Language

ENहिગુ
Scripture Library

Patanjali Yoga Sutras · Chapter 2

2.1

tapaḥsvādhyāyeśvarapraṇidhānāni kriyāyogaḥ

2.2

samādhibhāvanārthaḥ kleśatanūkaraṇārthaś ca

2.3

avidyāsmitārāgadveṣābhiniveśāḥ kleśāḥ

2.4

avidyā kṣetram uttareṣāṃ prasuptatanuvicchinnodārāṇām

2.5

anityāśuciduḥkhānātmasu nityaśucisukhātmakhyātir avidyā

2.6

dṛgdarśanaśaktyor ekātmatevāsmitā

2.7

sukhānuśayī rāgaḥ

2.8

duḥkhānuśayī dveṣaḥ

2.9

svarasavāhī viduṣo 'pi tathā rūḍho 'bhiniveśaḥ

2.10

te pratiprasavaheyāḥ sūkṣmāḥ

2.11

dhyānaheyās tadvṛttayaḥ

2.12

kleśamūlaḥ karmāśayo dṛṣṭādṛṣṭajanmavedanīyaḥ

2.13

sati mūle tadvipāko jātyāyurbhogāḥ

2.14

te hlādaparitāpaphalāḥ puṇyāpuṇyahetutvāt

2.15

pariṇāmatāpasaṃskāraduḥkhair guṇavṛttivirodhāc ca duḥkham eva sarvaṃ vivekinaḥ

2.16

heyaṃ duḥkham anāgatam

2.17

draṣṭṛdṛśyayoḥ saṃyogo heyahetuḥ

2.18

prakāśakriyāsthitiśīlaṃ bhūtendriyātmakaṃ bhogāpavargārthaṃ dṛśyam

2.19

viśeṣāviśeṣaliṅgamātrāliṅgāni guṇaparvāṇi

2.20

draṣṭā dṛśimātraḥ śuddho 'pi pratyayānupaśyaḥ

2.21

tadartha eva dṛśyasyātmā

2.22

kṛtārthaṃ prati naṣṭam apy anaṣṭaṃ tadanyasādhāraṇatvāt

2.23

svasvāmiśaktyoḥ svarūpopalabdhihetuḥ saṃyogaḥ

2.24

tasya hetur avidyā

2.25

tadabhāvāt saṃyogābhāvo hānaṃ taddṛśeḥ kaivalyam

2.26

vivekakhyātir aviplavā hānopāyaḥ

2.27

tasya saptadhā prāntabhūmiḥ prajñā

2.28

yogāṅgānuṣṭhānād aśuddhikṣaye jñānadīptir ā vivekakhyāteḥ

2.29

yamaniyamāsanaprāṇāyāmapratyāhāradhāraṇādhyānasamādhayo 'ṣṭāv aṅgāni

2.30

ahiṃsāsatyāsteyabrahmacaryāparigrahā yamāḥ

2.31

jātideśakālasamayānavacchinnāḥ sārvabhaumā mahāvratam

2.32

śaucasaṃtoṣatapaḥsvādhyāyeśvarapraṇidhānāni niyamāḥ

2.33

vitarkabādhane pratipakṣabhāvanam

2.34

vitarkā hiṃsādayaḥ kṛtakāritānumoditā lobhakrodhamohapūrvakā mṛdumadhyādhimātrā duḥkhājñānānantaphalā iti pratipakṣabhāvanam

2.35

ahiṃsāpratiṣṭhāyāṃ tatsaṃnidhau vairatyāgaḥ

2.36

satyapratiṣṭhāyāṃ kriyāphalāśrayatvam

2.37

asteyapratiṣṭhāyāṃ sarvaratnopasthānam

2.38

brahmacaryapratiṣṭhāyāṃ vīryalābhaḥ

2.39

aparigrahasthairye janmakathaṃtāsaṃbodhaḥ

2.40

śaucāt svāṅgajugupsā parair asaṃsargaḥ

2.41

sattvaśuddhisaumanasyaikāgryendriyajayātmadarśanayogyatvāni ca

2.42

saṃtoṣād anuttamaḥ sukhalābhaḥ

2.43

kāyendriyasiddhir aśuddhikṣayāt tapasaḥ

2.44

svādhyāyād iṣṭadevatāsaṃprayogaḥ

2.45

samādhisiddhir īśvarapraṇidhānāt

2.46

sthirasukham āsanam

2.47

prayatnaśaithilyānantasamāpattibhyām

2.48

tato dvandvānabhighātaḥ

2.49

tasmin sati śvāsapraśvāsayor gativicchedaḥ prāṇāyāmaḥ

2.50

bāhyābhyantarastambhavṛttir deśakālasaṃkhyābhiḥ paridṛṣṭo dīrghasūkṣmaḥ

2.51

bāhyābhyantaraviṣayākṣepī caturthaḥ

2.52

tataḥ kṣīyate prakāśāvaraṇam

2.53

dhāraṇāsu ca yogyatā manasaḥ

2.54

svaviṣayāsaṃprayoge cittasvarūpānukāra ivendriyāṇāṃ pratyāhāraḥ

2.55

tataḥ paramā vaśyatendriyāṇām

Original text: Yogasūtra · Edition: Kāśinātha Śāstrī Āgāśe: Vācaspatimiśraviracitaṭīkāsaṃvalitavyāsabhāṣyasametāni Pātañjalayogasūtrāṇi, tathā bhojadevaviracitarājamārtaṇḍābhidhavṛttisametāni pātañjalayogasūtrāṇi. sūtrapāṭhasūtravarṇānukramasūcībhyāṃ ca sanāthīkṛtāni ... · Data entry Philipp A. Maas · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc