Language

ENहिગુ
Scripture Library

Patanjali Yoga Sutras · Chapter 1

1.1

atha yogānuśāsanam

1.2

yogaś cittavṛttinirodhaḥ

1.3

tadā draṣṭuḥ svarūpe 'vasthānam

1.4

vṛttisārūpyam itaratra

1.5

vṛttayaḥ pañcatayyaḥ kliṣṭākliṣṭāḥ

1.6

pramāṇaviparyayavikalpanidrāsmṛtayaḥ

1.7

pratyakṣānumānāgamāḥ pramāṇāni

1.8

viparyayo mithyājñānam atadrūpapratiṣṭham

1.9

śabdajñānānupātī vastuśūnyo vikalpaḥ

1.10

abhāvapratyayālambanā vṛttir nidrā

1.11

anubhūtaviṣayāsaṃpramoṣaḥ smṛtiḥ

1.12

abhyāsavairāgyābhyāṃ tannirodhaḥ

1.13

tatra sthitau yatno 'bhyāsaḥ

1.14

sa tu dīrghakālanairantaryasatkārāsevito dṛḍhabhūmiḥ

1.15

dṛṣṭānuśravikaviṣayavitṛṣṇasya vaśīkārasaṃjñā vairāgyam

1.16

tat paraṃ puruṣakhyāter guṇavaitṛṣṇyam

1.17

vitarkavicārānandāsmitārūpānugamāt saṃprajñātaḥ

1.18

virāmapratyayābhyāsapūrvaḥ saṃskāraśeṣo 'nyaḥ

1.19

bhavapratyayo videhaprakṛtilayānām

1.20

śraddhāvīryasmṛtisamādhiprajñāpūrvaka itareṣām

1.21

tīvrasaṃvegānām āsannaḥ

1.22

mṛdumadhyādhimātratvāt tato 'pi viśeṣaḥ

1.23

īśvarapraṇidhānād vā

1.24

kleśakarmavipākāśayair aparāmṛṣṭaḥ puruṣaviśeṣa īśvaraḥ

1.25

tatra niratiśayaṃ sarvajñabījam

1.26

pūrveṣām api guruḥ kālenānavacchedāt

1.27

tasya vācakaḥ praṇavaḥ

1.28

tajjapas tadarthabhāvanam

1.29

tataḥ pratyakcetanādhigamo 'py antarāyābhāvaś ca

1.30

vyādhistyānasaṃśayapramādālasyāviratibhrāntidarśanālabdhabhūmikatvānavasthitatvāni cittavikṣepās te 'ntarāyāḥ

1.31

duḥkhadaurmanasyāṅgamejayatvaśvāsapraśvāsā vikṣepasahabhuvaḥ

1.32

tatpratiṣedhārtham ekatattvābhyāsaḥ

1.33

maitrīkaruṇāmuditopekṣāṇāṃ sukhaduḥkhapuṇyāpuṇyaviṣayāṇāṃ bhāvanātaś cittaprasādanam

1.34

pracchardanavidhāraṇābhyāṃ vā prāṇasya

1.35

viṣayavatī vā pravṛttir utpannā manasaḥ sthitinibandhanī

1.36

viśokā vā jyotiṣmatī

1.37

vītarāgaviṣayaṃ vā cittam

1.38

svapnanidrājñānālambanaṃ vā

1.39

yathābhimatadhyānād vā

1.40

paramāṇuparamamahattvānto 'sya vaśīkāraḥ

1.41

kṣīṇavṛtter abhijātasyeva maṇer grahītṛgrahaṇagrāhyeṣu tatsthatadañjanatā samāpattiḥ

1.42

tatra śabdārthajñānavikalpaiḥ saṃkīrṇā savitarkā samāpattiḥ

1.43

smṛtipariśuddhau svarūpaśūnyevārthamātranirbhāsā nirvitarkā

1.44

etayaiva savicārā nirvicārā ca sūkṣmaviṣayā vyākhyātā

1.45

sūkṣmaviṣayatvaṃ cāliṅgaparyavasānam

1.46

tā eva sabījaḥ samādhiḥ

1.47

nirvicāravaiśāradye 'dhyātmaprasādaḥ

1.48

ṛtaṃbharā tatra prajñā

1.49

śrutānumānaprajñābhyām anyaviṣayā viśeṣārthatvāt

1.50

tajjaḥ saṃskāro 'nyasaṃskārapratibandhī

1.51

tasyāpi nirodhe sarvanirodhān nirbījaḥ samādhiḥ

Original text: Yogasūtra · Edition: Kāśinātha Śāstrī Āgāśe: Vācaspatimiśraviracitaṭīkāsaṃvalitavyāsabhāṣyasametāni Pātañjalayogasūtrāṇi, tathā bhojadevaviracitarājamārtaṇḍābhidhavṛttisametāni pātañjalayogasūtrāṇi. sūtrapāṭhasūtravarṇānukramasūcībhyāṃ ca sanāthīkṛtāni ... · Data entry Philipp A. Maas · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc