Pāśupatasūtra with Kauṇḍinya's Pañcārthabhāṣya (with commentary) · Chapter 1

Pāśupatasūtra, 1
athātaḥ paśupateḥ pāśupataṃ yogavidhiṃ vyākhyāsyāmaḥ

* hitārtham akhilaṃ yena sṛṣṭaṃ brahmādikaṃ jagat / praṇamya taṃ paśupatiṃ śirasā sadasaspatim / arthātiśayasampannaṃ jñānātiśayam uttamam / pañcārthaṃ kriyate bhāṣyaṃ kauṇḍinyenānupūrvaśaḥ // PSBh_1.1:1
* āha vakṣyati bhagavān pañcārtham // PSBh_1.1:2
* athāsyādisūtraṃ kim iti // PSBh_1.1:3
* atrocyate athātaḥ paśupateḥ pāśupataṃ yogavidhiṃ vyākhyāsyāmaḥ iti // PSBh_1.1:4
* etat prathamasūtraṃ śāstrādāv uccāryate // PSBh_1.1:5
* tadanantaraṃ padavigrahaḥ kriyate // PSBh_1.1:6
* tadupayoginaṃ yogavidhiṃ vyākhyāsyāma iti // PSBh_1.1:7
* aṣṭapadaṃ sūtram // PSBh_1.1:8
* tatra atha ataḥ iti dve pade naipātike // PSBh_1.1:9
* paśupater ity etat padaṃ parigrahārthenoccāryate // PSBh_1.1:10
* pāśupatam iti taddhitam // PSBh_1.1:11
* yogavidhim iti sāmāsikam // PSBh_1.1:12
* vi āṅ iti dve pade / khyāsyāma ity ākhyātikam // PSBh_1.1:13
* āha kiṃ prayojanaṃ padavigrahaḥ kriyate // PSBh_1.1:14
* tad ucyate arthaprasiddhyartham // PSBh_1.1:15
* kasmād arthāprasiddhiḥ padānām // PSBh_1.1:16
* yasmāt pṛthagarthānīha padāni bhavanti // PSBh_1.1:17
* yasmād evaṃ hy āha // PSBh_1.1:18
* yathā vivṛtagātro' pi śirasi prāvṛto naraḥ / nābhivyaktiṃ vrajaty evaṃ sūtraṃ vigrahavarjitam // PSBh_1.1:19
* evam arthaprasiddhyarthaṃ padavigrahaḥ kriyate // PSBh_1.1:20
* āha uktaḥ padavigrahaḥ prayojanaṃ ca // PSBh_1.1:21
* idaṃ tu vācyam atha śāstrādiḥ kaḥ iti // PSBh_1.1:22
* atrocyate athātaḥ paśupater ity eṣa tāvac chāstrādiḥ // PSBh_1.1:23
* tatra śāstraṃ tantraṃ grantho vidyā ca // PSBh_1.1:24
* granthārthayos tadadhigamopāyatvāt // PSBh_1.1:25
* pārimāṇyam athaśabdādiśivāntaṃ pravacanam // PSBh_1.1:26
* saṃkhyā pañcādhyāyāḥ pañca brahmāṇi adhikaraṇaṃ ca // PSBh_1.1:27
* athaśabdātaḥśabdavyākhyānavacanasnānaśayanādyupadeśāc ca śiṣyācāryayoḥ prasiddhiḥ // PSBh_1.1:28
* kaivalyagatānām api duḥkhitvadarśanāt kāryakāraṇapratyakṣadarśī vipratvād upāyopeyapratyakṣadarśitvāc ca praśnaprativaktā aiśvaryāvasthaś caiva muktatvān mano'manaḥsaṃsthaś ca kāmitvād ataḥ sarvācāryaviśiṣṭo 'yam ācārya iti // PSBh_1.1:29
* tathā brāhmaṇagrahaṇāt strīpratiṣedhād indriyajayopadeśāc ca uktaṃ hi / bādhiryam āndhyam aghratvaṃ mūkatā jaḍatā tathā / unmādaḥ kauṇyaṃ kuṣṭhitvaṃ klaibyaṃ gudāvartapaṅgutā // PSBh_1.1:30
* ādirahitaḥ paṭvindriyo brāhmaṇaḥ śiṣyaḥ // PSBh_1.1:31
* sa cānyaviśiṣṭo 'yaṃ śiṣya iti // PSBh_1.1:32
* tathā devādibhyaś ca krīḍādharmitvāt krīḍānimittā īśvarapravṛttiḥ // PSBh_1.1:33
* anugrahārthā cācāryasya pravacanavaktṛtve pravṛttiḥ // PSBh_1.1:34
* tathā bhajanacodanaprasādaśivatvalipsopadeśād duḥkhāntārthinaḥ śiṣyasyehopasadanapravṛttiḥ // PSBh_1.1:35
* na tu dharmārthakāmakaivalyārthātreti // PSBh_1.1:36
* tathā kāmitvād indrakauśikādibhyaś cācāryo divyo niratiśayakrīḍaiśvaryasvābhāvyād ity arthaḥ // PSBh_1.1:37
* codanopasadanasaṃskāravaśyādiduḥkhair abhibhūtatvāc cādivyā indrakauśikādyāḥ śiṣyā iti // PSBh_1.1:38
* tathā śiṣṭaprāmāṇyāt kāmitvād ajātatvāc ca manuṣyarūpī bhagavān brāhmaṇakāyam āsthāya kāyāvataraṇe avatīrṇa iti // PSBh_1.1:39
* tathā padbhyām ujjayinīṃ prāptaḥ / kasmāt / śiṣṭaprāmāṇat cihnadarśanaśravaṇāc ca / atyāśramaprasiddhaṃ liṅgamāsthāya pravacanam uktavān bhasmasnānaśayanānusnānanirmālyaikavāsograhaṇād adhikaraṇaprasiddhyarthaṃ ca svaśāstrokte āyatane śiṣyasambandhārthaṃ śucau deśe bhasmavedyāmuṣitaḥ / ato rudrapracoditaḥ kuśikabhagavān abhyāgatyācārye paripūrṇaparitṛptyādyutkarṣalakṣaṇāni viparītāni cātmani dṛṣṭvā pādāv upasaṃgṛhya nyāyena jātiṃ gotraṃ śrutam anṛṇatvaṃ ca nivedayitvā kṛtakṣaṇam ācāryaṃ kāle vaidyavad avasthitam āturavad avasthitaḥ śiṣyaḥ pṛṣṭavān bhagavan kim eteṣām ādhyātmikādhibhautikādhidaivikānāṃ sarvaduḥkhānām aikāntiko 'tyantiko vyapoho 'sty uta neti / athoktaparigrahādhikāralipsāsu parāpadeśenopadeśe sacchiṣyasādhakapāṭhaprasiddhyarthaṃ kāraṇapadārthādhigamārthaṃ cātmani parāpadeśaṃ kṛtvā bhagavān evoktavān atheti / atra pūrvaprakṛtāpekṣāyām athaśabdaḥ / katham / śiṣyeṇodīritaṃ pūrvaṃ praśnam apekṣyoktavān atheti / evam ayam athaśabdaḥ pṛṣṭaprativacanārtho 'sti / sa duḥkhānta ity arthaḥ / āha kiṃ parīkṣitāya śiṣyāya duḥkhāntaḥ pratijñātaḥ utāparīkṣitāyeti / ucyate parīkṣitāya / yasmād āha iti / atra ataḥśabdaḥ śiṣyaguṇavacane / yasmād ayaṃ brahmāvartadeśajaḥ kulajaḥ paṭvindriyo vividiṣādisampannaḥ śiṣyaḥ / pūrvaṃ cātrārthato 'taḥ śabdo draṣṭavyaḥ / atha sa duḥkhāntaḥ kutaḥ prāpyate kena vābhyupāyeneti / tad ucyate paśupateḥ / prasādād iti vākyaśeṣaḥ / atra paśūnāṃ patiḥ // PSBh_1.1:40
* paśupatiḥ / atra paśavo nāma siddheśvaravarjaṃ sarve cetanāvantaḥ / kāryakaraṇāñjanā nirañjanāś ca paśavaḥ / āha kiṃ teṣāṃ paśutvam / ucyate anaiśvaryaṃ bandhaḥ / kāraṇaśaktisannirodhalakṣaṇam asvātantryam anaiśvaryaṃ bandho 'nāḍiḥ / bandhaguṇa ity upacaryate / tat kathaṃlakṣaṇam iti cet / tad ucyate paśyanāt pāśanāc ca paśavaḥ / tatra pāśā nāma kāryakaraṇākhyāḥ kalāḥ / tāś ca kalā upariṣṭād vakṣyāmaḥ / tābhiḥ pāśitāḥ baddhāḥ saṃniruddhāḥ śabdādiviṣayaparavaśāś ca bhūtvāvatiṣṭhante ity ato 'vagamyate 'svātantryam anaiśvaryaṃ bandhaḥ / kāryakaraṇarahitasya paśutvaṃ nivartata iti cet / tad ucyate saṃhṛtānām api punaḥ punaḥ saṃbandhagrahaṇāc chāstre / kiṃ cānyat / paśyanāc ca paśavaḥ / yasmād vibhutve 'pi citsamavetatve 'pi ca śarīramātram eva paśyanty upalabhanti ca na bahirddhāni / kāryakaraṇarahitāś ca na kāryakaraṇaṃ pratipadyate tyajanti vā / dharmādharmaprakāśadeśakālacodanādyapekṣitatvāc ca / ataḥ suṣṭhūktaṃ paśyanāt pāśanāc ca paśavaḥ / yasmād uktaṃ sāṃkhyayogena ye muktāḥ sāṃkhyayogeśvarāś ca ye / brahmādayas tiryagantāḥ sarve te paśavaḥ smṛtāḥ // PSBh_1.1:41
* patiḥ kasmāt / āpti pāti ca tān paśūn ity ataḥ patir bhavati / tān kenāpnoti kena rakṣati / tato vibhuśaktyā / yasmāt tatrāpi śaktim asyānantāṃ nātivartante / vipratvāc cāsyānantā jñānaśaktiḥ aparimitā / tayā aparimitayā aparimitān eva pratyakṣān paśūn āpnotīti patiḥ / tathā pālayatīti prabhuśaktiḥ / kasmāt / tacchandāt teṣāṃ pravṛttinivṛttiḥ sthitir iṣṭāniṣṭasthānaśarīrendriyaviṣayādiprāptir bhavati / tatparidṛṣṭānāṃ tatpracoditānāṃ cety arthaḥ / evaṃ // PSBh_1.1:42

* paśupater iti kāryakāraṇayoḥ prasādasya coddeśaḥ / tasmāt prasādāt sa duḥkhāntaḥ prāpyate / na tu jñānavairāgyadharmaiśvāryatyāgamātrād ity arthaḥ / āha kutrasthasya kadā kīdṛśasya vā sa bhagavān prasīdatīti / ucyate yadānena tu tat prāptaṃ bhavati / āha kiṃ tad iti / ucyate pāśupatam atra paśupatinoktaṃ parigṛhītaṃ paśupatim adhikṛtya cārabhyata iti pāśupatam / yathā vaiṣṇavaṃ mānasam iti / kiṃ tad iti / ucyate yogam / atrātmeśvarasaṃyogo yogaḥ / sa punaḥ puruṣasyādhyayanādinaimittikatvād anyatarakarmajaḥ sthāṇuśyenavat / codanādhyayanādivacanād meṣavad ubhayakarmajaḥ / yasmāt sati vibhutve anadhikārakṛtatvād viyogasya / viyuktasyaiva ca saṃyoga upadiśyate / viṣayaraktaviraktavat kriyāyoge / iha tu samādhilakṣaṇe yoge saṃniyama iti / āha kiṃ parijñānamātrād eva tadyogaḥ prāpyate / ucyate / yasmād āha tatprāptau vidhiṃ vyākhyāsyāmaḥ / atra yogasya vidhiḥ yogavidhir iti ṣaṣṭhītatpuruṣasamāsaḥ / atra sūkṣmasthūlasabāhyābhyantarasalakṣaṇavilakṣaṇakriyāsu vidhisaṃjñā yajñavidhivat / na tu senāvanādivat / kasmāt / kriyāṇāṃ kṣaṇikānāṃ samudāyāsambhavāt / yady evaṃ vidhiḥ kasmāt / vidhāyakatvād vidhiḥ / upāyopeyabhāvāc ca / vidhim iti karma / eva saduḥkhāntaḥ kāryaṃ kāraṇaṃ yogo vidhir iti pañcaiva padārthāḥ samāsata uddiṣṭāḥ / te vyākhyeyāḥ / vyākhyānam eteṣāṃ vistaravibhāgaviśeṣopasaṃhāranigamanāni / tasmād anyad vyākhyeyam anyad vyākhyānam / yasmād āha vyākhyāsyāmaḥ / atra viḥ vistare vibhāge viśeṣe ca bhavati / tatra vistara iti pratyakṣānu // PSBh_1.1:43
* mānāptavacanam iti pramāṇāny abhidhīyante / tatra pratyakṣaṃ dvividham indriyapratyakṣam ātmapratyakṣaṃ ca / indriyapratyakṣam indriyārthāḥ śabdasparśarūparasagandhaghaṭāhāḥ vyākhyānatāpamūtrapurīṣamāṃsalavaṇaprāṇāyāmaiḥ siddham / ātmapratyakṣaṃ tadupahārakṛtsnatapoduḥkhāntādi vacanāt siddham / yathā prasthena mito vrīhiḥ prasthaḥ / paramārthatas tv indriyārthasambandhavyañjakasāmagryaṃ dharmādharmaprakāśadeśakālacodanādyanugṛhītaṃ sat pramāṇam utpadyate / ātmapratyakṣaṃ tu cittāntaḥkaraṇasambandhasāmagryam / anumānam api pratyakṣapūrvakaṃ cittātmāntaḥkaraṇasambandhasāmagryaṃ ca dharmādharmaprakāśadeśakālacodanādismṛtihetukam utpattyanugrahatirobhāvakālādi / taiś cottarasṛṣṭikartṛtvam anumīyate kāraṇasya / ato notsūtram / tac ca dvividhaṃ dṛṣṭaṃ sāmānyatodṛṣṭaṃ ca / tatra dṛṣṭam api dvividhaṃ pūrvavaccheṣavac ca / tatra pūrvadṛṣṭo 'yaṃ ṣaḍaṅgulīyakaḥ sa eveti pūrvavat / viṣāṇādimātradarśanād gaur iti śeṣavat / sāmānyatodṛṣṭam apīha gatipūrvikāṃ deśāntaraprāptiṃ dṛṣṭvā cāsyādityādigatiprasiddhiḥ / traikālye 'py arthādhigame nimittaṃ pramāṇam / āgamo nāma ā maheśvarād gurupāramparyāgataṃ śāstram / āgamo 'laukikādivyavahārahetur ācakṣitaḥ smṛtaḥ / rudraḥ provāca vacanāt siddhiḥ / eṣv evopamānārthāpattisambhavābhāvaitihyapratibhādīnāṃ vyākhyāyamānānām antarbhāvaḥ / evam etāni trīṇi pramāṇāni / pramāpayitā bhagavāṃś codakaḥ / pramātā puruṣaḥ / prameyāḥ kāryakāraṇādayaḥ pañca padārthāḥ / pramitiḥ saṃvit / saṃvit saṃcintanaṃ sambodho vidyābhivyaktir ity arthaḥ / uddeśanirdeśādhigamāc ca vir vistare bhavati / vibhāgo nāma padapadārthasūtraprakaraṇādhyāyādyasaṃkaraḥ / viśeṣo // PSBh_1.1:44
* nāma sādhyasādhanavyatirekaḥ / āṅ iti vyākhyāmaryādāyāṃ bhavati / padāt padaṃ sūtrāt sūtraṃ prakaraṇāt prakaraṇam adhyāyād adhyāyam ā bodhād ā parisamāpter iti maryādāvasthasyaiva ca vakṣyāmaḥ / khyā prakathane / pratītāpratītābhiḥ saṃjñābhiḥ vedādivihitābhivyatirekeṇa ca vyākhyāsyāmaḥ / syā ity eṣye kāle / yāvad ayam ācāryo gṛhasthādibhyo 'bhyāgataṃ pūrvam ataḥśabdāt parīkṣitaṃ brāhmaṇaṃ vratopavāsādyaṃ mahādevasya dakṣiṇasyāṃ mūrtai sadyojātādisaṃskṛtena bhasmanā saṃskaroti utpattiliṅgavyāvṛttiṃ kṛtvā mantraśrāvaṇaṃ ca karoti tāvad eṣyaḥ kālaḥ kriyate / ma iti pratijñāyāṃ bhavati / utthānādigaṇe samyagvvāvasthitasya vyākhyeyavyākhyānayor bhagavān eva kramaśo vaktā / sthūlopāyapūrvakatvāt sūkṣmavidheyādhigamasya pūrvāśramaniyamapratiṣedhārtham atyāśramayamaniyamaprasiddhyarthaṃ ca vidhiḥ prathamaṃ vyākhyāyate / ity atrāyaṃ padārthopanyāsaḥ parisamāpta iti // PSBh_1.1:45
* atrāha pratipannāṃśo yathāvidhi prathamaṃ vyākhyāyate / idam idānīṃ cintyam / athāsya kaś cādiḥ kiṃ madhyaṃ ko 'ntaḥ katyaṅgo vā vidhir iti / tad ucyate bhasmanādyo nindāmadhyo mūḍhāntaś ca vidhiḥ / sa ca tryaṅgo dānayajanatapoṅga iti / tat katham avagamyate yasmād idam ārabhyate // PSBh_1.1:46
bhasmanā triṣavaṇaṃ snāyīta

* atra bhasma vāmadravyaṃ yad agnīndhanasaṃyogān niṣpannam // PSBh_1.2:1
* tat parakṛtaṃ pārthivaṃ bhuktaṃ dīptimat // PSBh_1.2:2
* grāmādibhyo bhaikṣyavad bhasmārjanaṃ kartavyam // PSBh_1.2:3
* snānaśayanānusnānakṛtyabandhutvān niṣparigrahatvād ahiṃsakatvād utkṛṣṭam eva śuci prabhūtaṃ grāhyaṃ sādhanatvāt // PSBh_1.2:4
* alābhe svalpam api grāhyam // PSBh_1.2:5
* ādhāro 'py alābucarmavastrādir atra prasiddhaḥ // PSBh_1.2:6
* āha kiṃ tena bhasmanā kartavyam // PSBh_1.2:7
* tad ucyate bhasmaneti tṛtīyā karaṇārthe kartuḥ kriyām ādiśati yathā vāśyā takṣaṇaṃ buddhyā pidhānam // PSBh_1.2:8
* āha atha kasmin kāle sā kriyā kartavyeti // PSBh_1.2:9
* triṣavaṇam iti // PSBh_1.2:10
* dviguḥ samāsaḥ // PSBh_1.2:11
* trīṇīti saṃkhyā // PSBh_1.2:12
* savanam iti kālanirdeśaḥ // PSBh_1.2:13
* pūrvasaṃdhyā madhyāhnasaṃdhyā aparasaṃdhyeti saṃdhyātrayam // PSBh_1.2:14
* triṣavaṇaṃ trisaṃdhyaṃ trikālam ity arthaḥ // PSBh_1.2:15
* āha triṣavaṇaṃ kim anena kartavyam // PSBh_1.2:16
* tad ucyate snāyīta // PSBh_1.2:17
* atra snānaṃ śaucakāryeṇa śarīreṣv āgantukānāṃ snehatvaglepamalagandhādīnāṃ bhasmanāpakarṣaṇaṃ kartavyam // PSBh_1.2:18
* snānaṃ tu bhasmadravyagātrasaṃyojanam // PSBh_1.2:19
* paramārthatas tu snānādi puṇyaphalasaṃyogadharmātmavacanād ātmaśaucam evaitat // PSBh_1.2:20
* kevalaṃ snānādyakaluṣāpahatapāpmādivacanāt kāryakaraṇavyapadeśenātmaśaucaṃ vyākhyāyate // PSBh_1.2:21
* ita ity etad ājñāyāṃ niyoge ca // PSBh_1.2:22
* niyogatvān nigataṃ niyatatvān nigama ity arthaḥ // PSBh_1.2:23
* kasmāt // PSBh_1.2:24
* pratitantrasiddhatvād ahiṃsakatvān niḥśreyasahetutvāc ca // PSBh_1.2:25
* bhasmanā sneyaṃ na cādbhir viparītatvād ity arthaḥ // PSBh_1.2:26
* kiṃ snānam evaivaṃ bhasmanā kartavyam // PSBh_1.2:27
* ucyate // PSBh_1.2:28
* yasmād āha // PSBh_1.2:29
bhasmani śayīta

* atra bhasma tad eva // PSBh_1.3:1
* niruktam asya pūrvoktam // PSBh_1.3:2
* bhasmani ity aupaśleṣikaṃ saṃnidhānam // PSBh_1.3:3
* śaya ity upaśamasya viśrāmasyākhyā // PSBh_1.3:4
* ita ity etad ājñāyāṃ niyoge ca // PSBh_1.3:5
* bhasmany eva rātrau svaptavyaṃ nānyatrety arthaḥ // PSBh_1.3:6
* uktaṃ hi / yathā mṛgā mṛtyubhayasya bhītā udvignavāsā na labhanti nidrām / evaṃ yatir dhyānaparo mahātmā saṃsārabhīto na labheta nidrām // PSBh_1.3:7
* kiṃ ca viśeṣārthitvāt // PSBh_1.3:8
* viśeṣārthī cāyaṃ brāhmaṇaḥ // PSBh_1.3:9
* uktaṃ hi / na viśeṣārthināṃ nidrā ciraṃ netreṣu tiṣṭhati / hayānām iva jātyānām ardharātrārdhaśāyinām // PSBh_1.3:10
* tasmāt parivṛṣṭe bhūpradeśe divā parigrahaṃ kṛtvā bhasmāstīryādhyayanādhyāpanadhyānābhiniviṣṭena pravacanacintanābhiniveśaiś ca śrāntena bāhūpadhānena sadyojātādisaṃskṛte bhasmani rātrau svaptavyam ity arthaḥ // PSBh_1.3:11
* kim artham iti cet // PSBh_1.3:12
* ucyate tapo'rthaṃ bhūpradeśe śaucārthaṃ viśrāmārthaṃ vā // PSBh_1.3:13
* samaviṣamanimnonnatāyāṃ bhūmau yāmaṃ yāmadvayaṃ vā svaptavyam ity arthaḥ // PSBh_1.3:14
* āha kiṃ snānaṃ śayanaṃ ca bhasmanā prayojanadvayam evātra kartavyam utānyad api // PSBh_1.3:15
* savanāntasthasyāsyāśaucakaṃ prāptasya nirghātakaṃ kim iti // PSBh_1.3:16
* tad ucyate // PSBh_1.3:17
anusnānam

* mantrādisnānavat // PSBh_1.4:1
* atra anu iti pṛṣṭhakarmakriyāyāṃ bhavati // PSBh_1.4:2
* anupānānugamanavat // PSBh_1.4:3
* snānaṃ tu bhasmadravyasaṃyojanam eva // PSBh_1.4:4
* savanatraye snānasyāntareṣu bhuktocchiṣṭakṣutaniṣṭhīvitamūtrapurīṣotsargādinimittakam aśaucakam abhisamīkṣya tad anusnānaṃ kartavyam // PSBh_1.4:5
* kim artham iti cet śaucārthaṃ liṅgābhivyaktyarthaṃ ca // PSBh_1.4:6
* sneyam ity arthaḥ // PSBh_1.4:7
* āha kiṃ bhasmaivaikaṃ liṅgābhivyaktikāraṇam // PSBh_1.4:8
* bhaktivivṛddhau vā apratiṣiddhasya sādhanaṃ kim iti // PSBh_1.4:9
* tad ucyate // PSBh_1.4:10
nirmālyam

* atra bhasmaval lokādiprasiddhaṃ nirmālyam // PSBh_1.5:1
* nir iti nirmuktasyākhyā // PSBh_1.5:2
* mālyam iti puṣpasamūhaparyāyaḥ // PSBh_1.5:3
* tat parakṛtaṃ kāraṇamūrtyāropitāvatāritaṃ niṣparigrahaṃ padmotpalādyam // PSBh_1.5:4
* bhaktivivṛddhyarthaṃ liṅgābhivyaktyarthaṃ ca tad dhāryam ity arthaḥ // PSBh_1.5:5
* āha bhasmanirmālyena tasya liṅgaṃ vyaktaṃ bhavatīti kva siddham // PSBh_1.5:6
* tad ucyate iha // PSBh_1.5:7
* yasmād āha // PSBh_1.5:8
liṅgadhārī

* atra yathānyeṣām api varṇāśramiṇām āśramaprativibhāgakarāṇi liṅgāni bhavanti // PSBh_1.6:1
* tatra gṛhasthasya tāvad vāsas trayaṃ vaiṇavī yaṣṭiḥ sodakaṃ ca kamaṇḍalu sottaroṣṭhavapanaṃ yajñopavītādi liṅgam // PSBh_1.6:2
* tathā brahmacāriṇo 'pi daṇḍakamaṇḍalumauñjīmekhalāyajñopavītakṛṣṇājinādi liṅgam // PSBh_1.6:3
* tathā vānaprasthasyāpi karīracīravalkalakūrcajaṭādhāraṇādi liṅgam // PSBh_1.6:4
* tathā bhikṣos tridaṇḍamuṇḍakamaṇḍalukāṣāyavāsojalapavitrasthalapavitrādi liṅgam // PSBh_1.6:5
* evam ihāpi yad etat pāśupatayogādhikaraṇaṃ liṅgam ity āśramaprativibhāgakaraṃ bhasmasnānaśayanānusnānanirmālyaikavāsādiniṣpannaṃ svaśarīralīnaṃ pāśupatam iti laukikādijñānajanakaṃ tat // PSBh_1.6:6
* līyanāl liṅganāc ca liṅgam // PSBh_1.6:7
* tad dhārayan liṅgadhārī bhavati // PSBh_1.6:8
* daṇḍadhārivad ity arthaḥ // PSBh_1.6:9
* āha athaite snānaśayanānusnānādayo 'rthāḥ kva kartavyāḥ // PSBh_1.6:10
* kuto vā nirmālyasyārjanaṃ kartavyam // PSBh_1.6:11
* kutrasthena vā tad dhāryam // PSBh_1.6:12
* kṛtaliṅgena vā kva vastavyam // PSBh_1.6:13
* tad ucyate āyatane // PSBh_1.6:14
* yasmād āha // PSBh_1.6:15
āyatanavāsī

* atha bhasmanirmālyaval lokādiprasiddham āyatanam // PSBh_1.7:1
* āṅ iti maryādāyāṃ bhavati // PSBh_1.7:2
* yasmād ete gṛhasthādayaḥ prayataniyataśucisādhvācārāḥ svasvamaryādayopatiṣṭhante yajanti ca śāntikapauṣṭikādibhiḥ kriyābhir iti // PSBh_1.7:3
* yajanāc cāyatanam // PSBh_1.7:4
* tasmin parakṛta āyatane vastavyam iti vāsī ity āyatanaṃ ca parigṛhṇāti // PSBh_1.7:5
* bhūpradeśe ākāśe vṛkṣamūle bahiḥ prādakṣiṇyena vā yatra kvacit prativasan śiṣṭamaryādayā āyatanavāsī bhavati // PSBh_1.7:6
* pulinavāsavad vased ity arthaḥ // PSBh_1.7:7
* puṇyaphalāvāptiś cāsyāśu bhavati // PSBh_1.7:8
* uktaṃ hi / grāme vā yadi vāraṇye puṇyasthānaṃ hi śūlinaḥ // PSBh_1.7:9
* āvāso dharmatṛptānāṃ siddhikṣetraṃ hi tat param // PSBh_1.7:10
* āha tasminn āyatane prativasatā kāḥ kriyāḥ kartavyāḥ // PSBh_1.7:11
* kiṃ snānādyā upalepanādyā vā // PSBh_1.7:12
* āhosvid dṛṣṭā asyānyā vaiśeṣikyaḥ kriyāḥ kartavyāḥ // PSBh_1.7:13
* yathā cānyā vaiśeṣikyaḥ kriyāḥ kartavyāḥ prayojanaṃ ca vakṣyāmaḥ - // PSBh_1.7:14
hasitagītanṛttaḍuṃḍuṃkāranamaskārajapyopahāreṇopatiṣṭhet

* atha triṣu snānakāleṣu sadyojātādisaṃskṛtena bhasmanā japatā snātvā japataivāyatanam abhigantavyam // PSBh_1.8:1
* abhigamya ca yat pūrvaṃ japati tat pratyāhārārthaṃ japyam oṃ oṃ oṃ // PSBh_1.8:2
* hasitādīni tu kṛtvā yat paścāj japati tanniyamārthaṃ japyam // PSBh_1.8:3
* tad atra hasitaṃ nāma yad etat kaṇṭhauṣṭhapuṭavisphūrjanam aṭṭahāsaḥ kriyate taddhasitam // PSBh_1.8:4
* gītam api gāndharvaśāstrasamayānabhiṣvaṅgeṇa yatra bhagavato maheśvarasya sabhāyāṃ gauṇadravyajakarmajāni nāmāni cintyante tat // PSBh_1.8:5
* saṃskṛtaṃ prākṛtaṃ parakṛtam ātmakṛtaṃ vā yad gīyate tad geyam // PSBh_1.8:6
* nṛttam api nāṭyaśāstrasamayānabhiṣvaṅgeṇa hastapādādīnām utkṣepaṇam avakṣepaṇam ākuñcanaṃ prasāraṇaṃ calanam anavasthānam // PSBh_1.8:7
* nigamakāle niyamārthaṃ geyasahakṛtaṃ nṛttaṃ prayoktavyam // PSBh_1.8:8
* ḍuṃḍuṃkāro nāma ya eṣa jihvāgratālusaṃyogān niṣpadyate puṇyo vṛṣanādasadṛśaḥ saḥ // PSBh_1.8:9
* ḍuṃḍuṃkaraṇaṃ ḍuṃḍuṃkāraḥ // PSBh_1.8:10
* kāraśabdo ḍuṃḍuṃkārasyopahārāṅgāvadhāraṇārthaḥ // PSBh_1.8:11
* nama iti // PSBh_1.8:12
* nāpy oṣṭhīyaṃ kartavyaṃ nopāṃśu // PSBh_1.8:13
* mānasaṃ tu namaskaraṇaṃ namaskāraḥ // PSBh_1.8:14
* kāraśabdo vācikopāṃśupratiṣedhārthaṃ mānasopahārāṅgāvadhāraṇārthaṃ cety arthaḥ // PSBh_1.8:15
* japyaṃ nāma sadyojātādiṣv akṣarapaṅktyāṃ manasā bhāvasya saṃcāravicāraḥ // PSBh_1.8:16
* taj japyam // PSBh_1.8:17
* upeti viśeṣaṇe kriyopasaṃhāre samastatve ca // PSBh_1.8:18
* upaharaṇād upahāro vrataṃ niyama ity arthaḥ // PSBh_1.8:19
* upahriyate nivedyate niyogamātrakartṛtvāt sādhakenety upahāraḥ // PSBh_1.8:20
* upatiṣṭhet // PSBh_1.8:21
* atropety abhyupagame // PSBh_1.8:22
* abhyupagatena vidhisthena praṇatavinatenety arthaḥ // PSBh_1.8:23
* tiṣṭhed ity aikāgryaṃ pratyāhārābhāvasthitim evādhikurute // PSBh_1.8:24
* sarvakaraṇānāṃ vṛttau pratyāhāraṃ kṛtvā kāyikavācikamānasikābhiḥ kriyābhir upahāraṃ kṛtvā bhṛtyavad upahāreṇa stheyam // PSBh_1.8:25
* apasavyaṃ ca pradakṣiṇam upariṣṭād vakṣyāmaḥ // PSBh_1.8:26
* āha kasya nirmālyaṃ dhāryam // PSBh_1.8:27
* kasya vā āyatane vastavyam // PSBh_1.8:28
* kva copastheyam iti // PSBh_1.8:29
* tad ucyate // PSBh_1.8:30
mahādevasya dakṣiṇāmūrteḥ

* atra mahān ity abhyadhikatve // PSBh_1.9:1
* sarvakṣetrajñānām abhyadhika utkṛṣṭo vyatiriktaś ca bhavatīty abhyadhikaḥ // PSBh_1.9:2
* ṛṣir vipraḥ adhipatiḥ // PSBh_1.9:3
* sadāśivatvam abhyadhikatvaṃ ca pravakṣyāmaḥ // PSBh_1.9:4
* atra deva iti divu krīḍāyām // PSBh_1.9:5
* krīḍādharmitvāt // PSBh_1.9:6
* agnyuṣṇatvavat // PSBh_1.9:7
* krīḍāvān eva bhagavān vidyākalāpaśusaṃjñakaṃ trividham api kāryam utpādayati anugṛhṇāti tirobhāvayati ca // PSBh_1.9:8
* uktaṃ hi / apracodyaḥ pracodyais tu kāmakārakaraḥ prabhuḥ / krīḍate bhagavān lokair bālaḥ krīḍanakair iva // PSBh_1.9:9
* devasya iti ṣaṣṭhī // PSBh_1.9:10
* svasvāmibhāvaḥ sambandhaḥ // PSBh_1.9:11
* parigrahārtham evādhikurute // PSBh_1.9:12
* atra dakṣiṇeti dikprativibhāge bhavati // PSBh_1.9:13
* ādityo diśo vibhajati // PSBh_1.9:14
* diśaś ca mūrtiṃ vibhajanti // PSBh_1.9:15
* mūrtināma yad etad devasya dakṣiṇe pārśve sthitenodaṅmukhenopānte yad rūpam upalabhyate vṛṣadhvajaśūlapāṇinandimahākālordhvaliṅgādilakṣaṇaṃ yad vā laukikāḥ pratipadyante mahādevasyāyatanam iti tatropastheyam // PSBh_1.9:16
* dakṣiṇāmūrtigrahaṇāt pūrvottarapaścimānāṃ mūrtīnāṃ pratiṣedhaḥ // PSBh_1.9:17
* mūrtiniyogāc ca mūrtyabhāve niyamalopaḥ // PSBh_1.9:18
* bhaikṣyānupayogān nirghātānām uktatvāc cety arthaḥ // PSBh_1.9:19
* vidhir ity upadiṣṭānām arthānāṃ bhasmasnānopadeśād apsu snānādīnāṃ pratiṣedhaḥ // PSBh_1.9:20
* bhasmaśayanopadeśād viṣayaśayanādīnāṃ pratiṣedhaḥ // PSBh_1.9:21
* āyatane vasaty arthopadeśāc cheṣavasaty arthapratiṣedhaḥ // PSBh_1.9:22
* hasitādyupadeśāc cheṣopahārapratiṣedhaḥ // PSBh_1.9:23
* nirmālyopadeśāt pratyagrāṇāṃ mālyānāṃ pratiṣedhaḥ // PSBh_1.9:24
* bhasmanirmālyaliṅgopadeśāc cheṣaliṅgapratiṣedhaḥ // PSBh_1.9:25
* mahādevagrahaṇād anyadevatābhaktipratiṣedhaḥ // PSBh_1.9:26
* dakṣiṇāmūrtigrahaṇāt pūrvapaścimānāṃ mūrtīnāṃ pratiṣedhaḥ // PSBh_1.9:27
* evaṃ dakṣiṇāmūrtir ity ukte asya brāhmaṇasya pūrvaprasiddhā niyamā niyamaiḥ pratiṣidhyante // PSBh_1.9:28
* kīlakapratikīlakavat purāṇodakanavodakavac ceti // PSBh_1.9:29
* atredaṃ bhasmaprakaraṇaṃ samāptam // PSBh_1.9:30
* āha niyamābhidhānād eva hi saṃśayaḥ // PSBh_1.9:31
* yatra yamās tatra niyamāḥ // PSBh_1.9:32
* mithunam evaitad yasmāt // PSBh_1.9:33
* ato na saṃśayaḥ // PSBh_1.9:34
* yamā asmin tantre ke cintyante // PSBh_1.9:35
* ucyate prasiddhā yamāḥ ahiṃsādaya iti // PSBh_1.9:36
* atra tv anyeṣām // PSBh_1.9:37
* ahiṃsā brahmacaryaṃ ca satyāsaṃvyavahārakau / asteyam iti pañcaite yamā vai saṃprakīrtitāḥ // PSBh_1.9:38
* akrodho guruśuśrūṣā śaucam āhāralāghavam / apramādaś ca pañcaite niyamāḥ saṃprakīrtitāḥ // PSBh_1.9:39
* tadvad asmākaṃ na bhavati // PSBh_1.9:40
* kasmāt // PSBh_1.9:41
* niyamanivṛttidarśanāt // PSBh_1.9:42
* asmin hi tantre kālāntaritā niyamā nivartante // PSBh_1.9:43
* katham ā dehapātād yamānāṃ na nivṛttir asti // PSBh_1.9:44
* kasmāt // PSBh_1.9:45
* hiṃsādidoṣāt // PSBh_1.9:46
* tasmād ahiṃsādyā daśa sarve te yamāḥ pratyavagantavyaḥ // PSBh_1.9:47
* āha yady evaṃ nigamanivṛttau bhraṣṭaniyamasya patanaprasaṅgaḥ // PSBh_1.9:48
* ucyate avasitaprayojanatvān na patanaprasaṅgaḥ // PSBh_1.9:49
* kiṃ ca yamānāṃ prādhānyāt // PSBh_1.9:50
* uktaṃ hi patati niyamavān yameṣv asakto na tu yamavān niyamālaso 'vasīdet // PSBh_1.9:51
* iti yamaniyamau samīkṣya buddhyā yamabahuleṣv atisaṃdadhīta buddhim // PSBh_1.9:52
* tasmān na patanaprasaṅgaḥ // PSBh_1.9:53
* ataḥ prasiddhā yamā ahiṃsādayaḥ // PSBh_1.9:54
* āha kiṃ prasiddhā iti kṛtvā gṛhyante āhosvic chakyam eteṣāṃ yamānāṃ sarvajñoktaśāstrataḥ sadbhāvo vaktum // PSBh_1.9:55
* ucyate yady anyatra prasiddhā iti kva // PSBh_1.9:56
* tatra cintyate // PSBh_1.9:57
* kasmāt // PSBh_1.9:58
* kṛtopadeśāt // PSBh_1.9:59
* yasmāduktaṃ sūtrataḥkṛtam ityatra // PSBh_1.9:60
* kṛtāpratiṣedhā kṛtsnā hiṃsā tantre pratiṣiddhā draṣṭavyetyarthaḥ // PSBh_1.9:61
* sā ca hiṃsā trividhā bhavati // PSBh_1.9:62
* duḥkhotpādanam aṇḍabhedaḥ prāṇanirmocanamiti // PSBh_1.9:63
* tatra duḥkhotpādanaṃ nāma krośanatarjanatāḍananirbhartsanādibahubhedo'pi caturvidhasyāpi bhūtagrāmasya manovākkāyakarmabhir abhidroho na kartavyaḥ // PSBh_1.9:64
* evam ahiṃsā bhavatyeteṣāṃ jantūnām // PSBh_1.9:65
* aṇḍabhedo nāma dāhatāpadhūmoparodhaparihārārtham agnikaraṇādānasampradānapratinidhānasaṃdhukṣaṇādīni na kuryāt naiva kārayet // PSBh_1.9:66
* tathā prāṇanirmocanaṃ nāma vastraśikyabhasmādhārabhaikṣyabhājanādīni muhurmuhur vivecayitavyāni // PSBh_1.9:67
* kasmāt // PSBh_1.9:68
* prāṇino hi sūkṣmacāriṇaḥ kṣiprameva vilayaṃ prayānti // PSBh_1.9:69
* tasmāt sūkṣmair aṅgapavitraiḥ pakṣmacāmaratālavṛntair vastrāntarair vā muhurmuhur vigranthodakena vā // PSBh_1.9:70
* hariteṣu tṛṇeṣu na saṃsikte bhūpradeśe bhavati // PSBh_1.9:71
* vasantagrīṣmahaimāntikān aṣṭau māsān bhikṣur vicakramet // PSBh_1.9:72
* dayārthaṃ sarvabhūtānām ekatra varṣāsu vaset // PSBh_1.9:73
* varṣābhedaṃ tu yaḥ kuryād brāhmaṇo yogadīkṣitaḥ / prājāpatyena kṛcchreṇa tataḥ pāpāt pramucyate // PSBh_1.9:74
* śārīraṃ dṛśyate yatra bhayaṃ kasyāṃcid āpadi / durdine rāṣṭrabhaṅge vā varṣāsvapi vyatikramet // PSBh_1.9:75
* nāsūryaṃ ca vrajenmārgaṃ nādṛṣṭāṃ bhūmim ākramet / paripūnābhiradbhiśca nityaṃ kuryāt prayojanam // PSBh_1.9:76
* saṃvatsarakṛtaṃ pāpaṃ matsyabandhasya yad bhavet / ekāhāt tadavāpnoti apūtajalasaṃgrahī // PSBh_1.9:77
* dṛṣṭipūtaṃ nyaset pādaṃ vastrapūtaṃ jalaṃ pibet / satyapūtāṃ vaded vācaṃ manaḥpūtaṃ samācaret // PSBh_1.9:78
* hiṃsakāstu nivartante brahmatvamapi ye gatāḥ / tasmādapūtamudakaṃ nopayuñjīta yogavit // PSBh_1.9:79
* atha naṣṭe pavitre ca gṛhṇīyāt triṣu vai sakṛt / nadīprasravaṇe caiva gṛhastheṣu ca sādhuṣu // PSBh_1.9:80
* kāṇḍāni yāni gṛhyante kandāścaiva prarohiṇaḥ / bījāni caiva pakvāni sarvāṇyetāni varjayet // PSBh_1.9:81
* yadā na kuryād drohaṃ ca sarvabhūteṣu dāruṇam / karmaṇā manasā vācā brahma saṃpadyate tadā // PSBh_1.9:82
* yo na hiṃsati bhūtāni sthāvarāṇi carāṇi ca / ātmānamiva sarvāṇi so 'mṛtatvāya kalpate // PSBh_1.9:83

* na yajñadānairna tapo'gnihotrairna brahmacaryair na ca satyavākyaiḥ / na vedavidyādhyayanair vratairvā prāpyaṃ phalaṃ yady ahiṃsakasya // PSBh_1.9:84
* yo dadyāt kāñcanaṃ meruṃ kṛtsnāṃ caiva vasuṃdharām / samudraṃ ratnapūrṇaṃ vā na tulyaṃ syādahiṃsayā // PSBh_1.9:85
* ityevam ahiṃsā tantre siddhā // PSBh_1.9:86
* tathā brahmacaryaṃ ca tantre siddham // PSBh_1.9:87
* kasmāt // PSBh_1.9:88
* strīpratiṣedhāt indriyajayopadeśāc ca trayodaśakasya karaṇasyānutsargo brahmacaryamityuktam // PSBh_1.9:89
* viśeṣeṇa tu jihvopasthayoriti // PSBh_1.9:90
* atrāha viśeṣagrahaṇaṃ kiṃprayojanam // PSBh_1.9:91
* trayodaśakasya karaṇasyānutsargo brahmacaryamityuktvā jihvopasthayor viśeṣagrahaṇaṃ kiṃprayojanaṃ kriyate // PSBh_1.9:92
* ucyate pradhānatvāt // PSBh_1.9:93
* tanmūlatvāditarapravṛtteḥ // PSBh_1.9:94
* tanmūlā hītareṣāṃ pravṛttirbhavati // PSBh_1.9:95
* katham // PSBh_1.9:96
* jihvendriyaviṣaye upasthendriyaviṣaye vā saktaḥ trayodaśabhiḥ pravartate // PSBh_1.9:97
* ata etaduktaṃ viśeṣeṇa jihvopasthayoriti // PSBh_1.9:98
* jihvopasthanimittaṃ hi patanaṃ sarvadehinām / tasmād amitravat paśyej jihvopasthaṃ hi mānavaḥ // PSBh_1.9:99
* athavā manaḥpūrvakatvāt sarvavṛttīnāṃ tannigrahāt sarvavṛttīnāṃ nigrahaḥ kṛto bhavati // PSBh_1.9:100
* uktaṃ hi / mano hi mūlaṃ sarveṣāmindriyāṇāṃ pravartane / śubhāśubhāsvavasthāsu tac ca me suvyavasthitam // PSBh_1.9:101
* punarapyuktam / indriyaiḥ prasṛtair duḥkhamindriyair nibhṛtaiḥ sukham / tasmād indriyarūpebhyo yac chedātmānamātmanā // PSBh_1.9:102
* indriyāṇi hi tat sarvaṃ yat svarganarakāv ubhau / nigṛhītavisṛṣṭāni svargāya narakāya ca // PSBh_1.9:103
* ato janma ato duḥkhamato mṛtyubhayaṃ tathā / indriyāṇāṃ prasaṅgād vai tasmādetān jayāmahe // PSBh_1.9:104
* indriyāṇāṃ prasaṅgena doṣam ṛcchatyasaṃśayam / saṃniyamya tu tānyeva tataḥ siddhiṃ niyacchati // PSBh_1.9:105
* rajjureṣā nibandhāya yā strīṣu ramate matiḥ / chittvaināṃ kṛtino yānti naināṃ tyajati duṣkṛtī // PSBh_1.9:106
* strīhetornirgamo grāmāt strīkṛte krayavikrayaḥ / striyo mūlamanarthānāṃ naināṃ prājñaḥ pariṣvajet // PSBh_1.9:107
* viṣamagnirasirbāṇaḥ sphuṭaṃ kṛtvā vibhīṣikā / māyā rūpavatī hy eṣā yāṃ striyaṃ manyate janaḥ // PSBh_1.9:108
* amedhyapūrṇe kṛmijantusaṃkule svabhāvadurgandha aśauca adhruve / kaḍebare mūtrapurīṣabhājane ramanti mūrkhā na ramanti paṇḍitāḥ // PSBh_1.9:109
* mādyatīti striyaṃ dṛṣṭvā surāṃ pītvā na mādyati / tasmād dṛṣṭimadāṃ nārīṃ dūrataḥ parivarjayet // PSBh_1.9:110
* adhomukhenādaṃṣṭreṇa jaghanāntaracāriṇā / sarvaśāstrācikitsyena jagad daṣṭaṃ bhagāhinā // PSBh_1.9:111
* lomaśena kurūpeṇa durgandhena kucarmaṇā / hariṇīpadamātreṇa sarvam andhīkṛtaṃ jagat // PSBh_1.9:112
* dīptāṅgārasamā nārī ghṛtakumbhasamaḥ pumān / ye prasaktā vilīnāste ye sthitāste divaṃ gatāḥ // PSBh_1.9:113
* yathāgniredhaḥsaṃvṛddho mahājyotiḥ prakāśate / tathendriyanirodhena svātmajyotiḥ prakāśate // PSBh_1.9:114
* brahmacarye sthitaṃ dhairyaṃ brahmacarye sthitaṃ tapaḥ / ye sthitā brahmacaryeṇa brāhmaṇā divi te sthitāḥ // PSBh_1.9:115
* kṣīraṃ pibanti madhu te pibanti somaṃ pibantyamṛtena sārdham / mṛtyoḥ purastādamarā bhavanti ye brāhmaṇā brahmacaryaṃ caranti // PSBh_1.9:116
* ityevaṃ brahmacaryaṃ tantre siddham // PSBh_1.9:117
* tathā satyaṃ tantre siddham // PSBh_1.9:118
* tac ca dvividham // PSBh_1.9:119
* tadyathā paridṛṣṭārthabhūtārthaṃ vacanaṃ vāksatyaṃ ceti // PSBh_1.9:120
* tatra paridṛṣṭārthabhūtārthaṃ vacanaṃ satyaṃ tantre siddham // PSBh_1.9:121
* kasmāt // PSBh_1.9:122
* vyākhyānopadeśāt vidvadupadeśāc ca // PSBh_1.9:123
* tathā vāksatyamapi tantre siddham // PSBh_1.9:124
* kasmāt // PSBh_1.9:125
* vāgviśuddhyupadeśāt // PSBh_1.9:126
* iha svaśāstroktaṃ bhāṣato'nṛtamapi satyamāpadyate // PSBh_1.9:127
* kasmāt // PSBh_1.9:128
* śuddhivṛddhikaratvāt // PSBh_1.9:129
* yasmādāha / svargamanṛtena gacchati dayārthamuktena sarvabhūtānām / satyenāpi na gacchati satāṃ vināśārthamuktena // PSBh_1.9:130
* punastvāha / gobrāhmaṇārthe 'vacanaṃ himasti na strīṣu rājan na vivāhakāle / prāṇātyaye sarvadhanāpahāre pañcānṛtānyāhurapātakāni // PSBh_1.9:131
* satyaṃ brūyāt priyaṃ brūyān na brūyāt satyamapriyam / priyaṃ ca nānṛtaṃ brūyādeṣa dharmaḥ sanātanaḥ // PSBh_1.9:132
* yathā hi teṣāmeva bhūtānāṃ hitamanṛtamapi satyamāpadyate evamihāpyasmākaṃ svaśāstroktaṃ bhāṣatāmanṛtamapi satyamāpadyate // PSBh_1.9:133
* kasmāt // PSBh_1.9:134
* vidhivihitatvāt // PSBh_1.9:135
* ityetadapi tatra siddham // PSBh_1.9:136
* tathā asaṃvyavahārastantre siddhaḥ // PSBh_1.9:137
* kasmāt // PSBh_1.9:138
* avyaktapretonmattamūḍhopadeśāt // PSBh_1.9:139
* neha loke avyaktapretonmattamūḍhāḥ saṃvyavahāraṃ kurvanti yasmād ato'trāsaṃvyavahārastantre siddhaḥ // PSBh_1.9:140
* saṃvyavahāraśca punardvividhaḥ // PSBh_1.9:141
* tadyathā krayāvakrayasaṃvyavahārā rājakulasaṃvyavahāraśceti // PSBh_1.9:142
* ata ekatareṇāpyatrādhikṛtasyātmapīḍā parapīḍā cāvarjanīye bhavataḥ // PSBh_1.9:143
* tatra yadyātmānaṃ pīḍayati tenehaiva loke duḥkhī bhavati // PSBh_1.9:144
* syāt paraṃ pīḍayati tatrāpyasyādharmo duḥkhādiphalaḥ pracīyate // PSBh_1.9:145
* tenāmuṣmin loke tīvraṃ duḥkhamanubhavati // PSBh_1.9:146
* tasmādubhayathāpi saṃvyavahāro varjanīyaḥ // PSBh_1.9:147
* bhavati hy api / yaśca pāpaṃ prakurute yaśca pāpaṃ praśaṃsati / sahāyaścopabhoktā ca sarve te samakarmiṇaḥ // PSBh_1.9:148
* uktaṃ hi / vikraye tu mahān doṣo vikrayāt patate yataḥ / eṣa eva kraye doṣastasmāt taṃ parivarjayet // PSBh_1.9:149
* pracchannaṃ kurute pāpaṃ na me jānāti kaścana / mucyate janavādebhyastasmāt pāpān na mucyate // PSBh_1.9:150
* punarapyuktam / ādityacandrāv anilo'nalaśca dyaur bhūmir āpo hṛdayaṃ yamaśca / ahaśca rātriśca ubhe ca saṃdhye dharmo hi jānāti narasya vṛttam // PSBh_1.9:151
* nārambhaśīlo na ca dambhaśīlaḥ śāstropadiṣṭāni karotyadīnaḥ / yameṣu yukto niyameṣu caiva munir bhavaty eṣv ajaro'maraśca // PSBh_1.9:152
* tathā asteyaṃ tantre siddham // PSBh_1.9:153
* kasmāt // PSBh_1.9:154
* avāsopadeśāt anutsṛṣṭānnapratiṣedhāc ca // PSBh_1.9:155
* iha vidyamānasyāpyekasya vāsaso malavad avasthitasyāvāsopadeśāt parigrahaparityāga upadiśyate // PSBh_1.9:156

* kiṃcānyadapi // PSBh_1.9:157
* parityaktānām annapānādīnāmupayogo dṛṣṭo yasmāt // PSBh_1.9:158
* ato'trāsteyaṃ tantre siddham // PSBh_1.9:159
* steyaṃ ca punaḥ ṣaḍvidham // PSBh_1.9:160
* tatra adattādānam anatisṛṣṭagrahaṇam anabhimatagrahaṇam anadhikārapratigrahaḥ anupālambhaḥ aniveditopayogaśceti // PSBh_1.9:161
* adattasya grahaṇamadattādānam // PSBh_1.9:162
* anatisṛṣṭagrahaṇaṃ nāma bālonmattapramattavṛddhadurbalānāṃ vittāpaharaṇam // PSBh_1.9:163
* anabhimatagrahaṇaṃ nāma kīṭabhramarapakṣipataṃgādīnām anabhipretadravyāpaharaṇam // PSBh_1.9:164
* anadhikārapratigraho nāma iha śāstre anabhyanujñātānām arthānāṃ gobhūhiraṇyadvipadacatuṣpadādīnāṃ grahaṇam // PSBh_1.9:165
* anupālambho nāma kuhakakalkanaḍambhavismāpanavardhāpanādibhir upāyaiḥ parebhyo hiraṇyāc chādanopayogaḥ // PSBh_1.9:166
* aniveditopayogo nāma bhakṣyabhojyalehyapeyacoṣyādīnām anyatamaṃ yatkiṃcid gurave 'niveditam upayuṅkte sa ucyate aniveditopayoga iti // PSBh_1.9:167
* evaṃ ṣaḍvidhaṃ steyam // PSBh_1.9:168
* asya ṣaḍvidhasyāpi steyasya parivarjanam asteyamāhurācāryāḥ // PSBh_1.9:169
* bhavati hy api / yadetad dhanamityāhuḥ prāṇā hy ete bahiścarāḥ / sa tasya harate prāṇān yo yasya harate dhanam // PSBh_1.9:170
* uktaṃ hi / sarvasvaparimoṣṭā ca jīvitāntakaraśca yaḥ / dvāv etau samakarmāṇau tasmāt steyaṃ vivarjayet // PSBh_1.9:171
* na stenasya paro loko nāyaṃ loko durātmanaḥ / śaṅkitaḥ sarvabhūtānāṃ drohātmā pāpa eva saḥ // PSBh_1.9:172
* mṛdamāpastathā yānaṃ pattraṃ puṣpaṃ phalānyapi / asaṃvṛtāni gṛhṇīyāt pavitrārthīha kāryavān // PSBh_1.9:173
* nadyaśca vāpyaḥ kūpāśca taṭākāni sarāṃsi ca / asaṃvṛtāni gṛhṇīyāt prājāpatyena karmaṇā // PSBh_1.9:174
* ity evamasteyaṃ tantre siddham // PSBh_1.9:175
* akrodhastantre siddhaḥ // PSBh_1.9:176
* kasmāt // PSBh_1.9:177
* śūdrapratiṣedhāt atitāpopadeśāc ca // PSBh_1.9:178
* ihādhyātmikādhibhautikādhidaivikānāṃ sarvadvaṃdvānāṃ manasi śarīre ca upanipatitānāṃ sahiṣṇutvam apratīkāraśceti yasmāt kṛto 'trākrodhas tantre siddhaḥ // PSBh_1.9:179
* krodhaśca punaścaturvidhaḥ // PSBh_1.9:180
* tadyathā bhāvalakṣaṇaḥ karmalakṣaṇaḥ vaikalyakaraḥ udvegakaraśceti // PSBh_1.9:181
* tatra bhāvalakṣaṇo nāma saḥ yatrāsūyādveṣamadamānamātsaryādayo bhāvāḥ pravartante // PSBh_1.9:182
* karmalakṣaṇo nāma yatra kalahavairasaṃpraharaṇādyā bhāvāḥ pravartante // PSBh_1.9:183
* vaikalyakaro nāma yatra pāṇipādanāsākṣyaṅgulipraharaṇādayo bhāvāḥ pravartante // PSBh_1.9:184
* udvegakaro nāma yatra svātmānaṃ parātmānaṃ vā prāṇair viyojayati // PSBh_1.9:185
* ityevaṃ caturvidhaḥ krodhaḥ // PSBh_1.9:186
* asya caturvidhasyāpi krodhasya parivarjanam akrodhamāhurācāryāḥ // PSBh_1.9:187
* tasmād deśajātikulakarmasambandhanindāyāṃ karaṇakriyāyāṃ kāryanindāyām āhāranindāyāṃ vādhikṛtena krodho na kartavyaḥ // PSBh_1.9:188
* tatra deśanindā tāvad bhavati // PSBh_1.9:189
* tadyathā yatra bhavān jātastatra deśe brāhmaṇā eva na santīti yadi kaścidadhikṣepaṃ kuryāt tatra krodho na kartavyaḥ // PSBh_1.9:190
* tatraitat syād evamabhihite tīvraduḥkhaṃ mānasamabhivyajyate // PSBh_1.9:191
* kathamatra krodho na bhaviṣyatīti // PSBh_1.9:192
* ucyate na bhaviṣyati // PSBh_1.9:193
* kasmāt // PSBh_1.9:194
* parisaṃkhyānasāmarthyāt // PSBh_1.9:195
* iha manuṣyaloke deśo'yaṃ nāma mātāpitṛhetukaḥ aupacayikaḥ kāryapiṇḍaḥ śarīrākhyaḥ // PSBh_1.9:196
* sa tasmād bhavaḥ // PSBh_1.9:197
* kṣetrajñastu cetanaḥ sarvagataḥ śuciḥ // PSBh_1.9:198
* asya cāsmākaṃ cāntaramaviditam // PSBh_1.9:199
* aparidṛṣṭārthe bhavānetad vā brūyāt // PSBh_1.9:200
* ataḥ krodhanimittāsaṃbhavāt parisaṃkhyānasāmarthyena krodho na kāryaḥ // PSBh_1.9:201
* evaṃ śeṣeṣvapi draṣṭavyam // PSBh_1.9:202
* bhavati hy api / śṛṅgavān nakhavān daṃṣṭrī vikṛto rudhirāśanaḥ / rākṣaso vā piśāco vā krodhiṣṇur jāyate naraḥ // PSBh_1.9:203
* punaścāha / kaṅkagṛdhrasṛgāleṣu daṃśeṣu maśakeṣu ca / pannageṣu ca jāyante narāḥ krodhaparāyaṇāḥ // PSBh_1.9:204
* vidviṣṭaḥ sarvabhūtānāṃ bahvamitro 'lpabāndhavaḥ / krūradharmā durācāraḥ krodhiṣṇur jāyate naraḥ // PSBh_1.9:205
* kruddhaḥ karoti pāpāni kruddhaḥ pāpāni bhāṣate / kruddho bhavati nirlajjastasmāt krodhaṃ vivarjayet // PSBh_1.9:206
* tathā coktam / yat krodhano japati yac ca juhoti yadvā yadvā tapastapyati yad dadāti tatsarvam / vaivasvato harati pūrtamamuṣya sarvaṃ mithyā śrutaṃ bhavati tasya śamo'pi tasya // PSBh_1.9:207
* dhanyāste puruṣavyāghrā ye buddhyā krodhamutthitam / śamayanti mahātmāno dīptamagnimivāmbhasā // PSBh_1.9:208
* yato rūpaṃ tato jñānaṃ yato jñānaṃ tatastapaḥ / yatastapastataḥ siddhiryataḥ siddhistataḥ kṣamā // PSBh_1.9:209
* kṣamā sarvaparaṃ mitraṃ krodhaḥ sarvaparo ripuḥ / kṣamāvatāmayaṃ lokaḥ paro lokaḥ kṣamāvatām // PSBh_1.9:210
* etasmāt kāraṇāt kṣantavyam ity evamakrodhastantre siddhaḥ // PSBh_1.9:211
* tathā guruśuśrūṣā tantre siddhā // PSBh_1.9:212
* kasmāt // PSBh_1.9:213
* vyākhyānopadeśād vidvadupadeśāc ca // PSBh_1.9:214
* iha coktaṃ vidhiṃ vyākhyāsyāmaḥ iti // PSBh_1.9:215
* atrāṇ iti maryādāyām // PSBh_1.9:216
* ma iti pratijñāyāṃ bhavati // PSBh_1.9:217
* mayi vartate // PSBh_1.9:218
* mayi tiṣṭhatīti // PSBh_1.9:219
* yadi ceṣṭe vatsyasi yadi ceṣṭe sthāsyasi tataste vakṣyāmaḥ // PSBh_1.9:220
* tatreṣṭamityaṣṭāṅgaṃ brahmacaryaṃ maryādāmadhikurute // PSBh_1.9:221
* tadyathā utthānapratyutthānābhivādanagurukāryahitakārī anuttarottaravādī pūrvotthāyī jaghanyasaṃveśī preṣitāpreṣitasarvakāryakṛtajñaḥ sarvaniveditātmā dakṣo dākṣiṇyānuraktaḥ snānodvartanasaṃvāhanādibhiḥ kriyāviśeṣaiḥ chāyevānugato nityamidaṃ kṛtam idaṃ kariṣye kiṃ karavāṇīti bhūtvā gurave 'harahar vartitavyam // PSBh_1.9:222
* yastu vidyāṃ guroradhikṛtya bahubhyaḥ samprayacchati anenāsya vidyāyā dānena guravaḥ śuśrūṣitā bhavanti // PSBh_1.9:223
* kṣīṇe ca brahmacarye niyataṃ guruṣu yad gauravaṃ tad brahmacaryam // PSBh_1.9:224
* bhavati hy api / gururdevo guruḥ svāmī gururmātā guruḥ pitā / yasyaivaṃ niścito bhāvaḥ śreyastasya na dūrataḥ // PSBh_1.9:225
* agnisūryendutārābhiścākṣuṣo 'rthaḥ prakāśate / bhūtaṃ bhavyaṃ bhaviṣyaṃ ca guruvākyaiḥ prakāśate // PSBh_1.9:226

* deśakairgamyate'dhvānaṃ deśakairgamyate'rṇavaḥ / deśakairgamyate svargo gururmokṣasya deśakaḥ // PSBh_1.9:227
* amṛtasya pradātāraṃ yo guruṃ hy avamanyate / ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi narakaṃ paryupāsate // PSBh_1.9:228
* guroryatra parīvādo nindā yatra pravartate / karṇau tatra pidhātavyau gantavyaṃ vā tato'nyataḥ // PSBh_1.9:229
* ācāryaṃ pūjayed yastu sarvāvasthaṃ hi nityaśaḥ / pūjitastena bhavati śivo vai nātra saṃśayaḥ // PSBh_1.9:230
* ācāryamūrtimāsthāya śivo jñānaṃ prayacchati / tasmād vai nāvamantavya ācāryaḥ śreya icchatā // PSBh_1.9:231
* granthārthaviduṣe nityaṃ yogamārgānudarśine / sarvārthenāpi kartavyaḥ paritoṣo vijānatā // PSBh_1.9:232
* ṛcaṃ vā yadi vārdharcaṃ pādaṃ vā yadi vākṣaram / sakāśād yasya gṛhṇīyān niyataṃ tatra gauravam // PSBh_1.9:233
* liṅgakartrī yathā mātā śāstrakartā yathā pitā / prabodhakṛd gurusteṣāṃ tadevāyatanaṃ mahat // PSBh_1.9:234
* ityevaṃ guruśuśrūṣā tantre siddhā // PSBh_1.9:235
* tathā śaucaṃ tantre siddham // PSBh_1.9:236
* kasmāt // PSBh_1.9:237
* bhasmasnānopadeśāt // PSBh_1.9:238
* tac ca śaucaṃ trividham // PSBh_1.9:239
* tad yathā gātraśaucaṃ bhāvaśaucam ātmaśaucaṃ ceti // PSBh_1.9:240
* tatra bhasmasnānopadeśāt prasiddhaṃ bhasmanā gātraśaucam // PSBh_1.9:241
* āha yaduktaṃ prasiddhaṃ bhasmanā gātraśaucamiti etadevāyuktam // PSBh_1.9:242
* kasmāt // PSBh_1.9:243
* pūrvottaravyāghātāt // PSBh_1.9:244
* iha purastāduktaṃ prasiddhā yamā ahiṃsādayo bhavanti // PSBh_1.9:245
* yadiha bhūyo'pi aprasiddhaṃ bhasmanā gātraśaucamityabhidhīyate // PSBh_1.9:246
* tasmādidaṃ pūrvottaraṃ na saṃgacchati // PSBh_1.9:247
* vyāhataṃ ca bhavati // PSBh_1.9:248
* eṣa doṣa ityataḥ pūrvottaravyāghātāt // PSBh_1.9:249
* tatra yaduktaṃ prasiddhaṃ bhasmanā gātraśaucamityetadayuktam // PSBh_1.9:250
* ucyate nāyaṃ doṣaḥ // PSBh_1.9:251
* kasmāt // PSBh_1.9:252
* prasiddhidarśanāt // PSBh_1.9:253
* ihānyatrāpi prasiddhaṃ bhasmanā gātraśaucamiti // PSBh_1.9:254
* evaṃ hy āha / saṃsargajāśca ye doṣā ye cānye pitṛmātṛjāḥ / annapānakṛtāścaiva saṃkarā dehamāśritāḥ / sarvāṃstān dahate bhasma asthimajjāgatānapi // PSBh_1.9:255
* punaścāha / keśakīṭopapannāni duṣṭānnāni ca yāni vai / bhasmanā spṛṣṭamātrāṇi bhojyāny āhur manīṣiṇaḥ // PSBh_1.9:256
* punarapyuktam / madyaṃ pītvā gurudārāṃśca gatvā steyaṃ kṛtvā brahmahatyāṃ ca kṛtvā / bhasmoddhvasto bhasmarāśau śayāno rudrādhyāyī mucyate pātakebhyaḥ // PSBh_1.9:257
* yaḥ snānam ācaren nityamāgneyaṃ saṃyatendriyaḥ / kulaikaviṃśamuddhṛtya sa gacchet paramāṃ gatim // PSBh_1.9:258
* evamanyatrāpi prasiddhaṃ bhasmanā gātraśaucam // PSBh_1.9:259
* tasmād yuktaṃ vaktuṃ prasiddhā yamā ahiṃsādaya iti // PSBh_1.9:260
* tathopasparśanaprāṇāyāmajapyaiḥ akaluṣamatirbhavatīti bhāvaśaucaṃ tantre siddham // PSBh_1.9:261
* bhāvamantargataṃ duṣṭaṃ na snānamapakarṣati / bhāvaśuddhiḥ parā śuddhiḥ śeṣaṃ śṛṅgāramārjanam // PSBh_1.9:262
* mṛttikānāṃ sahasreṇa jalakumbhaśatena ca / na śudhyanti durātmānaḥ pāpopahatacetasaḥ // PSBh_1.9:263
* satyaṃ śaucaṃ tapaḥ śaucaṃ śaucamindriyanigrahaḥ / sarvabhūtadayā śaucam adbhiḥ śaucaṃ tu pañcamam // PSBh_1.9:264
* śaucameva paraṃ teṣāṃ yeṣāṃ notpadyate spṛhā / pratigrahe tathārambhe indriyāṇāṃ ca gocare // PSBh_1.9:265
* yasmādāha / sarvasvamapi yo dadyāt kaluṣeṇāntarātmanā / na tena dharmabhāg bhavati bhāva evātra kāraṇam // PSBh_1.9:266
* yathā yathā hi puruṣaḥ kalyāṇīṃ kurute matim / tathā tathāsya sidhyanti sarvārthā nātra saṃśayaḥ // PSBh_1.9:267
* ityevaṃ bhāvaśaucaṃ tantre siddham // PSBh_1.9:268
* tathātmaśaucaṃ tantre siddham // PSBh_1.9:269
* kasmāt // PSBh_1.9:270
* yasmād avamānaparibhavaparivādādyair apahatapāpmā bhavati ityātmaśaucaṃ tantre siddham // PSBh_1.9:271
* yasmād anyair apyuktaṃ / kṛtsnāṃ mahīṃ paryaṭataḥ saśailavanakānanām / apamānāt paraṃ nāsti sādhanaṃ manurabravīt // PSBh_1.9:272
* ityevaṃ śaucaṃ tantre siddham // PSBh_1.9:273
* tathā āhāralāghavaṃ tantre siddham // PSBh_1.9:274
* kasmāt / bhaikṣotsṛṣṭayathālabdhopadeśāt // PSBh_1.9:275
* svalpamapi anupāyato'rjitamalaghu prabhūtamapi upāyato'rjitaṃ laghveva draṣṭavyam // PSBh_1.9:276
* uktaṃ hi / carenmādhukarīṃ vṛttiṃ valmīkanicayopamām / akruddhaś cāprahṛṣṭaś ca tapastaddhi sanātanam // PSBh_1.9:277
* yaścaret sarvabhojyeṣu bhaikṣyaṃ ca vyavahārataḥ / bhuñjīta pratigṛhṇīyāt praśastānāṃ svakarmasu // PSBh_1.9:278
* cāturvarṇyaṃ cared bhaikṣyaṃ patitāṃstu vivarjayet / payaścāpaśca bhaikṣyaṃ ca samametan na saṃśayaḥ // PSBh_1.9:279
* bhaikṣyaśeṣaṃ tu yo bhikṣuryadi kiṃcit samutsṛjet / grāse grāse tu kartavyāḥ prāṇāyāmāstrayastrayaḥ // PSBh_1.9:280
* saṃnidhānaṃ na kurvīta sarvāvastho'pi yogavit / saṃnidhānakṛtairdoṣairyatiḥ saṃjāyate kṛmiḥ // PSBh_1.9:281
* mādhukaram asaṃkalpaṃ prākpravṛttamayācitam / tattatkālopapannaṃ ca bhaikṣyaṃ pañcavidhaṃ smṛtam // PSBh_1.9:282
* gṛhād gṛhaṃ paryaṭaṃstu na gṛhaṃ parivarjayet / parasya vacanaṃ śrutvā duṣṭaveśma vivarjayet // PSBh_1.9:283
* aduṣṭāpatitaṃ sādhuṃ bhikṣuko yo vyatikramet / sa tasya sukṛtaṃ dattvā duṣkṛtaṃ pratipadyate // PSBh_1.9:284
* tathaiva ca gṛhasthasya nirāśo bhikṣuko vrajet / sa tasyeṣṭaṃ ca pūrtaṃ ca bhikṣurādāya gacchati // PSBh_1.9:285
* akṛte vaiśvadeve tu bhikṣuke gṛhamāgate / uddhṛtya vaiśvadevārthaṃ bhikṣukaṃ tu visarjayet // PSBh_1.9:286
* vaiśvadevakṛtān doṣān śakto bhikṣurvyapohitum / nahi bhikṣukṛtān doṣān vaiśvadevo vyapohati // PSBh_1.9:287
* daśāhaṃ dvādaśāhaṃ vā yatra bhikṣā na labhyate / tad gṛhaṃ varjayed bhikṣurūṣarāṇīva karṣakaḥ // PSBh_1.9:288
* caturakṣarasaṃyuktāṃ bhikṣāṃ tu samudāharet / eṣa pravrajināṃ dharmaḥ śeṣastu krayavikrayaḥ // PSBh_1.9:289
* na hasen na cābhiprekṣet bhikṣāmicchaṃstu bhikṣukaḥ / godohamātraṃ saṃtiṣṭhen nopatiṣṭhet kadācana // PSBh_1.9:290
* jarāmaraṇagarbhebhyo bhītasya narakādapi / bhayāt kṣapayate yasmāt tasmād bhaikṣyamiti smṛtam // PSBh_1.9:291
* dadhibhakṣāḥ payobhakṣā ye 'nye yāvakabhakṣiṇaḥ / sarve te bhaikṣyabhakṣasya kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm // PSBh_1.9:292
* taptakāñcanavarṇena gavāṃ mūtreṇa yāvakam / pibed dvādaśa varṣāṇi na tad bhaikṣyasamaṃ bhavet // PSBh_1.9:293

* māsi māsi kuśāgreṇa yaḥ pibet somamagrajaḥ / bhaikṣyaṃ cāvyavahāreṇa tulyaṃ bhavati vā na vā // PSBh_1.9:294
* bhaikṣyamannaṃ paraṃ śreyo bhaikṣyamannaṃ paraṃ śuci / bhaikṣyaṃ hi vratināṃ śreṣṭhaṃ bhaikṣyameva parā gatiḥ // PSBh_1.9:295
* yadyaj jalaṃ nirdhamaneṣv apeyaṃ nadīgataṃ tat punareva peyam / tathānnapānaṃ vidhipūrvamāgataṃ dvijātipātrāntaritaṃ na duṣyati // PSBh_1.9:296
* lavaṇamalavaṇaṃ vā snigdham asnehikaṃ vā saharasavirasaṃ vā śuṣkamannaṃ dravaṃ vā / yadi iha niravadyaṃ bhuñjate bhaikṣyamannaṃ sa khalu bhavati bhikṣurbhikṣudharmādaluptaḥ // PSBh_1.9:297
* tathotsṛṣṭaṃ yathālabdhaṃ ca tatraivāvasaraprāptatvāt pratitantrasiddhāntasiddhaṃ sūtrato 'rthanirdeśaṃ kariṣyāmaḥ // PSBh_1.9:298
* ityevamāhāralāghavaṃ tantre siddham // PSBh_1.9:299
* tathā apramādastantre siddhaḥ // PSBh_1.9:300
* kasmāt // PSBh_1.9:301
* apramādopadeśāt japyopadeśāc ca // PSBh_1.9:302
* iha nityaṃ yameṣv apramattenopasthitasmṛtinā bhavitavyam // PSBh_1.9:303
* uktaṃ hi / apramādo damastyāgo brāhmaṇasya hayāḥ smṛtāḥ / śīlaraśmisamāyuktair dheyātmā mānase rathe // PSBh_1.9:304
* taṃ brahmarathamāruhya garbhajanmajarāyutān / chindan mṛtyubhayān pāśān brahmabhūto'vatiṣṭhate // PSBh_1.9:305
* ityevamapramādastantre siddhaḥ // PSBh_1.9:306
* evaṃ prasiddhā yamā ahiṃsādayaḥ // PSBh_1.9:307
* āha aviśeṣadoṣān na prasiddhā yamāḥ // PSBh_1.9:308
* ihānyeṣāmapyahiṃsādīni dharmasādhanāni // PSBh_1.9:309
* ihāpi ca śāstre tānyeva // PSBh_1.9:310
* tasmāt sādhyasādhananiṣṭhāsv apyaviśeṣaḥ // PSBh_1.9:311
* ucyate na // PSBh_1.9:312
* atiprasaṅgādanekāntāc ca // PSBh_1.9:313
* yadi dharmasādhanāstitvamātrasādharmyād ahiṃsādīnāṃ tyāgaḥ kriyate tasmāt kāryakāraṇakṣetrajñadharmādharmasukhaduḥkhasaṃsārapadārthādayo 'pi tyājyāḥ // PSBh_1.9:314
* atha naivam anekāntaḥ // PSBh_1.9:315
* kiṃca tyāge kṛtihiṃsādīnāṃ dharmasādhanatvaprasaṅgaḥ // PSBh_1.9:316
* kiṃca atidānātiyajanātitapo'tigatyanāvṛttyādibhiḥ yamaniyamagarbhatvād vidheḥ siddham // PSBh_1.9:317
* niyamaviśeṣaṇāc ca nāviśeṣaḥ // PSBh_1.9:318
* tasmād yuktamuktaṃ prasiddhā yamā ahiṃsādaya iti // PSBh_1.9:319
* ata etaduktaṃmahādevasya dakṣiṇāmūrteḥ iti // PSBh_1.9:320
* atredaṃ yamaprakaraṇaṃ samāptam // PSBh_1.9:321
* āha tasminn āyatane prativasataḥ kā mātrā // PSBh_1.9:322
* sā vācyā gṛhasthādivat // PSBh_1.9:323
* taducyate na // PSBh_1.9:324
* yasmād āha // PSBh_1.9:325
ekavāsāḥ

* atra ekam iti saṃkhyā // PSBh_1.10:1
* vāsa ity ācchādane bhavati // PSBh_1.10:2
* tasya vāsaḥ pañcavidham aṇḍajaṃ voḍajaṃ vālajaṃ valkalajaṃ carmajaṃ vā // PSBh_1.10:3
* yat kuśalenābhyupāyenopapadyate tad ekapaṭalam anekapaṭalaṃ vā grāmyādibhyo niṣparigrahaṃ kaupīnapracchādanamātraṃ lajjāpratīkārārthaṃ caikaṃ vāso grāhyam // PSBh_1.10:4
* asyaiva ca sūtrasya sāmarthyāt sarvadravyaparityāge kṛte ekavāsomātraparigrahaḥ saṃskartavyaḥ śiṣyaḥ / āha lajjāvinivṛttir asya kadā bhavatīti / ucyate jñānākaluṣābhyām / atra yadā prāptajñānaḥ kṣīṇakaluṣaś ca bhavati tadā tasya lajjānivṛttiḥ // PSBh_1.10:5
* āha kiṃ vinivṛttāyām api lajjāyāṃ niyatam evaikaṃ vāso grāhyam āhosvid aniyatam iti / ucyate aniyatam yasmād āha // PSBh_1.10:6
avāsā vā

* atra akāro vāsaḥpratiṣedhe vartate / avāsasā nagnena yathā jātena niṣparigraheṇa bhavitavyam / āha avāsastve kiṃ te prayojanam / tad vācyam ekavāsastvavat / tad ucyate niṣparigrahārtham amaṅgalakhyāpanārthaṃ ceti prayojanadvayaṃ draṣṭavyam / vāśabdaḥ śaktyaśaktyor vicāraṇe / yady aśaktas tadā anagnenaikavāsasā bhāvyam / yadi śaktas tadā avāsasā nagnena yathājātena niṣparigraheṇa bhavitavyam ity arthaḥ / na tu vā vikalpe / vikalpārthāsaṃbhavād ity arthaḥ // PSBh_1.11:1
* āha tasminn āyatane prativasatā kim ā dehapātād anirgacchataiva stheyaṃ dhyānaikaniṣṭhena śilāvad āhosvid dṛṣṭo 'syāyatanān nirgamaḥ bhasmabhaikṣyodakārjanādinimittaṃ grāmādipraveśo vā / ucyate dṛṣṭaḥ / yasmāt // PSBh_1.11:2
mūtrapurīṣaṃ nāvekṣet

* atra mūtraṃ ca purīṣaṃ ca mūtrapurīṣam / cārthe dvaṃdvasamāsaḥ atra mūtraṃ nāma yad etad udaraparyuṣitaṃ niḥsarati bahiḥ sravati tan mūtram // PSBh_1.12:1
* mocanān mūtram // PSBh_1.12:2
* mūtratvābhisambandhāddhi mūtraṃ lokādiprasiddham ity arthaḥ // PSBh_1.12:3
* purīṣaṃ nāma yad etat pītakhāditāvalīḍhānām āhāraviśeṣāṇām ādhyātmikena agninā paripakvam apānena skhalati tat purīṣam // PSBh_1.12:4
* purān nirgatatvāt purīṣatvābhisambandhād vā purīṣaṃ lokādiprasiddham ity arthaḥ // PSBh_1.12:5
* nakāro darśanapratiṣedhe // PSBh_1.12:6
* na draṣṭavyam ity arthaḥ // PSBh_1.12:7
* ava iti apavarjanaṃ nāma pratiṣedhe jātigrahaṇendriyāntarapratiṣedhe cety arthaḥ // PSBh_1.12:8
* īkṣa darśane // PSBh_1.12:9
* yad etan nijaṃ buddhīndriyaṃ cakṣur anena cakṣuṣā anayā buddhyā manuṣyādīnāṃ mūtrapurīṣaṃ na draṣṭavyam // PSBh_1.12:10
* na tu gavādīnām ity arthaḥ // PSBh_1.12:11
* āha kiṃ mūtrapurīṣasaṃdarśanamātram evāsya pratiṣidhyate // PSBh_1.12:12
* ucyate na // PSBh_1.12:13
* yasmād āha // PSBh_1.12:14
strīśūdraṃ nābhibhāṣet

* atra strī ca śūdraś ca strīśūdram // PSBh_1.13:1
* cārthe dvaṃdvasamāsaḥ // PSBh_1.13:2
* atra strī nāma seyaṃ lokaprasiddhā stanajaghanakeśavatī hāvabhāvavilāsayuktā puruṣabhāvasvabhāvikā divyā mānuṣā atiratirasā viṣayamūrtir iti kṛtvā pratiṣidhyate // PSBh_1.13:3
* anubhāṣaṇapūrvikā cāsyāḥ prāptir bhaviṣyatītyataḥ strī nābhibhāṣitavyety arthaḥ // PSBh_1.13:4
* śūdro nāmāyaṃ lokādiprasiddhas trivarṇaparicārakaḥ // PSBh_1.13:5
* śocanād drohaṇāc ca śūdraḥ // PSBh_1.13:6
* sa khalv adayālur iti kṛtvā pratiṣidhyate // PSBh_1.13:7
* kim artham // PSBh_1.13:8
* tenākruṣṭaś cābhihataś ca vā kruddhas tadvadhārthaṃ pravartate ato jātijñānatapaḥśrutahānir bhavati // PSBh_1.13:9
* sūcite cāvamānādyabhāve 'vamānādyabhāvāt sūcivṛddhayor abhāvaḥ // PSBh_1.13:10
* akaluṣasūtre cāsya doṣanirdeśaṃ kariṣyāmaḥ // PSBh_1.13:11
* nakāro bhāṣaṇapratiṣedhe // PSBh_1.13:12
* nābhibhāṣitavyam ity arthaḥ // PSBh_1.13:13
* abhiśabdaḥ prasaṅga iti // PSBh_1.13:14
* pratiṣedhe jātigrahaṇe cetarapratiṣedhe cety arthaḥ // PSBh_1.13:15
* bhāṣa vyaktāyāṃ vāci // PSBh_1.13:16
* yad etat karmendriyaṃ vāg anayā vāṇyā iti // PSBh_1.13:17
* ataḥ strīśūdraṃ nābhibhāṣitavyam ity arthaḥ // PSBh_1.13:18
* āha nāvekṣen nābhibhāṣed ity ukte 'tha kim anena sādhakenāndhamūkavad avasthātavyam iti // PSBh_1.13:19
* ucyate na // PSBh_1.13:20
* yasmād āha // PSBh_1.13:21
yady avekṣed yady abhibhāṣet

* atra yadi yadi ity āśaṅkāyām // PSBh_1.14:1
* nābhibhāṣed iti vacanān niṣiddhe 'py arthe gurvartham ātmārthaṃ vā bhasmabhaikṣyodakārjanādinimittaṃ grāmādīn praviṣṭasya viṇmūtrayoḥ strīśūdrayoś ca darśanam abhibhāṣaṇaṃ ca bhaviṣyatīti kṛtvā // PSBh_1.14:2
* ata etad uktaṃ sarvajñena bhagavatā yady avekṣed yady abhibhāṣed iti // PSBh_1.14:3
* avaśyaṃ bhaved ity arthaḥ // PSBh_1.14:4
* āha dṛṣṭe cābhibhāṣite copahatena nirghātanaṃ kiṃ kartavyam // PSBh_1.14:5
* tad ucyate upasparśanam // PSBh_1.14:6
* yasmāt // PSBh_1.14:7
upaspṛśya

* atra upa ity abhyupagame // PSBh_1.15:1
* abhyupagamanena kaluṣamatinety arthaḥ // PSBh_1.15:2
* spṛśya iti bhasmadravyagātrasaṃyojanam eva // PSBh_1.15:3
* upaspṛśyeti snānaparyāyaḥ // PSBh_1.15:4
* sacailodakasparśanavat // PSBh_1.15:5
* sa ca bhasmanā kartavyaḥ nādbhiḥ // PSBh_1.15:6
* kasmāt // PSBh_1.15:7
* pūrvottaravyāghātāt // PSBh_1.15:8
* snānasyāprasaṅgāc ca // PSBh_1.15:9
* upaspṛśyeti niṣṭhā // PSBh_1.15:10
* āha upaspṛśya yadi kaluṣaṃ na kṣīṇaṃ syāt tato nirghātanaṃ kiṃ kartavyam // PSBh_1.15:11
* tad ucyate sākāṅkṣatvān niṣṭhāśabdasya prāṇāyāmaḥ kartavyaḥ // PSBh_1.15:12
* yasmād āha // PSBh_1.15:13
prāṇāyāmaṃ kṛtvā

* atra prāṇo nāma ya eṣa mukhanāsikābhyāṃ niḥsarati vāyur eṣa prāṇaḥ // PSBh_1.16:1
* tasya āyāmo nigraho nirodhaḥ sa prāṇāyāmaḥ // PSBh_1.16:2
* sa ca puruṣavṛttir draṣṭavyaḥ // PSBh_1.16:3
* kasmāt // PSBh_1.16:4
* jñānecchāprayatnapūrvakatvāt prāṇāyāmasya ca // PSBh_1.16:5
* ekoddhāto dvir uddhāto vā // PSBh_1.16:6
* tathā viṃśatimātraś caturviṃśatimātras triṃśanmātro vā // PSBh_1.16:7
* mātrā tv akṣinimeṣakālaḥ // PSBh_1.16:8
* sa yathāśakti yathābalaṃ kartavyaḥ // PSBh_1.16:9
* tasmād upaspṛśya padmakasvastikopasthāñjalikārdhacandrapīṭhakadaṇḍāyatasarvatobhadrādīnām anyatamenāsanabandhena prāṅmukha udaṅmukho vā upaviśyaitāny aṅgāni kṛtvā grīvām unnāmya pūraṇapūrvako vā recakapūrvako vā tāvat kartavyo yāvan nigṛhītā vāyavo dhyānībhūtaś ca bhavati // PSBh_1.16:10
* tatra dhyānībhūto nāma yadā dantivad antaḥśarīraṃ pūrṇaṃ bhavati // PSBh_1.16:11
* nigṛhītānāṃ tu lakṣaṇaṃ yadā kūrmavad antaḥśarīre ucchvāsapratyucchvāsā vartante svacchendriyaś ca bhavati tadā mantavyā nigṛhītā vāyava iti // PSBh_1.16:12
* tataḥ śanaiḥ śanair moktavyā nāsikayā yathotpalapattram api nāsāpuṭasthaṃ na kampayati // PSBh_1.16:13
* tad atra praśnākrāntau krameṇākramitavyaḥ antarbhāve 'ntare vāyavo bhāvayitavyāḥ // PSBh_1.16:14
* ana prāṇane // PSBh_1.16:15
* āṅ iti āsanabandhanibhṛtanigṛhītakaluṣakṣapaṇavisargādimaryādām adhikurute // PSBh_1.16:16
* yam u bandhane // PSBh_1.16:17
* bandhayitavyāḥ // PSBh_1.16:18
* ḍukṛñ karaṇe draṣṭavyaḥ // PSBh_1.16:19
* tvā iti karmaniṣṭhāyām // PSBh_1.16:20
* vicchedavad ity arthaḥ // PSBh_1.16:21
* āha atha kṛte prāṇāyāme yadi kaluṣaṃ na kṣīṇaṃ syāt tato 'nena kiṃ kartavyam // PSBh_1.16:22
* tad ucyate japyam // PSBh_1.16:23
* yasmād āha // PSBh_1.16:24
raudrīṃ gāyatrīṃ bahurūpīṃ vā japet

* atra tvāśabdasāmarthyād gamyate prāṇasaṃyamena samaṃ japyaṃ kartavyam // PSBh_1.17:1
* upasparśanavat // PSBh_1.17:2
* tasmād atra raudrī nāma tatpuruṣā // PSBh_1.17:3
* raudrī ca kasmāt // PSBh_1.17:4
* rudrasyopasthāpakatvād raudrī // PSBh_1.17:5
* rudro vāsyāṃ cintyate rudraprāpakatvād vā raudrī // PSBh_1.17:6
* āha sadyojātādibahuprakārā tatra kā sā raudrī // PSBh_1.17:7
* tad ucyate gāyatrī // PSBh_1.17:8
* atra yā raudrī sā gāyatrī // PSBh_1.17:9
* gāyatrī ca kasmāt // PSBh_1.17:10
* gītā gātāraṃ trāyata iti // PSBh_1.17:11
* gāyatre vā chandasi vartata iti gāyatrī // PSBh_1.17:12
* atra raudrīgrahaṇād vaidikyādigāyatrīpratiṣedhaḥ // PSBh_1.17:13
* iha tu gāyatrīgrahaṇāt sadyojātādīnāṃ pratiṣedhaḥ // PSBh_1.17:14
* gāyatrīm iti karma // PSBh_1.17:15
* bahurūpī nāmāghorā // PSBh_1.17:16
* bahurūpī ca kasmāt // PSBh_1.17:17
* bahurūpasyoktaparigraheṣv ākāreṣu vartata iti bahurūpī // PSBh_1.17:18
* bahurūpo vā asyāṃ cintyata iti bahurūpaprāpakatvād bahurūpī // PSBh_1.17:19
* bahurūpīm iti karma // PSBh_1.17:20
* vā iti vikalpe // PSBh_1.17:21
* ubhayor api brahmatvam ubhayor api tulyārthasādhakatvam ubhe api maheśvaraparigṛhīte ity ata ekām anekāṃ vā upaspṛśya japed iti mānasī kriyety arthaḥ // PSBh_1.17:22
* āha upasparśanaprāṇāyāmajapyādhikṛtasya kā kāryaniṣpattiḥ // PSBh_1.17:23
* tad ucyate akaluṣatvam // PSBh_1.17:24
* yasmād āha // PSBh_1.17:25
akaluṣamateḥ

* iti // PSBh_1.18:1
* atra akaluṣā yasya matiḥ so 'yam akaluṣamatiḥ // PSBh_1.18:2
* bahuvrīhisamāsaḥ // PSBh_1.18:3
* atrākāraḥ kaluṣapratiṣedhe // PSBh_1.18:4
* bhāvakāluṣyam evātra kāluṣyam // PSBh_1.18:5
* kathaṃ gamyate // PSBh_1.18:6
* prāksiddhatvāt // PSBh_1.18:7
* iha ca purastād uktam // PSBh_1.18:8
* nāvekṣen nābhibhāṣed ity ukte arthāpannaṃ dṛṣṭe cābhibhāṣite ca dveṣecchākrodhā utpadyante // PSBh_1.18:9
* te cotpannā matāv abhivyajyante // PSBh_1.18:10
* kālatilakādidarśanavat // PSBh_1.18:11
* abhivyakteś cocyate kaluṣito 'haṃ vyāhato 'haṃ malinīkṛto 'ham iti // PSBh_1.18:12
* ato dveṣecchākrodhanimittatvān mūtrapurīṣastrīśūdrapratiṣedhaḥ kriyate // PSBh_1.18:13
* yadā tv ete dveṣādayo bhāvā bījakṣaye sati notpadyante tadā paraṃ bhāvaśaucaṃ pratyavagantavyam // PSBh_1.18:14
* kaluṣamater iti // PSBh_1.18:15
* naimittikaṃ ca kaluṣam // PSBh_1.18:16
* na ca nimittānityatvān naimittikaṃ nityaṃ bhavati // PSBh_1.18:17
* bījakṣaye 'ṅkuravat // PSBh_1.18:18
* na ca yatraiva kaluṣam utpadyate tatraivopasparśanādīni kartavyāni // PSBh_1.18:19
* āyatane tu kartavyāni // PSBh_1.18:20
* athāpi kaluṣam utpannaṃ pradhvastaṃ syāt tathāpi tadarthaṃ na kartavyāni // PSBh_1.18:21
* yadā tu tad avasthitaṃ sambhavati śirorogādivat tadā kartavyāni // PSBh_1.18:22
* atra matir iti buddhir ity anarthāntaram // PSBh_1.18:23
* atrāpi karaṇavyapadeśenātmaśaucaṃ vyākhyāyata ity arthaḥ // PSBh_1.18:24
* āha akaluṣamatinā sādhakena kiṃ kartavyam // PSBh_1.18:25
* tad ucyate caritavyam // PSBh_1.18:26
* yasmād āha // PSBh_1.18:27
carataḥ

* atra carataḥ iti dharmārjanam adhikurute // PSBh_1.19:1
* bhaikṣyacaraṇavat tapaś caritavyaṃ vihartavyaṃ tapaso 'rjanaṃ kartavyaṃ na stheyam ity arthaḥ // PSBh_1.19:2
* carata iti vartamānakālaḥ // PSBh_1.19:3
* akaluṣamateś carato vā asya kā kāryaniṣpattiḥ // PSBh_1.19:4
* tad ucyate // PSBh_1.19:5
tato 'sya yogaḥ pravartate

* atra tataḥ iti caryāpadeśe // PSBh_1.20:1
* tataḥ caryābhiniveśād anantaraṃ tajjanyadharmād ity arthaḥ // PSBh_1.20:2
* asya iti sādhakāpadeśe // PSBh_1.20:3
* yo 'yam akaluṣamatiś carati tasyety arthaḥ // PSBh_1.20:4
* āha kiṃ bhavatīti // PSBh_1.20:5
* tad ucyate yogaḥ pravartate // PSBh_1.20:6
* adhyayanadhyānādilakṣaṇaḥ kriyāyogaś carataḥ pravartata ity arthaḥ // PSBh_1.20:7
* atrātmeśvarasaṃyogo yogaḥ pratyetavyaḥ // PSBh_1.20:8
* pra iti ādikarmaṇi ārambhe bhavati // PSBh_1.20:9
* yadā akaluṣamatiś carati tadā pravartata ity arthāt // PSBh_1.20:10
* tatra yataḥ pravartate // PSBh_1.20:11
* viṣayebhyaḥ // PSBh_1.20:12
* pratyāhṛtacittasya yat pravartate tadyogaḥ // PSBh_1.20:13
* yathā pravartate // PSBh_1.20:14
* kramaśaḥ // PSBh_1.20:15
* yena pravartate // PSBh_1.20:16
* tapasā pravartate // PSBh_1.20:17
* yasya pravartate // PSBh_1.20:18
* ātmanaḥ sādhakasya // PSBh_1.20:19
* yasmin pravartate // PSBh_1.20:20
* yo 'yam ātmany ātmabhāvaḥ sa maheśvare pravartata ity arthaḥ // PSBh_1.20:21
* evaṃ yasmād dravyāvasthānakāladeśakriyāprayogoccāvacaprayojanayamaniyamavṛttivasatyarthaprāṇāyāmapratyāhāranimittapratiṣedhasaṃśayanirghātanaśaucaniyogaphalopāyāś ca vyākhyātāḥ ato 'trāyatanaprakaraṇaṃ samāptam // PSBh_1.20:22
* atrāha kiṃ prayojananiṣṭhaṃ tantram // PSBh_1.20:23
* ucyate na // PSBh_1.20:24
* yoganiṣṭham // PSBh_1.20:25
* yasmād āha yuktottare saty api padārthavailakṣaṇye raṅgapatākādivacchiṣyapralobhanārtham idam ārabhyate // PSBh_1.20:26
darśanaśravaṇamananavijñānāni cāsya pravartante

* atra dūraṃ nāma yad etad darśanādyaṃ vikaraṇāntaṃ māheśvaram aiśvaryam anena kadācit prāptapūrvakaṃ tasmiṃs tatprāptau ca // PSBh_1.21:1
* darśanādiṣv ādhikāriko 'tra dūraśabdo draṣṭavyaḥ // PSBh_1.21:2
* tatprāptiś ca yogapravṛttitaḥ // PSBh_1.21:3
* āha yady evaṃ sūtrato 'bhidhīyantāṃ darśanādayaḥ // PSBh_1.21:4
* tad ucyante // PSBh_1.21:5
* darśanam ity atrāpi ca nastrikaṃ cintyate // PSBh_1.21:6
* draṣṭā darśanaṃ dṛśyam iti // PSBh_1.21:7
* atra draṣṭā siddhaḥ // PSBh_1.21:8
* darśanam asya siddhiḥ jñānam // PSBh_1.21:9
* draṣṭavyāni rūpāṇi // PSBh_1.21:10
* tat kṛtsneṣu viṣayeṣu samāsavistaravibhāgaviśeṣataś ca darśanaṃ pravartata ity arthaḥ // PSBh_1.21:11
* tathā śravaṇam ity atrāpi nastrikaṃ cintyante // PSBh_1.21:12
* śrotā śravaṇaṃ śravyam iti // PSBh_1.21:13
* tatra śrotā siddhaḥ // PSBh_1.21:14
* śravaṇam asya siddhir jñānam // PSBh_1.21:15
* śravyāḥ śabdāḥ // PSBh_1.21:16
* tad asya siddhasya śrāvyeṣv artheṣu samāsavistaravibhāgaviśeṣataś ca śravaṇaṃ pravartata ity arthaḥ // PSBh_1.21:17
* tathā mananam ity atrāpi ca nastrikaṃ cintyate // PSBh_1.21:18
* mantā mananaṃ mantavyam iti // PSBh_1.21:19
* atra mantā siddhaḥ // PSBh_1.21:20
* mananam asya siddhir jñānam // PSBh_1.21:21
* mantavyāni paracittāni // PSBh_1.21:22
* devamanuṣyatiryagyonīnāṃ dharmārthakāmamokṣacittānāṃ mantā bhavatīty arthaḥ // PSBh_1.21:23
* tathā vijñānam ity atrāpi nastrikaṃ cintyante // PSBh_1.21:24
* vijñātā vijñānaṃ vijñeyam iti // PSBh_1.21:25
* tatra vijñātā siddhaḥ // PSBh_1.21:26
* vijñānam asya siddhir jñānam // PSBh_1.21:27
* vijñeyā vṛttayaḥ // PSBh_1.21:28
* asya siddhasya pravartante svataḥ prādurbhavantīty arthaḥ // PSBh_1.21:29
* asya jñānam asti neti // PSBh_1.21:30
* ucyate asti // PSBh_1.21:31
* yasmād āha // PSBh_1.21:32
sarvajñatā

* atrokteṣu dṛśyaśravyādiṣu ca aśeṣeṣu siddheśvarapaśvādiṣu nirviśeṣavācī sarvaśabdo draṣṭavyaḥ // PSBh_1.22:1
* jñatā ity atrāpi ca nas trikaṃ cintyate // PSBh_1.22:2
* jñātā jñānaṃ jñeyam iti // PSBh_1.22:3
* tatra jñātā siddhaḥ jñānam asya siddhir jñānam // PSBh_1.22:4
* jñeyaṃ kāryaṃ kāraṇaṃ siddhāś ceti // PSBh_1.22:5
* tasmād ekā jñānaśaktir aparimitena jñeyenānekenānekadhopacaryate // PSBh_1.22:6
* sphaṭikādityavac cāsya sarvataḥ pravartata ity arthaḥ // PSBh_1.22:7
* āha kim ayaṃ siddho jñānamātrasaṃtuṣṭaḥ paṅguvad uta kriyāśaktir apy asti neti // PSBh_1.22:8
* ucyate asti // PSBh_1.22:9
* yasmād āha // PSBh_1.22:10
manojavitvam

* atrāgantukatvāt sarvajñānaśaktir uktā // PSBh_1.23:1
* na tu ṛṣitvavipratvavad ity arthaḥ // PSBh_1.23:2
* yasmāt atra manojavavad ity evaṃ prāpte samānopamānatvān manojavitvam ity uktam // PSBh_1.23:3
* manojavavat // PSBh_1.23:4
* āha // PSBh_1.23:5
* ko 'rthaḥ sūtrasya // PSBh_1.23:6
* ucyate yādṛṅ manaso javitvam āśukāritvam īdṛśam asya siddhasya kartṛtve śīghratvam // PSBh_1.23:7
* na cāsya prajāpativat taponimittatvād bhāvottarā pravṛttiḥ // PSBh_1.23:8
* kiṃtu bhāvasya balīyastvāt pravṛtter utpannasvabhāvaḥ karomīti kṛtam eva bhavati // PSBh_1.23:9
* vināśayāmīti vinaṣṭaṃ vā // PSBh_1.23:10
* kasmāt // PSBh_1.23:11
* dṛkkriyayor apratīghātatvāt // PSBh_1.23:12
* tvam iti bhāvanirdeśād gamyate vittam asya śaktiḥ sāmarthyam // PSBh_1.23:13
* aiśvaryam īdṛśam ity arthaḥ // PSBh_1.23:14
* āha kim asya siddhasya kartavyaṃ karaṇaṃ kuto vā karoti // PSBh_1.23:15
* tad ucyate // PSBh_1.23:16
kāmarūpitvam

* kāmarūpī ity atrāpi ca nas trikaṃ cintyate // PSBh_1.24:1
* kāmī kāmaḥ kāmyam iti // PSBh_1.24:2
* tatra kāmī siddhaḥ // PSBh_1.24:3
* kāmo 'syecchā // PSBh_1.24:4
* kāmyāni rūpāṇi // PSBh_1.24:5
* katham // PSBh_1.24:6
* kamu icchāyāṃ bhavati // PSBh_1.24:7
* rūpāṇi yāvanti yādṛśāni cecchati tāvanti tādṛśāni ca karoti // PSBh_1.24:8
* ātmāyattāni cāsya rūpakaraṇāni pṛthivyādīni // PSBh_1.24:9
* vibhutvāc ca karaṇānāṃ yatra yatra rūpāṇy abhinirvartayati tatra tatra cāsya buddhyādīnāṃ karaṇānāṃ vṛttilābho bhavati // PSBh_1.24:10
* cakṣurādivad dṛṣṭāntāt // PSBh_1.24:11
* nādhiṣṭhātā iti cet // PSBh_1.24:12
* tac ca na // PSBh_1.24:13
* kasmāt // PSBh_1.24:14
* yasmād āha rūpīti // PSBh_1.24:15
* atra rūpāṇy adhitiṣṭhatīti rūpī // PSBh_1.24:16
* daṇḍivat // PSBh_1.24:17
* rūpivacanāc ca sarveṣām eva rūpāṇāṃ yugapad evādhiṣṭhātā bhavati // PSBh_1.24:18
* vibhutvād abhinno maheśvarāt // PSBh_1.24:19
* idaṃ ca rudrasāyujyanirdeśād gamyate // PSBh_1.24:20
* tvam iti bhāvanirdeśād gamyate vittam asya śaktiḥ sāmarthyam // PSBh_1.24:21
* aiśvaryam īdṛśam ity arthaḥ // PSBh_1.24:22
* āha parimiteṣu kṛtyeṣu aśaktidarśanāt saṃdehaḥ // PSBh_1.24:23
* atha kim ayaṃ siddhas teṣāṃ svakṛtānāṃ rūpāṇāṃ saṃhāre śaktaḥ uta viśvāmitravad aśaktaḥ iti // PSBh_1.24:24
* ucyate // PSBh_1.24:25
* yasmād āha // PSBh_1.24:26
vikaraṇaḥ

* atra viḥ vināśe vinākaraṇe // PSBh_1.25:1
* vikaraṇo bhavati // PSBh_1.25:2
* viśikhavirathavat // PSBh_1.25:3
* karaṇapratiṣedhāt kāryapratiṣedhaḥ kṛto bhavati // PSBh_1.25:4
* kasmāt // PSBh_1.25:5
* viśiṣṭatvād grāhakatvāt sūkṣmatvāc ca karaṇānām // PSBh_1.25:6
* tasmād vikaraṇa iti kaivalyam // PSBh_1.25:7
* āha aviśeṣād iha sāṃkhyayogādīnām api sahaiśvaryeṇa kāryakaraṇatyāgaṃ kṛtvā kaivalyaniṣṭhā // PSBh_1.25:8
* ihāpi ca śāstre // PSBh_1.25:9
* kathaṃ tasmād aviśeṣaḥ // PSBh_1.25:10
* atha matiḥ niratiśaye mokṣe nāsti vaiṣamyaṃ tathāpy atidānādibhiḥ sādhyasādhananiṣṭhāto 'tha viśeṣaḥ ucyate // PSBh_1.25:11
* nāviśeṣaḥ // PSBh_1.25:12
* yasmād āha // PSBh_1.25:13
dharmitvaṃ ca

* atra guṇadharmeṇāyaṃ dharmī bhavati // PSBh_1.26:1
* yad etad darśanādyaṃ vikaraṇāntaṃ māheśvaram aiśvaryam asyeśaprasādāt svaguṇasaṃvṛttaṃ tenāyaṃ guṇadharmeṇa dharmī bhavati // PSBh_1.26:2
* kutaḥ // PSBh_1.26:3
* tvam iti bhāvanirdeśād gamyate // PSBh_1.26:4
* ṛte 'pi kāryakaraṇe jñātā kartā ca bhavati // PSBh_1.26:5
* tataś ca kaivalyādyāḥ sarvaniṣṭhā viśeṣitā bhavanti // PSBh_1.26:6
* caśabdo 'tra jñānakriyāśaktisamāropaṇārthaḥ // PSBh_1.26:7
* evam atrāsya siddhasya kāmarūpivikaraṇavacanāt svakṛteṣu rūpeṣu prabhutvaṃ vibhutvaṃ guṇadharmitvaṃ ca vyākhyātam // PSBh_1.26:8
* etad yuktottare prasādād guṇāḥ pravartanta ity arthaḥ // PSBh_1.26:9
* atredam ādhikārikam aiśvaryaprakaraṇaṃ parisamāptam iti // PSBh_1.26:10
* āha kiṃ parakṛteṣv api devamanuṣyatiryagyonirūpeṣv asya siddhasya prabhutvaṃ vibhutvaṃ cāsti neti // PSBh_1.26:11
* ucyate asti // PSBh_1.26:12
* yasmād āha // PSBh_1.26:13
sarve cāsya vaśyā bhavanti

* atra sarve niravaśeṣāḥ paśudharmāṇa ity arthaḥ // PSBh_1.27:1
* caśabdaḥ svakṛtaparakṛtarūpasamuccayārthaḥ // PSBh_1.27:2
* parakṛteṣv api devādirūpeṣu prabhutvaṃ vibhutvaṃ cāstīti // PSBh_1.27:3
* asya iti siddhasyety arthaḥ // PSBh_1.27:4
* vaśyāḥ vidheyāḥ // PSBh_1.27:5
* vaśavartinaś ca bhavantīty arthaḥ // PSBh_1.27:6
* bhavanti iti bhūtārthavādo niḥsaṃśayam // PSBh_1.27:7
* āha kim ayaṃ siddhas teṣāṃ kadācid vaśyo bhavati neti // PSBh_1.27:8
* ucyate na // PSBh_1.27:9
* yasmād āha // PSBh_1.27:10
sarveṣāṃ cāvaśyo bhavati

* atrāpi sarvaśabdaḥ paśuṣv eva // PSBh_1.28:1
* sarveṣām iti nyūnaparigrahe // PSBh_1.28:2
* caśabdo 'bhyadhikatve // PSBh_1.28:3
* abhyadhika utkṛṣṭo vyatiriktaś ca bhavatīty arthaḥ // PSBh_1.28:4
* avaśya iti // PSBh_1.28:5
* akāro bhūtapūrvaṃ vaśyatvaṃ pratiṣedhayati // PSBh_1.28:6
* bhavati iti bhūtārthavādo niḥsaṃśayam // PSBh_1.28:7
* yadā guṇair yuktaḥ prāptaiśvaryaḥ siddhas tadā sarveṣāṃ śakter avaśyo bhavatīty arthaḥ // PSBh_1.28:8
* āha kiṃ svaśaktyādhyākrāntā vaśyā bhavanti āhosvid dharmamaryādāṃ rakṣanti guruśiṣyavat // PSBh_1.28:9
* guroḥ śaktaḥ śiṣyo nādhyākrāntaḥ // PSBh_1.28:10
* yasmād āha // PSBh_1.28:11
sarvāṃś cāviśati

* atrāpi sarvaśabdaḥ paśuṣv eva niravaśeṣavācī draṣṭavyaḥ // PSBh_1.29:1
* caśabdaḥ pūrvoktasamuccaye // PSBh_1.29:2
* na kevalam asya te vaśyāḥ kiṃ tv āveśyāś ceti // PSBh_1.29:3
* atra āṅ iti āveśanamaryādām adhikurute // PSBh_1.29:4
* viśa praveśane // PSBh_1.29:5
* sa tasya jñānakriyayor vibhutve 'pi śaktisaṃyogād āviśya pratyayalopaṃ kartuṃ samartho bhavatītyarthaḥ // PSBh_1.29:6
* āha kim ayaṃ siddhas teṣāṃ kadācid āveśyo bhavati neti // PSBh_1.29:7
* ucyate na // PSBh_1.29:8
* yasmād āha // PSBh_1.29:9
sarveṣāṃ cānāveśyo bhavati

* atrāpi sarvaśabdaḥ paśuṣv eva // PSBh_1.30:1
* sarveṣām iti nyūnaparigrahe // PSBh_1.30:2
* caśabdo 'bhyadhikatve // PSBh_1.30:3
* abhyadhika utkṛṣṭo vyatiriktaś ca bhavatītyarthaḥ // PSBh_1.30:4
* anāveśya iti // PSBh_1.30:5
* akārā bhūtapūrvam āveśyatvaṃ pratiṣedhayati // PSBh_1.30:6
* anāveśyadharmā bhavati // PSBh_1.30:7
* na vyādhiśeṣavad avasthānam bhavati iti bhūtārthavādo niḥsaṃśayam // PSBh_1.30:8
* yadā guṇair yuktaḥ prāptaiśvaryaḥ siddhas tadā sarveṣāṃ cānāveśyo bhavatīty arthaḥ // PSBh_1.30:9
* āha kim āveśanamātra eva śakto yakṣarakṣaḥpiśācādivad uta prāṇair api viprayogaṃ yātanābhiś ca saṃyogaṃ kartuṃ śakto bhavatīti // PSBh_1.30:10
* ucyate śaktaḥ // PSBh_1.30:11
* yasmād āha // PSBh_1.30:12
sarve cāsya vadhyā bhavanti

* atrāpi sarvaśabdaḥ paśuṣv eva niravaśeṣavācī draṣṭavyaḥ // PSBh_1.31:1
* caśabdaḥ samuccaye // PSBh_1.31:2
* na kevalam asya te vaśyāḥ āveśyāś ca kiṃtu vadhyāś ceti // PSBh_1.31:3
* asya iti siddhāpadeśe // PSBh_1.31:4
* vadhyā iti // PSBh_1.31:5
* vadha prāṇaviprayoge yātanāyāṃ ca // PSBh_1.31:6
* prāṇair api viprayogaṃ yātanābhiś ca saṃyogaṃ kartuṃ samartho bhavatītyarthaḥ // PSBh_1.31:7
* bhavanti iti bhūtārthavādo niḥsaṃśaye // PSBh_1.31:8
* yadā guṇair yuktaḥ prāptaiśvaryaḥ siddhas tadā sarve cāsya vadhyā bhavantītyarthaḥ // PSBh_1.31:9
* āha kim ayaṃ siddhas teṣāṃ kadācid vadhyo bhavati neti // PSBh_1.31:10
* ucyate na // PSBh_1.31:11
* yasmād āha // PSBh_1.31:12
sarveṣāṃ cāvadhyo bhavati

* atrāpi sarvaśabdaḥ paśuṣv eva // PSBh_1.32:1
* sarveṣām iti nyūnaparigrahe // PSBh_1.32:2
* caśabdo 'bhyadhikatve // PSBh_1.32:3
* abhyadhikaḥ utkṛṣṭo vyatiriktaś ca bhavatītyarthaḥ // PSBh_1.32:4
* avadhya iti // PSBh_1.32:5
* akāro bhūtapūrvaṃ vadhyatvaṃ pratiṣedhayati // PSBh_1.32:6
* yadā guṇair yuktaḥ prāptaiśvaryaḥ siddhas tadā sarveṣāṃ cāvadhyo bhavatītyarthaḥ // PSBh_1.32:7
* evaṃ parakṛteṣvapi devādiśarīreṣu rūpeṣu prabhutvaṃ vibhutvaṃ ca vyākhyātam // PSBh_1.32:8
* atredaṃ ṣaṭsūtrīprakaraṇaṃ parisamāptam // PSBh_1.32:9
* āha kim asya siddhasyaitadaiśvaryaṃ nityam āhosvit pārthivāpyataijasavāyavyavyomamānasāhaṃkārikamahadātmakādivad anityam iti // PSBh_1.32:10
* ucyate nityam // PSBh_1.32:11
* yasmād āha // PSBh_1.32:12
abhītaḥ

* atra akṣayādivacanavirodhād adhītaś caratīti pāṭhānupapattiḥ // PSBh_1.33:1
* tasmād atītānāgatavartamānakālabhayaṃ na vidyata ity ato 'bhītaḥ // PSBh_1.33:2
* āha abhītānām api brahmādīnāṃ saṃhāre kṣayaḥ śrūyate // PSBh_1.33:3
* tasmān nābhītatvāt nityam // PSBh_1.33:4
* abhītasya vā kiṃ lakṣaṇam // PSBh_1.33:5
* tad ucyate // PSBh_1.33:6
akṣayaḥ

* atra akāraḥ kṣayapratiṣedhe // PSBh_1.34:1
* atra kṣayo nāma sati puruṣanityatve pūrvam asya brāhmaṇasya tais tair aiśvaryair apakarṣaḥ // PSBh_1.34:2
* āhaṃkārikamahadātmakādibhir anityo yogaḥ // PSBh_1.34:3
* ayaṃ tu anena nityena māheśvareṇaiśvaryeṇa yogāt puruṣaḥ akṣayaḥ ity upacaryate // PSBh_1.34:4
* rājakośavat kuṭumbidravyavat // PSBh_1.34:5
* āha īśvarāṇām api yayātiprabhṛtīnāṃ jarābhibhavanād atha kim ayaṃ jīryate neti // PSBh_1.34:6
* akṣayasya vā kiṃ lakṣaṇam // PSBh_1.34:7
* tad ucyate // PSBh_1.34:8
ajaraḥ

* atra akāro jarāṃ pratiṣedhati // PSBh_1.35:1
* atra jarā nāma palitaskhalityādilakṣaṇā kāryasya dṛkkriyāśaktihāniś ca karaṇānām // PSBh_1.35:2
* kasmāt // PSBh_1.35:3
* tatphalabhoktṛtvād ayaṃ jīryata ity upacaryate // PSBh_1.35:4
* idānīṃ tu kāmitvād vikaraṇadharmitvāc ca nāstītyataḥ ajara ityucyate // PSBh_1.35:5
* āha ajarāṇām api devādīnāṃ saṃhārād arvāṅ mṛtyur dṛśyate // PSBh_1.35:6
* atha kim asya mṛtyur vidyate neti // PSBh_1.35:7
* ajarasya vā kiṃ lakṣaṇam // PSBh_1.35:8
* tad ucyate // PSBh_1.35:9
amaraḥ

* atra akāro mṛtyupratiṣedhe // PSBh_1.36:1
* mṛṅ prāṇatyāge // PSBh_1.36:2
* atra prāṇādivṛttinirodho mṛtyurityucyate // PSBh_1.36:3
* kasmāt // PSBh_1.36:4
* tatphalabhoktṛtvāt // PSBh_1.36:5
* so 'sya kāmitvād vikaraṇadharmitvāc ca nāstītyataḥ // PSBh_1.36:6
* amara ityucyate // PSBh_1.36:7
* tasmādabhītākṣayādivacanān nityamaiśvaryam iti siddham // PSBh_1.36:8
* āha // PSBh_1.36:9
sarvatra cāpratihatagatir bhavati

* sarvatra abhipretārtheṣu pravartamānasya maheśvareṇāpi apratibandhadharmitvam apratīghātaḥ // PSBh_1.37:1
ity etair guṇair yukto bhagavato mahādevasya mahāgaṇapatir bhavati

* ity etaiḥ pūrvoktaiḥ avaśyatvānāveśyatvāvadhyatvābhītatvākṣayatvājaratvāmaratvāpratīghātatvākhyaiḥ aṣṭabhir guṇaiḥ siddhilakṣaṇair yukto bhagavato mahādevasya mahāgaṇapatir bhavati // PSBh_1.38:1
* sarvapaśubhyo 'bhyadhikatvam aiśvaryātiśayān mahattvam // PSBh_1.38:2
* gaṇāḥ nandimahākālādayaḥ // PSBh_1.38:3
* sarvapaśvādikāryasvāmitvaṃ patitvam // PSBh_1.38:4
* evam adhyāyaparisamāptiṃ kṛtvā yuktaṃ vaktum // PSBh_1.38:5
atredaṃ brahma japet

* bṛhac ca tebhyaḥ sarvabrahmabhyaḥ svayaṃ bhavati // PSBh_1.39:1
* japed iti ca mānasakriyā // PSBh_1.39:2
* japyaṃ pratyavagantavyam // PSBh_1.39:3
* uktam āha japayajñastu yajñānāṃ viśiṣṭo daśabhirguṇaiḥ // PSBh_1.39:4
* upāṃśu syācchataguṇaḥ sāhasro mānasaḥ smṛtaḥ // PSBh_1.39:5
* ato manasaiva japtavyam // PSBh_1.39:6
* kim arthamiti cet // PSBh_1.39:7
* taducyate adharmavyucchittyarthaṃ dharmasya cābhivṛddhyarthaṃ tasya cākuśalebhyo vyāvartanārthaṃ brahmaṇyanavaratapadapaṅktyām upanibandhanārthaṃ cetyarthaḥ // PSBh_1.39:8
* āha kiṃ punastad brahmeti // PSBh_1.39:9
* atrocyate sadyojātādyam // PSBh_1.39:10
* athavātra brahmādhyāyayor dūrasthaḥ sambandhaḥ // PSBh_1.39:11
* katham // PSBh_1.39:12
* paśupater ityukte saṃdehaḥ // PSBh_1.39:13
* kiṃnarapatisurapatiprajāpatiprabhṛtivad asyaiśvaryaṃ kṛtam anityam āgantukaṃ vā // PSBh_1.39:14
* kiṃ cāsya janma mṛtyur vā vidyate neti // PSBh_1.39:15
* ucyate na // PSBh_1.39:16
* yasmād āha // PSBh_1.39:17
sadyo'jātaṃ prapadyāmi

* atra sadyaḥ ity asmin pade 'rthadvayaṃ cintyate // PSBh_1.40:1
* saṃś ca ādyaś ca // PSBh_1.40:2
* āptipālanavat // PSBh_1.40:3
* atra sad iti nityatve // PSBh_1.40:4
* kasmāt // PSBh_1.40:5
* vināśahetvabhāvāt // PSBh_1.40:6
* nityaṃ dhruvam avināśi patyuḥ patitvaṃ nānyeṣām ity ato'bhidhīyate sad iti // PSBh_1.40:7
* āha kim ayam ādimattve sati nityo mokṣavat // PSBh_1.40:8
* ucyate na // PSBh_1.40:9
* yasmād āha ādyaḥ // PSBh_1.40:10
* tadvyatiriktasya // PSBh_1.40:11
* hetor asaṃbhavād ādyaman āgantukaṃ patyuḥ patitvaṃ nānyeṣām ityarthaḥ // PSBh_1.40:12
* āha kiṃ nityānāditve sati puruṣavaj jāyate // PSBh_1.40:13
* ucyate na // PSBh_1.40:14
* yasmād āha ajātaḥ // PSBh_1.40:15
* atra akāro janmamṛtyupratiṣedhe // PSBh_1.40:16
* janmamṛtyurahito bhagavān nirañjanaḥ // PSBh_1.40:17
* kasmāt // PSBh_1.40:18
* sāñjanavṛttyalābhāt // PSBh_1.40:19
* nirabhimānitvaṃ nānyeṣām ityataḥ // PSBh_1.40:20
* ajātam iti karma // PSBh_1.40:21
* āha athaitat sattvam ādyatvam ajātatvaṃ ca guṇaṃ kāraṇe jñātvā sādhakena kiṃ kartavyam // PSBh_1.40:22
* tad ucyate prapattavyam // PSBh_1.40:23
* yasmād āha prapadyāmi // PSBh_1.40:24
* iti sādhakāpadeśaḥ // PSBh_1.40:25
* yathā agne vratapate vrataṃ cariṣyāmi iti // PSBh_1.40:26
* atra praśabdaḥ kāraṇāntareṣu sattvādyatvājātatvapratiṣedhārtho bhṛśārthaś ca // PSBh_1.40:27
* tasmāt sarvabhāvānabhiṣvaṅgeṇa tad eva kāraṇaṃ prapattavyam // PSBh_1.40:28
* śaraṇam abhyupagantavyam ity arthaḥ // PSBh_1.40:29
* āha atra prapannaḥ kiṃ kariṣyati // PSBh_1.40:30
* kiṃ vā dāsyati // PSBh_1.40:31
* tad ucyate pūjāṃ kariṣyaty ātmānaṃ ca dāsyati // PSBh_1.40:32
* yathāha // PSBh_1.40:33
sadyo'jātāya vai namaḥ

* āha sattvam ādyatvam ajātatvaṃ ca pūrvoktam // PSBh_1.41:1
* sadyo'jātāya iti caturthī // PSBh_1.41:2
* vaiśabdaḥ sambhāvane // PSBh_1.41:3
* sattvam ādyatvam ajātatvaṃ ca dharmān saṃbhāvya bravīti sadyo'jātāya vai namaḥ // PSBh_1.41:4
* nama ity ātmapradāne pūjāyāṃ ca // PSBh_1.41:5
* namaskāreṇātmānaṃ prayacchati pūjāṃ ca prayuṅkta ity arthaḥ // PSBh_1.41:6
* āha kiṃ prayojanam ātmānaṃ maheśvarāya prayacchati // PSBh_1.41:7
* kim asya duḥkhaṃ vā // PSBh_1.41:8
* kiṃ vā maheśvarān mṛgayate // PSBh_1.41:9
* kiṃ vā svayam utpāditānugṛhītatirobhāvitānāṃ paśūnāṃ patiḥ uta parairiti // PSBh_1.41:10
* ucyate svayam // PSBh_1.41:11
* yasmād āha // PSBh_1.41:12
bhave bhave nātibhave

* atra bhave bhave iti vīpsā // PSBh_1.42:1
* bhava iti vidyākalāpaśūnāṃ samastānāṃ grahaṇam // PSBh_1.42:2
* bhavaḥ kasmāt // PSBh_1.42:3
* bhavanabhāvanakṛtatvāt // PSBh_1.42:4
* yasmād devamanuṣyatiryaktvena bhāvayati ca tānīśvaraḥ // PSBh_1.42:5
* dharmajñānavairāgyaiśvaryādharmājñānāvairāgyānaiśvaryāṇāṃ bhavanabhāvanatvād bhavaḥ // PSBh_1.42:6
* tasya bhūyobhūya utpattyanugrahatirobhāvaṃ ca dṛṣṭvā // PSBh_1.42:7
* vīpsāyāḥ utpattāv utpattāv anugrahe'nugrahe tirobhāve tirobhāve cety arthaḥ // PSBh_1.42:8
* nātibhave iti // PSBh_1.42:9
* nakāraḥ kāryatvaṃ pratiṣedhayati // PSBh_1.42:10
* atiśayitabhaveṣu mā bhavāmītyarthaḥ // PSBh_1.42:11
* āha kiṃ bhavād viyogamātram evaikaṃ mṛgayate // PSBh_1.42:12
* tad ucyate na // PSBh_1.42:13
* yasmād āha // PSBh_1.42:14
bhajasva mām

* atra bhaja ityanugrahe // PSBh_1.43:1
* sva iti kāraṇāpadeśe // PSBh_1.43:2
* mām ityātmāpadeśe // PSBh_1.43:3
* bhajasva māṃ trāyasva mām anugṛhṇīṣva māmityarthaḥ // PSBh_1.43:4
* āha kam āmantrayate // PSBh_1.43:5
* kaṃ prapadyate // PSBh_1.43:6
* kasmai namaskāraṃ karoti // PSBh_1.43:7
* kas taṃ puruṣaṃ bhavān mokṣayati // PSBh_1.43:8
* kaṃ vā bravīti bhajasva māmiti // PSBh_1.43:9
* tad ucyate yasmād āha // PSBh_1.43:10
bhavodbhavaḥ