Parashara Smriti · Chapter 8

gavāṃ bandhanayoktreṣu bhaven mṛtyur akāmataḥ /
akāmakṛtapāpasya prāyaścittaṃ kathaṃ bhavet //

vedavedāṅgaviduṣāṃ dharmaśāstraṃ vijānatām /
svakarmarataviprāṇāṃ svakaṃ pāpaṃ nivedayet //

sāvitryāś cāpi gāyatryāḥ saṃdhyopāstyagnikāryayoḥ /
ajñānāt kṛṣikartāro brāhmaṇā nāmadhārakāḥ //

avratānām amantrāṇāṃ jātimātropajīvinām /
sahasraśaḥ sametānāṃ pariṣattvaṃ na vidyate //

yad vadanti tamomūḍhā mūrkhā dharmam atadvidaḥ /
tat pāpaṃ śatadhā bhūtvā tadvaktṝn adhigacchati //

ajñātvā dharmaśāstrāṇi prāyaścittaṃ dadāti yaḥ /
prāyaścittī bhavet pūtaḥ kilbiṣaṃ parṣadi vrajet //

catvāro vā trayo vāpi yaṃ brūyur vedapāragāḥ /
sa dharmeti vijñeyo netarais tu sahasraśaḥ //

pramāṇamārgaṃ mārganto ye dharmaṃ pravadanti vai /
teṣām udvijate pāpaṃ sadbhūtaguṇavādinām //

yathāśmani sthitaṃ toyaṃ mārutārkeṇa śudhyati /
evaṃ pariṣadādeśān nāśayet tasya duṣkṛtam //

naiva gacchati kartāraṃ naiva gacchati parṣadam /
mārutārkādisamyogāt pāpaṃ naśyati toyavat //

catvāro vā trayo vāpi vedavanto 'gnihotriṇaḥ /
brāhmaṇānāṃ samarthā ye pariṣat sābhidhīyate //

anāhitāgnayo ye 'nye vedavedāṅgapāragāḥ /
pañca trayo vā dharmajñāḥ pariṣat sā prakīrtitā //

munīnām ātmavidyānāṃ dvijānāṃ yajñayājinām /
vedavrateṣu snātānām eko 'pi pariṣad bhavet //

pañca pūrvaṃ mayā proktās teṣāṃ cāsaṃbhave trayaḥ /
svavṛttiparituṣṭo ye pariṣat sā prakīrtitā //

ata ūrdhvaṃ tu ye viprāḥ kevalaṃ nāmadhārakāḥ /
pariṣattvaṃ na teṣv asti sahasraguṇiteṣv api //

yathā kāṣṭhamayo hastī yathā carmamayo mṛgaḥ /
brāhmaṇas tv anadhīyānas trayas te nāmadhārakāḥ //

grāmasthānaṃ yathā śūnyaṃ yathā kūpas tu nirjalaḥ /
yathā hutam anagnau ca amantro brāhmaṇas tathā //

yathā ṣaṇḍho 'phalaḥ strīṣu yathā gaur ūṣarāphalā /
yathā cājñe 'phalaṃ dānaṃ tathā vipro 'nṛco 'phalaḥ //

citrakarma yathānekair aṅgair unmīlyate śanaiḥ /
brāhmaṇyam api tadvad dhi saṃskārair mantrapurvakaiḥ //

prāyaścittaṃ prayacchanti ye dvijā nāmadhārakāḥ /
te dvijā pāpakarmāṇaḥ sametā narakaṃ yayuḥ //

ye paṭhanti dvijā vedaṃ pañcayajñaratāś ca ye /
trailokyaṃ tārayanty ete pañcendriyaratā api //

saṃpraṇītaḥ śmaśāneṣu dīpto 'gniḥ sarvabhakṣakaḥ /
evaṃ ca vedavid vipraḥ sarvabhakṣo 'pi daivatam //

amedhyāni tu sarvāṇi prakṣipyante yathodake /
tathaiva kilbiṣaṃ sarvaṃ prakṣipec ca dvijānale //

gāyatrīrahito vipraḥ śūdrād apy aśucir bhavet /
gāyatrībrahmatattvajñāḥ saṃpūjyante janair dvijāḥ //

duḥśīlo 'pi dvijaḥ pūjyo na tu śūdro jitendriyaḥ /
kaḥ parityajya gāṃ duṣṭāṃ duhec chīlavatīṃ kharīm //

dharmaśāstrarathārūḍhā vedakhaḍgadharā dvijāḥ /
krīḍārtham api yad brūyuḥ sa dharmaḥ paramaḥ smṛtaḥ //

cāturvedyo vikalpī ca aṅgavid dharmapāṭhakaḥ /
trayaś ca āśramo mukhyāḥ parṣad eṣā daśāvarā //

rājñaś cānumate sthitvā prāyaścittam vinirdiśet /
svayam eva na kartavyaṃ kartavyā svalpaniṣkṛtiḥ //

brāhmaṇāṃs tān atikramya rājā kartuṃ yad icchati /
tat pāpaṃ śatadhā bhūtvā rājānam anugacchati //

prāyaścittaṃ sadā dadyād devatāyatanāgrataḥ /
ātmakṛcchraṃ tataḥ kṛtvā japed vai vedamātaram //

saśikhaṃ vapanaṃ kṛtvā trisaṃdhyam avagāhanam /
gavāṃ madhye vased rātrau divā gāś cāpy anuvrajet //

uṣṇe varṣati śīte vā mārute vāti vā bhṛśam /
na kurvītātmanas trāṇaṃ gor akṛtvā tu śaktitaḥ //

ātmano yadi vānyeṣāṃ gṛhe kṣetre khale 'tha vā /
bhakṣayantīṃ na kathayet pibantaṃ caiva vatsakam //

pibantīṣu pibet toyaṃ saṃviśantīṣu saṃviśet /
patitāṃ paṅkamagnāṃ vā sarvaprāṇaiḥ samuddharet //

brāhmaṇārthe gavārthe vā yas tu prāṇān parityajet /
mucyate brahmahatyāyā goptā gor brāhmaṇasya ca //

govadhasyānurūpeṇa prājāpatyaṃ vinirdiśet /
prājāpatyaṃ tataḥ kṛcchraṃ vibhajet tac caturvidham //

ekāham ekabhaktāśī ekāhaṃ naktabhojanaḥ /
ayācitāśy ekam ahar ekāhaṃ mārutāśanaḥ //

dinadvayaṃ caikabhakto dvidinaṃ caikabhojanaḥ /
dinadvayam ayācī syād dvidinaṃ mārutāśanaḥ //

tridinaṃ caikabhaktāśī tridinaṃ naktabhojanaḥ /
dinatrayam ayācī syāt tridinaṃ mārutāśanaḥ //

caturahaṃ caikabhaktāśī caturahaṃ naktabhojanaḥ /
caturdinam ayācī syāc caturahaṃ mārutāśanaḥ //

prāyaścitte tataś cīrṇe kuryād brāhmaṇabhojanam /
viprāṇāṃ dakṣiṇāṃ dadyāt pavitrāṇi japed dvijaḥ //

brāhmaṇān bhojayitvā tu goghnaḥ śuddho na saṃśayaḥ //