્ડકમ્ ।
તદ્ દિવ્યમ્ અમલં યસ્માત્ ચૈતન્યમ્ અવલંબ્યતે

તત્કાલં સંવિભજ્યાશ્ચ (?થ ) તિષ્ઠન્તિ કમલોદ્ભવ ।
પ્રદાતૃસઙ્કલ્પવશાત્ દત્તં પુષ્કરસંભવ

એકસ્ય વા બહૂનાં વા પ્રદદ્યાદ્ આસનોપરિ ।
પુનરેવાસનં દાભમિગ્રન્થિ બહુભિઃ કુશૈઃ

વિભોઃ યજ્ઞાઙ્ગદેહસ્ય લોમાનિ તુ કુશાઃ સ્મૃતાઃ ।
તા એવ નાયઃ સર્વા તસ્ય ભૂતશરીરગાઃ

રશ્મયો ભૂતદેહે તુ ચિન્મૂર્તેઃ શક્તયો ઽખિલાઃ ।
અત એવ હિ વિપ્રેન્દ્ર પિતૄણાં તુ કુશાસનમ્

શ્રાદ્ધકાલે તુ વિહિતમ્ આહૂતાનાં તદૂર્ધ્વતઃ ।
યત્ કિંચિદ્ દીયતે ભક્તયા બ્રહ્મભૂતં તુ તદ્ભવેત્

પુરા વૈ હેતુનાનેન નૃણામ્ અવિદિતાત્મનામ્ ।
કર્મવ્યત્ર કુશાજાલં વિહિતં કમલોદ્ભવ

યેષાં સર્વગતં બ્રહ્મન્ મન્ત્રરૂપીશ્વરો ઽચ્યુતઃ ।
ભાવસ્થતત્વતસ્તાભિસ્તેષાં વૈ ન પ્રયોજનમ્

અથાશ્ચપરિજપ્તેન ભૂતિનાવાત્મશઙ્કુના ।
મસૃણેનાશ્મચૂર્ણેન પરિઘાસુ યથાથવા

બહિસ્તદાસને કાર્યા ત્વગ્રે દૈર્ઘ્યાચ્છમાધિકા ।
વૈપુલ્યાચ્છમમાનં તુ પ્રાગ્વત્ પાવનતાં નયેત્

ન્યસેત્ તત્રાપ્યભગ્નાગ્રાન્ ઉદઙ્મૂલાન્ કુશાન્ દ્વિજ ।
યસ્માદ્ દિવ્યમ્ ઉદગ્ભાગં પિત્ર્યં દક્ષિણસંજ્ઞકમ્

સ્વકેનામૃતવીર્યેણ નિત્યં સંવર્ધયન્તિ ચ ।
દર્ભમાર્ગચ્છતેનૈવ પિતૄણાં તે ઽમરાન્ દ્વિજ

વસત્યન્તઃ પિતૃગણો ભાગમાશ્રિત્ય દક્ષિણમ્ ।
ચિત્કલાંશસ્વરૂપેણ નૃણામેવં હિ ચોત્તરે

કૃતાસ્પદામલા નિત્યા ત્વમૃતાખ્યાક્ષયા કલા ।
અત એવં હિ યત્કિઞ્ચિદ્ આબ્રહ્મવિદિતૈઃ દ્વિજ

પ્રદીયતે પિતૄણાં ચ તત્ સત્યેન તુ પાણિના ।
યે ઽધિકૃત્ય જગદ્યોનિં મન્ત્રાત્માનમજં હરિમ્

પ્રયચ્છન્તિ પિતૄણાં ચ તોયતર્પણપૂર્વકમ્ ।
તેષાં તદાશ્રયત્વા યદુક્તં નાનકારણમ્

કર્તવ્યસ્ય ચ પારમ્યં પ્રકૃતસ્ય મહામતે ।
સ્ફુરત્યન્તર્ગતં યેષાં મન્ત્રારાધનપૂર્વકમ્

તત્ સ્વોત્તરવશાદ્યેષાં મન્ત્રસાંમુખ્યદિગ્વશાત્ ।
ચેતસા નિર્વિકલ્પેન કૃતં ભવતિ ચાક્ષયમ્

કિન્તુ પુષ્કરસમ્ભૂત દુર્લભા ભુવિ ચેતનાઃ ।
ઇતિ ચેતસિ વૈ યેષાં નિશ્ચયીકૃત્ય વર્તતે

સત્યતામુપનીયે (?તે )ત્વેવન્યસ્યે કુશાચયે ।
તિલાંસ્તથાશ્ચજપ્તાશ્ચ તદૂર્ધ્વે વિકિરેત્ પુનઃ

કુરુવિન્દસ્તુ દર્ભાગ્રૈર્યસ્માદેતદ્ દ્વયં દ્વિજ ।
સર્વસ્ય ભોગજાલસ્ય જનકં ભુવનત્રયે

વિશેષાત્ પિતૃદેવસ્ય શ્રદ્ધાપૂતસ્ય વસ્તુનઃ ।
અગ્નીષોમસ્વરૂપેણ શાન્ત્યાત્મા ભગવાન સ્વયમ્

વ્યક્તઃ કર્માત્મક ( ત ) ત્વાનાં મૂર્તિત્વેનાત્મસિદ્ધયે ।
સ પિત્ર્યસ્ય ચ દિવ્યસ્ય વ્યાપારસ્યાતિવદ્ધયે

તત્તેજસ્તિલભાવેન હ્લાદો વર્તત્યપાત્મના ।
અત એવાપ્રબુદ્ધાનાં પ્રબુદ્ધાનામપિ દ્વિજ

તિલોદકેન ભાવં તુ ગચ્છતઃ શ્રાદ્ધકર્મણિ ।
શ્રાદ્ધસ્ય ચ પરા રક્ષા તે દ્વે નિત્યમમાર્ન્ત્રણામ્

તત્સ્વરૂપવિદાં ચૈ વ વિશેષો મન્ત્રવેદિનામ્ ।
ન્યસ્ત્ર સ્ત્રાણ્યભિજપ્રાનિ તત્ર પાત્રાણિ વિન્યસેત્

તત્રાદ્યં ચકવૃત્તાનિ હેમાદ્યુત્થાનિ ( ?ન્ય ) સંભવે ।
પાલાશકદલીપત્રતમાલચ્છદનાન્યથ

પુરાન્ય સ્ત્રામ્બુશદ્ધાનિ શુભપર્ણમયાનિ ચ ।
પાદયોરપિ પાદ્યાર્થં કં ક્ષિપેદ્ દક્ષિણાદિતઃ

આમૂર્ધમ્ અર્ચયેત્ પશ્ચાદ્ અર્ધ્યપુષ્પાનુલેપનૈઃ ।
વસ્ત્રસ્ત્રગ્ધૂપદીપૈઃ તુ દધ્યન્નં ફલવાદિણા

સતામ્બૂલેન વિત્તેન યથાશક્તિ મહામતે ।
સમુદ્દિશ્ય પિતૄન્ સર્વાન્ સનાભીયાન્ યથાક્રમમ્

શબ્દભાવસ્વરૂપાસ્તુ જ્ઞવૃત્તિસ્થાનવિગ્રહાન્ ।
બહુત્વે સતિ વિપ્રાણાં પિતૃણામેવમાચરેત્

યત્ર દ્વિજદ્વયં વિપ્ર પિત્રર્થં વિનિવેશિતમ્ ।
એકાસ્મિન્ સ્વપિતૃણાં તુ તદા કાર્યશ્ચ સન્નિધિઃ

દ્વિતીયે જનનીયાનાં તથઽન્યેષાં તુ સંસ્થિતિમ્ ।
સર્વેષામેકપ્રાપ્તં તુ તૃપ્રયે યદિ યોજિતમ્

ઓમાદ્યમસ્મચ્છબ્દં તુ પિતૃભ્યસ્તદનન્તરમ્ ।
ઇદમ્ અર્ધ્યમ્ ઇદં પાદ્યં તદન્તે સંસ્મરેત્ સ્વધામ્

સર્વાસ્મિન્ ઉપચારાન્તે વં વા સંસ્મરન્ નરમ્ ।
નમઃ સ્વધાથવા બ્રૂયાન્નમોન્તાં ત્વથવા સ્વથવા સ્વધામ્

એવમેવ હિ યઃ કુર્યાત્ કર્તવ્યત્વેન પૌષ્કર ।
તુલ્યાનાં ચ સ્વકુલ્યાનાં નમસ્તત્ર ચ કેવલમ્

સત્યુક્તે વ્યત્યયે નિત્યં વિહિતં ચ સ્વધા દ્વિજ ।
સ્વયમેવ હિ સન્યાસી દદાતિ ચ ફલાર્થિનામ્

કાર્યસ્તેન નમસ્કારઃ સ્વધાન્તે નિત્યમેવ હિ ।
દદાતિ ફલકામસ્તુ યો નિત્યફલમાર્થિનામ્

સ્વધાકારાવસાને તુ હિતં તસ્ય સદા નમઃ ।
એવમ્ ઇચ્છવશેનૈ વ સંવિભજ્ય પિતૄન્ દ્વિજ

પૃષ્ટ્વા પાત્રમુખેનૈવ સતૃપ્તિં ચ પુનઃ પુનઃ ।
તતો ઽમ્ભશ્ચુલકં પાણૌ હ્રન્મન્ત્રેણામૃતોપમમ્

દદ્યાત્ પૂર્ણેન્દુતુલ્યં તદ્ધ્યાતવ્યં તત્કલાઃ પઢન્ ।
સાનુસ્વારમ્ અકારાદ્યૈર્ભિન્નં ષોડશભિઃ સ્વરૈઃ

ત્વઙ્કારનનિનિષ્ટં ચ તત્ર પ્રાકસ્થઃ સતારકમ્ ।
ઇત્યુક્તં સકલસ્યેન્દોર વાચકં મન્ત્રમબ્જજ

પાણિપ્રક્ષકનાત્ પૂર્વં પાતવ્યં તેન પૂર્વવત્ ।
યેનામૃતપુરાન્તસ્થમ્ અન્નવીર્યમ્ અનશ્વરમ્

ભવત્યાપ્યાયકૃદ્ બ્રહ્મન્ પિતૃદેવગણસ્ય ચ ।
માષચૂણાદિના પાણિં પ્રક્ષાલ્યામણિબન્ધનાત્

સમાચમ્યોપસંહૃત્ય ઊચ્છિષ્ટં તુ યથાવિધિ ।
પવિત્રીકૃત્ય વસુધાં પાણૌ કૃત્વા તિલોદકમ્

પ્રીણનં ભગવત્યગ્રે સમુત્થાયાચરેત્ તતઃ ।
તવાસ્તુ ભગવન્ પૂર્વઃ પ્રીતઃ પિતૃગણસ્તથા

શારીરો દેવતાવ્યૂહ અ ( આ )પદા ( દ્યો )દ્યા વ્યવસ્થિતઃ ।
એવં સુવિતતે કુર્યાત્ કર્મત્વારાધનાલયે

સઙ્કટે પુનરઅન્યત્ર યાયાદભ્યર્ચ્ય મન્ત્રરાટ્ ।
સ્થાનં સંસ્કારસંશુધ્દં કૃત્વા પ્રાક્તાનાદિના

વ્યાપ્તિશક્તયારિતં ભૂતસ્તોયાધારગતં સ્મરેત્ ।
મન્યમર્ચનપૂર્વં તુ તદગ્ર સર્વમાચરેત્

પાત્રાઘ્રાણપરેણૈવ તત્પાત્રસ્થેન ભાવયેત્ ।
માધુયુક્તેન હવિષા દર્ભકાણ્ડૈસ્તિલૈઃ સહ

નિર્દેષં વહ્નિના કૃત્વા હૃદા દર્ભાગ્રકેણ તુ ।
ધ્યાત્વા ધામ દ્રુમાકારં જ્ઞસ્વભાવં મહત્ પ્રભમ્

દ્રવ્યદોષગણ કૃત્સ્નં નિર્દહન્તં સમન્તતઃ ।
દેવતાનાં પિતૄણાં યત્ તૃપ્તયે ઽન્નં મહામતે

તત્ સાધનં ચ વિહિતં સંસ્કૃતેન પુરાન્નિના ।
દ્વાભ્યાં દેશિકપૂર્વાભ્યામે તદ્ વિષયમ્ અબ્જજ

પ્રદાપનમતો ઽન્યેષાં તત્કાલં તસ્ય વૈ હિતમ્ ।
સદૈવ વિધિનાનેન તદર્થં શુભસિદ્ધયે

એકસ્યા શ્રયબીજસ્ય નાનાકર્મવશાત્ તુ વૈ ।
નાનાત્વં ભાવયેદ્ બુદ્ધયા પિતૃકર્મવ્યતઃ પુરા

તેનૈવ તર્પણીયં તત્ સ્વયંભૂતા તદાત્મના ।
મત્પ્રવાહવદન્તસ્થો ભાવયેદ્ અન્નપાત્રગૌ

અર્હણાગ્રહગર્ભૌ તુ દ્વૌ દર્ભૌ તાલસમ્મિતૌ ।
હ્રન્મન્ત્રમન્ત્રિતૌ કૃત્વા તાભ્યાં સહ સમુદ્ધરેત્

રસરૂપસ્વભાવં તત્ સ્થ ( સ્થૂ )લત્વેનાન્નતાં ગતમ્ ।
ચતુરઙ્ગુલમાત્રં તુ ગ્રાસં ગ્રાસં મહામતે

અગ્નીષોમાશ્રયસ્થસ્ય પૂર્વં પિતૃગણસ્ય ચ ।
પિતૄણાં બીજભૂતસ્ય જ્ઞસ્વભાવસ્ય તત્ત્વતઃ

દઘાત્ પિણ્ડદ્વયં ચૈ વ ત્વગ્નીષોમસમુદ્ભવમ્ ।
નાડીસ્વરૂપૌ તૌ દર્ભૌ પિણ્ડેન સહ તત્ર વૈ

લયં નીત્વા દ્વિતીયેન વ્યવહારધિયાં ( ?યા )તતઃ ।
પિતૄણાં કલ્પયેત્ તેન પિણ્ડાન્યન્યે ( ? ત્ને )ન સાંપ્રતમ્

ક્રમેણ પ્રાગદૃષ્ટાનાં હ્રદા સંજ્ઞાપદેન તુ ।
એવં દૃષ્ટસ્વરૂપં ચ જ્ઞાત્વા તેષાં સ્થિતિં સ્ફુરમ્

પ્રાગ્વત્ સ્વધાવસાનાઘૈર્મન્ત્રૈર્ ઓંકારપૂર્વકૈઃ ।
હ્રન્મન્ત્રાલઙ્કૃનૈર્વિપ્ર તદા સંજ્ઞાપદાન્વિતૈઃ

પિણ્ડં પ્રકલ્પયામીતિ તતઃ પૂર્વવદાચરેત્ ।
અઞ્જનાભ્યઞ્જનાદ્યૈસ્તુ હ્યુપચારૈઃ પ્રપૂજનમ્

ક્રમેણ તર્પણં કુર્યાત્ સતિલૈશ્ચા મ્ભસા તતઃ ।
શિરસા વનતે (? તૌ )કૃત્વા જાનુપાદૌ ક્ષિતૌ ગતૌ

પાણિયુગ્મે લાલારસ્થે એકચિન્તઃ પઢેદ્ ઇમમ્ ।
ઓં નમો વઃ પિતરો નમો વાઃ (? વૈ )પુરુષોત્તમ

નમો વિષ્ણુપદસ્થેભ્યઃ સ્વધા વઃ પિતરો નમઃ ।
હરયે પિતૃનાથાય હ્યગ્નીષોમાત્મને નમઃ

સત્સોમપાત્મને વિષ્ણો નમો બર્હિષદાત્મને ।
આસંસારાભિજનકા અગ્નિષ્વાત્તા અથાચ્યુત

પિતામહાઃ સોમપાસ્ત્વં ત્વમન્યે પ્રતિતામહાઃ ।
તુભ્યં નમો ભગવતે પિતૃમૂર્તે ઽન્યુતાય ચ

નારાયણાય હંસાય વિષ્ણો ત્રિપુરુષાત્મને ।
મુત્તવા ત્વામેવ ભગવન્ ન નમામિ અર્ચયામિ ચ

ન તર્પયામિ સર્વેશ નાન્યમ્ આવાહયામ્યહમ્ ।
સ્તુત્વા એવં હિ પિતૃવ્યૂહં ભક્તયા પરમયા પુનઃ

સંભવે સતિ સન્ધાનં પિણ્ડમૂર્તેઃ સમાચરેત્ ।
તદગ્રતોપવિષ્ટસ્ય ક્રમાત્ પિતૃગણસ્ય ચ

અનુસન્ધાય વૈ દ્વાભ્યામ્ એકસ્મિન્ વા દ્વિજોત્તમ ।
ઊષ્માગ્રાવસ્થિતં ધ્યાત્વા પિત્રયં પિતૃગણં ક્રમાત્

પ્રણવેન સ્વરૂપં તુ સમુત્થાય તતઃ સ્વયમ્ ।
મધ્યતિર્યક્સ્થિતૌ સ્થિત્વા હ્યદૂરં ના ન્યદૃક્સ્થિનૈઃ

ઉત્તરાભિમુખૈશ્ચ એવ દક્ષિણસ્યાથવા દ્વિજ ।
તદુત્તરાનનવશાદ્ હ્રન્મન્ત્રં હ્રદયાન્ ન્યસેત્

નમો ઽન્તં પ્રણવાદ્યં તુ મરુદમ્બરવિગ્રહમ્ ।
પિણ્ડાગ્રે હ્યુપવિષ્ટસ્ય પ્રાણશક્તિ ( ? ક્તેર )દ્વિજસ્ય વા

બહૂનાં વા પ્રયત્નેન સ્વાતન્ત્રાન્ નિર્ગતો બહિઃ ।
ધ્યાત્વા તયા સહ ક્ષિપ્રમેકીભૂતત્વમાગતમ્

આત્મશક્તૌ લયં નીત્વા યદિ હ્યૂષ્માખ્યલક્ષણા ।
કૃત્વૈવં પ્રાણસઙ્ઘં ચ પિતૄણાં વિપ્રવિગ્રહે

પ્રાગ્વદાસનસંરુદ્ધ ભોજયેત્ પૂર્વવત્ તતઃ ।
ઓં નમત્વમૃતાયાન્નમિદં વિષ્ણુપુરઃસરાઃ

દેવા નદ્યસ્તથા ગાવઃ સૂર્યઃ સોમો વનસ્પતિઃ ।
ઓં માધવો ઽથ ભગવાન્ મન્ત્રમૂર્તિમયો મહાન્

મધુભાવેન વો ઽન્યસ્મિન્ સ્થિત્વા તૃપ્તિં કરોતુ વૈ ।
અનુજ્ઝિતાસનં કુર્યાત્ પિતૄણાં પ્રીણનાય ચ

તસ્મિન્નેવાસ્મિ ( ?ન્ )ભૂભાગે વસ્ત્વા તત્પિણ્ડવિક્ષિતૌ ( ? વીક્ષિતે ) ।
સ્થિતિઃ સર્વં પિતૄણાં ચ સાંપ્રતં કમલાસન

યાવત્ પ્રાણવિમુક્તાનાં પિણ્ડાનાં નોપસંહૃતિઃ ।
સોચ્છિષ્ટાનાં કૃતા સમ્યક્ તદન્તે સંવ્રજન્તિ તે

સ્વસ્થાનામાશિષં દત્વા શ્રાદ્ધકર્તુર્ધિયા દ્વિજ ।
સામૃતં સોદકં સ્થાને સતિલં મન્ત્રતેજસા

વિવિક્તં વિવૃતં માર્ગં પુનરાગમનાય ચ ।
નારાયણાખ્યસન્મન્ત્રકર્મ બ્રહ્મજવીકૃતે

સ્વે સ્વોન્દ્રિયરથે કૃત્વા તૃપ્તા યાતાચ્યુતાસ્પદમ્ ।
પ્રાજાપત્યમિદં પ્રોક્તં સંપ્રદાયસમન્વિતમ્

સંપ્રદાનં પિતૄણાં ચ પૂર્વોક્તફલવર્ધનમ્ ।
સમાચરેત્ સદા વ્યૂહ્ય મન્ત્રાણાં મન્ત્રકર્મણા

નિત્યં બહુત્વે દ્વિત્વે વા પ્રયોગં કમલોદ્ભવ ।
યદ્યેતદપ્યનઙ્ગં ચ તદા વૈ પ્રતિકર્મણિ

હ્રદાદ્યઙ્ગાઙ્ગતો યોજ્યમઙ્ગિ પૂર્વવદબ્જજ ।
આરાધ્યાનામમુનેત્રાણામ્ ઓંઙ્કારઃ તત્ક્રિયાન્તરે

અસ્મિન્નર્થે વિકારસ્તુ ય ઉક્તો મન્ત્રપૂર્વકઃ ।
સમયઃ પુત્રકાદીનામન્યેષાં ભાવિતાત્મનામ્

ગુરોશ્ચ સાધકેન્દ્રસ્ય મન્ત્રો મમ મહામતે ।
પ્રદાને સ વિરુદ્ધશ્ચ ત્વતો ઽન્યસ્ત્વવિરુદ્ધકૃત્

સમયી પુત્રકાદીનાં વૈષ્ણવાનામપિ દ્વિજ ।
ચતુર્ણાં મૌગ્દલાન્તાનાં તથૈવાશ્રમિણા તુ વૈ

દીક્ષયા સંસ્કૃતાનાં ચ દીક્ષિતાનાં મહામુને ।
સામાન્યસ્ત્વથ સર્વત્ર સાઙ્ગઃ સિદ્ધઃ સુપૂજિતઃ

તેષાં યશ્ચોપદેષ્ટવ્યો મન્ત્રવ્યૂહો હિ તં શૃણુ ।
સદ્વાદશાક્ષરો મન્ત્રઃ કવચં બ્રહ્મણે નમઃ

એવં વિશ્વાત્મને નેત્રમસ્ત્રં ચ પરમાત્મને ।
એતે સપ્રણવાઃ સર્વે શૂદ્રાણાં યોગ્યતાવશાત્

સમ્યગ્વા દીક્ષિતાનાં ચ તેષાં વૈ પ્રણવોજ્ઝિતાઃ ।
વિહિતાચ ( ? શ્ચ )યથા સ્ત્રીણાં સદાચારવશાત્ તુ વૈ

અસમ્યક્ પ્રતિપન્નાનાં શૂદ્રાણાં તુ મહામતે ।
ન ખણ્ડયેત્ તુ મન્ત્રાણાં નમસ્કારો ભવેત્ પુનઃ

સજાતેર્દ્વાદશાર્ણસ્ય તદ્વદષ્ટાક્ષરસ્ય ચ ।
ષડક્ષરસ્ય વૈ પૂર્વં પ્રયોજ્યં પૂરણાર્થતઃ

યદા ત્વભિહિતો ઽષ્ટાર્ણે ત્વષ્ટાર્ણેન અવતારિતઃ ।
મુખ્યતા દ્વાદશાર્ણસ્ય મન્ત્રસ્ય વિહિતા તદા

ષડક્ષરસ્ય મુખ્યત્વં ભવેદુભાવવશાદ્ અપિ ।
યોજ્યસ્વષ્ટાક્ષરો મન્ત્રો નિત્યમેવ શિખાવધૌ

પ્રણવસ્ય ચ મુખ્યત્વં દ્વિષડષ્ટષડક્ષરાઃ ।
મન્ત્રા હૃદયપૂર્વાસ્તુ પરિજ્ઞેયાસ્તતઃ ક્રમાત્

મન્ત્રાણાં વર્મપૂર્વાણાં વાચ્યત્વં યદિ કલ્પ્યતે ।
તદાત્મતા ચ વિહિતા તત્સ્થાને પ્રણવસ્ય ચ

દેવો જિતંતામન્ત્રેણ ચિત્તસ્થઃ સન્નિધીકૃતઃ ।
યોક્તવ્યં તત્ર ચ અઙ્ગાનાં મન્ત્રષટ્કં યથા સ્થિતમ્

દ્વાદશાક્ષરપૂર્વં તુ તૃતીયં યત્ પ્રકીર્તિતમ્ ।
તૃતીયં બ્રહ્મપૂર્વં તુ ધર્માદીનાં હિ વાચકમ્

પ્રણવઃ સર્વમન્ત્રાણામિતશ્ચ આસનકર્મણિ ।
દ્વાદશાક્ષરપૂર્વાણાં મન્ત્રસામાન્યકર્મણામ્

દર્ભાતિલોદકાદીનાં દ્રવ્યાણાં પ્રતિકર્મણિ ।
જાયતે ચ વિસૃષ્ટાનામ્વુપશાન્તિશ્ચ તૈજસી

અત એવોપયુક્તાનાં ભોગાનાં કમલોદ્ભવ ।
વિરુદ્ધસંગ્રહો ભૂયસ્ત્વન્યાસ્મિન્ હિ ક્રિયાન્તરે

ગૌણી વ્યક્તિઃ યતસ્તેષામામૂલાચ્ચિદાધિષ્ઠિતા ।
વર્તતે પરમાશ્રિત્ય તત્ કર્તુઃ ફલસિદ્ધયે

ચિત્સામાન્યવિનિર્મુક્તા હ્યયોમ્યાસ્તે શરીરવત્ ।
મન્ત્રાણાં સ્થાયિનો ભાગા યાન્તિ વૈ યોગ્યતાં પુનઃ

કદાચિન્મન્ત્રસામર્થ્યાત્ જ્ઞાનભાવનયા દ્વિજ ।
(ઇતિ નિત્યશ્રાદ્ધવિધિઃ )
- અથ નૈમિત્તિકશ્રાદ્ધવિધિઃ -
નૈમિત્તકમતઃ શ્રાદ્ધવિધાનમવધારય ।
ગતિપ્રદં પિતૄણાં યત્ કર્મણાં સિદ્ધિભૂરિદમ્

સદ્યઃ સત્પાત્રસંપ્રાપ્તિં વિના નૈવ સમાચરેત્ ।
એવમાદ્યૈર્વિનિર્મુક્તં શ્રાદ્ધમબ્જસમુદ્ભવ

તિષ્ઠત્યનુગ્રહાર્થં ચ યદિ સંપ્રાર્થિતં હિ યત્ ।
તદા નિયમમાતિષ્ઠે[દગ્નિ]કાષ્ઠાદ્ અનાદિકમ્

માનમાત્સર્યકાર્પવ્યક્રોધલોભાદયો ઽખિલાઃ ।
દોષા દૂરતરે ત્યાજ્યા હ્યાનિષ્પત્તિદિનાવધિ

શુદ્ધિપૂર્વેણ વિધિના સુપ્રયત્નેન ચેતસા ।
પ્રદત્તં ફલમૂલાદ્યં ભવેત્ તદમૃતાધિકમ્

દેશપાત્રવશેનૈવ સંપત્તો સતિ પદ્મજ ।
એકાહાત્ સપ્તરાત્રં તુ શ્રદ્ધયા તત્ સમાચરેત્

સમાશ્રિત્ય શુભં કાલમેકાહં કમલોદ્ભવ ।
નિર્વર્ત્ય પરયા પ્રીત્યા નૈતિ કાલં યથાન્યથા

ત્રયમાશ્રિત્ય તે શ્રાદ્ધં સાનુકમ્પેન ચેતસા ।
સત્વસ્થેન કૃતં શક્ત્યા શુદ્ધેન દ્રવિણેન ચ

નયત્યવશ્યમચિરાત્ સત્યલોકં તદર્થિતમ્ ।
દેશકાલકૃતં ત્વેતત્ તપોલોકં દદાતિ ચ

દેશપાત્રાશ્રિતુ શ્રાદ્ધં જન ( નો )લોકં દદાતિ ચ ।
ફલં મહર્લોકગતિ કાલપાત્રવશાત્ કૃતમ્

કેવલં દેશમાસાદ્ય દત્તં સ્વર્ગં પ્રયચ્છતિ ।
કૃતં યત્ કાલમશ્રિત્ય ભુવર્લોકં (? કા )દ્વિજયાતે?

સૌમ્યપાત્રાશ્રિતં શ્રાદ્ધં તદ્ભૂલોકગતિપ્રદમ્ ।
સામાન્યસ્ય ચ દેશાદેસ્ત્રિતયસ્ય ફલં ત્વિદમ્

તત્ર પુષ્કર પુષ્ટિં હિ પ્રસિદ્ધં દેહમબ્જજ ।
કાલં ગ્રાહ્યોપરાગાદ્યં પાત્રં તન્મયમબ્જજ

તથા નિયમવાન્ સમ્યક્ શ્રાદ્ધહેતોર્ન ચાન્યથા ।
યદુક્તં ત્રિતયં શ્રાદ્ધે સવિશેષં હિ તત્ પુનઃ

ભવત્યુતારકં નૄણાં સવિજ્ઞાનેન જન્મના ।
પ્રસિદ્ધયા વૈષ્ણવં દેશં પાત્રસ્ત્રદ્ભ્ગવન્મયા (? યઃ )

દ્વાદશ્યાખ્યો બૃહત્કાલઃ સઙ્કાન્ત્યાદ્યૈઃ પરિષ્કૃતઃ ।
ત્રયમેતન્મહાબુદ્ધે સવિશેષતરં યદિ

ભવત્યુત્તારકં નૂનં દેહાન્તરનિવાસિનામ્ ।
સ્વયંવ્યક્તેન વિભુના ત્વેકમૂર્ત્યાદિનાબ્જજ

અધિષ્ઠિતં હિ સર્ગાદાવેકદેશાત્ સહામ્બુના ।
તદ્વિશેષાન્તરં દેશં સિદ્ધિકૃત્ સર્વકર્મણામ્

તસ્મિન્ દ્વિજોચિતે કાલે દ્વાદશ્યાખ્યે ભવેદ્યદિ ।
સમુહૂર્તં સનક્ષત્રં વૈષ્ણવં તેન તદ્ભવેત્

પ્રોત્તારકં પિતૄણાં ચ સવ્યબાહુસમન્વિતમ્ ।
સમ્યક્સિદ્ધિત્રયોપેતં પઞ્ચકાલપરાયણમ્

લબ્ધલક્ષં પરે તત્ત્વે પાત્રમેકાયનં દ્વિજ ( ? જં ) ।
સંયમાદ્યૈરુપેતં ચ તન્મહાર્થાયનાત્તુ વૈ

પિતૃણાં સુગતિપ્રાપ્તિઃ શશ્વદેવ હિ જાયતે ।
વેતં ( ?ગં ) ચ તં મહાવેગાત્[તુલ્યવેગં હિ]જાયતે

દેશે શુભે શુભં જન્મ જ્ઞાનસત્કર્મણા સહ ।
ફલં શુભતરાન્ ભિન્નાન્ પિતૄણાં ત્રિતયાત્ ક્રમાત્

જ્ઞાત્વૈવં શ્રાદ્ધદાને તુ દેશકાલાદયો ગુણાઃ ।
ચિત્તશુદ્ધિસમેતાશ્ચ સમાસન્નાઃ પ્રસન્નતઃ

એતદસ્ત્રાદિના સર્વમુપકારં હિ કર્મણામ્ ।
કેવલં ભક્તિપૂતાનાં લોકધર્મરતાત્મનામ્

જ્ઞાનકર્મરતાનાં ચ દ્વિજાનામધિકારિણામ્ ।
પઞ્ચકાલરતાનાં ચ સ્વકર્મવ્યબ્જસંભવ

યાન્તિ ?વ્યાઘારમન્ત્રેણ પરિક્રામ્યેન વૈ તતઃ ? ।
પ્રબન્ધબ્રહ્મવર્ણત્વં ?તેષાં તદ્ભગવાન્ હરિઃ

ષાડ્ગુણ્યવિગ્રહો દેવઃ પ્રભવાપ્યયકૃત્ સ્વયમ્ ।
ગુણમુક્તસમૂહેન સ્વરૂપાદચ્યુતેન ચ

કાલાદીનાં સમુત્થાનં ષાડ્ગુવ્યાદ્ અત એવ હિ ।
ન વિન્દન્તિ પરત્વેન તે ચાન્યસ્યાચ્યુતં વિના

કાલાદેઃ સૂક્ષ્મભૂતસ્ય ત્વાશ્રયસ્યામલસ્ય ચ ।
અતો ઽનયદ્ભગવદ્ભક્તાસ્તન્મન્ત્રજ્ઞાનતત્પરાઃ

તેષાં કમલસંભૂત કાલાદ્યમખિલં હિ યત્ ।
સર્વમ્ અન્તઃસ્થિતં ભાતિ તત્પ્રભાવવશાત્ સ્ફુટમ્

બહિરન્તરવશ્ચાપિ યસ્માદેતદધીશ્વ[રાત્] ।
વિશ્વસ્ય ચાપિ દેહત્વં પુરા તે સંપ્રકાશિતમ્

અધ્વોપદેશદ્વારેણ વિસ્તરેણ ત[દ્]એવ હિ ।
દેહજ્ઞં સત્ક્રિયાનિષ્ઠં જ્ઞાનિનં વૈષ્ણવં સ્થિરમ્

ઇચ્છન્ત્યુતારકં શુદ્ધં પિતરઃ સ્વકુલે પુમાન્ ।
દેશકાલાદયસ્ત્વેવમશ્રિત્ય પ્રયતઃ સ્વયમ્

નિસ્તુષૈરુજ્જ્વલૈઃ શુદ્ધૈઃ સક્ષીરૈદ્ અબ્જસંભવ ।
સવ્દ્યઞ્જનસમોપેતં સંસાદ્ય શ્રદ્ધયા પુરા

હૃદા વા દ્વાદશાર્ણેન ભાણ્ડેષ્વભિનવેષુ વૈ ।
વિનિર્ગતેષુ વા પાકાદ્ ભૂયઃ સ્નેહોક્ષિતેષ્વથ

એવં વા સાધનીયં ચ પુત્રશિષ્યાત્મના દ્વિજ ।
ભગિન્યા ધર્મસા ?પન્ત્યા ( ?પત્ન્યા વા ) સુહૃત્સમ્બન્ધવર્ત્મના

શુક્લાંબરધરેણૈવ દક્ષેણ શુચિનાઽત્મના ।
શારીરવ્યાધિહીનેન ક્ષુત્તૃષ્ણાવિગતેન ચ

કાસશ્વાસ ....... સ્વભાવાથ દૃક્શ્રુતિહીનખર્વટૈઃ ।
એવં વિમુક્તાદોષેણ ભાવભક્તિપરેણ ચ

સંસાધનીયં શ્રાદ્ધાર્થં સ્વજાતીયેન વૈ ચરુઃ ।
અનુલોમેન વિહિતં વર્ણાનાં ચરુસાધનમ્

દિવ્યે પિત્રયે ઽબ્જસંભૂત પ્રતિલોમશ્ચ દોષકૃત્ ।
તદલાભાત્ ક્રયક્રીતમદુષ્ટં કારુકા ( ?કં )શુચિમ્ ( ?ચિ )

પૂર્વોક્તાદોશનિર્મુક્તં તેનાપિ કમલોદ્ભવ ।
અપિક્ષયવિધૂના વા ( ?નાનાં ) લૌસ્યૈકનિરતાત્મનામ્

રજસ્વલાનાં ષણ્ડાનાં ઋત્વાદીનાં વિશેષતઃ ।
શ્વાનસૂકરમાર્જારમર્કટાનાં તથૈવ હિ

વિડ્વરાહશિવાગૃધ્રપૂર્વાણાં તુ સ્વચારિણામ્ ।
તસ્માત્ સર્વપ્રયત્નેન નિવાતસ્થગિતામ્બરે

નિઃશસ્યે કુટ્ટિમે ભૂયઃ સુલિપ્તે ધવલીકૃતે ।
સ્થાને મન્ત્રાર્ચનં દેવપિતૃદેવસ્ય સાધનમ્

વિહિતં ચૈવ સર્વેષાં સંભવે સતિ સર્વદા ।
અન્નવ્યઞ્જનભાણ્ડાનાં સર્વેષાં ક્રમશો દ્વિજ

અન્તશ્ચારમ્ભકાલો તુ મધ્વાજ્યૈઃ સકુશાસ્તિલાઃ ।
ક્ષેપ્તવ્યા દ્વાદશાર્ણેન ભૂયઃ સિદ્ધેન સંગ્રહે

અષ્ટાર્ણેનાથ વસ્ત્રેણ સ્થગયેત્ તાન્ પ્રયત્નતઃ ।
યથા ન બહિરન્યોત્થં બાષ્પં નિર્યાતિ પદ્મજ

ઊર્ધ્વપુણ્ડ્રે કૃતે લિપ્તે ક્ષાલિતે સ્થ ( ?સ્થા )લિકાચયે ।
વર્મણા વાસસા ચ્છન્ને મર્યાદાભ્યન્તરીકૃતે

રક્ષપાલં ચ તત્પઙ્ક્તૌ દત્વા સ્નાનાદ્યમાચરેત્ ।
અગ્નેર્વિપ્રમવાસાનાં ?પૂજાસ્થાનસ્ય પૌષ્કર

ભાણ્ડાનાં ભાગપૂર્વાણાં સત્સહાયગણસ્ય ચ ।
વિનિયોગં પુરા કૃત્વા પૂર્ણાન્તં નિત્યમાચરેત્

અપા..................... નાત્ પ્રતિશાટકમ્ ।
તસ્યાધઃ શાટિકાયાં તુ વિધૂયાત્ તનુવેષ્ટનમ્

અધૂતં વિમલં સ્વચ્છં.......[વિસૂત્રં]વલ્કલીદિકમ્ ।
નીલાઞ્ચિતં ચ ચત્કિંચિદ્વિદ્યતે ચામ્બરાદિકમ્

સર્વત્ર વિષયાં ચૈવ?ત્વપાસ્ય ભુવનાદ્બહિઃ ।
તતો ધિયાભિસન્ધાય મન્ત્રમૂર્તિગતં પરમ્

યજામ્યનુગ્રહાર્થં ચ પિતૄણાં પુનરેવ હિ ।
નિવેશ્ય પ્રાગ્વદાહૂય હ્યાસનેષુ ક્રમાદ્ દ્વિજાન્

તેભ્યઃ પ્રાગાનનૌ પૂર્વં નિવેશ્યૌ દ્વૌ દ્વિજોત્તમૌ ।
દ્વાદશારો ધરો ધામ ત્રિતયાધિષ્ઠિતાસને

અથોક્તાન્ સર્વસામાન્યાન્ ષડઙ્ગા દ્વિજવાસ્વરાઃ ? ।
અસ્ત્રમન્ત્રશિખાયુક્તઃ ક્રમાદ્બિ ....... ષડન્વિતમ્

નિયોજ્ય પ્રાઙ્મુખસ્થાભ્યાં દેહતાદાત્મ્યતાપ્તયે ।
સ્વવાચકેન સદ્ધામ્નો હ્યેકમૂર્ત્યાદિકાત્મના

ન્યસ્તવ્યં દેવતાવ્યૂહં ફડ્વૌષટ્કારસંયુતમ્ ।
નૃસિંહાખ્યં સવારાહં મન્ત્રમૂર્તિદ્વયં હિ યત્

અગ્નીષોમાખ્યદૈવત્યં રક્ષાર્થં સર્વદૈવ હિ ।
અવીક્ષયન્નુદગ્ભાગ અતો ઽન્યે વિનિવેશ્ય ચ

તત્રાદૌ હૃદયદીનામધઃપઙ્ક્તૌ નિવેશ્ય ચ ।
દૃશા સદ્વર્ણજાનાં તુ સઙ્ઘાનામેવમેવ હિ

તસ્ય દક્ષિણતશ્ચોર્ધ્વે જનનીયકુલસ્ય ચ ।
કવચેનાપરં યોજ્યમેકાન્તં ભગવન્મયમ્

પિતૃનામ્ના[દ્વિતીયં]ચ .......તસ્ય દક્ષિણતસ્તતઃ ।
તૃતીયમાપ્તિકારી ? ચ ચતુર્થં હૃદયેન તુ

પિતામહાભિધાનેન મૂર્તિમન્ત્રેણ પઞ્ચમમ્ ।
પ્રતિતામહનામ્ના વૈ યોજ્યમેકાયનં દ્વિજ

જનકે જીવભાવેન તદતીતત્રયં ક્રમાત્ ।
નિવેશનીયં તૈર્મન્ત્રૈર્વર્તતે ચ દ્વયં ક્રમાત્

પ્રતિતામહપૂર્વં તુ સમતીતત્રયં ન્યસેત્ ।
સામાન્યેન ષડઙ્ગેન ત્વેવમુક્તં સ્વકેન વા

મન્ત્રેણ શ્રાદ્ધદાને તુ વિનિયોગં દ્વિજાર્ચને ।
ચતુર્મૂર્તાધિકારેણ દ્વિધાવસ્થમથોચ્યતે

સભોગમપવર્ગં ચ મન્ત્રૈકસ્માદવાપ્યતે ।
કૈવલ્યં કેવલં ચૈવ દ્વિતીયાદમલેક્ષણ

સસુહૃન્મન્ત્રવર્ગસ્ય ન્યસેદવ્યક્તમન્ત્રરાટ્ ।
ત્રયાણાં વાસુદેવાન્તં પ્રદ્યુમ્નાદ્યમતઃ ક્રમાત્

ન તદ્વૈ સવિશેષં ચ પુનરેવ[ચ]મે શૃણુ ।
સુહૃત્પ્રપૂર્વમિશ્રાણામનિરુદ્ધં હિ વાચકમ્

પ્રદ્યુમ્નમન્ત્રવર્ગસ્ય કામાદ્ દ્વાભ્યાં દ્વયં તતઃ ।
પ્રણવેન પરં બ્રહ્મસ્વરૂપં પ્રતિતામહમ્

મહ (તા તન્મુ ) દાપ્તમુખેનૈવ તર્પણં યન્મહામતે ।
નવમૂર્ત્યધિકારેણ ત્રિપ્રકારમથોચ્યતે

સમિત્રાણાં ચ વાત્સલ્યાદ્ દ્વિજાનાં વિષ્ણુના ન્યસેત્ ।
તતો વૈરાજમન્ત્રેણ માતૃવર્ગસ્ય પૌષ્કર

ત્રિભિર્નારાયણદ્યૈસ્તુ પિત્રાદીનાં ત્રયં ક્રમાત્ ।
વિદ્ધિ વિદ્ધા (? દ્યા )ખ્યમેતદ્ધિ શ્રાદ્ધજ્ઞાનં ફલપ્રદમ્

પિતૄણા યજમાનસ્ય દેહલાભે ( ? ભાન્ ) વિનૈવ હિ ।
વૈરાજમન્ત્રાદારભ્ય સાઙ્કર્ષણાન્તમબ્જજ

સમન્ત્રપઞ્ચકં વિદ્ધિ --------------------- ।
પ્રતિતામહનિષ્ઠાનાં યતચ્છ્રાદ્ધં હિ પૌષ્કર

પ્રયચ્છત્યાત્મલાભં તુ શ્રાદ્ધકર્તુઃ પિતૃષ્વપિ ।
આધારાણાં -------મન્ત્રાદ્વૈ --------------

નિયોજનં દ્વિજેન્દ્રાણાં પઞ્ચાનાં શ્રાદ્ધકર્મણિ ।
મિત્રવર્ગાત્ સમારભ્ય પરમેતદ્ધિ વશ્વરમ્

સામગ્રીભિઃ સમોપેતં કર્તુઃ પિતૃગણસ્ય ચ ।
પરં યચ્છતિ નિર્વાણં સકૃત્સ્નં ચ કિં પુનઃ

કાલમાજીવિતં વિપ્ર શ્રદ્ધાપૂતેન ચેતસા ।
કૃપયા ચ સમાનાનાં સંભવે સતિ પૌષ્કર

કામ્યે ઽસ્મિઞ્શ્રાદ્ધદાને તુ પઙ્ક્તયા નાન્યત્ર યોજયેત્ ।
સમૂહમેકં પૂર્વં તુ વિપ્રાણામુત્તરાનનમ્

હૃન્મન્ત્રેણાબ્જસંભૂત સર્વેષાં વિન્યસેત્ તતઃ ।
પ્રણવેન સ્વનામ્ના ચ જ્ઞાત -------હૃદાદિષુ

અસ્ત્રભૂષણહેતીશ પૂર્વમન્ત્રાન્ સગોચરે ।
એવં વા પ્રાઙ્મુખં શક્તયા ચક્રમન્ત્રેણ યોજયેત્

વિપ્રમેકમુદગ્વક્રં ( ?ક્ત્રં ) મુખ્યમન્ત્રેણ યોજયેત્ ।
દ્વયં ચોદઙ્મુખં તત્ર હ્રન્મન્ત્રેણાનુસન્ધ્ય ચ

સુહૃમ્નિત્રં દ્વિવેતં (?જેતં ) તુ ?માતૃવંશમથાબ્જજ ।
પિતૃવંશં હિ નિઃશેષં સ્મરેદપરદેહગમ્

મણ્ડલે ત્વમ્બુપાત્રસ્થ ચક્રં વા નૃહરિં યજેત્ ।
[વિપ્રમેકમુદગ્વક્ત્રં મુખ્યમન્ત્રેણ વિન્યસેત્

તૃપ્તયે પિતૃવર્ગસ્ય યથા માતૃકુલસ્ય ચ ।
સર્વં જનમાતો ઽન્યેષાં પ્રીતયે ચ સ્વશક્તિતઃ

ગવા ગ્રાસં સમુદ્ધૃત્ય દદ્યાદ્ ઘૃતમધુપ્લુતમ્ ।
દર્ભૈસ્તિલોદકૈર્મિશ્રં ન ક્ષારં લવણોત્કટમ્

આત્મવંશાધિકારેણ કર્યાદેવમતો ઽન્યથા ।
પૌરોહિત્યેન કૃપયા પ્રીત્યા વાન્યસ્ય કસ્ય ચિત

નિર્વર્તને તદીયં હિ તત્પૂર્વં વિહિતં કુલમ્ ।
આપાદાજ્જાનુપર્યન્તમાજાનોર્મધ્યમસ્ત ( ?બાસ્તિ )કમ્

આવસ્તિમૂર્ધ્નો હૃદયમાહૃદો મસતકાવધિ ।
અનિરુદ્ધાદયો મન્ત્રાશ્ચત્વારો વિનિવેશ્ય ચ

સુગતિપ્રાપ્તયે વિપ્ર પિતૄણાં નિત્યમેવ હિ ।
તૃપ્તયે વાસુદેવાદ્યાદામૂર્ધ્નસ્ત્વઙ્ ઘ્રિગાચરમ્

ચત્વારશ્ચાનિરુદ્ધાન્તો યોક્તવ્યા વા મહામતે ।
પ્રણવેન હૃદિ બ્રહ્મન્ શાન્તં સંવિન્મયં તુ વા

સમીશનલતોયક્ષ્માભૂતાનાં વ્ય ( ?વ્યા ) પકં ક્રમાત્ ।
ન્યસ્તવ્યં વાસુદેવાદ્યમધ્યક્ષાન્તં ચતુષ્ટયમ્

અપેક્ષયાનિરુદ્ધાદ્યં પૃથિવ્યાદિચતુર્ષ્વથ ।
રક્ષાર્થં નૃહરિં ન્યસ્ત્વા નવમૂર્તેઃ પરં દ્વિજ

મૂર્ધાસ્યકણ્ઠહૃન્નાભિગુહ્યજાનુદ્વેય ત્વથ ।
પાદયોઃ ક્ષ્માધરાન્તં તુ ન્યસ્તવ્યં ત્વષ્ટકં ક્રમાત્

હૃદમ્બરે તુ ભગવાન્ વાસુદેવો ઽપ્યધોક્ષજઃ ।
ક્ષ્માન્તાનાં બુદ્ધિપૂર્વાણાં ક્રમાત્ સઙ્કર્ષણાદિકમ્

યા ( ?યો )ક્તવ્યમથવા વિપ્ર પૃથિવ્યાદિક્રમેણ તુ ।
સપ્તકં ભૂધરાખ્યં તુ સઙ્કર્ષણાન્તમેવ હિ

અથ ચિદ્ધૃત્વધિષ્ઠાને વાસુદેવં તુ ભાવયેત્ ।
રસલોહિતમાંસાનાં મેદોમજ્જાસ્થિષુ દ્વિજ

ક્રમેણ શુક્લધાત્વન્તં ન્યસેત્ સઙ્કર્ષણાદિકમ્ ।
સપ્તકં ચ વરાહાન્તમાશુક્લાદ્ દ્વારસિદ્ધયે

વરાહમન્ત્રાદારમ્ય સઙ્કર્ષણાન્તમબ્જજ ।
એવં દુષ્ટનિરાસાર્થં પૂર્વવત્ પાત્રકં ન્યસેત્

વ્યાપકત્વેન ભગવાન્ બહિરભ્યન્તરે સ્વવત્ ।
જીવવત્ સાઙ્કર્ષણં ચ બીજં હૃત્કમલોદરે

સૃષ્ટિસંહારયોગેન સપ્તકં ધાતુસપ્તકે ।
પૌષ્કર ઉવાચ---
સામાન્યેન સ્વમન્ત્રેણ સતિ સન્નિહિતેન વૈ ।
કારયો?ર્વિગ્રહે વૃત્તૌ જ્વાલન્તાભ્યન્તરે (યથા)તુ વા

ન્યાસાર્ચનાદિમુક્તાનાં મન્ત્રાણાં યુજ્યતે કથમ્ ।
વિનિયોગં ચતુર્ણાં વા નવાનાં મન્ત્રકર્મણિ

શ્રીભગવાનુવાચ---
સષડઙ્ગો હિ સામાન્યઃ સર્વેષાં વિહિતઃ સદા ।
સાધકસ્ય હિ મન્ત્રો હિ વિષમઃ સ્યાદ્વિરોધકૃત્

અનુજ્ઞાતઃ સસર્વસ્ય ચાતુરાત્મ્યાદિકં હિ યત્ ।
ગુરોરિચ્છા સ્વકીયાત્ર સ્વમન્ત્રાદૌ મહામતે

તત્રાપિ હિ વિશેષાય શ્રાદ્ધે દ્વાભ્યાં સ ઉચ્યતે ।
મન્ત્રગ્રામે તુ વિન્યસ્તે વિપ્રાણામિચ્છયા પુરા

સ્વમન્ત્રમુપસંહૃત્ય સ્વધામ્ના ચ ધિયા સતા ।
બ્રહ્મભાવનયા વ્યાપ્ત એવં કૃત્વાઽશ્રયાદિકમ્

યદ્વિપ્રવિગ્રહે વ્યસ્તં મન્ત્રવ્યૂહં તદાત્મનિ ।
અથાનિયોજનીયં ચ ક્ષન્તુ ?તત્પાણિપૂર્વકમ્

તત્રાયં ( ? ત્રેદં ) વિહિતં વિપ્ર વિશેષં તન્નિબોધતુ ।
વ્યાપકત્વેન ભગવાન્ પ્રાક્ સવ્યેતરયોસ્તતઃ

દક્ષિણે કરશાખાસુ દ્વિતીયં પઞ્ચસુન્યસેત્ ।
તદન્દ્વા ( ?દ્વા ) મે તૃતીયં હિ ત્વઙ્ગુષ્ઠાદિક્રમેણ તુ

તલદ્વયે દક્ષિણાદાવનિરુદ્ધમતો ન્યસેત્ ।
એકં વા વાસુદેવાન્તં ન્યસેદિચ્છાવશેન તુ

યદા નવાત્મા કરયોસ્તદઙ્ગુષ્ઠદ્વયે ઽચ્યુતઃ ।
અષ્ઠકં ચ વરાહન્તં પ્રાગ્વદાતર્જનેઃ ક્રમાત્

વામતર્જન ( ?નિ )નિષ્ઠં તુ વાસુદેવાન્તમેવ વા ।
સ્વાહામધ્યોદિતં કૃત્વા પૂજાસારે ? તથા ( ચેને )નલે

હુતમપ્યનલં ભૂતં પ્રાગ્વત્ પાવ ( ન )કતાં નયેત્ ।
એવમિચ્છાવશેનૈવ મન્ત્રાણાં પરિવર્તનમ્

સ્વારાધ્યા નવનિષ્ઠાનાં શ્રાદ્ધકાલે ઽવિરોધકૃત્ ।
એવં નિયોજનં કૃત્વા શિરસાભ્યર્ચ્ય સાંપ્રતમ્

સાસનં પુષ્પપાત્રેણ સમૂહં ભગવન્મયમ્ ।
તન્મધ્યેમ્ભશ્ચલં ચિત્તં પઞ્ચેન્દ્રિયસમન્વિતમ્

કુર્યાત્તાંમ( ?તન્મ )ન્ત્રપીઠસ્થં મધ્યે પારે ઽથવા હૃદિ ।
કાલમાચમનાન્તર્ં ( થં )તુ મદનુગ્રહકામ્યયા

સન્નિધાને દ્વિજાનાં ચ વિભોઃ સજ્વલનસ્ય ચ ।
ભાવ્યં સુયન્ત્રિતેનૈવ સર્વજ્ઞેનાપિ જન્તુના

એવં ભૂતૈઃ દ્વિજેન્દ્રૈસ્તુ ( સ્તૈઃ ) બુદ્ધયા તુ સુવિશદ્ધયા ।
શ્રદ્ધેયમખિલં તસ્ય સાનુકમ્પેન ચેતસા

યસ્માદબ્જસમુદ્ભૂત માનં યદુભયાત્મકમ્ ।
નાસકૃત્ સર્વભાવાનાં વિશેષાચ્છ્રાદ્ધકર્મણિ

સમયે[તસ્ય]યોજ્યં તત્ પૂરણ ( ?ણં ) સર્વકર્મણામ્ ।
પાવનં તૃપ્તિજનનં કિં પુનઃ પિતૃકર્મણિ

આદાય મનસા માન્ત્રીમાજ્ઞાં વૈ શિરસા સહ ।
હાર્દમાપાદ્ય વૈ શ્રાદ્ધં દ્રવ્યોત્થં યદ્વશાદ્ દ્વિજ

સફલં સ્યાત્ પિતૄણાં તુ જ્ઞાનમૂલં હિ તત્ત્વતઃ ।
અન્યથા હેતુના કેન પિતૄણાં તદ્ગતિપદમ્

મૂલં વિના ક્ષ્માં નાભ્યેતિ પાદપાનાં યથા તથા ।
જ્ઞાનમાહ્લાદપૂર્વેણ ફલત્યાશુ ચ વર્ત્મના

કારણં સર્વેન્દ્રિયાગ્રામં બહિર્વૃત્તિગતં હિ યત્ ।
સ્વયમાત્મનિ સંલીનં કૃત્વા હૃત્કમલામ્બરે

સ્વભાવશક્ત્યા સંપૂર્ય સમાસ્તે સાંપ્રતં તુ તત્ ।
સ્વરૂપાદ્ વન્દનં કુર્યાદ્વિભોઃ સર્વેશ્વરસ્ય ચ

શાન્તસંવિત્સ્વરૂપસ્ય સ્પન્દાનન્દમયાત્મનઃ ।
તાવચ્યુતં હિ ચિત્ સ્પન્દં સ્વયં પરિણતં સ્મરેત્

સહસ્ત્રશશિસૂર્યાગ્નિપ્રભયા પ્રોજ્વલં સ્થિરમ્ ।
મરીચિચક્રસંપૂર્ણચિદ્ગર્ભં સર્વતોમુખમ્

ચિદમ્બરાન્તરાવસ્થં સુશાન્તં ભગવત્પદમ્ ।
તચ્છક્તિ ( તચ્ચિત્ર ) જ્ઞાનનાડેર્વૈ વિલક્ષણતરં હિ યત્

સ્મરેન્મરીચિકોણસ્થં સ્વભાવાહ્લાદપિણ્ડકમ્ ।
સ્વકં પિતૃસમૂહં તુ સ્ફુરન્તં કર્મશાન્તયે

મહતઃ પાવકાદ્યદ્વચ્છક્તિર્દહનલક્ષણા ।
અઙ્ગારકણમાશ્રિત્ય બાહ્યમાયાતિ પૌષ્કર

તદ્વદેવ હિ નિર્યાતઃ કિન્તુ સઙ્ક્સ્પનિશ્ચયાત્ ।
અગ્નીષોમૌ સમાશ્રિત્ય પિતરશ્ચેશ્વરેચ્છયા

પ્રકાશમન્ત્રરાડ્બાહ્યં માયાકાશવ[શાદ્]દ્વિજ ।
ક્રમેણ યત્ તતઃ સ્વેષાં સુખદુઃખતરં તુ વા

મૂલાન્તઃકરણેનૈવ સેન્દ્રિયેણ સમાબ્જજ ।
માયાકાશવૃતેનૈવ હૃન્મન્ત્રં ભ્રામયેક્ત્તતઃ

તદ્દુઃ (ખમુ ) ખાદુપશાન્ત્યર્થં રશ્મિરન્ધ્રેણ કેનચિત્ ।
જ્ઞાનતસ્ત્વરવિન્દાક્ષ તદાકાશાવધેઃ પુનઃ

તત્કાલં તત્કુલોદ્ભેતમનુભાવવશાદ્ દ્વિજ ।
અગ્નીષોમાશ્રયસ્થં ચ ચિત્પિણ્ડં તત્તુ વૈ ક્રમાત્

અન્તઃકરણબીજં તુ મહામોહબલોજ્ઝિતમ્ ।
જ્ઞાનાન્તમંબરાન્તસ્થં સુસૂક્ષ્મં સતતોદિતમ્

ક્ષ્માન્તં નારાયણાદ્યૈસ્તુ હ્યધ્યક્ષાન્તૈરધિષ્ઠિતમ્ ।
પ્રાણબ્રહ્માવસાનૈર્વા વાસુદેવાદિકૈઃ ક્રમાત્

બુદ્ધયા વ્યાપ્તૈર્યથાવસ્થૈઃ પ્રભવસ્થિતિલક્ષણૈઃ ।
મન્ત્રાઙ્ગૈર્જ્ઞસ્વરૂપૈર્વા પઞ્ચભિર્લોચનોજ્ઝિતૈઃ

યદ્વશાત્ પ્રતિપત્તિર્વૈ કર્તુર્ભવતિ સુસ્ફુટા ।
સન્નિવેશવશેનાતો હાર્દે ઽસ્મિન્ પિતૃતર્પણે

સ્વાનુષ્ઠાનવશેનાપિ મન્ત્રાણામ્મુદયાન્ સ્મરન્ ।
અમૂર્તમથવા મૂર્તમધિદૈવવ્યવસ્થયા

ચિદ્બીજનિચયાધાર ( ?રં ) બ્દ્યાત્મકં યત્ પુરોદિતમ્ ।
-------તાભિઃ સંપૂર્ણમન્તઃકરણશક્તિભિઃ

અભિન્નલક્ષણેનૈવ પ્રણવેન મહામતે ।
ધ્યાયોચ્ચિત્કર્ણિકામધ્યે ભૂમૌ બીજત્વમાગતમ્

સતુર્યમપૃથગ્ભૂતૈઃ સત્વાદ્યૈરનુપપ્લુતમ્ ।
તસ્માદ્વિનિર્ગતં ધ્યાયેત્ ત્રિતયેનાભિરઞ્જિતમ્

પ્રતિતામહસંજ્ઞં તુ ચૈતન્યત્વેન પૌષ્કર ।
સુષુપ્તિરૂપ (સંજ્ઞ ) તાપ્રાપ્તમીષત્કાલુષ્યમાગતમ્

વિશ્રાન્તં કર્ણિકાકાશદેશે ચિદ્ભાસ્કરોદરે ।
તદુદ્દેશં તતસ્તમાચ્ચૈતન્યાન્નિર્ગતં સ્મરેત્

સ્વેનાન્તઃકરણેનૈવ રઞ્જિતં સ્વં પિતામહમ્ ।
એકારેણ સ્વનામ્ના ચ સ્વપ્નેનાવિષ્વકૃતસ્ય ચ

સંસ્થિતિં સંસ્મરેત્તસ્ય દ્વયાત્મના માશ્રિતસ્ય ચ ।
ચિદંશસ્ય વૈ કણ્ઠદેશે નાભ્યન્તરામ્બરે

મનોબુદ્ધિરહઙ્કારરઞ્જિતં સંસ્મરેત્તતઃ ।
જાગ્રેણાકૂલિતેનૈવ પિતા ચૈતન્યમબ્જજ

બ્રહ્મનાયન્તરાકાશે બ્રહ્મરન્ધ્રપથાવનૌ ।
વ્દ્યાત્મકે જીવકોશે તુ કારણે તુર્યલક્ષણે

દૈવત્યં વાસુદેવં ચ સાકારં વાર્ઽકબિમ્બવત્ ।
તદાત્મના ચ બોદ્ધવ્યૌ વિબુધૌ વિશ્વસંજ્ઞકૌ

તન્મૂલં હિ યતઃ સર્વં કર્મિણાં પિતૃસંગ્રહઃ ।
પ્રતિતામહસંજ્ઞં વૈ ત્વધિષ્ઠાયાથવા ભવેત્

મધ્યાહ્નભાસ્કરાકારં મૂર્તં વા જ્ઞાનમૂર્તિભૃત્ ।
પૈતામહીયમેવં હિ ચૈતન્યં કમલોદ્ભવ

પ્રદ્યુમ્નાધિષ્ઠિતં ધ્યાયેત્ સ્વસ્થાનેન પુરોદિતમ્ ।
પિતા ( ?ત્રા ) ધિદેવતારૂપમનિરુદ્ધમતઃ સ્મરેત્

મૂર્ધ્નશ્છિદ્રપ્રવેશે તુ અમૂર્તં મૂર્તમેવ વા ।
આરાધ્ય મન્ત્રેણાઢ્યં વા સ્થાનં કુર્યાદધિધિષ્ઠિતમ્

હૃન્મન્ત્રેણાપરં વિપ્ર શિરસા તત્ પરં તુ તત્ ।
શિખાધિદૈવતં ધ્યાયેચ્ચતુર્થં સર્વદૈવ હિ

શક્તિમન્ત્રેણ તનુતીં હૃન્મન્ત્રાનુગતાં સ્મરેત્ ।
શિરસા સહ ચાસ્ત્રાખ્યં શિખયા સહ લોચનમ્

નવમૂર્તેશ્ચતુષ્કં તુ ચિદ્રૂપં કેવલં હૃદિ ।
સત્તામાત્રસ્વરૂપાભિર્વિભિન્નં ગુણશક્તિભિઃ

ઓં તત્સદિતિ ચૈતદ્વત્ કર્ણિકાગહનાન્તરે ।
વ્યક્તં કણ્ઠાવધોદ્દેશં કુર્યાદ્ગરુડગાદિના

બ્રહ્મરન્ધ્રગ્રતં ધ્યાયેત્ ખવરાહનૃકેસરિ[ ?મ્] ।
ભિન્નત્વે ભેદબુદ્ધયા તુ યથૈકસ્મિન્ હિ જાયતે

સ્વભાવશીતલં ચોષ્ણં સ્વાદુ ભિન્નજલદ્વયમ્ ।
એવં ભોગાપ્તયે કુર્યાદેતસ્માદ્વમત્યયં હિ યે ( ?યઃ )

જ્ઞેયં તન્મોક્ષદં વિપ્ર નિત્યમેવાફલાર્થિનામ્ ।
તનુત્રાસ્ત્રદૃશો મન્ત્રાઃ હૃદયાન્મસતકાવધિ

ન્યસ્યાધિદેવતાત્વેન શક્તિત્વેન હૃદાદયઃ ।
જ્ઞાનાદીનાં હિ વૈ યસ્માદ્ભોગ્યાસ્ત્રીણિ ( ?સ્ત્રા )બલાદયઃ

તે ચ ષડ્ હૃદયાદીનિ નિર્ણીતાનિ ચ વૈ પુરા ।
એવં કારણમૂલં તુ દેહે પિતૃગણં ક્રમાત્

ન્યસ્ત્વા મનીષિતૈરન્યૈશ્ચિદ્રૂપૈઃ પિતૃભિઃ સહ ।
સન્તર્પણં તતઃ પાર્શ્વે વિશ્વેદેવપુરસ્સરમ્

જલક્ષણેન સન્તર્પ્યૌ પ્રણવેન તુ તૌ પુરા ।
પરમાનન્દગર્ભેણ સહસ્ત્રશશિરશ્મિના

હૃદિપ્રાણકલામૂલે પ્રોચ્ચરત્ પ્રણવં સ્મરેત્ ।
દુગ્ધબુદ્બુદસઙ્કાશમમૃતં હિમશીતલમ્

તરસારતયં તં ચ ( ? તારકાસારભૂતં ચ )જ્ઞાનનાડીક્રમં મહત્ ।
યમાશ્રિત્ય ચ તિષ્ઠન્તિ વિશ્વેદેવપુરસ્સરાઃ

પિતરો ભગવદ્રૂપાઃ સાકારા વહ્નિરાકૃતિઃ ।
બ્રહ્મરન્ધ્રાવધિં યાવદ્વિસર્પન્તં સ્મરેત ( ?ચ્ચ ) તત્

સંપૂર્ણેન્દુત્વમાપન્નં ભાવયેત્તત્ર તદ્ દ્વિજ ।
યત્ પિત્ર્યદૈવતં મન્ત્રં બ્રહ્મરન્ધ્રોપરિ સ્થિતમ્

પ્રાણશક્તિર્જ્વલદ્રૂપા તદીયા તચ્છિરોપરિ ।
સૂર્યમણ્ડલમધ્યસ્થા યુગાન્તાનલવત્ સ્મરેત્

તત્તેજસાવલીનં તદ્ધયાયેન્મણ્ડલમામૃતમ્ ।
જનકીયકરન્ધ્રેણ પ્રતિસ્ત્રોતીકૃતં પુનઃ

( અત્ર ગ્રન્થપાત ઇવ )
મૂલનિષ્ઠં ક્રમાદ્ધયાયેત્ ચેતસા નિર્મલેન તુ ।
એવં ગતપિપાસાર્થઃ પ્રાગ્વદોઙ્કારમુચ્ચરન્

તુર્યભૂમિં તુ પિત્રાદિલયધ્યાનધિયા નયેત્ ।
ઇતિ ભોગાપ્તયે કુર્યાદ્ ભૂયો ભૂયો દ્વિજોત્તમ

પિતૄણામમૃતં શ્રાદ્ધં સર્વદુઃખક્ષયપ્રદમ્ ।
પ્રકાશાહ્લાદપિણ્ડસ્થં કૃત્વા પિતૃગણં તુ વૈ

અન્તર્માયામ્બરાદ્યન્તં ક્ષીણસંસ્કારલક્ષણમ્ ।
આમૂલાદુલ્લસન્તં ચ ઊર્ધ્વદેહવ્યપેક્ષયા

ઔદયેન ક્રમેણૈવ સૂર્યબિમ્બમિવામ્બરે ।
તત્ પુનર્વિલયીકુર્યાચ્ચન્દ્રભાવનયા યથા

ન રોગમાયાતિ પુનઃ કર્મભમૌ સચિત્ફલઃ ।
એવં યત્ પાતયેત્ પિણ્ડં બ્રહ્મક્ષેત્રસમાશ્ચિતે

અનન્તે વિપુલે પૂર્ણે ચિદ્રૂપે ત્વસ્ફુટં દ્વિજ ।
સ્વવંશોત્તારકં વિદ્ધિ જ્ઞાનકર્મપરાયણમ્

કિન્ત્વસૌ દુર્લભો યસ્ય ભાવનૈષાં હિ તત્ત્વતઃ ।
ભગવદ્ભક્તિપૂતા ( ત્મા ? )તન્મન્ત્રૈક ( ?મન્ત્ર ) પરાયણઃ

પ્રવર્તેતાથ સિદ્ધયર્થં બાહ્યતશ્શ્રાદ્ધકર્મણિ ।
મન્ત્રેશવહ્નિવિપ્રાણાં સન્નિધાને યથાક્રમમ્

અભ્યર્થાસનકર્માખ્યં મન્ત્રં યદવતારિતમ્ ।
ભગવન્ પુણ્ડરીકાક્ષ પિત્ર્યં વર્ગં હિ મામકમ્

સ્વયં શ્રાદ્ધાત્મના ભૂત્વા પ્રોદ્ધરસ્વ ભવાર્ણવાત્ ।
ભુઙ્ક્ષ ત્વં શક્તિનિષ્ઠેન સ્વયં જ્ઞાનાદિકેન વૈ

કરણેન બલાદ્યં હિ ભોગજાલં ત્રિલક્ષણમ્ ।
એવમભ્યર્થયિત્વા ચ હ્યભિસન્ધાય ચેતસા

ક્રમાત્ પિતૃગણં સર્વમિદમુચ્ચાર્ય વૈ તતઃ ।
ઓં ઓં ઓં ઓં પિતૄણાં ચ તૃપ્તયે પરમેશ્વર

ઉત્તારણાર્થમપિ વૈ યજામ્યોમોં નમો નામઃ ।
સકૃચ્ચતુર્ધા નવધા ત્વિમુચ્ચાર્ય ચેતસા

સ્મરન્ બાહ્યામ્બરાવસ્થં વિન્યસ્તં યત્ પરાત્મનિ ।
તતો વિભવતઃ સર્વૈરર્ધ્યપાદ્યપુરસ્સરૈઃ

ભોગૈસ્તામ્બૂલપર્યન્તૈર્મન્ત્રનાથં યજેદ્ દ્વિજ ।
તત્રેદં સર્વસામાન્યં ભોગોપાદાનકર્મણિ

મન્ત્રમુચ્ચારણીયં ચ શ્રાદ્ધદાનેષુ સર્વદા ।
ઓં વૌષડમૃતાભં તુ બલવીર્યમયં ત્વિદમ્

તેજઃસ્વભાવમમલં ભોગં ભુઙ્ક્ષ્વોં નમો નમઃ ।
નૈવેદ્યં વિદ્યમાનં તુ પ્રોક્ષયિત્વા દૃશા બૃહત્

એવં યદબૃહદ્રૂપં પાણૌ કૃત્વા તુ પાત્રગમ્ ।
તથા ચાવિદ્યમાનં યન્મનસા વાદ્ય ધારણા

પિતૄણાં તૃપ્તયે હ્યેવમિષ્ટ્વા મન્ત્રેશ્વરં તતઃ ।
તતારા ?દર્ભલોપે (ભે ) તં પ્રદદ્યાદ્દેહમોદકમ્

ઓં નમો ઽસ્મપ્તિતૃગણાત્ પ્રીતો ભવ જગન્મય ।
તેષામસ્ત્વિદમક્ષય્યં યત્ કૃતં ચ ત્વયાઽત્મસાત્

ઇતિ કર્તવ્યતા સા વૈ પૈત્રં સ્થાનાત્મના નયેત્ ।
મન્ત્રેશરોમકૂપાનામાશયં ચોદયાર્કવત્

બહિર્હૃત્કમલોદ્દેશે સ્મરેત્ પિતૃગણં ક્રમાત્ ।
અથાન્તર્માનનિષ્ઠં તુ હ્યર્ઘ્યાદ્યૈઃ ભોગસંચયૈઃ

દ્રવત્પૂર્ણેન્દુધવલં મરીચિચયસંકુલમ્ ।
સંવિશન્તં સ્વશક્ત્યા વૈ ધ્યાયેન્મન્ત્રાત્મનિ સ્થિતે

તેજોમયે પિતૃવ્યૂહે પિતૃસંઙ્ઘં હિ તત્ પુનઃ ।
મધ્યાહ્નાર્કાયુતાભં ચ સંસ્મરેદ્વિ (દ્વિ )સ્ફુરત્પ્રભમ્

તદ્વયાપારે નિવૃતે ઽથ રોમરન્ધ્રે શનૈશ્શનૈઃ ।
મન્ત્રહૃત્પુષ્કરાકાશમાક્રાન્તં તૈઃ સ્મરેદથા ( ?થ )

પીઠસન્નિહિતં મન્ત્રાદાદાયેન્દુધિયા તતઃ ।
યાયાદગ્નિસમીપં તુ ધ્યાયેત્તત્રોદિતં પ્રભુમ્

સન્તર્પ્ય વિધિના ભક્ત્યા પૂર્ણાન્તં મન્ત્રરાટ્ તતઃ ।
તત્રાપાદ્ય શ્ચરુઃ પ્રાગ્વત્ તથા પિણ્ડાર્થમોદનમ્

મધ્વાજ્યતિલદર્ભાણાં સંપુટે રજતાન્વિતે ।
અભિમાન્ત્રિતમારાધ્યૈસ્તતસ્તૈસ્તાડનાદિભિઃ

નીત્વા નિર્દેષતાં પશ્ચાત્ સ્થગયેદમ્બરાદિના ।
અથાનુસન્ધાનપૂર્વં સાધારં ત્વાસનં યજેત્

ક્રમાત્ કુશાનામૂર્ધ્વે તુ યથાસ્થાનવિભાગશઃ ।
સંસિચ્ય પ્રણવેનાથ સતિલેન તુ વારિણા

હેમપૂર્વાણિ તત્રાગ્રે પાત્રાણિ ક્રમશો ન્યસેત્ ।
પિત્રાદ્યનુક્રમેણૈવ ત્વાદાવન્ત્યે ( ? ન્તે )તદગ્રતઃ

મન્ત્રપૂર્વેણ નામ્ના તં સનમસ્કેન નિક્ષિપેત્ ।
તિલાસ્ત્વમ્બુકુશાગ્રાણિ ત્વિદં તેર્ઽઘ્યં પઠન્ ક્રમાત્

પ્રતિતામહપર્યન્તામેવં કૃત્વાર્ધ્યકલ્પનામ્ ।
કામો ઽન્યસ્મિન્ શ્રાદ્ધદાને હ્યેવમન્યેષ્વપિ દ્વિજ

પૂર્વવન્નામગોત્રે તુ હ્યર્ધ્યમાપાદ્ય પાત્રગમ્ ।
પૃથક્ પૃથગ્વા પાત્રાણામાસીનદ્વિજસઙ્ખયયા

પ્રકલ્પિતમથ સ્વં સ્વં નીત્વા સાર્ધ્યં તુ ભોજનમ્ ।
પ્રતિતામહનિષ્ઠાનાં પાણૌ દદ્યાત્ કુશાન્વિતમ્

સાવશેષં તથાન્યેષાં હસ્તેર્ઽધ્યં પ્રતિપાદ્ય ચ ।
કુર્યાત્ સાર્ધ્યોદકાનાં ચ સુમર્યાદાસુ ચાન્તરે

સંસ્થાનં સર્વપાત્રસ્ય દત્તે સાર્ધ્યોદકે સતિ ।
વિપ્રપાણિઘૃતેનાથ તેન ચાર્ધ્યોદકેન તુ

વિસૃજ્ય નયને સ્વે વૈ પાત્રે ઽન્યસ્મિંસ્તતો દ્વિજ ।
ક્રમાદાહૃત્ય તત્તોયં પ્રયાયાદગ્નિસન્નિધિમ્

તતસ્તદગ્રે તત્પાત્રં તિલામ્બુપરિપૂરિતમ્ ।
કૃત્વા તસ્મિન્ ધિયા ધ્યાયેદ્વિષ્ટરં પરમેશ્વરમ્

સંવિભજ્ય પિતૃવ્યૂહં તત્રોઙ્કારેણ ભાવયેત્ ।
વિમલામ્બરસંસ્થ તુ યથા નક્ષત્રસઞ્ચયમ્

તથા કમલસંભત તસ્મિન્ પાત્રાન્તરે સ્થિતે ।
અપાવન્યચ્યુતાકાશે હ્લાદવૃત્તૌ વિભાવયેત્

અન્તઃ સર્વેશ્વરં દેવં સ્પન્દમાનં સ્વતેજસા ।
તતોર્ઽધ્યૈઃ કુસુમૈર્ગન્ધૈઃ કૃત્વા તેષાં પુરાર્ચનમ્

મધુલિપ્તે કુશાકાણ્ડે તત્ર દ્વે સલિલે ન્યસેત્ ।
સ્થગયિત્વા પરેણૈવ પાત્રેણ ચ કજેન તુ

દ્યાવાપૃથિવ્યૌ તે પાત્રે બોદ્ધવ્યે દ્વિજ પૂરિતે ।
નિધાય ચાર્યયિત્વા તુ સ્વોત્તરોત્તરમૂલતઃ

તાસુ સૂક્ષ્મપિતૃવ્યક્તિં
સામાન્યચિસ્વરૂપં તુ તારશબ્દૈકતા ગતમ્

સ્વવૃત્તિમાર્ગેણાયાતાં રુદ્ધાં કુર્યાત્ કુશાસને ।
નત્રોદિતક્રમેણૈવ પ્રભાવેન વિભાવયેત્

ક્વચિચ્છબ્દૈકવૃત્તૌ તુ પૂર્વલક્ષણલક્ષિતામ્ ।
પઙ્ક્તીભૂતાં સ્થિતિં પૈત્રીમનુમૂર્તિ પ્રકાશિતામ્

તિલોદકેન સંપૂર્ય અર્ધ્યપાત્રાત્ કરાઞ્જલિમ્ ।
ધારાં સન્તાનવદ્દદ્યાત્ ક્રમાત્તદ્વૈ પઠન્ દ્વિજ

નામ પ્રણવનિષ્ઠં તુ એતત્તે પાદ્યમસ્ત્વિતિ ।
તતો ઽન્યપાત્રમુપાદ્ય પ્રાગ્વદગ્નૌ સમર્પયેત્

રજાતલંકૃતેનૈવ સપવિત્રેણ પાણિના ।
વ્યાપકં ચિત્સ્વરૂપં તુ ધાતુસપ્રકમૂર્તિધૃત્

બ્રહ્મભાવનયાન્તં નિશ્ચયીકૃત્ય ચેતસા ।
તીવાનામિદમાધારમિદમાપ્યાયનં પરમ્

સંભવ ચ લયસ્થાનં પરમાન્દલક્ષણમ્ ।
અતસ્તમાદૌ પાત્રસ્થમર્ધ્યપુષ્પાનુલેપનૈઃ

પ્રણવેનાર્ચનીયં ચ તેનૈવાપાઘ વૈ તતઃ ।
પઠંસ્તમેવ મનસા વર્તયેદ્ગોલકાકૃતિમ્

સર્વેશક્ત્યાત્મકં યસ્માત્ સન્તિ
ગૃહ્ણન્તિ નિયતા ( ?તાં ) મૂર્તિં કર્મણાં પ્રતિપત્તયે

સનાભીયાનનુગ્રહ્યાનધિકૃત્યાખિલાન્ પિતૄન્ ।
યથાર્ઽધ્યપૂર્વેર્મન્ત્રેશમિષ્ટં ભોગૈઃ સુપુષ્કલૈઃ

તથાન્નમૂર્તિમાપન્નાંસ્તાનપિ ક્રમશો યજેત્ ।
અલકાદ્યં હિ વૈ ભાણ્ડં પૂરિતં ગાલિતામ્ભસા

મધુદર્ભતિલોપેતં કૃત્વાન્નં તત્ર વૈ સ્મરેત્ ।
મન્ત્રેશં ચન્દ્રબિમ્બસ્થમમૂર્તમમિતદ્યુતિમ્

બહિઃ સ્વસ્મિન્નુલ્લસન્તં ધ્યાયેત્તેનાંભસા સહ ।
કુમ્ભાદુત્કીર્યમાણેન નિર્મલં શીતશીકરમ્

આદાયાથ કરાભ્યાં તુ પ્રાક્તિલં મધુસંપ્લુતમ્ ।
આપૂર્યાપૂર્ય ચૈકસ્ય શ્રદ્ધયા પરયા દ્વિજ

તિલાન્ ---( ?ઞ્જલિં )સ્તેન ભાગવનાસહિતેન ચ ।
પિતૄણાં ક્રમશો દદ્યાત્ તૃપ્તયેંભ (?યેંજભ )સ્તુ મન્ત્રિતાન્

અથ પ્રાઙ્મુખપૂર્વાણાં દ્વિજેન્દ્રાણાં સમાચરેત્ ।
પૂર્વવત્ સવિશેષં હિ સ્વશ્રાદ્ધે શ્રદ્ધયાન્વિતમ્

સર્વાઙ્ગિકં ક્રમાદ્વિપ્ર આપાદાન્મસ્તકાવધિ ।
અર્ધ્યામ્બુમિશ્રિતૈઃ પુષ્પૈશ્ચન્દનાદ્યૈર્વિલેપનૈઃ

તતઃ સ (સ્તુ )પક્ષવ્યજનૈસ્તેષામુદ્બોધ્ય મારુતમ્ ।
નિવેદ્ય વિવિધાન્ પશ્ચાદ્વસ્ત્રાન્ ધૂપાધિવસિતાન્

તતા ( ?તો )ઽલંકૃત્ય વૈ શક્ત્યા કઙ્કણાદ્યૈર્વિભૂષિતૈઃ ।
ઉપવીતાન્ સોત્તરીયાન્ દદ્યાત્તેષામનન્તરમ્

શિરોમાલ્યાનિ શુભ્રાણિ તતઃ કણ્ઠસ્ત્રજાનિ ચ ।
દિવ્યગન્ધં તતઃ ક્ષોદં મૂર્ધ્નિ કર્પૂરમિશ્રિતમ્

તતો નિવેદ્ય વૈ તેષાં નયનાઞ્જનમુત્તમમ્ ।
દર્શયેદ્દર્પણં પશ્ચાત્ પુરતઃ કુસુમાન્ ક્ષિપેત્

સુગન્ધધૂપપૂતેન તતસ્તાન્ ધૂપયેત્ ક્રમાત્ ।
સુપ્રકાશેન દીપેન પૂજનીયા મહામતે

ઉપાનહૌ .......તેષાં છત્ત્રાણિ વિવિધાનિ ચ ।
પાદુકાઃ પાદપીઠાનિ આસનાનિ ચ તાનિ ચ

શયનાનિ વિચિત્રાણિ શિબિકાશ્વાદિ ચૈવ હિ ।
કલ્પનીયાનિ સર્વેષાં કૃત્વા તદ્રજતદિ ચ

તન્મૂલમથવા શક્ત્યા સર્વેષાં વિનિવેદ્ય ( સ )ચ ।
સમવાયશ્ચ સાધારશ્ચેતસઃ પરિતુષ્ટયે

પુનરર્ધ્યોદકં પાણૌ દત્વા મન્ત્રં સમુચ્ચરન્ ।
કુર્યાત્ સંપૂજનં તેષાં ભગવદ્યાગવત્ ક્રમાત્

મધુપર્કેણ ચાન્નેન શ્રદ્ધયા વિવિધેન ચ ।
ભક્ષૈઃ સફલમૂલૈસ્તુ પાવનૈઃ પાનકૈસ્તતઃ

રસાલાભિઃ સુગન્ધાભિઃ શૃતેન પયસા સહ ।
ભક્ષિતશ્ચાગ્રતઃ સર્વમલ્પકેષુ પુટેષુ વા

પ્રીતયે ઽખિલવિપ્રાણાં સમં કૃત્વા નિવેદ્ય ચ ।
પ્રાગ્વદર્ધ્યોદકં પાણૌ દદ્યાત્ સંપ્રાશનાય ચ

સંસ્મરન્ મનસા મન્ત્રં પ્રતિપદ્ય દ્વિજામ્ભસા ।
જપન્ ધ્યાયંસ્તથાસ્ત્રં ચ આસ્તે ઽગ્રે નાન્યમાનસઃ

કલાં વૈ તુષ્ટયે તેષાં સુખબોધમહાફલમ્ ।
તપા ( ?થા ) ધિકં ?ધર્મશાસ્ત્રં મોક્ષશાસ્ત્રમથોત્તમમ્

ઉદ્ધોષયન્ ગુણાંસ્ત ( દ્ય ) -------યસ્યોપયુજ્યતે ।
નિવેદનીયં તત્તસ્ય અથ તૃપ્તે દ્વિજે -------

પૂર્વવચ્ચાનુસન્ધાને સંપન્ને સતિ સર્વદા ।
કુર્યાદુદકદાનં તુ ભૂયઃ સન્તર્પયેદ્ દ્વિજ

પિણ્ડદાનાવશિષ્ટેન અન્નેન સહ વારિણા ।
મધુપર્કતિલક્ષીરૈરાજ્યસવ્યઞ્જનેન ચ

કરાઞ્જલિં ચ સંપૂર્ય ક્ષિપેત્ પિણ્ડં તતો બહિઃ ।
દ્વિજાનામગ્રતશ્ચાપિ સહ ચોદકધારયા

ક્ષિપેદ્ ઉત્તરદિગ્ભાગાન્ નિનયેદ્ અન્તકાસ્પદમ્ ।
પવિત્રકં ( ?ક )પરિત્યાગં કૃત્વાથ પ્રતિશાટકમ્

તદ્વાસઃ પરિવર્ત્યાથ ઊર્ધ્વં વા સંસ્મરન્ હૃદિ ।
સ્વમન્ત્રેણાચમેત્ પશ્ચાદ્ હૃન્મન્ત્રેણામલાત્મના

સંપન્નમસ્તુ ભોઃ સર્વં ચોદયેદ્ આસનસ્થિતાન્ ।
દ્વિજાન્ સંપતચિતાંસ્તુ દદ્યાત્ પૂર્ણાહુતિં તતઃ

અથ પૂર્વવદ્ અબ્દાનામ્ આચર્તવ્યં યથાક્રમમ્ ।
પ્રાઙ્મુખાભ્યાં વિના સર્વૈર્ આચર્તવ્યમ્ અતઃ સ્થિતૈઃ

દદ્યાત્ તાભ્યાં તદન્તે ઽથ સર્વમુદ્ધૃત્ય ચોદનમ્ ।
પાત્રે સફલમૂલં ચ મધ્વાજ્યતિલભાવિતમ્

દ્વિજ ( ?જા )નાં ચોદનં કુર્યાદ્ ભુક્તશેષસ્ય સાંપ્રતમ્ ।
ઉચ્યતાં વિનિયોગં ભોઃ પ્રબ્રૂયુસ્તે હ્યનાકુલાઃ

ઉદ્ધૃતં ત્વસ્મદીયં વૈ ભાણ્ડસ્થં વિભવેચ્છયા ।
અથ પૈતામહીયં યત્ પૂજિતં ચાન્નગોલકમ્

તસ્મિન્ કિંગેહમાનીયં પૃથક્ કૃત્ય સ્ફુલિઙ્ગવત્ ।
સ્વદેહાદ્દ્રેચકેનૈવ ત્વનુસન્ધાય વૈ તતઃ

ધ્યાત્વાઅમૃતપુટાન્તસ્થમ્ અમૃતાંશુસમં હૃદા ।
કૃત્વા દ્વિષટ્કજપ્તં તુ પ્રણતાયા દ્વિજેચ્છયા

પ્રતિપાદ્ય સ્વજાયાયાઃ શેષં બ્રાહ્મણકામ્યયા ।
વિનિયુજ્યોપસંહૃત્ય ગોષ્વાપસ્વા ( ?પઃ સુ )દ્વિજાનલે

અંષટ્ ( ?ઉચ્છિષ્ટ )ભોજનપાત્રાણાં કૃત્વા પ્રાગ્જ્વલનં તતઃ ।
તત્ર વા ભગવત્યગ્રે સતિલં ચોદકાલ ( ?ત્મ )કમ્

સહિરણ્યં ક્રમાદ્ દદ્યાત્ પિતૃભ્યઃ પ્રીણનાય ચ ।
રક્ષયેચ્ચ સૃગાલેભ્યઃ સાંપ્રતં કમલોદ્ભવ

પિતૃકર્મણિ મા ( ?પા ) ત્રે ઽસિમન્ સમ્યક્ સ્થાન ક્રિયાત્મકે ।
ક્રિયાન્નૈઃ પ્રાપણીપૈણ્ડી નિર્વર્ત્યા ભોજનાદ્ અનુ

નાક્ષય્યાં વાચયેત્ પ્રીતિમ્ ઉદ્દિષ્ટે ઽપ્યુદકક્રિયામ્ ।
ન પૂર્ણાહુતિદાનં ચ ન ચોદક્ પરિવર્તનમ્

પૈત્ર્યં પાત્રમ્ અથોદ્ધાટ્ય સ્વમન્ત્રં હૃત્કુશેશયાત્ ।
વિરેચ્ય દેવાયાન્નેન કલ્પાન્તાર્કાનલદ્યુતિ

તત્પાત્રં ગગનોદ્દેશે તદ્ દૂરે ( ચ )દ્વિષડઙ્ગુલાત્ ।
દ્વાદશાન્તં હિ તત્પિત્ર્યં પાત્રાદ્ ઐક્યં યથાક્રમમ્

સંપશ્યેતાંશ્ચ મન્ત્રેશાન્ ધ્યાયેદ્ ધ્યાનધિયા પિતૄન્ ।
પાતં ( ?ત્રં ) હિ સાબ ( ?ન ) લં તદ્વન્નિશિ દીપ્તાનલાચલં

એવમ્ એકત્વમ્ આપન્નાઃ સહ મન્ત્રેણ તેન તે ( તાઃ ) ।
શશાઙ્કશતસઙ્કાશમ્ અથ મન્ત્રેશ્વરં હરિમ્

નિરસ્તાવયવં ધ્યાત્વા શક્તયસ્તતત્ર વૈષ્ટરાઃ ।
પિતૃવ્યૂહવદ્ આલીનં કૃત્વા તદનુ મન્ત્રરાટ્

આત્મસાત્ પિતૃમાર્ગેણ તત્ર તેનોદકેન ચ ।
વિસૃ ( ?મૃ ) જ્ય નયને ભૂયઃ સપત્નીકો દૃશાબ્જજ

જલાયૈવ ચ નિક્ષિપ્ય પ્રાગ્દત્તં સહ વારિણા ।
ક્ષા ( ? શા ) ન્તાનલગતં દેવં સમાસાદ્યાર્ચનાલયમ્

મન્ત્રેશમ્ અર્ચયિત્વા ચ પૂર્વવત્ પ્રીણયેદ્ દ્વિજ ।
તતસ્તદુપહાર ( ?રં ) કૃત્વા ભોજનમ્ આચરેત્

બાન્ધવૈઃ સહ મન્ત્રેશં ધ્યાયન્ હૃત્પુષ્કરોદરે ।
યતવાગ્ અમૃતપ્રખ્યૈર્ગ્રાસૈઃ તદનુ પૌષ્કર

નિરુચ્છિષ્ટે તુ ભૂભાગે કૃતે સંક્ષાલને તતઃ ।
સો ( ?સૌ )દનં વ્યઞ્જનીયં યદ્દુઃખા-------(?યદ્ દર્ભાપૂતં ચ પાણિના )

તમાહૃત્યાપરસ્મિન્ વૈ પાત્રે દર્ભતિલાન્વિતે ।
ક્ષિપેદ્ દીપદ્વિતીયં તદ્બહિર્વૈ દક્ષિણેન ચ

સ્મરન્મન્ત્રં શુચૌ દેશે દત્વા દર્ભાસ્તરં તતઃ ।
નયેદ્ ધર્મકથાભિસ્તુ યોગ્ય ( ? ગાભ્યાસેન વાનિશામ્ )

ઇત્યેવં વિધિનાં શ્રાદ્ધં પિતૄણાં વિહિતં દ્વિજ ।
સંસારદુઃખશમનમ્ અચિરાદ્ અપવર્ગદમ્

કૃતમ્ એકપ્રકારં ચ શ્રદ્ધયા ચોભયાત્મકમ્ ।
દત્વા જ્ઞાનક્રિયાનત ? ( ?યાં )યાચોપયુજ્યતે

લોકધર્મસ્થિતા સા સંપૂરણે યાતિ વાસનામ્ ।
તસ્માચ્ચિત્રપ્રસાદં વૈ જાયતે યેન કર્મણા

આચર્તવ્યં પ્રયત્નેન મન્ત્રજૈર્વિતતાપ્તયે ।
અથ-------મન[સઃ]સંસ્કારં સંપન્નાનાં સમાચરેત્

ઔર્ધ્વદેહિકસંજ્ઞં તુ વ્યાપારં સમનન્તરમ્ ।
પૂર્વોક્તફલસિદ્ધયર્થં તન્મે નિગદતઃ શૃણુ

તચ્ચાપિ દ્વિગુણં વિદ્ધિ દ્વિવિધં (પ્રથમં ) કમલોદ્ભવ ।
સા ( ઃસુ )દીક્ષિતાનાં સર્વેષાં મુક્તાનામમૃતાદિકૈ

વ્યક્તાદિવૃત્તિસ્થાનેષુ હિતં નિત્યં તમેવ હિ ।
પ્રાગ્વદ્ આરાધિતે મન્ત્રે શ્રદ્ધયા સંપ્રદત્તવત્

આતૃપ્તેઃ ભગવત્પ્રીતિપર્યન્તમ્ અમલેક્ષણ ।
દ્વિતીયમ્ અમલાગ્રે તુ મન્ત્રેશે સન્નિધીકૃતે

ઓદનેનાત્મકેનૈવ ભોજનં ક્રિયયોજ્ઝિતમ્ ।
આહૃષ્ટેર્ અલ્પસત્વાનાં સર્વેષાં સર્વદા હિતમ્

જ્વલદવ્યક્તબીજાન્તં નિવિષ્ઠં વર્તતે તતઃ ।
સૌમ્યવૃત્તિ સસૂક્ષ્મંશ્ચ પ્રાણશક્તિપરંશ્ચ સન્

તદ્ દશાંશં હિ વૈ કાલં બાહ્યં ચ દિનલક્ષણમ્ ।
સમાશ્રિત્ય ક્રમેણૈવ કર્તા તદનુકલ્પવાન્

તત્પ્રાણાંશાનુવિદ્ધા ( ?દ્ધં ચ ) ---વ્યક્તમ્ ઇન્દ્રિયલક્ષણમ્ ।
આપાદયતિ ચાવ્યક્તાદ્ અન્નમૂર્તિચ્છલેન તુ

શ્રોત્રેન્દ્રિયાદિકાશ્ચૈવ ઉપસ્થેન્દ્રિયપશ્ચિમાઃ ।
યમાશ્રિત્ય લભેતાશુ સમતીતે દશાહિકે

એકાદશે ઽહ્નિ વિપ્રેન્દ્ર અસ્મિન્ શક્તિત્વમેવ હિ ।
ત્રયાસ્ત્રિંશાહિકેનૈવ બ્રહ્મન્ વ્યક્તરેણ તુ

વિનાડિ સત્યપૂર્વેણ તત્પ્રાણાંશેન વૈ પુનઃ ।
દ્વિષટ્કલક્ષણેનૈવ શેષં તત્ત્વગણં દ્વિજ

બુદ્ધિતત્વાન્ધકારં તુ વ્યઞ્જનીયં યથાક્રમમ્ ।
પ્રાક્ સંવત્સરે બુદ્ધિ દ્વિતીયેન તતો દ્વિજ

તતસ્ત્વાશબ્દતન્માત્રાત્ પઞ્ચભિઃ પઞ્ચકં તુ વૈ ।
તન્માત્રાણાં વ્યઞ્જનીયમાકાશાદ્યમ્ અતઃ પરમ્

માસાનાં પઞ્ચકેનૈવ ક્ષ્માન્તં વૈ ભૂતપઞ્ચકમ્ ।
તતઃ સચેલે સંપન્ને સ્થા ( ? સ્ના )ભુક્તોજ્ઝિતં તથા

દન્તકાષ્ઠે હૃદા પીતે પઞ્ચગવ્યેન તે પુનઃ ।
મન્ત્રે તુ વિધિવત્ સ્થાને પ્રાવૃતે ચામ્બરે તથા

સમાચમ્ય હૃદા ન્યસ્ય મૂલં પાણિતલે તતઃ ।
આમૂર્ધયાથ ( ?મૂર્ધ્નો ઽથ ) તેનૈવ સકપલીકૃત્ય વિગ્રહમ્

સંક્ષેપેણ નિરઙ્ગેણ તતો હૃન્મન્ત્રમન્ત્રિતાઃ ।
સગોત્રવિહિતં વિપ્ર પ્રેતાનુગ્રહકામ્યયા

તોયાઞ્જલિંત્રયં દદ્યાત્ તન્નામ્ના સતિલં દ્વિજ ।
દર્ભા રાજતસમ્મિશ્રમ્ અમુના તસ્ય વૈ તતઃ

શુદ્ધયે શુભશાન્ત્યર્થં જપેદ્ અષ્ટાધિકં શતમ્ ।
સ્વમન્ત્રાદ્ અસ્ત્રમન્ત્રં વા સામાન્યં દ્વાદશાક્ષરમ્

નવાત્મબીજસઙ્ઘાતમ્ એકં વા ભાવનાવશાત્ ।
પ્રવર્તેતાથ વિધિવત્ પૂર્વોદ્દિષ્ટે તુ કર્મણિ

તીર્થોદ્દેશે નદીતરે ગૃહે બાઽયતને શભે ।
અતીવ શ્રેયસં દ્વાભ્યાં પ્રેતશ્રાદ્ધં યતે ( ?જે ) ત્ દ્વિજ

વિઘ્નવ્યૂહતમોરૂપં સમાસાદ્યા ?સ્ફુરાદિકમ્ ।
વ્યવસાયવિઘાતં ચ ન્યૂનં કુર્યાચ્ચ કર્મણામ્

તસ્માત્ સંરક્ષણીયં ચ બ્રહ્મમન્બ્ર ( ?ન્ત્ર ) બલેન તુ ।
ભાસ્વરેણ તમોરૂપમ્ આમૂલાદ્ વૈ સ્વકં બલમ્

તિલદર્ભાદિકં સર્વં મન્ત્રેણારાધ્ય વૈ પુરા ।
એતન્નિરસ્યાન્યઃ ?કા ( ?સ્યાન્યકાર્યં ) પ્રાઙ્મુખશ્ચોત્થિતસ્તતઃ

સાંપ્રતં સર્વસામાન્યં કુર્યાત્ સ્થાનપરિગ્રહમ્ ।
બ્રહ્મભાવનયા મૂલમન્ત્રં સર્વગતં સ્મરેત્

વસુધાગગનાભ્યાં તુ અષ્ટદિક્ષ્વન્તરે સ્મરેત્ ।
પ્રભાકરવદ્ આભાસા મૂર્તિર્દ્દૃન્મન્ત્રમબ્જજ

ધ્યાયેદ્ગગનમાન્ત્રાતમ્ અખિલં શિરસા તતઃ ।
સ્તમ્ભભૂતં શિવં મધ્યે મધ્યે સંસારમાર્ગવત્

બ્રહ્મનાડીસ્વરૂપં તુ ધ્યાતવ્યમ્ અમલં મહત્ ।
કલ્પનાલક્ષણે બાહ્યે વર્ત્મ સદ્વસ્તુ વિન્યસેત્

સંશાન્તકર્મબ્રહ્મભ્યામ્ અન્યોન્યસ્ય તુ વેદને (નમ્ ) ।
ગવાક્ષવત્ સ્મરેત્ તત્ર દ્વારભૂતં તુ લોચનમ્

ભ્રમદ્ વહ્નિ સ્ફુલ્લિઙ્ગો (ર્મિ ) સહસ્ત્રપરિરાજિતમ્ ।
રાજહંસપદાન્તં ચ તતો ધ્યાયેત્ સુવિઘ્નહમ્

એવમ્ આયતનં મન્ત્રમૂર્તિમન્ત્રં મયોદિતમ્ ।
આધારાસનપૂર્વાણાં મન્ત્રાણાં સર્વકર્મણામ્

હંસોપરમનિષ્ઠાનાં સિદ્ધયે ભાવિતાત્મનામ્ ।
ન તત્રાન્તં સ્થિતિં ? ( ?ન્ત સંસ્થિતં ) કુર્યાન્મન્ત્રન્યાસં યથાવિધિ

ઉપવિશ્યાસને દાર્ભે પ્રણવવ્યાપ્તિભાવિતે ।
મૂલમન્ત્રેણ નિષ્પાદ્ય પ્રાણાયામં ત્રિલક્ષણમ્

ધારણાદ્વિતયેનાથ દેહસંસ્કારમ્ આચરેત્ ।
મન્ત્રન્યાસં તતઃ કુર્યાત્ પૂર્વવત્ કરદેહયોઃ

અર્ઘ્યં પાદ્યં સમાસાદ્ય પ્રોક્ષયેત્ ચ તદમ્ભસા ।
સર્વમન્ત્રેણ સન્તાય દર્ભકાણ્ડગતેન ચ

નિરીક્ષ્ય પ્રોચ્ચરેસ્તત્ર દગ્ધં તત્તેજસા સ્મરેત્ ।
મૂલેન રવિભાકાન્તિમ્ આપન્નમ્ અથ ભાવયેત્

સાનલાં સેન્ધનાં ચુલ્લીં પ્રોક્ષયેદ્ અસ્ત્રવારિણા ।
જ્વાલયેન્ નેત્રમન્ત્રેણ તતશ્ચોદ્બોધ્ય વર્મણા

પ્રક્ષાલ્યાસ્ત્રામ્ભસા સ્થાલીં તાડયેત્ તદનન્તરમ્ ।
કૃત્વામ્બુદર્ભમૂલેન સ્થગયેદ્ અથ વર્મણા

તણ્ડુલાન્ અસ્ત્રમન્ત્રેણ ક્ષાલયિત્વા પુનઃ પુનઃ ।
મધ્વાજ્યતિલગોક્ષીરયુક્તં મૂલેન નિક્ષિપેત્

દર્વ્યારસ્ત્રમન્ત્રન્યસ્તાયા શ્રપયેદ્ હૃદયેન તુ ।
સિદ્ધમ્ ઉત્તારયેત્ પશ્ચાન્મૂલમન્ત્રેણ મન્ત્રવિત્

પ્રક્ષાલ્યાલિપ્ય નેત્રેણ શિખામન્ત્રેણ વૈ તતઃ ।
દિક્ષૂર્ધ્વપુણ્ડ્રીકૃત્ય પ્રાક્ કવચેનાવકુણ્ઠ્ય ચ

પ્રણવાધિષ્ઠિતે કુર્યાત્ સંસ્થિતં ચ કુશાસ્તરે ।
સૂપલિપ્તે તુ ભૂભાગે તિલાક્ષતસમન્વિતે

પિધાય ચ અસ્ત્રમન્ત્રેણ ત્વેવં નિષ્પાદ્ય વૈ ચરુમ્ ।
તં સુસાધનકાલે તુ બ્રહ્માસ્તરણકર્મણામ્

હૃન્મન્ત્રં સંપ્રયોક્તવ્યં મન્ત્રમાર્ગે જપન્ ધિયા ।
પ્રેતકાર્યં તતઃ કુર્યાત્ ? ---વા તેન ( ?ત્રિધા વ્યાપ્તેન ) લૌકિકમ્

તત્ર દિવ્યે પુરા મન્ત્રં પૂર્વવત્ સંપ્રપૂજ્ય ચ ।
વિધિવત્ પ્રેતમુદ્દિશ્ય ભોગૈઃ પૂર્વોક્તલક્ષણૈઃ

પુરુષાશનમાત્રેણ પાત્રસા ( ત્ ? ) ચક્રજં હિ યત્ ।
સર્વાન્નેન સમાપૂર્ય અભ્યક્તાદ્યેન વૈ હૃદા

દૃશાગ્નિના તુ સંસ્પૃશ્ય કૃત્વા સવ્યઞ્જનં તુ વૈ ।
વિનિવેદ્ય વિભોઃ પ્રોક્તં તદનુગ્રહકામ્યયા

સ્વશબ્દમૂર્તિં સુવ્યક્તામોઙ્કારેણાથવામ્બરાત્ ।
પ્રેતં સ્વનામ્ના ત્વાહૃત્ય કૃત્વા હૃદ્વયોમ્નિ તંતુ ?તત્

ઈષન્ નિર્વાણશેષાગ્નિકણભૂતં વિચિન્ત્ય ચ ।
કિઞ્ચિત્પ્રાણકલાયુક્તં કર્માણિર્ ( ?મણા )ચ વશીકૃતમ્

વિશેષસત્તામાત્રં ચ શનૈશ્ચાનલવર્ત્મના ।
બહિર્નિવેદ્ય સ્વસ્થાને મન્ત્રદૃક્ વિષયે સ્થિતે

ભાવયેત્ પ્રણવેનાથ તત્ત્વશક્તિગણાન્વિતમ્ ।
અન્નવીર્યાશ્રિતં બ્રહ્મન્ પ્રાણાખ્યમ્ અવિનશ્વરમ્

તતસ્તદૂષ્મમાર્ગેણ હૃન્મન્ત્રેણ તુ સંસ્મરન્ ।
પ્રેતં શ્રોત્રેન્દ્રિયચ્છન્નપ્રાણવત્ત્વાદ્ વિનિર્ગતમ્

ઈષદ્ભાવસ્વરૂપં તુ વિદ્ધિ જ્ઞાનાનુરઞ્જિતમ્ ।
પ્રેતેન સહ ચૈકત્વં સમાપન્નં ચ તત્ત્વતઃ

ચિન્તયેત્ તેન તં વિપ્ર કિંચિદ્ હૃદિગતં ક્રમાત્ ।
એવં શ્રોત્રેન્દ્રિયૈર્વ્યક્તપ્રાણૈકૈ ( ?રે ) કત્વમાગતૈઃ

સાંપ્રતં કમલોદ્ભૂત સમૂલમખિલં હિતમ્ ।
લીનમન્નોત્થિતે પ્રાણે સ્મર્તવ્યં વૈ યથાનિલમ્

નિઘાતવદમૂર્તં તુ પ્રાણશક્ત્યા દ્વિજેરિતમ્ ।
તદિન્દ્રિયમવધ્યાયેદ્ હૃદા હૃન્મન્ત્રતાં ગતમ્

આસીના ( ?ન્ )માસને ત્વાં તે ( ?શાન્તે ) પૂર્વવદ્વયાપ્તિભાવિતે ।
યજેન્મન્ત્રેશવત્ પશ્ચાત્ શશ્વદર્ઘ્યાદિભિઃ શુભૈઃ

પુષ્પાનુલેપનૈવ્ ધૂપૈર્ માત્રાન્તૈઃ કમલોદ્ભવ ।
દદ્યાત્ તિલોદકં પશ્ચાન્નામ્ના ગોત્રેણ વૈ હૃદા

અથાનલાશ્રયાન્તસ્થં હૃન્મૂર્તિં તુ તમ્ ઇન્દ્રિયમ્ ।
તર્પયિત્વા યથાન્યાયં પૂર્વોક્તેન ક્રમેણ તુ

સમાહૂય તતઃ પાત્રં પૂર્વોક્તં ભગવન્મયમ્ ।
નિવેશ્ય ભગવત્યગ્રે ત્વાસને પૂર્વવત્ સ્મૃતે

ન્યસ્તમન્ત્રં હૃદા કૃત્વા ત્વર્ઘ્યાદ્યૈર્ અર્ચયેત્ તતઃ ।
યાયાદ્ આરાધનોદ્દેશમ્ ઉપવિશ્ય યથાસુખમ્

હૃદા તમ્ ઇન્દ્રિયે ધ્યાયેત્ સ્વશક્ત્યા મૂર્તતાં ગતમ્ ।
રસાત્મનાન્નશક્તૌ તુ -------વિભાગેન ચ સ્થિતમ્

ધ્યાતવ્યં પૂર્વવત્ પ્રેતં સ્મર્તવ્યં પ્રણવેન તુ ।
અન્નાધિષ્ઠાતૃભાવેન નીત્વા ચ પ્રતિપદ્ય ચ

દ્વિજેન્દ્રસ્ય ચ મન્ત્રાન્તં સહ ચાર્ઘ્યોદકેન તુ ।
અથ તત્પ્રાણશક્તૌ તુ હૃદા વૈકાત્મતાં ગતમ્

નૈવેદ્યં ગ ?નરન્તસ્તં ?( ?ગગનાન્તસ્તં ) પ્રેતં કમલસમ્ભવ ।
તતસ્તદ્ હૃદયાકાશં પ્રાણેન સહ વૈ ક્રમાત્

વ્યક્તયે શ્રૌત્રવૃત્તૌ તુ પ્રયાતમ્ અનુભાવયેત્ ।
એવં લબ્ધાત્મકં કૃત્વા પ્રેતં પ્રાગ્વિપ્રવિગ્રહે

દદ્યાત્ તદોદકં પાણૌ પૂર્વવત્ પ્રાશનાય ચ ।
સંપ્રવૃત્તસ્ય વૈ તસ્ય ભોજને સંશયસ્ય ચ

ધ્યાયન્ ધિયાગ્રતસ્તિષ્ઠેદ્ અન્નવીર્યાદ્બલેન તુ ।
હૃદા શ્રોત્રેન્દ્રિયાત્ તસ્ય તથાર્થત્વમ્ ઉપાગતમ્

નિષ્પન્નભોજનસ્યૈવ દ્વિજેન્દ્રસ્ય દ્વિજોત્તમ ।
સ્વદેહાત્ પ્રણવં શબ્દંરેચ્ય દક્ષિણવર્ત્મના

વિપ્ર હૃત્કમલાકાશે પ્રેતમ્ આકૃષ્ય તેન વૈ ।
યથામૃતેન સ્વહૃદા શ્રોત્રે સત્તાસમન્વિતમ્

અપનીતે ત્વથોચ્છિષ્ટે પ્રીણનં પૂર્વવદ્ વિભોઃ ।
વિહિતં વિપ્રશાર્દૂલ કર્તાથ કૃતભોજનઃ

અસ્ત્રં વિઘ્નાદિશાન્ત્યર્થં જપેદ્ અષ્ટાધિકં શતમ્ ।
સાઙ્ગમ્ આરાધનસ્થાનં કુર્યાન્મન્ત્રેશમા (ત્મ ) વાન્

સંહૃત્ય સાર્ઘ્યપુષ્પાદ્યં સ્વરાન્તમ્ અખિલં હિ યત્ ।
જલાશયે વિનિક્ષિત્ય કુર્યાત્સ્વાય -------

તતો મન્ત્રસમાધાનં સ જપં તુ નિશાગમે ।
એવં (?શ્રોત્રં )ચક્ષૂ ?રસાનાં (?સના )ચ ઘ્રાણસંજ્ઞં ચતુષ્ટયમ્

ચતુષ્કેણ દિનાનાં તુ વ્યઞ્જનીયં મહામતે ।
પઞ્ચકં ત્વથા વાગાદ્યં ક્રમેણ શિરસા તતઃ

પ્રેતશ્રેયાપ્તયે કુર્યાત્ લબ્ધસત્ત?દ્વિજોત્તમ ।
એકાદશે ઽથ દિવસે સંપ્રાપ્તે સાધયેત્ યરુમ્

સભક્ષવ્યઞ્નોપેતં શ્રદ્ધયા ચ સુસંયુતમ્ ।
પ્રક્ષાલિતાંઘ્રિં સ્વાચાન્તં તાડિતં ચાવલોકિતમ્

અચ્છામ્બુપૂતપ્રણતં ભગવત્તત્ત્વભાવિતમ્ ।
નિવેશ્યાસનવારે ચ પૂજિતે વ્યાપ્તિભાવિતે

સમાલભ્ય તતો ભક્ત્યા ચન્દનાદ્યૈર્વિલેપનૈઃ ।
સદ્વસ્ત્રવેષ્ટિતં કૃત્વા યથાશક્ત્યા વિભૂષયેત્

હેમકઙ્કણપૂર્વૈસ્તુ સરત્નૈર્ભૂષણોત્તમૈઃ ।
માલ્યૈર્યજ્ઞોપવીતાદ્યૈઃ શિરોવસ્ત્રૈઃ સપાવનૈઃ

ભક્ષ્યવ્યઞ્જનહસ્તં તત્ કૃત્વા મન્ત્રેશમ્ અર્યયેત્ ।
શ્રદ્ધયા પરયા વિપ્રપ્રેતાનુગ્રહકામ્યયા

કૃત્વા ભવનપર્યન્તં પૂર્વમ્ આરાધનં પ્રભોઃ ।
સમાચરેત્તતો મન્ત્રન્યાસં વિપ્રવરસ્ય ચ

ઉભે હસ્તે તતો મૂલમ્ અઙ્ગુલીષુ હૃદાદયઃ ।
નેત્રં સર્વનખાગ્રાણાં દેહે ત્વામસ્તકાત્તતઃ

ન્યસ્ત્વા પાદાવસાને ચ સ્વસ્થાનેષુ હૃદાદયઃ ।
ધ્યાત્વા મન્ત્રસ્વરૂપં ચ તદા તદભિમાનયુક્

પિતૃસંજ્ઞાસમેતેન નતિના પ્રણવેન ચ ।
પૂજયિત્વાર્ઘ્યપુષ્પાદ્યૈઃ સવિશેષૈસ્તુ પૂર્વવત્

પ્રતિપાદ્યાખિલં તસ્ય મૃ ( પ્રે )તોપકરણં હિ યત્ ।
ગોભૂહેમાવસાનં ચ તોષમેતિ ચ યેન તત્

જાયતે નિરૃણં પ્રેતં[સમ્યુક્ત]પરં પદમ્ ।
યથાવદ્ભોજનેનાથતર્પણીયં ચ પૂર્વવત્

વ્યાપારં હૃદયં પ્રાગ્વન્મૂલમન્ત્રેણ ભાવયેત્ ।
કિન્ત્વિન્દ્રિયગણાન્તસ્થં સમાયાલક્ષણં હિ તત્

પ્રણવં મૂલમન્ત્રેણ પ્રેતં સર્વત્ર સંસ્મરેત્ ।
એવં પ્રાપ્તાસ્મિતં સમ્યગ્યુક્તમ્ ઇન્દ્રિયશક્તિભિઃ

બુદ્ધિપૂર્વૈર્ધરાન્તૈસ્તુ કૃત્વૈતમ્ અનુરઞ્જયેત્ ।
બુધ્યાર્થમ્ આચરેત્ તત્ર શિખામન્ત્રેણ ચાલિખેત્

વ્યક્તયે મનસશ્ચૈવ કવચં વિહિતં દ્વિજ ।
તન્માત્રાણાં વ્યક્તયે ઽથ પઞ્ચાનામથ વૈ ક્રમાત્

ભૂતાનામ્ અસ્ત્રામન્ત્રં તુ વાદિતાં ? સન્તતં હિ નમ્ ।
માસદ્વાદશકેનૈવ દશૈકાદશકેન તુ

પ્રેતમ્ આપાદ્ય વૈ પિણ્ડં પ્રાપ્તે માસે ત્રયોદશે ।
યોજના પિતૃમાર્ગે તુ કાર્યાસ્ય ભગવન્મયે

યથા તથાબ્જસંભૂત શૃણુ મે ગદતઃ સ્ફટમ્ ।
સ્નાનં પૂર્વે સમાખ્યાતં પશ્ચાત્તદનુ સાધયેત્

શ્રાદ્ધાર્થં શ્રદ્ધયાનં તુ પ્રભૂતં ચ સુસંસ્કૃતમ્ ।
સ્વાચાન્તાનથ ધૌતાઙ્ઘ્રીન્ દ્વિજેન્દ્રાન્ ઉપવેશયેત્

પુત્રકાન્ સમયજ્ઞાન્ વા સાધકાનથ દેશિકાન્ ।
ગૃહસ્થાન્ બ્રહ્મચારીન્ વા વનસ્થાનથવા યતીન્

સમ્મુખાન્ મન્ત્રનાથસ્ય ચત્વારો વાપ્યુદઙ્મુખન્ ।
એવં પૂર્વાનને દ્વે તુ વિનિવેશ્ય દ્વિજોત્તમ

તયોરેકસ્ય ચાસ્ત્રેણ સકલીકરણં હિ યત્ ।
વર્મણાથ દ્વિતીયસ્ય ન્યાસકર્મ વિધીયતે

ઉદઙ્મુખેભ્યસ્ત્વાદ્યસ્ય ન્યાસકર્મણિ લોચનમ્ ।
તસ્માદુપરિસંસ્થાસ્ય ( ?પ્ય )શિરસા વિહિતં દ્વિજ

હૃન્મન્ત્રેણ દ્વિતીયસ્ય મૂલમન્ત્રેણ વૈ તતઃ ।
આચર્તવ્યં ચતુર્થસ્ય હસ્તન્યાસાદિકં હિ યત્

ષણ્ણામ્ અથ શિખામન્ત્રં સ્વા દ્યખાતપ (?ખાદ્યસ્વાન્ત ) (?પ્ર )વિન્યસેત્ ।
તતો ઽગ્નિભવનાન્તં તુ કૃત્વા ભગવદર્ચનમ્

પૂજયેત્ સવિશેષં તુ કૃત્વૈવં હિ યથોદિતમ્ ।
અસ્ત્રન્યસ્તં તતો ઽસ્ત્રેણ પૂજનીયં દ્વિજોત્તમ

વર્મણા વર્મમૂર્તિં ચ નામગોત્રદ્વયં વિના ।
તતઃ સ્વનામ્ના ગોત્રેણ કુર્યાદ્ અન્યેષુ ચાર્ચનમ્

સ્વેન સ્વેન તુ મન્ત્રેણ તત્ર પ્રેતં દ્વિજં હિ યત્ ।
નેત્રમન્ત્રકૃતન્યાસં તત્તેનૈવ સમર્ચયેત્

તસ્યોપર્યુપવિષ્ટં તુ સંસ્થિતં પિતૃલક્ષણમ્ ।
પૂજને વિહિતં તસ્ય શિરોમન્ત્રં સ્વકં દ્વિજ

વિપ્ર હૃન્મન્ત્રમ્ અભ્યર્ચ્ય યત્તદ્વિદ્ધિ પિતામહમ્ ।
પ્રેતં તસ્યાર્ચનં કુર્યાન્નામ્ના ગોત્રેણ વૈ હૃદા

મૂલમન્ત્રકૃતન્યાસં તદ્વિદ્ધિ પ્રતિતામહમ્ ।
માનનીયં હિ તેનૈવ નામ્ના ગોત્રેણ વૈ સહ

તેષાં વૈ હૃદ્ગતં વિપ્ર પૂજિતાનાં ચ સાંપ્રતમ્ ।
પ્રેતાદિપિતૃકૢપ્તસ્ય કાર્યા ચાન્તસ્થયોજના

યથા તત્પદ્મસંભૂત મત્તઃ સમવધારય ।
નૈવેદ્યનાશં ક્રમશઃ પ્રાગ્વદન્નરસાત્મનામ્

સ્વયં દેવગણં ચિન્ત્યં સમં ધ્યાયેદ્ ધિયા તતઃ ।
અજહન્ સ્વાશ્રયં ભક્ત્યા પૂર્ણેન્દ્વા ?સકુલ્યતામ્

સામા ?પૈત્રે ઽન્નમાત્રં તુ નેત્રમન્ત્રં વિચિન્ત્ય ચ ।
એવમેવ શિરોમન્ત્રમુપયાતં ધિયા સ્મરેત્

સહ લોચનશક્ત્યા તુ પાત્રે હૃન્મન્ત્રભાવિતે ।
દ્વે શક્તી નેત્રમૂર્ધ્વાખ્યે સમાદાયાથ હૃન્મયીમ્

શક્તિં વૈ મૂલમન્ત્રીયૈર્નૈવેદ્યાન્તર્ગતાં સ્મરેત્ ।
મન્ત્રશક્તિચ્છલેનૈવ સાન્નેન પ્રણવાત્મના

મન્ત્રબ્રહ્મણિ ચૈકત્વં કુર્યાદ્વા તસ્ય પૌષ્કર ।
પ્રતિપાદ્યાથ વૈ સ્વસ્મિન્ નીત્વા નૈવેદ્યભાજનમ્

દ્વિજાનામ્ ઉપવિષ્ટાનાં ભક્ષ્યભોજ્યાદિકૈઃ સહ ।
ગોક્ષીરમાત્રપર્યન્તે દદ્યાત્પાણૌ તતો (?થો )દકમ્

ભોજને સંપ્રવૃત્તાનાં યસ્ય યચ્ચોપયુજ્યતે ।
પૃષ્ટ્વા પૃષ્ટ્વા ચ દદ્યાદ્વૈ પિતૄણાં તૃપ્તયે દ્વિજ

સ્વાહાન્તાનાં તતસ્તેષાં તત્ર સ્થાનં સમાચરેત્ ।
એકત્વં ત્વિતિ શક્તીનાં વિધિનાનેન પૌષ્કર

તત્ત્વશક્તિગુણોપેતં પ્રદીપ્તમિવ ભાસ્કરન્ ।
સાંપ્રતં પૂર્વવત્પ્રેતં આહૃત્ય દ્વિદ્વિવિગ્રહાત્

રેચ્ય હૃત્કમલે મન્ત્રતેજસા તેન તત્પુનઃ ।
કુર્યાદ્યુક્તતરં ચૈવ તસ્માદાકૃષ્ય વૈ હૃદિ

પૈતામહે વિરેચ્યાથ હૃત્પદ્મોપરિ વૃદ્ધયે ।
તસ્માદુદ્ધૃત્ય સંતૃપ્તં હૃદા કુર્યાચ્ચ વૈ હૃદિ

પ્રતિતામહહૃત્પદ્મગોચરૌ વિનિવેશ્ય ચ ।
મન્ત્રબ્રહ્મકલાદીપ્તં કૃત્વા તત્રાનયેત્ હૃદિ

વિલાપ્ય પ્રણવેનાથ શાન્તભાવનયાત્મનિ ।
એવં કૃત્વાનુસન્ધાનં તતઃ પ્રભૃતિ તસ્ય વૈ

પિતૃત્વં વાત્સરે શ્રાદ્ધે કાલ[દિષ્ટે]વિશેષતઃ ।
(---?----ભ્રાત્રેતરેષાં )મૃતાનાં ચ વિહિતા વત્સરે ગતે

નાન્યેષાં દ્વિજશાર્દૂલ પિતૄણાં શ્રાદ્ધકાઙ્ક્ષિણામ્ ।
પ્રેતત્વમુપશાન્ત વૈ જન્તોર્વાગ્રસ્થિતસ્ય ચ

પિતૃત્વં લબ્ધ[ ?સંસ્કારં]સંસ્થિતં ચોત્તરોત્તરમ્ ।
એવમુક્તં હિ સાઙ્ગેન મન્ત્રેણ કમલોદ્ભવ

ઔર્ધ્વદૈહિકસંજ્ઞં તુ વિધાનં ભાવિનામથ ।
ચતુર્ભિશ્ચાતુરાત્મીયૈર્મન્ત્રૈસ્તદ્વિનિબોધ મે

શ્રોત્રાદ્યુપસ્થપર્યન્તમ્ ઇન્દ્રિયાણાં દ્વિપઞ્ચકમ્ ।
આપાદ્ય વાસુદેવાખ્યં મન્ત્રેણ દશભિર્દિનૈઃ

અસ્મિન્ વ્યક્તિમતઃ કુર્યાત્ સાઙ્કર્ષણેન પૌષ્કર ।
બુદ્ધિતત્ત્વે તૃતીયેન વા વ્યઞ્જયેન્મનસા સહ

ક્ષ્માન્તમ્ આકાશતન્માત્રાદ્ અનિરુદ્ધેન પૌષ્કર ।
પૂર્વવદ્ વ્યઞ્જનીયં ચ એવં સંવત્સરે ગતે

સપિણ્ડીકરણં કુર્યાદ્ અનિરુદ્ધાદિતઃ ક્રમાત્ ।
ચતુર્ભિર્વાસુદેવાન્તૈર્મન્ત્રૈર્મન્ત્રવિદાં વર

એવમ્ ઇચ્છેન્નવાત્મજ્ઞઃ સમૂર્તિનવકેન યત્ ।
સંવિધાનં દ્વિજશ્રેષ્ઠ બાન્ધવાનાં શુભાપ્તયે

તદિદાનીં સમાસેન એકાગ્રમ્ અવધારય ।
શ્રોત્રાદીનામ્ ઇન્દ્રિયાણાં તૃપ્તયે ક્ષ્માધરં સ્મૃતમ્

ભૂગા ( ?મ્યા ) દીનાં નૃસિંહં તુ અસ્મિન્ શક્તૌ ખગાસને ।
વ્યક્તયે બ્રહ્મતત્ત્વં તુ બુદ્ધે સમનસાં ?હિતમ્

તન્માત્રાણાં સભૂતાનાં મન્ત્રાણાં ધારણાત્મકમ્ ।
એવં તત્ત્વકલાયુક્તં જપં કૃત્વા મહામતે

પઞ્ચભિસ્તુ વરાહાદ્યૈઃ તતઃ સંવત્સરે ગતે ।
ચતુર્ભિર્ અનિરુદ્ધાદ્યૈઃ પિતૃભાવનમ્ આનયેત્

પૂર્વોક્તેન વિધાનેન જ્ઞાનધ્યાનાન્વિતેન ચ ।
દિવ્યેનાનશ્વરેણૈવ કર્મણાનેકસાધનમ્

સંવિધાનં દ્વિતીયં તત્પ્રોક્તં સંસૂચિતં મયા ।
તન્મે સ્ફુટતરં કૃસ્વા ગદતશ્ચાવધારય

સર્વં પૂર્વોદિતં કૃત્વા વિધાનં સાધને ચરોઃ ।
પ્રજ્વાલ્ય પાવકં કુર્યાત્ પ્રાગ્વત્સંસ્કારસંસ્કૃતમ્

ધ્યાત્વા તદન્તર્મન્ત્રેશં સમિદ્ભિક્તર્પયેત્ ક્રમાત્ ।
તદગ્રતો દક્ષિણાગ્રાન્ કુશાન્ આસ્તીર્ય પૂર્વવત્

સવાસમ્ આસનં ધ્યાત્વા તદૂર્ધ્વે કમલાસનમ્ ।
યુક્તમ્ આદ્યાદિકૈઃ પ્રાગ્વદ્ વિન્યસેદ્ અન્નગોલકમ્

તસ્મિન્ પૂર્વોદિતં સર્વમ્ આપાદ્ય તદનન્તરમ્ ।
પ્રેતનામ્ના તદગ્રે ઽથ સતિલાનુદકાઞ્જલીન્

દત્ત્વાથ ચોપસંહૃત્ય વિનિક્ષપ્ય જલાન્તરે ।
કૃત્વાથ સહ મન્ત્રેણ આત્મસાદસનં ( ?દદનં )દ્વિજ

જલે ઽખિલં સમાહૃત્ય વિનિક્ષિપ્યાનલં વિના ।
દશાહમેવં નિષ્પાદ્ય પ્રાગ્વદેકાદશે ઽહનિ

શ્રાદ્ધં કુર્યાદ્ વિધાનજ્ઞઃ પિણ્ડદાનપુરસ્સરમ્ ।
સંવત્સરે ઽથ નિષ્પન્ને પિતૃત્વાપાદનાય ચ

ધ્યાનં સમન્ત્રં પૂર્વોક્તં[?તત્પિતૃ]ત્વાધિકં ભવેત્ ।
ભાસ્વજ્જ્વલનસંકાશં સમર્થૈકત્વમાગતમ્

તદધ્યક્ષત્વભૂતં યન્મન્ત્રમધ્યાત્મલક્ષણમ્ ।
અધિભૂતમ્ અથાપન્નં પિણ્ડં નિર્ગત્ય સંસ્મરેત્

તદૂર્ધ્વદેશે નભસિ વ્યાપારં સન્નિરીક્ષયેત્ ।
એવમ્ અન્નાત્પૃથઙ્નીતે વિપ્રેતે કમલોદ્ભવ

તન્મન્ત્રેણ ચ તત્પિણ્ડાદ્ અધિભૂતમયાદ્ અથ ।
સમાદાયન્નમુષ્ટિં ચ તત્ર તત્ ખણ્ડિતં ચ યત્

સ્મરેત્પરિણતં સમ્યમ્ વ્યાપકત્વેન સાંપ્રતમ્ ।
અથાદિભૂતં ચાધ્યાત્મમ્ અધિદૈવમ્ અથાબ્જજ

તદન્નં પિતૃપિણ્ડે તુ તદૂર્ધ્વે ઽથ સ્થિતં નયેત્ ।
એવમ્ એકત્વમ્ આપન્ને પ્રેતે ચિત્પ્રતિના સહ

પ્રેતપિણ્ડવદ્ અબ્જોત્થ વાચર્તવ્યં હિ ચાખિલમ્ ।
વ્યાપારમથ તસ્યાથ તસ્માત્પૈતામહે તતઃ

તસ્માત્ તદપિ -----------------તત્પ્રાગ્વત્પરતાં નયેત્ ।
યથોક્તે ઽસ્મિન્ દ્વિજશ્રેષ્ઠ પ્રાજાપત્યે તુ કર્મણિ

આદે કાદશાદ્યાવત્ પિતૃત્વાપાદને દિનમ્ ।
તાવત્પૂર્વોદિતં શેષં યત્તત્પૂર્વં સમાચરેત્

કિન્તુ ભોજનભૂમૌ તુ દ્વિજપ્તૈરાસનસ્થિતૈઃ ।
વચનીયં હિ ચાક્ષય્યં તિલમિશ્રેણ વારિણા

એતાવતાસ્ય તાત્પર્યં યથાવત્સંપ્રકાશિતમ્ ।
ઔર્ધ્વદૈહિકસંજ્ઞસ્ય વ્યા -------સાત્વિકમ્

આસૃષ્ટે સતિ રાગૌ ચ?યથા સ્ફરતિ વૈ હૃદિ ।
પ્રત્યયાવયવૌ ચૈવ -----------------પૌષ્કર

બલ્યર્થં વિહિતં તેષામ્ અન્નં પિણ્ડં તુ સોદકમ્ ।
પ્રેતક્રિયાવિધૌ ચૈવ સ્વં સ્વં કાલ કુલોચિતં

ચાતુર્માનનિષેધં ચ વિહિતં સૂતકાદિકે ।
પ્રતિષેધં ગૃહીતુર્વૈ આભૂતાદ્ અબ્જસંભવ

દ્વિજેન્દ્રાણાં તુ સન્યેષાં ચાતુરાત્મ્યૈકયાજિનામ્ ।
આરાધ્યાનાં પ્રભ (?ભા )વાચ્ચ નાસ્તીતિ દ્વિજસત્તમ

અત એવાધિકારં તુ મૃતકે સૂતકે તુ વા ।
પ્રતિગ્રહે પ્રદાને ચ તત્કાલં સઙ્કરં વિના

સહજા પ્રતિપત્તિર્વૈ ઇત્યેષામરયાજિનામ્ ।
ભગવદ્યાજિનાં ચૈવ નિસ્સન્દિગ્ધા પરસ્પરમ્

માર્ગમ્ ઇચ્છતિ યસ્ત્વેવમ્ અનુસર્તૃં હિ ચાચ્યુતમ્ ।
આશૌચં સમતીતં ચેત્તતઃ કુર્યાદ્ દશાહિકમ્

ઇત્યુક્તમ્ અબ્જસંભૂત સર[?હસ્યં]યથા સ્થિતમ્ ।
સંપ્રદાનાદિકં શશ્વત્ શ્રાદ્ધાવરણમ્ ઉત્તમમ્

અથ કામ્ય શ્રાદ્ધવિધિઃ ---
વિધ્યન્તરમ્ અથો ભૂયઃ પ્રસઙ્ગાદ્ અવધારય ।
સ્વર્ગાપવર્ગફલદં ભક્તાનાં ભાવિતાત્મનામ્

વ્યવહારપદસ્થં યદ્વિચ્છિન્ના શસ્ત્ર ? બન્ધુભિઃ (?શાસ્ત્રબુદ્ધિભિઃ ) ।
સ્વયમ્ ઇચ્છતિ વૈકસ્તુ દ્વાદશાહાદ્વિજાખિલમ્

તદિદાનીં સમાસેન યથાવત્કથયામ્યહમ્ ।
પુરા સંભતસંભારઃ સુસહાયૈઃ સમાવૃતઃ

મનઃ પ્રસાદજનકમ્ એવં વા બહવો દ્વિજાઃ (?વિભવાદ્દ્વિજાન્) ।
પુરસ્કૃત્ય દિને શુભ્રે પિતૃપક્ષાત્તુ વૈ પુરા

પ્રાવૃટ્કાલે તુ વાચ્યત્ર શરત્કાલે તુ માધવે ।
યાયાદ્ આયાતનં વિષ્ણોઃ પુષ્પધૂપજનાકુલમ્

કૂલં નદનદીનાં વા સાન્વાદ્યં સોદકં ગિરેઃ ।
નિરાતઙ્કમ્ અસઙ્કીર્ણં શ્વપાકશબરાદિકૈઃ

તમાસાદ્ય તપઃ કુર્યાદ્ યાગં ચ વિધિપૂર્વકમ્ ।
ગણે ચ નાગસ્થાને ચ ભૂતાનાં ચ વનસ્પતેઃ

ક્ષેત્રવાસિમુખેનૈવ યથાશક્ત્યા સદક્ષિણામ્ ।
અપરે ઽહનિ વૈ કુર્યાત્ સ્વમન્ત્રારાધનં તુ વૈ

[વિષ્ણોરા]યતનસ્થં ચ મન્ત્રમ્ અજ્ઞાતલક્ષણમ્ ।
વ્યક્તં વાપ્યર્ચનીયં ચ પ્રાર્થયેત્ત ( મ ) દનન્તરમ્

વિભોઃ પ્રણમતે (?તો ઽ )ધ્યક્ષં સ્વચિદ્ બીજાન્વિતસ્ય ચ ।
વ્યક્તાવ્યક્તા[દ્ય]સંજ્ઞસ્ય પિણ્ડમ્ ઇન્દ્રિય[સંજ્ઞિતમ્]

સ્થાપયામિ સતત્ત્વાંશૈઃ સંધયિત્વા યથાવિધિ ।
ભેદરૂપમ્ અભિન્નં ચ[કા]યાત્માંશુચયસ્ય ચ

સુકૃતસ્ય ચ ભોગાર્થમ્ અન્યથા પરમેશ્વર ।
સમુત્ક્રાન્તસ્ય મે દેહાત્ સ્થિતં મારુતલક્ષણમ્

સદુઃખાયા (?સુખદુઃખા )ભિલાષા ચ ધનેન ચ સમાવૃતા ।
જાયતે સંભ્રમોપેતા દીર્ઘકાલવદક્ષયા

નિષ્ક્રિયા ચ તથા જન્તોર્વશા[?પ્યવશા]સ્ય ચ ।
દેહાન્તરેણ ચાપ્તેન શશ્વત્કાલાન્તરેણ વા

સા સ્થિતા દુસ્સહા ઘોર તત્ત્વતો યાતિ સંક્ષયમ્ ।
ત્વત્પ્રસાદાદ્ અતો નાથ શીઘ્રમ્ અન્નં જલેન તુ

પિણ્ડમ્ ઇન્દ્રિયસંજ્ઞં યન્નિષ્પાદ્યં તન્નિરામયમ્ ।
નિઃસન્તાનસ્ત્વસંદેહં નિરાશઃ કર્મજાલગઃ

અધિકૃત્ય ત્વમેવાદ્ય કરોતિ (?ષિ )ત્રાણમ્ આત્મના ।
પતિતાનાં નિરાશાનાં નારકાણાં પરા ગતિઃ

ત્વમેવ લુપ્તપિણ્ડાનાં શશ્વદ્ ઉદ્ધરણક્ષમઃ ।
યતસ્ત્વમે (વ )તત્ શશ્વદ્[ના]રભ્ય (?મ્ભ )સનાતન

નિષ્પત્તિદિનપર્યન્તં વિઘ્નજાલં સવાસનમ્ ।
મમ માયાતુ ભગવન્ કર્મસિદ્ધિર્મમાસ્તુ વૈ

એવમ્ અભ્યર્થયિત્વાજં કરમાપૂર્ય વારિણા ।
કુર્યાત્ તત્ શેષપૂર્ણં તુ આસમાપ્તિ તુ સંયમમ્

લૌકિકં વ્યવહારં યદ્ધર્મકામાર્થલક્ષણમ્ ।
નિરસ્ય પૂર્વવત્સર્વં સાવધાનં તતો ભવેત્

તતો ઽભિમતવૃત્તૌ તુ કૃત્વા દેવાર્ચનં તુ વૈ ।
તદગ્રતો દક્ષિણે વા ચલયિષ્યે શિ ?તર્પણમ્

દ્વિજેન્દ્રં સન્નિવેશ્યાથ સર્વં કૃત્વા યથાવિધિ ।
નિર્વિશઙ્કેન મનસા તદ્વદેવ ધિયા તતઃ

સ્વગૃહં[ચ]સ્વચૈતન્યં ધ્યાયેત્ સાન્નિધ્યમ્ આગતમ્ ।
સ્મરેદ્ એકં ચ નિષ્પાપં પ્રણવેનાપ્તકાલવત્

ગતાવસં ?યત્સંસ્કારં યથા શાસ્ત્રોદિતં મહત્ ।
કૃતભિક્ષસ્તુ વિહિતમ્ ઉક્તદીક્ષં તુ વા ચરેત્

અસ્થિસઞ્ચયં તુ એવં કૃત્વા યથાવિધિ ।
સમાચરેત્ તતઃ સ્નાનં માન્ત્રમ્ અબ્જજ તત્ર વૈ

દ્વિજેન્દ્રૈઃ કૃતદીક્ષૈસ્તુ ઋગ્યજુઃ સામસંગતૈઃ ।
પ્રધાનમન્ત્રૈરબ્લિઙ્ગૈરુપસ્નાતો ભવેદ્ અથ

દ્વાદશાક્ષરપૂર્વેભ્યો મધ્યાત્પ્રાગુક્તલક્ષણમ્ ।
જપેદ્ એકતમં મન્ત્રં દીક્ષિતસ્વેકમેવ હિ

સ્વમન્ત્રાદ્ અસ્ત્રમન્ત્રૈર્વા એવં સ્નાને કૃતે પુનઃ ।
સ્વમન્ત્રં દ્વાદશાર્ણં વા ધ્યાયન્ હૃત્કમલાન્તરે

તપ્તકાઞ્ચનવર્ણામ્ અમુક્તમૂર્તિં[ત]મેવ વા ।
મુહૂર્તાર્ધં મુહૂર્તં વા જપન્નાસ્તે હ્યનન્યધીઃ

તેન કલ્પાગ્નિકં વિપ્ર આશૌચં સ્વકુલોદ્ભવમ્ ।
ક્ષયમેત્યભિસન્ધાનાન્ નરાણામ્ અધિકારિણામ્

તત્ત્વં માનસમ્ અન્યેભ્યઃ સંભૂતાનાં યથાક્રમમ્ ।
ન પુનઃ સર્વશક્તેર્વૈ સંભૂતાનાં સુખાનલે

તદ્ધા (?દ્યાયિનાં )નાં ચ તજ્જ્ઞાનાં દ્વિજાનામ્ અધિકારિણામ્ ।
એવં સંશુદ્ધદેહસ્તુ અન્નં સંસાદ્ય પૂર્વવત્

સભક્ષ્યં વ્યઞ્જનોપેતં વિભોર્યાગાર્થમેવ ચ ।
તર્પણાર્થં હિ વૈ વહ્નેઃ પિણ્ડનિર્વાપણાય ચ

યથાપિવાહિકં દેહં દ્વિતીયં ભૂતવિગ્રહમ્ ।
કર્મણા નાશમ્ અભ્યેતિ દીક્ષાદ્યેન ચ મોક્ષિણામ્

સ્વયં સંપ્રતિ દત્વૈવમ્ આદશાહાદિકેન યત્ ।
પુરસ્તાદ્ ઉપકારાય કર્મણાં દેહમેતિ તત્

[?ધર્મેણાન્યચ્ચિ]રેણૈવ ભાવિનાં કમલોદ્ભવ ।
દીર્ઘાભ્યાસેન કાલેન સહ કર્મચયં મહત્

શમમ્ આયાતિ વૈ નૂનં મન્ત્રેશાનાં પ્રસાદતઃ ।
પિતૃત્વાપાદનં તેન કર્મણા વિમલેન ચ

અસ્માદ્ગુરુતરં ચૈવ સ્વયં સંપાદિતં તુ વા ।
આદશાહાદિકં પુંસામ્ ઉપકારાય વૈ ભવેત્

નિત્યમન્તે નિવૃત્તે તુ સ્વારાધ્યં સંયજેત્ તતઃ ।
અભિસન્ધાય મનસા સ્વયં ગુરુમુખેન વા

કર્માધારં હિ વૈ ભાવિ દેહં શ્રાદ્ધચ્છલેન તુ ।
સન્ધામ્ ઈશ્વરતત્ત્વાંગૈર્દેહભાવાત્ પૃથક્સ્થિતૈઃ

પ્રાગ્વદિષ્ટ્વાથ મન્ત્રેશં ભોગૈઃ સંપૂર્ણલક્ષણૈઃ ।
સતિલાઞ્જલિદાનાન્તૈર્વિધિવત્ કમલોદ્ભવ

પૂર્વોક્તેન વિધાનેન ભક્ત્યા સશ્રદ્ધયા તતઃ ।
એકાહં બહવો વિપ્રાઃ પઞ્ચકાલપરાયણાઃ

સન્તર્પ્ય ભગવદ્ યાગાદ્યો હિ વાઞ્છતિ સમ્પદમ્ ।
તસ્માદ્ ઉત્તરણે હેતુર્જીવિતસ્ય મૃતસ્ય વા

ન પશ્યામિ ઋતે યાગાદેતસ્માન્મન્ત્રપૂર્વકાત્ ।
પ્રભવાત્યયતત્ત્વજ્ઞા વ્યામિશ્રારાધનોજ્ઝિતાઃ

તે ઽત્ર પાત્રાસ્ત્રયો ?નિત્યં જ્ઞાનકર્મપરાયણાઃ ।
મન્ત્રપ્રતિપરાસક્તા ઇતિકર્તવ્યાચ્યુતિઃ

ભક્તિશ્રદ્ધાસમોપેતા પરમુત્તારણપ્લવઃ ।
આસ્તાં તાવદ્ અપાપાનામ્ ઉપાયત્વેન પૌષ્કર

યાગં બ્રહ્મમયં શુદ્ધં પ્રતિષિદ્ધં પરૈરપિ ।
પતિતત્વાત્તુ વૈ તેષાં પિણ્ડદાનં તિલોદકમ્

નામસંકીર્તનં ચૈતે પ્રયાન્તિ પરમાં ગતિમ્ ।
એકમુક્તં સમુત્કૃષ્ટમ્ અવ્યાપારં પરાક્રમઃ (?મમ્ )

(?આ )અધારાધનપૂર્વં વા પ્રાજાપત્યં સમાચરેત્ ।
સપિણ્ડીકરણાન્તં તુ આદશાહાદ્ દ્વિજોત્તમ

અગ્નાવગ્રે તદન્તસ્થે મન્ત્રેશે તર્પિતે સતિ ।
પિણ્ડનિર્વાપણં કુર્યાત્ પૂર્વોક્તવિધિના તતઃ

વિનિવેશ્યાસને વિપ્રમ્ એકં શક્ત્યા બહૂનપિ ।
તર્પણીયાનિ વિધિવત્ તત્ત્વસન્ધાનસિદ્ધયે

ભોજને ફલમૂલૈસ્તુ ભક્ષ્યૈરુચ્ચાવચૈસ્તથા ।
પાવનૈર્વિવિધૈઃ પાનૈર્લેહ્યૈઃ પેયૈશ્ચ ચોષ્યકૈઃ

દક્ષિણાભિસ્તુ તામ્બૂલૈર્વારિકુમ્ભસમન્વિતૈઃ ।
છત્રોપાનહયાનૈસ્તુ દાનૈઃ કામ્યૈર્યથોચિતૈઃ

દ્મીતિમ્ અભ્યેતિ વૈ યેન સમૂહં ભગવન્મયમ્ ।
જ્ઞાત્વા વા વ્યવસાયં યદ્ દેશકાલબલાબલમ્

સહ સત્પાત્રલોભેન શીઘ્રં યત્કર્તુમ્ ઇચ્છતિ ।
શ્રાદ્ધં દશાહપૂર્વં વા પિતૃત્વાપાદનાન્તિકમ્

અનેકદિવસોત્થં તુ સિદ્ધાન્નેન વિના દ્વિજ ।
યથાવદ્ અર્ચનં કૃત્વા પત્રપુષ્પાદિકૈર્વિભઃ

વહ્નિતર્પણનિષ્ઠં તુ સ્વાર્થમ્ ઉદ્દિશ્ય વૈ પિતૄન્ ।
પાત્રં મધ્વાજ્યસિક્તૈસ્તુ સંપૂર્ણં શાલિતણ્ડુલૈઃ

ઉપરિષ્ટાદ્રસૈર્મૂર્તેઃ ફલમૂલૈર્વિભૂષિતમ્ ।
સોત્તરીયોપવીતાઢ્યં સરર્ ?-------યુતમ્

સસ્ય ?એકસમોપેતં વારિકુમ્ભસમન્વિતમ્ ।
ધૂપદીપાદિકૈર્યુક્તં પૂજયિત્વા નિવેદ્ય ચ

પિત્રર્થં તુ દ્વિજાત્માર્થં તતો દદ્યાત્ તિલોદકમ્ ।
એકમેવં હિ ચૈ[કાર્યં વહ્યર્થં]બહવસ્તુ વા

સિદ્ધાન્નં સદ્વિજેન્દ્રાણાં પૂજિત -------------- ।
પ્રતિપાદ્ય ક્રમેણૈવ પૂજનીયં હિ વૈ વિભોઃ

પિણ્ડં મધ્વાજ્યસિક્તૈર્વા પ્રાગ્વદ્ આપાદ્ય તણ્ડુલૈઃ ।
અગ્નિગર્ભગતસ્યાગ્રે વિભોર્દર્ભસુ -------

-----------------------ત યથોક્તં તુ સ ।
---તિ પ્રાણેન્દ્રિયાણાં તુ યથાવસરમ્ અત્ર ચ

ગન્ધાનાં પૂર્વવત્ કુર્યાત્ બુધ્યા ચ સુવિશુદ્ધયા ।
પ્રેતોદ્દિષ્ટેન વિધિના[યથાવદા]ત્મનાત્મના

વિધિના મન્ત્રપૂર્વેણ વત્સરં સંપ્રપૂર્ય ચ ।
પ્રતિસંવત્સરં શ્રાદ્ધં યાવજ્જીવં સમાચરેત્

નાનાદાનસમોપેતં ભાવશ્ચાદ્ધવિભૂષિતમ્ ।
યથોદ્દિષ્ટેન માર્ગેણ કિન્તુ ગોત્રસમન્વિતાઃ

મન્ત્રાન્તે વિનિયોક્તવ્યાઃ સમશબ્દપુરસ્સરાઃ ।
સ્વયં જ્ઞાનાભિમાનાખ્યં મૂર્તિં ધ્યાયેત્ સ્વકં દ્વિજ

અતઃશુદ્ધાં જ્વલદ્રૂપાં ક્વચિદ્ આકૃતિલક્ષણામ્ ।
ક્વચિદ્ગોલકરૂપાં ચ મધ્યાહ્નાદિત્યસન્નિભાત્

ક્વચિન્મન્દતરાભાં ચ તદ્ વ્યાપારવશેન તુ ।
એવં સમાપ્ય વિધિવત્ ભગવદ્યાગપૂર્વકમ્

વિપ્રતર્પણપર્યન્તમ્ અખિલં પૂર્વચોદિતમ્ ।
પ્રા[ગો]દન[સ્ય]પિણ્ડાદ્યૈર્વહ્ન્યન્તે ચોપસંહૃતૈઃ

બન્ધુભિઃ સહ ચાક્ષીયાદ્ દત્તશિષ્ટં દ્વિજોત્તમ ।
પ્રાજાપત્યં તુ વૈ દિવ્યે ઔર્ધ્વદૈહિપૂર્વકે

વ્યાપારે ઽસ્મિન્ સમન્ત્રે તુ સિદ્ધિરસ્તિ ?વિદાત્મનામ્ ।
સ્વયમાત્મનિ કર્તૄણાં ભાવાન્મન્ત્રાંશ્ચ સા[ધિતાન્]

યેન ચોપરતસ્યાશુ યથાર્થત્વં પ્રયાતિ ચ ।
તત્ર[શ્રાદ્ધવિધિં]કુર્યાન્મન્ત્રન્યસ્તેન ચાખિલમ્

આપઙ્ક્તિસાધનાત્કારિ ?તૃપ્ત્યન્તમ્ અમલેક્ષણ ।
આચરેદ્ વચસા સર્વં મન્ત્રોચ્ચારણપૂર્વકમ્

ગૃહાણાનય સંયચ્છ ત્વેવમાદ્યં હિ યદ્દ્વિજ ।
મનસા ભોજનાન્તં તુ વ્યાપારમ્ અખિલં સ્મરેત્

પ્રણવેનાર્કચન્દ્રાગ્નિસમૂહદ્યુતિસન્નિભમ્ ।
સંવિશન્તં સ્વયં મન્ત્રમગ્નૌ તદ્રૂપલક્ષણે

પરમાત્મનિ વા ભિન્ને ચાતુરાત્મ્યં તુ વિદ્ધિ તત્ ।
કદમ્બકુસુમાકારં સર્વશક્તિમલેપકમ્

ઇતીદમ્ ઉક્તમ્ અબ્જાક્ષ જીવભાવસ્થિતસ્ય ચ ।
પારત્રિકં વિધાનં તુ મુખકલ્પસમં મહત્

અત્ર પૂર્વોદિતં વિપ્ર ઉક્તાનુક્તં તુ ચાખિલમ્ ।
ભગવત્પ્રીતિપર્યન્તં વિજ્ઞાતવ્યં સમાહિતઃ

વિધિનાનેન યત્કુર્યાત્ પિતૃપ્રેતમયં મહત્ ।
પ્રીતયે પરતસ્તસ્ય શુભાં યચ્છન્તિ સન્તતિમ્

ભાવમન્ત્રક્રિયાદ્રવ્યૈરસંપૂર્ણસ્તુ યોગવત્ ।
પઠન્ વૈ શ્રાદ્ધભોક્તૄણાં શ્રાદ્ધાધ્યાયમ્ ઇદં દ્વિજ

સમસ્તં હ્યગ્રતો ભક્ત્યા પિતૄણામ્ અનૃણો ભવેત્ ।
કિં પુનર્બ્રહ્મસન્મન્ત્રં મન્ત્રકર્મ મહામતે

પૌષ્કર ઉવાચ ---
વ -------પુવ્યેન ભગવન્ બ્રહ્મ -------------- ॥
---------------------- મે મૂર્તં અત્રાસ્તિ સંશયઃ

શ્રીભગવાનુવાચ ---
ન તેષાં વ્રત[ચયહિઃ]સૂર્યબિમ્બં યથા વિના ।
તથા ભગવતો વિષ્ણોર્મૂર્તષાડ્ગુવ્યવિગ્રહાન્

પ્રકાશ -------ત પૂર્વ -------ન્દર્માગ્રા ------- ।
મા ----------------------------------

વ્યઞ્જન્તિ કમલોદ્ભૂત ત્વદન્યેનૈવ સર્વદા ।
ભેદ એવં હિ ?વિભોશ્ચતુર્મૂર્તેઃ પરસ્ય ચ

યત્તત્પિણ્ડાર્[થં]કૃતાનાં ચ રસાનાં ભિન્નરૂપિણામ્ ।
-------પરસ્પર ------- દ્વયાપકત્વે સ્થિતં દ્વિજ

વિભોઃ સર્વેશ્વરસ્યૈવ સર્વઃ સર્વાસુ શક્તિષુ ।
વર્તન્તે ચ યથા ----------------------

(અત્ર ગ્રન્થપાતઃ )
---------------------------- પરુપચર્યતે ।
વિશ્વાત્મા ભગવાન્ વિપ્ર વાસુદેવઃ સનાતનઃ

ચિદ્ધનારુતાઃ પુનઃ સમ્યગુપકારાય કર્મણિ ।
---------------------સ્યરૂપુ વ્યઞ્જયન્તિ ચ

-------ભાવાનાં ભાતિ સંપૂર્ણલક્ષણમ્ ।
પૂર્ણાત્મનિ પુનઃ સર્ ( વેર્ )વાઃ તથાત્વેન ચ સંસ્થિતાઃ

કિન્તુ કુર્વન્તિ તાઃ કૃત્યાઃ કર્તા પ -------રા ।
પ્રકાશશક્ત્યા યાં શક્તિ -------સ્ય ચ

સ્વચિતા રશ્મિજાલેન યન્મધ્યાદેકમ્ અબ્જજ ।
પ્રકટીકૃતમ્ આત્મનમ્ આદિતત્ત્વેન વૈ સહ

સમાધિસંવિધાનં ચ લાભે વા ધ્યાનકર્મણિ ।
પરમાત્મા સસુદ્ભૂત -------------- વિભુઃ

સ્વપ્રકાશાંશમાત્રેણ અત એવાનુમીયતે ।
એવમ્ આહ્લાદશક્તેર્વૈ લવમાત્રં હિ ચન્દ્રમાઃ

જ્ઞાતવ્યમ્ અરવિન્દાક્ષ પ્રીતસ્ય નિધિ ? મં ( ?નિખિલુ )પરમ્ ।
-------ક્તિ ( ?ચિચ્છક્તિઃ )પરિજ્ઞેયા તદ્વદેવ હિ પાવકઃ

જગત્યસ્મિન્ હિ યે ભાવા અન્યે તદ્ અનુકારિણઃ ।
જ્ઞાનાદયો ઽપિ લભ્યન્તે તેન શક્તિજ ( ચ )યાંશજાઃ

સર્વત્ર ભગવાનેવં સામાન્યત્વેન વર્તતે ।
નેદં માયાત્મકં રૂપં જડશક્તિગુણૈર્યુતમ્

ભગવત્યબ્જસંભૂત ત્વન્તલ્લીનં હિ વિદ્યતે ।
યતો વિચાર્યમાણં હિ નિત્યમ્ અચ્યુતભાવિનામ્

અભાવભૂમિમ્ આયાતિ સ્વપ્નદૃષ્ટમ્ ઇવેશ્વરમ્ ।
મન્ત્રાઃ શ્રાદ્ધે સમા યે ચ યે ચ દીક્ષાદિષૂદિતાઃ

વ્યાપારેષ્વપિ ચાન્યેષુ તે ઽપ્યેવં મહિમાન્વિતમ્ ।
બુધ્યૈવં મન્ત્રપૂર્વં ચ સ ( વ્યા )પારં શાસ્ત્રચોદિતમ્

કૃતિં ( તં )જ્ઞાનાત્મનાભ્યેતિ હ્યચિરાદેવ કર્મણામ્ ।
શ્રોત્રિયાણાં દ્વિજેન્દ્રાણાં ત્વદર્થાશ્રમવર્તિનામ્

યદ્વદ્ભુક્તાદ્ધ ?વ ( વિઃ)શ્શૂદ્રાત્ ન દોષો જ્ઞાનગૌરવાત્ ।
એવં સ્વભાવદીપ્તાનાં નિર્મલાનાં સદૈવ હિ

નવૈર્જાતં ?ન ( ?મનૈર્ ) મલ્યં ભવેચ્છૂદ્રપરિગ્રહાત્ ।
યથૈતદેવ શૂદ્રાણાં[ન દોષો]જ્ઞાનગૌરવાત્

અવિરોધો ઽસ્તિ સર્વત્ર મન્ત્રાણાં સમયૈઃ સહ ।
--------------------સર્વેષામત એવ હિ

ત્રયીમયાનાંમન્ત્રાણાં પ્રવૃત્તિફલદાયિનામ્ ।
અસ્તિ ----------------------ષ્માન્તદ્વિજગ્રહમ્

અનિસર્ગાદ્વિજશ્રેષ્ઠ બ્રહ્મતેજોવિભાસિતમ્ ।
---------------------નામવસ્થિતમ્

અનિષેકં ચ સંબુદ્ધં બોધ્યં તેષાં સ વર્તતે ।
અપકારત્વમ્ એવાસ્તિ -------પરસ્પરમ્

દ્વિજેન્દ્રાણામૃગાદીનાં મન્ત્રાણાં કમલોદ્ભવ ।
એક---નતરન્તં તુ વિશ્રા -------ક્રમાત્ ક્રમાત્

સંસ્થિતં ચ ચતુર્થસ્ય શૂદ્રસંજ્ઞસ્ય પૌષ્કર ।
પ્રભાકરં ચ વાહં ચ ?તૈક્ષ્ય ( ?ક્ષ્વ્ય )મધ્વવશાત્તુ વૈ

નિવર્તન્તે તથા બ્રહ્મન્ તેજોવર્ણત્રયં તથા ।
પ્રતિષિદ્ધં યદર્થં વૈ ---------------------

આધારસ્તદૃગાદીનાં મન્ત્રાણાં મન એવ હિ ।
પવિત્રતા ચ યા તેષાં વિદ્ધિ સર્વેશ્વરી હિ સા

નિવૃત્તચક્ર ?કાસ્તુ વૈ મન્ત્રાસ્તન્નિવૃત્તિફલપ્રદાઃ ।
સંશયાવિષ્કૃતાનાં ચ સ્વાહા વૌષડ્વષટ્ તથા

પ્રતિષિદ્ધં યદર્થં વૈ મયા તે કથિતં પુરા ।
પૂરણૈર્ભગવન્મન્ત્રાઃ પ્રણવ ---------------------

સર્વજ્ઞપાચકાસ્તે વૈ સામાન્યા યદ્યપિ દ્વિજ ।
મુખત્વેન ચ તત્રાપિ વર્તનતે મસ્વકર્મણિ

યેન દીપ્તિકારત્વં ચ નોદ્વહન્તિ મહામતે ।
આદિદેવેન વિભુના ---------------------

ત્રિવિધે શબ્દરાશૌ તુ ત્રિવિધા વિકૃતો જનઃ ।
અનન્યયાજિનો વિપ્રા મન્ત્રસઙ્ઘે ઽઞ્ચલાદિકેઃ ?

ઋગ્યજુસ્સામ --------------વ્યામિશ્રયાજકાઃ ।
ચત્વારો ---------------------બીજપિણ્ડપદાદિકે

મન્ત્રવ્યૂહે સુશુદ્ધે ચ રજોમોહાન્વયોજ્ઝિતે ।
રાજસાનાં હિ મન્ત્રાણાં તામસાનાં -------

[વિધિના]ધિકૃતાઃ સર્વે આત્મલાભાર્થમેવ હિ ।
સુયન્ત્રિતેન વૈ નિત્યં ભક્તેન ચ વિશેષતઃ

મન્ત્રજ્ઞેન ત્રયાણાં ચ ભાવ્યં શૂદ્રેણ સર્વદા ।
-------ગાદ્બલાદીનાં મન્ત્રાણાં પરમાત્મનામ્

----------કારિણાં ફલકૈવલ્યમ્ અબ્જજ ।
ઋગ્યજુઃ સામસંજ્ઞાનાં પ્રયુક્તાનાં હિ કર્મણિ

સ્વર્ગનિષ્ઠં હિ ચોત્કૃષ્ટં સફલં સાઙ્ગસાં ?તથા ।
સિદ્ધસર્વજ્ઞમન્ત્રાણામ્ અણિમા ----------

સંયુક્તમ્ અપવર્ગેણાપ્રાર્થિતં સર્વદૈવ હિ ।
અત એવ હિ સામગ્રી નિઃ શેષારાધકસ્ય ચ

અપયુજ્યતિ તત્સિધ્યૈ ફલં યસ્યાણિમાદયઃ ।
ભાગેન મહ સામગ્ગ્ર્યા ------- પૌષ્કર

સાક્ષાત્કરં હિ યત્તસ્ય કૈવલ્યં શાશ્વતં ફલમ્ ।
રાજસાનાં હિ મન્ત્રાણાં તામસાનાં મહામતે

ઈષદ્ દૃષ્ટફલોપેતમ્ આત્મસંસ્કારમેવ હિ ।
જન્મોત્કર્ષસમેતં ચ ચિત્તોત્કર્ષફલપ્રદમ્

એષાં પ્રધાનભૂતં યત્ફલમ્ ઉક્તવ્યપેક્ષયા ।
સાત્વિકાનાં હિ મન્ત્રાણામ્ એકદેશાશ્રિતં હિ યત્

પ્રત્યયાર્થં હિ મોક્ષસ્ય સિદ્ધયે સંપ્રકીર્તિતમ્ ।
મશનામાકરોન્મન્ત્રાઃ ?તત્સિદ્ધિસ્તત્ક્રિયાવશાત્

ક્રિયાધિગમ્યતે શાસ્ત્રાત્ --------------------- ।
-------સંશુદ્ધિસન્તોષભક્તિપૂર્વાત્તુ સંયમાત્

ભવેત્તત્સાધુસંપર્કાત્ --------------------- ભોત્ ? ।
સન્મન્ત્રાણાં દ્વિજેન્દ્રાણાં શાશ્વતસ્ય ચ કર્મણઃ

ક્વચિત્ત્રયસ્ય સંયોગ ---------------ફલમ્ ।
ક્વચિન્મહત્તા મન્ત્રાણાં ફલનિષ્ઠા ક્રિયા દ્વિજ

મુખસ્વરૂપા ---------------------ણાન્ સ્થિતાન્ ।
અધિકારં ક્વચિત્કર્તું સ્થિતં મન્ત્રવશાત્ દ્વિજ

જન્મોત્કર્ષક્રિયા ---------- જાયન્તે પ્રત્યયૈઃ સહ ।
જાત્વૈવં યોજનં કાર્યં ભક્તાનાં સર્વદૈવ હિ