Language

ENहिગુ
Scripture Library

Parameshvara Samhita · Chapter 19

19.1

// śrīḥ //
ekonaviṃśo'dhyāyaḥ
sanakaḥ ---
mune! siddhāntaniṣṭasya samārādhanakāṅkṣiṇaḥ/
samayācāravaikalye prāyaścittamudīraya

19.2

śāṇḍilyaḥ ---
śrṛṇu samyak pravakṣyāmi prāyaścittaṃ mune! hitam/
yat kṛtvā deśikādīnāṃ caturṇaāṃ śubhamedhate

19.3

asnātvā vidhivan mantrī nadyādau pūjayedyadi/
snātvā mūlasahasraṃ tu japtvā saṃpūjayedvibhum

19.4

jīrṇaṃ paryuṣitaṃ vāso dadhāno yadi pūjayet/
snātvā viśuddhavāsobhṛnmūlamantraṃ japettathā

19.5

dhyānahīnastvanācāntaḥ pavitrarahitāṅ‌guliḥ/
keśāsthiloṣṭasirāsṛgaspṛśyasparśane'pi ca

19.6

snātvā yathāpuraṃ pūjya mūlamantrāyutaṃ japet/
udakyāsūtikā'peyacaṇḍālādyupavartakaḥ

19.7

spṛśeccedbhagavadbimbaṃ snātvā pūrvaṃ svayaṃ tataḥ/
pañcagavyena deveśamabhiṣicya samarcayet

19.8

udakyāsūtikādyaiśca spṛṣṭaḥ saṃspṛśya kautukam/
snātvottamena deveśamabhiṣicyātha śāntaye

19.9

hutvā'tha mūlamantreṇa japeccāyutasaṅkhyayā/
sūtake mṛtake bimbaṃ spṛśedvā pūjayedyadi

19.10

adhamottamena saṃsnāpya prāgvadadhutvā japenmanum/
mahāpātakibhiḥ spṛṣṭho viṇmūtrāpeyapaistathā

19.11

pūjayedyadi deveśaṃ punaḥ snātvā vidhānataḥ/
pūrvavat snapanaṃ kṛtvā śāntihomādikaṃ caret

19.12

niṣṭhīvarudhirasvedayukto devaṃ spṛśedyadi/
kuśodakena saṃsnāpya viśeṣeṇa yajedvibhum

19.13

divā gatvā striyaṃ svīyāmasnātvā cet spṛśedvibhum/
upoṣya pañcabhirgavyaiḥ kuśodaiḥ snāpayedvibhum

19.14

parastrīgamāsaktaścīrṇaduścarito vibhum/
pūjayedavā tathā spṛṣṭhe dedhabimve'bhiṣecayet

19.15

madhyamādhamamārgeṇa hutvā mantraṃ japecchatam/
kṛmikīṭāsthikeśādipataṅganakharādikaiḥ

19.16

prāṇyaṅgatuṣabhasmādiduṣṭaiḥ patraphalādibhiḥ/
puṣpaistoyaistathāpyanyaiścandanādyaiśca bhūṣaṇaiḥ

19.17

tathopacārairanyaiśca varjitairapi vastubhiḥ/
tathā paryuṣitaiḥ patrapuṣpāṅ‌kuraphalādibhiḥ

19.18

aspṛśyaprāṇibhiḥ spṛṣṭhaistathā cāspṛśyavastubhiḥ/
caṇḍālasūtikādyaiśca niṣādapatitādibhiḥ

19.19

saṃspṛṣṭhaiśca parimlānaiḥ sarajobhiryajedyadi/
japedaṣṭottaraśataṃ mūlamantramananyadhīḥ

19.20

etairduṣṭaistu vastrādyairdevaṃ saṃpūjayedyadi/
saṃsnāpya cādhamenaiva pūjayitvā vidhānataḥ

19.21

śāntihomaṃ prakurvīta sahasrāhutibhiḥ kramāt/
caṇḍālasūtikodakyāśabarāpeyapāyibhiḥ

19.22

saṃspṛṣṭe pānabhakṣyādau deveśasya nivedite/
mṛṇmayāni parityajya kṣālayitvetarāṇi ca

19.23

snātvā kuśodakaṃ pītvā snāpayedadhamena tu/
punaḥ saṃpūjya juhuyānmūlena śatasaṅkhyayā

19.24

viḍvarāhasṛgālābhi kākaśyenakharādibhiḥ/
evamādibhiranyaiśca spṛṣṭhe'nnādau nivedite

19.25

pūrvavacchāntireva syāttataḥ śuddhaṃ nivedayet/
parastrīgamanāsaktairmakṣyābhakṣyāvivekibhiḥ

19.26

yatheṣṭācāraniratairavaiṣṇavakulodbhavaiḥ/
pavkaṃ spṛṣṭhaṃ tathā dṛṣṭaṃ duṣṭaṃ pūyāsṛgādibhiḥ

19.27

amatyā ceddhavirdettaṃ pūrvavacchāntimācaret/
śavādidūṣitānnasya pavkasya vinivedane

19.28

pūrvavat pūjya deveśaṃ śāntihomaṃ samācaret/
tyaktamannādikaṃ dadyādyadi pūjya punastilaiḥ

19.29

saghṛtairjuhuyānmantrī sahasraśatasaṅkhyayā/
tathā paryuṣitānnasya pradāne śāntimācaret

19.30

tyaktaṃ haviḥ phalaṃ puṣpaṃ pavitrānnarasādikam/
tyajejjalāśaye vāgnau bhuvi vā goṣvalolupaḥ

19.31

makṣikāghuṇabhṛṅgādyairdaṣṭaṃ duṣṭaṃ purīṣagaiḥ/
patrapuṣpaphalādyannaṃ tyaktavyaṃ, tadadhiṣṭhitam

19.32

astrodakena saṃprokṣya dadyāddevāya bhaktitaḥ/
mahāhavirvidhāne tu viśeṣamavadhāraya

19.33

pacanālayamanyatra sādhitaṃ dīkṣitetaraiḥ/
amantrasaṃskṛtaṃ cānnamavibhaktamalakṣaṇam

19.34

nirīkṣitamayogyaiśca saṃpṛṣṭhaṃ makṣikādibhiḥ/
saṃprokṣya cāstratoyena nivedyaṃ yatnagauravāt

19.35

seneśāya na dātavyaṃ homaṃ kuryādyathāruci/
kāribhyaḥ saṃpradānaṃ ca balidānaṃ na kārayet

19.36

abhyāgateṣvanāpteṣu dīnānāthajaneṣvapi/
pradeyamanyathā śāntihomaṃ kuryādananyadhīḥ

19.37

biḍālabhūṣikāsarpamaṇḍūkādyaiśca jantubhiḥ/
kṛmikīṭapataṅgādyairvāyasādyaiśca khecaraiḥ

19.38

na deyaṃ devadevāya duṣṭaṃ spṛṣṭhaṃ mahāhaviḥ/
datte hutvā ca japtvā ca punardadyānmahāhaviḥ

19.39

bhogamantrakriyādhyānaṃ mudrāṇāmaṅgarūpiṇām/
dvārāvaraṇapūrvāṇāṃ biṃbapīṭhādikāriṇām

19.40

kālānāmapi cānyeṣāṃ nityanaimittikātmanām/
viparyāse pravṛtte tu divyairvyāpakapañcakaiḥ

19.41

pratyekaṃ juhuyānmantrī tilaiścānyaiḥ śataṃ śatam/
samitparididarbhāṇāṃ kūrcānāṃ haviṣāyapi

19.42

ājyasthālyādipātrāṇamagneḥ sthaṇḍilakuṇḍayoḥ/
struk‌sravasya praṇītāyā abhāve lakṣaṇojjhite

19.43

śāntyarthaṃ juhuyānmantrī prāgvadvyāpakapañcakaiḥ/
abhāve kāṣṭhasamidhāmājyena caruṇā hunet

19.44

samidbhirājyābhāve tu tilairvā homamācaret/
alābhe haviṣo'nyeṣāmājyena juhuyāt sudhīḥ

19.45

sarvadhāhomakarmārthaṃ tilamājyaṃ na lopayet/
tilājyayorabhāve tu havanaṃ syānnirarthakam

19.46

śāntihomaṃ prakurvīta pratiṣṭhāyāṃ yathoditam/
vahnau kuṇḍe sthale culyāṃ saṃskṛte'nugatiṃ gate

19.47

punarādhāya saṃskṛtya śāntihomādikaṃ hunet/
vahnau spṛṣṭe tathā'spṛśyaiḥ keśāsthinakharairapi

19.48

yathāvanmūlamantreṇa juhuyāt sarpiṣā śatam/
udakyāsūtikādyaiśca sannikṛṣṭe'yutaṃ hunet

19.49

saṃspṛṣṭe'nyaṃ samādhāya juhuyāccāyutaṃ japet/
asamiddhe hute vahnau punarhomaṃ samācaret

19.50

naimittikeṣu kāmyeṣu cotsaveṣu biśeṣataḥ/
tadaṅgahutabhugyāgaṃ kuṇḍe'naysmin samācaret

19.51

śāntihomaṃ prakurvītaṃ kṛte cettadviparyaye/
parivārānamūrtāṃśca mūrtāṃścaiva yathākramam

19.52

anarcayitvā'horātraṃ japettatra puro'ntike/
tanmantrāṃśchatamaṣṭau tu pratyekaṃ pūjanādikam

19.53

patane balivastūnāmaspṛśyasparśane'pi vā/
tathaiva pātre'bimate keśaloṣṭādidūṣite

19.54

tattyaktvā'nyena nirvartya śāntihomaṃ samācaret/
baliṃ duṣṭe na dadyāccecchāntihomapurassaram

19.55

baliṃ datvā viśeṣeṇa prāguktaṃ mantravān japet/
nityotsavārthabimbe tu yānānnipatite sati

19.56

tadevod‌dhṛtya tadvimbamakṣataṃ snāpya mantravit/
adhamādhamamārgeṇa śāntyarthaṃ juhuyādanu

19.57

tathaiva ca kṣataṃ bimbaṃ samādhāya yathāpuram/
kṛtvā prātiṣṭhikaṃ karma svasthāne sthāpayedanu

19.58

yāvatsamādhikālaṃ tu tāvadbimbāntareṇa vā/
kūrcena vā'nyabimbena kuryānnityotsavaṃ hareḥ

19.59

aspṛśyairvātha saṃspṛṣṭe balibimbe'bhiṣecayet/
adhamādhamaṃmārgeṇa śāntihomapurassaram

19.60

yānasthe tvadha bimbe tu vyūḍhe'yogyajanaiḥ sti/
kuśodakena saṃprokṣya śāntihomaṃ samācaret

19.61

aspṛśyairyadi saṃspṛṣṭo balibimbasya vāhakaḥ/
pañcagavyena saṃprokṣya śucinā'nyena vāhayet

19.62

mudrāmantrakriyādhyānadravyāṇāṃ bhogarūpiṇām/
viṃśeṣādbalikāle tu hānirutpadyate yadi

19.63

japenmūlasahasraṃ tu mantrī dhyānasamanvitaḥ/
na dattaṃ yadi dātavyaṃ phalapuṣpodanādikam

19.64

devopabhuktaṃ yogyāya mūlamantrāyutaṃ japet/
hutaśeṣe haviśśeṣe bhukte yogyajanairvinā

19.65

japenmūlāyutaṃ mantrī dātā kilpiṣaśāntaye/
sātvataiḥ satvanirataiḥ sadā bhagavataḥpriyaiḥ

19.66

tattaṃ bhagavate yadyat tattat pāvanapāvanam/
vrahnagnasya surāpasya svarṇasteyaratasya ca

19.67

gurutalparatasyapi saṃyuktasyāpi taiḥ saha/
prāśanaṃ sarvapāpaghnamanyeṣāpapi kiṃ punaḥ

19.68

tasmāttat saṃpradātavyaṃ jñānināṃ mukhyakalpane/
traivarṇikānāṃ dātavyaṃ dīkṣitānāṃ tu madhyame

19.69

kevalānāṃ tu bhaktānāṃ traividyānāṃ dvijanmanām/
pradhādānamanukalpe syādanyathā prāśayet svayam

19.70

viṣvak‌senasya yaddattaṃ pūjānte mantribhirvibhoḥ/
na bhoktavyaṃviśeṣeṇa tyaktavyaṃ bhūjalādiṣu

19.71

goṣu vā viṣṇubhūtānāṃ tṛptaye hitamicchatām/
bhoktā kilbiṣaśāntyarthaṃ vrataṃ cāndrāyaṇaṃ caret

19.72

saṃkalpya yāgaṃ homāntaṃ havanaṃ na kṛtaṃ yadi/
dviguṇaṃ havana kṛtvā pūrṇāntaṃ mantravittamaḥ

19.73

ekadvitricatuḥ pañcaṣaṭ‌kāleṣu yathākramam/
ekārdidinamāsartuvatsareṣu tathaiva ca

19.74

vahnikāryeṣu lupteṣu nityanaimittikeṣcapi/
dviguṇaṃ miśritairhomairadhamasnapanaṃ caret

19.75

pūjālope pravakṣyāmi prāyaścittaṃ mune śrṛṇu/
aupacārikasāṃsparśahṛdayaṃgamarūpiṇām

19.76

paricyutau ca bhogānāṃ trayāṇāṃ kramaśo mune!/
pūjānte sarvabījāni mātrāvittaṃ ghṛtodanam

19.77

nivedanīyaṃ devasya viśeṣejyāpurassaram/
ekakāle ca divase pakṣe vaiśeṣikārcanam

19.78

tattad‌dviguṇitairdravyairbalihomāntamācaret/
ekamāsīyapūjāyā yāvad‌dvādaśamāsikī

19.79

tāvad‌dviguṇitairdravyairmāsasaṅkhyārcane'pi ca/
snapanaṃ cāpi navakamadhamādhamapūrvakam

19.80

mukhyottamāvasānaṃ tu sahasrakalaśāplavam/
saṃprokṣaṇaṃ ca vidhyuktaṃ pratiṣṭhāṃ ca kramāccaret

19.81

ārabhya māsikīṃ pūjāṃ yāvad‌dvādaśamāsikī/
tāvadekaikavṛddhyā tu mahatā haviṣā yajet

19.82

samidbhiḥ saptabhirhutvā purā paścāddhṛtāplutaiḥ/
ghṛtaiśca juhuyānmantrī tvāsahasrādyathābalam

19.83

tathaiva ca japaṃ kuryānmūlamantrasya sādaram/
valipradānahīne tu hutvā mūlaśata tataḥ

19.84

tattadāvaraṇadvāradevānāṃ svasvasaṃjñayā/
juhuyāttilamiśreṇa ghṛtenaiva śataṃ śatam

19.85

prāyaścittaṃ pravakṣyāmi nityādisnapaneṣu te/
gṛhārcane prakurvīta nityādisnapanaṃ sudhīḥ

19.86

tatra snānīyatoyena pūjārthamabhiṣecayet/
vahubere tu karmārcāṃ snāpayedagramaṇṭape

19.87

prāsāde vitate brahnabhāgasthe bhadraviṣṭare/
snāpayet snānakalaśaiḥ sthāpitairagramaṇṭape

19.88

madyāhne cāpi sāyāhne snānīyakalaśod‌dhṛtaiḥ/
snānadravyasametairvā vāribhiḥ prokṣayet kramāt

19.89

mūlabimbādibimbānāṃ kuryādvā vinivedanam/
bahubere'bhiṣekārcāṃ tāṃ gṛhītvāgramaṇṭapāt

19.90

na gacchedbāhyato mantrī snapanārthaṃ bahirgate/
śāntihomaṃ prakurvīta tasya doṣasya śāntaye

19.91

ekabere bṛhadrūpe karmārcāmabhiṣecayet/
bṛhaddhaṭaiśca bahubhiḥ sahasrakalaśādibhiḥ

19.92

yadābhiṣeko bāhyasthe maṇṭape snānakautukam/
saṃsnāpya vidhivanmantrī mahatā vibhavena tu

19.93

pūjayitvotsavārcāyāṃ vinivedya mahāhaviḥ/
kalaśasnapanārthaṃ cenna kuryādaṅkurārpaṇam

19.94

tathā pratisarābandhaṃ mūlamantrāyutaṃ japet/
purastādaṅ‌kurānarpya bad‌dhravā bimbe'pi kautukam

19.95

amatyā vā samatyā vā snapanaṃ nācaredyadi/
śāntihomaṃ purā kṛtvā japedaṣṭottarāyutam

19.96

kautukāṅ‌kurapūrvaṃ tu punarevābhiṣecayet/
akṛtvāṅ‌kurayāgaṃ tu tathā kautukanandhanam

19.97

snāpito yadi deveśaḥ snānaṃ tanniṣphalaṃ bhavet/
vidhivaccāṅ‌kurāvāpaṃ tathā kautukabandhanam

19.98

snāpayedvidhivanmantrī śāntihomaṣurassaram/
saṃkalpite tu snapane tvakṛte dviguṇaṃ caret

19.99

nāsāditairdravyahīnaiḥ snāpite'pyevamācaret/
adhivāsitakuṃbhasthatoyānāṃ pūrvameva tu

19.100

na paryuṣitahāniḥ syānmantranyāsaistathārcanaiḥ/
sthāpiteṣvatha kuṃbheṣu hīneṣu sthāpya pūrvavat

19.101

japet kalaśadaivatyaṃ mantramaṣṭottaraṃ śatam/
samud‌dhṛteṣu kuṃbheṣu rikteṣu suṣirādinā

19.102

prāgvadanyaṃ pratiṣṭhāpya japedaṣṭottaraṃ śatam/
aspṛśyaiśca tathā spṛṣṭhe mārjārārādyaiśca daṃśite

19.103

śvādibhiḥ kukkuṭādyairvā śabarādyairvijātibhiḥ/
keśāsthiloṣṭasaṃduṣṭe punaḥ kalaśasañcaye

19.104

sad‌dravyaṃ pūrvavat sthāpya taddaivatyaṃ japecchatam/
duṣṭaiḥ saṃsnāpite deve punarapyabhiṣecayet

19.105

vyāpakaiḥ pañcabhirmantraiḥ pratyekaṃ juhuyācchatam/
pūrvavat kuṃbhadaivatyaṃ japeddhyānasamanvitam

19.106

akrameṇa samuddhāre sthāpane dravyayojane/
anarcane ca mantrāṇāṃ japedaṣṭottaraṃ śatam

19.107

māhiṣājoṣṭrasaṃbhūtaiḥ dadhikṣīraghṛtādibhiḥ/
snapanāddevadevasya mūlamantreṇa mantravit

19.108

samidbhiḥ saptabhirhomaṃ kuryādaṣṭottaraṃ śatat/
geyamaṅgaḻavāditrastotranṛttādibhirvinā

19.109

vīṇāveṇuninādaiśca tathā puṇyahavācanaiḥ/
vinābiṣecite mūlaṃ śatamaṣṭottaraṃ japet

19.110

bimbe'bhiṣicyamāne tu patite snānaviṣṭarāt/
calite vā viśeṣeṇa pratiṣṭhāsnapanaṃ caret

19.111

caruṇā sarpiṣā caiva prāguktairmūlapañcakaiḥ/
hutvā cāṣṭottaraśataṃ tatsaṅ‌khyaṃ ca japettataḥ

19.112

prabhāpīṭhāstravastrāhgabhedabhaṅgādidūṣite/
tattadvimbagatāṃ śaktiṃ niyojya dhruvakautuke

19.113

sandhānaṃ śilpibhiḥ kṛtvā susaṃskṛtya tadaiva tu/
śeṣakarmaṇi nirvṛtte snāpayeduttamakramāt

19.114

tilena caruṇājyena pratyekaṃ ca sahasraśaḥ/
juhuyānmūlamantreṇa tena śāntirbhaviṣyati

19.115

tadā na ghaṭituṃ śaktiryadi syādyatnagauravāt/
śobhārthabimbaiḥ purataḥ sthāpitaiḥ śeṣamācaret

19.116

evamutsavatīrthārthaśayanādiṣu mūrtiṣu/
tattadaṅgādisandhānaṃ sthāpanaṃ yojanaṃ puna

19.117

uktapramāṇādadhike hīne snapanavastuni/
śarāve kalaśe kūrce vastre koṣṭe sadasyapi

19.118

pālikādau tathā pīṭhe toraṇe cāṣṭamaṅgaḻe/
dvāramaṅgaḻakuṃbheṣu sādhaneṣvitareṣvapi

19.119

mūlamantraṃ japenmantrī śatamaṣṭādhikaṃ sudhīḥ/
mokṣārthī snāpayeddevaṃ sarvakālaṃ yathāvidhi

19.120

ripūṇāṃ nigrahārthāya divā kuryāttu sarvadā/
svargakāmastu pūrvāhṇe dharmārthī dinamadhyame

19.121

vinānte sarvabhogārthī prāyaścitteṣu sarvadā/
candvasūryoparāge ca tatkāle snāpayedvibhum

19.122

saṃkrāntiṣu ca sūryasya prāgvat paścāttathaiva ca/
saṅ‌krāntikālavijñānānnāḍyaḥ ṣoḍaśa ṣoḍaśa

19.123

tadānīṃ snāpayeddevamanukrānte hunenmanum/
sahasrakṛtvastadanu tatsamaṃ japamācaret

19.124

purastāt sarvakarmārthamaṅ‌kureṣvarpiteṣvanu/
rakteṣu śyāmavarṇeṣu tathā tiryaggateṣu ca

19.125

vakreṣu cāprarūḍheṣu dakṣiṇābimukheṣu ca/
vidhihīneṣu cāspṛśyaspṛṣṭeṣvadhikṛtairvinā

19.126

pālikādiṣu bhinneṣu naṣṭeṣu patiteṣu ca/
mūṣikādyaiśca daṣṭeṣu mūlamantrāyutaṃ japet

19.127

purastādekayāgārthamaṅ‌kureṣvarpiteṣu ca/
asamāpte tatastasmin prāpte vaiśeṣikāntare

19.128

tadarthamapi kurvīta pālikāsvaṅ‌kurārpaṇam/
utsavādyantayormadhye rakṣāsūtravivarjitam

19.129

baddhapratisare bimbe snapanārthaṃ tu mantriṇā/
saṃprāpte snapane'nyasmin śīrghakarmanimittataḥ

19.130

tadarthaṃ kautukaṃ badhvā snānakarma samāpya ca/
pūrvārabdhaṃ prakurvīta prāyaścittādanantaram

19.131

anyatra kamaśaḥ kuryāt pūrvārabdhaṃ samāpya ca/
anyathā cedidaṃ karma niṣphalaṃ bhavati dvija!

19.132

taddoṣaparihārārthaṃ śāntihomo japastathā/
sahasrasaṅ‌khyāyā yukto mūlamantreṇa mantravit

19.133

snapane'sminnatikrānte mūlamantrāyutaṃ japet/
mūṣikāsarpamaṇḍūkacucuṃdaryādijantubhiḥ

19.134

sthāpite kalaśe spṛṣṭe laṅ‌ghite sati taṃ tyajet/
punaranyaṃ tathā sthāpya japenmūlaśataṃ guruḥ

19.135

prāyaścitteṣvanukteṣu evamāṃdiṣu satsu ca/
mūlamaṃtrāyutaṃ caiva japedaṣṭottaraṃ guruḥ

19.136

prāyaścittaṃ pravakṣyāmi mahotsavavidhau mune!/
gṛhe pratiṣṭhite bimbe na kurvīta mahotsavam

19.137

svatantraṃ paratantraṃ ca divyādyāyatanaṃ dvidhā/
parvatāgre nadītīre tīrthānāṃ nikaṭe vibhoḥ

19.138

sthāpitasyālayaṃ viddhi svatantramiti sattama/
grāmādyaṅgatayā klṛptamasvatantramitīritam

19.139

tayormahotsavaṃ kuryāt trayodaśavidhaṃ mune!/
saṅkalpyaikatame tatra pravṛtte vatsaraṃ prati

19.140

na tu kuryādvibhūtyarthaṃ tasmānnyūnaṃ dinotsavam/
amatyā yadi kurvīta kuryādūrdhvaṃ gatotsavam

19.141

prāk pravṛttaṃ tu śāntyarthamanyathā syānnṛpakṣayaḥ/
pramāṇarahite vaṃśe paṭe bāladhvaje'pi ca

19.142

varṇabhūṣaṇamānādye daṇḍe yaṣṭau ca daiṇave/
pheṇake cāvaṭe pīṭhe prapāyāṃ dhvajarajjuni

19.143

vidhivacchāntihomaṃ tu japāntaṃ prāgvadācaret/
chinne bhinne'gninā dabdhe naṣṭe mūṣikadaṃśite

19.144

viṇmūtrarudhirāpeyaretoniṣṭhīvanādibhiḥ/
dūṣitaṃ dhvajamutsṛjya prāgvadanyaṃ samāharet

19.145

pratiṣṭhāpyātha daṇḍāgraṃ mānayitvādhamena tu/
saṃsnāpya doṣaśāntyarthaṃ juhuyāt sarpiṣā śatam

19.146

stambhāgre dhvajavastrasya rakṣākāryāya dīkṣitaiḥ/
ārohaṇaṃ na doṣo'tra rakṣāhetordvijādibhiḥ

19.147

sujīrṇān pheṇadaṇḍādīn parityajya tato'parān/
saṃskṛtya yojayettatra badhvā tu dhvajamañjasā

19.148

madhyamasnapanāntaṃ tu śāntihomaṃ samācaret/
varṣavātātapasparśaiḥ luptavarṇe khagadhvaje

19.149

na kiṃcidapyaniṣṭaṃ syāt staṃbhāgre yāvadutsavam/
badhvā dhvajapaṭe stambhe vātavegādihetubhiḥ

19.150

tamūladeśe tu vicchinne sadhvaje patite sati/
akṛtvā dhvajaviśleṣaṃ sthāpayeccheṣamañjasā

19.151

snapanaṃ cottamaṃ kuryāt catuḥ sthānārcanādikam/
gobhūhemayavādīnāṃ dānaṃ śaktyā samācaret

19.152

utsavadhvajabhaṅgena rājyādbhraṣṭo bhavennṛpaḥ/
tasmāttatparihārārthaṃ tvarayā śāntimācaret

19.153

hetubhirvātavegādyairdhvaje nipatite bhuvi/
kṣipramud‌dhṛtya tadbadhvā snapanaṃ cādhamena tu

19.154

śāntyarthaṃ juhuyādājyaṃ tilena śatasaṅ‌khyayā/
dhvaje nipatite chinne kuryāt snapanamuttamam

19.155

punaranyaṃ samutpādya badhnīyāt saṃskṛtaṃ tathā/
anyathā yadi doṣa-syādrājño rāṣṭrasya mantriṇaḥ

19.156

pakṣīśādhiṣṭite kuṃbhe naṣṭe vā patite bhuvi/
spṛṣṭe'spṛśyaistathā keśaloṣṭāsthiśakṛdādibhiḥ

19.157

kuṃbhe'nyasmin samāropya tāṃ śaktiṃ kuṃbhamadhyagām/
japtvā mūlāyutaṃ mantrī śeṣakarma samācaret

19.158

anuktānāṃ tu sarveṣāṃ japedevaṃ yathābalam/
devatāvāhanārthaṃ tu bherītāḍanakarmaṇi

19.159

vādyajāteṣu sarveṣu mṛdaṅgapaṇavādiṣu/
na sthāpiteṣu svasthānetatpūjātavilopane

19.160

puṇyāhapāṭharāhitye tathārvāhanagādhayā/
sagaṇeṣu ca bhūteṣu sagrahepūtkaṭādiṣu

19.161

svāsu dikṣu yathānyāyamanāhuteṣu satsu ca/
dvārāvaraṇarathyāsu grāmavāstuṣvanukramāt

19.162

balipradānahīne tu tathā tāḻasvarādiṣu/
geyanṛtteṣu hīneṣu śāntihomapurassaram

19.163

pratyekaṃ devatāmantramaṣṭadhā''vartayed‌budhaḥ/
punarutpādayet sarvaṃ devatāvāhanādikam

19.164

anaṅ‌kurārpaṇāgraṃ tu prārabhecca mahotsavam/
punaḥprāpte dine vātha sadyaḥ kṛtvā'ṅ‌kurārpaṇam

19.165

śāntihomaṃ prakurvīta pūrvavacchatasaṅkhyayā/
tathaiva tīrthayātrārthaṃ būtarātrādisiddhaye

19.166

paricyutau tathāhgānāmaṅ‌kurārpaṇakarmaṇi/
na kṛtaṃ cettathā sāṅgaṃ tathā kautukabandhanam

19.167

kartavyā pūrvavacchāntirhomena sajapena ca/
utsavārthādhivāseṣu catuḥsthānārcane'pi ca

19.168

āraṃbhakalaśasnāne snānaberābhiṣecane/
mahāhayiṣi home ca divaseṣu tathā niśi

19.169

bhūtādirātridevānāṃ balirdravyairyathoditaiḥ/
havane ca tathodyāne līlayā mṛgayotsave

19.170

mṛgayāyāṃ viśeṣeṇa lopaḥ sañjāyate yadi/
śāntihomādikaṃ tattat kṛtvā śeṣaṃ samācaret

19.171

adhiṣṭhiteṣu bimbena yāneṣu patiteṣu vā/
bhinneṣvapi ca vāheṣu pramādādyatra kutracit

19.172

yānāntare samāropya vāhane vā'tha kautukam/
śāntihomaṃ purā kṛtvā japenmūlasahasrakam

19.173

gobhūhemādikaṃ dadyādvaiṣṇavebhyo gurorapi/
yānādvā vāhanādvā'pi bimbe tu patite sati

19.174

valiberoktavidhinā samādhānapurassaram/
snapanaṃ śāntihomaṃ ca mantrajāpāntamācaret

19.175

samādhau dīrdhakālīne kuryācchobhāryakautuke/
śeṣakarma māharcāyāṃ nirvṛtte sandhikarmaṇi

19.176

pūrvavatrāṃ pratiṣṭhāpya yathāvacchāntimācaret/
sūnyeṣu grāmanagarapattanādiṣu cotsavam

19.177

balidānaṃ na kurvīta kṛte tatrāpi niṣphalam/
samāhite tugrāmādau mahāśāntipurassaram

19.178

punarapyutsavaṃ kuryāt brāhnaṇānāmanujñayā/
grāmādāvagninā dagdhe vātyā''sārādidūṣite

19.179

śāntihomaṃ purā kṛtvā paścādutsavamācaret/
sthāpite parvatāgreṣu devabimbe mahotsavam

19.180

yathāvakāśaṃ kurvīta tatraiva balipūrvakam/
tadāsanne'grahārādau śakyaṃ cet kartumutsavam

19.181

balipradānarahitaṃ tatra kuryāt paribhramam/
devatāhvānavelāyāmāhūtānāṃ vibhoḥ purā

19.182

devāsuragaṇādīnāṃ bhūtānāmapyanukramāt/
utsavārthabaliṃ dadyānmahāpīṭhe divāniśam

19.183

dhvajārthamaṅ‌kurānarpya dhvajamutthāpya vā tathā/
dīkṣārthaṃ kautukaṃ badhvā purā tīrthāghamarṣaṇāt

19.184

deśike vyādhite vā'tha mṛte kāryāntarodyate/
sūtakādyupaghāte ca śeṣakarmasamāpanam

19.185

kartavyaṃ guruṇā'nyena japtvā mūlāyutaṃ japet/
ripucorāgnivṛṣṭyādibhayādvighne mahotsave

19.186

jāte dadyādvaliṃ tasminnaṣṭe'pyahani deśikaḥ/
atītaṃ tu baliṃ dadyācchāntihomajapānvitam

19.187

kuryādutsavāyātrāṃ ca vihite'hni mahotsavam/
bhraṣṭāyāṃ tīrthayātrāyāmavāruhya khagadhvajam

19.188

pūrvavaddhajamutthāpya kuryāttīrthāntamutsavam/
pratirātribalidravyavyatyāse sarpiṣā śatam

19.189

hutvā'gnau mūlamantreṇa japedaṣṭottaraṃ śatam/
kāle'nyasmin baliṃ dadyāttatkāle prāptamañjasā

19.190

vtyāse balidevānāṃ japo homaśca tādṛśaḥ/
aṅ‌kurārpaṇapūrvaśca nārabdhaścenmahotsavaḥ

19.191

tathaiva cāṅ‌kurāvāpaṃ kṛtvā mūlāyutaṃ japet/
viśeṣāt pālikāvāse rathyāvṛtiṣu cotsave

19.192

grāmavāstuṣu rathyāsu bhūtānāṃ balimācaret/
na cāśraye prakurvīta rājarāṣṭravivṛddhaye

19.193

dadyād grāmādivṛddhyarthaṃ tasminnapyālaye balim/
śāntihomaṃ prakurvīta balidāne'nyathākṛte

19.194

khadyotapāṃsunīhāravarṣavātātapādibhiḥ/
bimbe mahotsave spṛṣṭhe sajapaṃ homamācaret

19.195

prapāmaṇṭapapātrāṇāmagnidāhe ca pūrvavat/
nirvāpiteṣu dīpeṣu pūrvavacchāntirīritā

19.196

vastrabhūṣaṇamālyānāṃ hetīnāṃ ca tathaiva ca/
chatracāmarapūrvāṇāṃ mahatāṃ maṅgaḻātmanām

19.197

dhvajatoraṇapūrvāṇāṃ pīṭhānāmaṅgarūpiṇām/
agnidāhe samutpanne punarutpādya tānapi

19.198

sajapaṃ śāntihomaṃ tu kuryādaṣṭottaraṃ śatam/
prāguktānāṃ ca sarveṣāṃ dīpānāṃ tu viśeṣataḥ

19.199

patane bhuvi sañjāte mūlamantreṇa mantravit/
aṣṭottarasahasraṃ tu hutvā tatsaṅkhyayā japet

19.200

divārātryutsavaṃ kuryādāsūryāstamayodayāt/
kālayorviparītaścedadhamasnapanaṃ ret

19.201

tīrthayātrā prakartavyā sūryasyāstamayāt purā/
pūrvabhāge rajanyāṃ vā kuryāt svavyaktadivyayoḥ

19.202

uttamasnapanaṃ kuryāttīrthakālaviparyaye/
dvivārayukte tīrtharkṣe purūhūtakṣaṇānvitam

19.203

puṇyaṃ bhavettatpūrvaṃ syādubhayorvidyate yadi/
devasyotsavayātrāyāṃ spṛṣṭhe'spṛśyaistu deśike

19.204

na doṣastatra virjñayo viśeṣāddevasannidhau/
utsave homavidhure dviguṇaṃ juhuyājjapet

19.205

netrāstrasahitaṃ mūlaṃ pratyekaṃ śatasaṅkhyayā/
sarvabhaktajanairdevo yathābhimukhadiṅ‌mukhaiḥ

19.206

sraggandhavastrakṣīrānnnapānakāpūpasatphalaiḥ/
tāmbūlairgandhasaṃmiśraistoṣaṇīyo yathābalam

19.207

susthitairvā''sanāsīnairdeśikairvātha sādhakaiḥ/
pūjite sati deveśe na doṣo bhaktigauravāt

19.208

bimbe corādibhirnaṣṭe vartamāne mahotsave/
bimbāntaraṃ samāpādya pratiṣṭhāpya yathāpuram

19.209

mahābhiṣekaṃ havanaṃ japaṃ kṛtvā yathāvidhi/
kuryādutsavaśeṣaṃ tu karmārcādiṣu vā''caret

19.210

niśāyāṃ sarvaśāntyarthī puṣṭyarthī madhyame dine/
āpyāyanārthī pūrvāhṇe dharmārthī madhyato niśi

19.211

tathā ripukṣayārthī ca puṣpayāgaṃ samācaret/
na ca paryuṣitaiḥ puṣpaiḥ parimlānaistadārcayet

19.212

taddoṣaśānatye kuryāt snapanaṃ mabhyamaṃ caret/
na kṛte puṣpayāge'smin kuryāt snapanamuttamam

19.213

deśikāḥ ṣaṭ samākhyātāḥ puṣpayāge viśeṣataḥ/
catusthānārcanārthaṃ tu catvāraḥ parikīrtitāḥ

19.214

tathaikaḥ snapanārcāyāṃ balyādiṣu tathetaraḥ/
jalotthitāni puṣpāṇi trirātropoṣitānyapi

19.215

puṣpayāge niyuñjīta na doṣasteṣu sattama!/
tathaiva puṣpapūjārthaṃ kalhārakusumānyapi

19.216

tathaiva damanīpatraṃ puṣpayāge viśeṣataḥ/
pūrvarātropoṣitaiśca divā saṃpūjayet prabhum

19.217

na pūrvāhṇoṣitaistadvanniśāyāṃ tu samarcayet/
mahotsavānte snapane na kṛte snāpayettataḥ

19.218

adhamottamamārgeṇa śāntyarthaṃ juhuyāttataḥ/
tadrātrau dhvajadaṇḍāgrādavaropya khagadhvajam

19.219

grāmādivāstuniṣṭhānāṃ baliṃ datvā visarjayet/
utsavānte dhvaje naṣṭe purastādavarohaṇāt

19.220

prāgvad‌dhvajaṃ samutthāpya punarevāvarohayet/
ekāho dvibalirvātha tathaikabalireva vā

19.221

balitīrthavihīno vā paribhramaṇavarjitaḥ/
caturbhirbalibhiryuktaḥ triyahaḥ pañcavāsarāt

19.222

pañcānāmuparisthānāmānakṣatradinotsavāt/
dviguṇaṃ dinasaṅkhyāyā vihīne balimācaret

19.223

ūnā'dhikaiścedvalibhiryuktāstvete mahotsavāḥ/
kartuḥ kārayituścāpi rājño rāṣṭrasya mantriṇaḥ

19.224

dāruṇā vyādhayo nityaṃ bhaviṣyantyasukhānyapi/
taddoṣaśāntaye kuryāt snapanaṃ cādhamottamam

19.225

vaiśeṣikeṣu prāpteṣu vartamāne mahotsave/
dvādaśyādiṣu tat sarvaṃ yathānyāyaṃ samarcayet

19.226

na lopayet prayatnena prāptaṃ vaiśeṣikaṃ sudhīḥ/
japedastrāyutaṃ mantrī tvakṛteṣu ca śāntaye

19.227

prāyaścittamito vakṣye pavitrārohaṇāya te/
apramāṇe pavitrāṇāṃ kuṇḍamaṇḍalayorapi

19.228

astramantrāyutaṃ japtvā pūjayedastrabandhanam/
patrapuṣpaphalādīnāṃ pūrakāṇāṃ tathaiva ca

19.229

atīta uktakāle tu cāturmāsyasya madhyataḥ/
madhyamaṃ snapanaṃ kṛtvā kāle'nyasmin tadācaret

19.230

kālātyaye tathānyeṣu śāntirevaṃ vidhīyate/
pavitre keśapāṣāṇacarmāṅgāranakhādibhiḥ

19.231

dūṣite vahninā dagdhe chinne daṣṭe'tha bhakṣite/
mūṣikādyaiśca kākādyaiḥ spṛṣṭhe tyaktvā tu tat punaḥ

19.232

sūtraistathāvidhaṃ kṛtvā tvadhivāsya yathāpuram/
uttamaṃ snapanaṃ kṛtvā samāropya pavitrakam

19.233

śāntyarthaṃ juhuyānmantrī madhukṣīrādibhiḥ kramāt/
aṣṭottaraṃ śataṃ mūlamantrādi ca tathā japet

19.234

aspṛśyairapi saṃspṛṣṭamamatyāropitaṃ yadi/
punaranyaṃ samāropya pūrvavacchāntimācaret

19.235

sthāpitaṃ pūjitaṃ kuṃbhamaspṛśyaḥ saṃspṛśedyadi/
kuṃbhāntare samāvāhya japenbhūlasahasrakam

19.236

kuṃbhabhede tathā sthāpya mūlamantrāyutaṃ japet/
atra bimbasya patane bhede cchede yathāpuram

19.237

samādhānādikaṃ kṛtvā sthāpya śāntiṃ samācaret/
pavitrairakrameṇaiva pūjayedyadi deśikaḥ

19.238

śāntihomaṃ purā kṛtvā mūlamantraṃ śataṃ japet/
muhūrte samatikrānte śubhe yajanavistarāt

19.239

tadanyasmin samāropya kṛtvā snapanamuttamam/
sthāpite bahubere tu divyādyāyataneṣu ca

19.240

mukhyakalpavidhāne tu pavitrārohakarmaṇi/
deśikā bahavaḥ proktāḥ dhyānamantrakriyānvitāḥ

19.241

teṣvekaḥ kuṃbhapūjāyāmitaro maṇḍalārcane/
arcāyāmitaro vidvānitaraḥ pāvakārcane

19.242

mūlālaye tathaikaśca anyaḥ śobhāśrayārcane/
garuḍasyārcane tvanyo viṣvak‌senārcane paraḥ

19.243

tathaikaḥ snānabere syādbalidāne tathā paraḥ/
nityāgnihavane tvanyo mahodanavidhau paraḥ

19.244

aṣṭabhirvā samāropyaṃ karmalāghavamīkṣya ca/
tatra tatra ca taiḥ kāryaṃ pavitrārohaṇaṃ param

19.245

ekāhamutsavaṃ kṛtvā tasminnahani pūrvavat/
tīrthayātrāṃ prakurvīta tadanyasmin dine divā

19.246

dvirātrau prāgdinādau vā kuryāttīrthāghamarṣaṇam/
dvitīyādau caturthāharācaret triyahotsavam

19.247

pradhānadinamārabya saptāho vā mahotsavaḥ/
tayorante'pi kartavyā tīrthayātrā yathāpuram

19.248

evaṃ tīrthāntimāḥ kalpyāḥ pavitrārohaṇakriyāḥ/
na kṛtā tīrthayātrā cenniṣkṛtiḥ snapanottamam

19.249

aṅk‌rārpaṇapūrvaṃ tu prārabhyāt prāgvadutsavam/
tattīrthadinayāminyāṃ pavitrāṇāṃ visarjanam

19.250

kṛtvā guroḥ pradātavyaṃ pāñcarātrārthakovidaiḥ/
tadabhāvāttadanyeṣā mācārthāṇāṃ yathākramam

19.251

samarpaṇīyamanyeṣāmayogyānāṃ niyojanāt/
punarnivedya vidhivat pavitrāṇi pradāya ca

19.252

madhyamaṃ snapanaṃ kṛtvā śāntihomaṃ samācaret/
praklṛpte vā yathāpūrvaṃ cāturmāsye vidhānataḥ

19.253

mukhyamadhyādhame caiva prāgukteṣu dineṣu ca/
na kalpite tathaikasmin cāndrāyaṇapurassaram

19.254

tadanantarasaṃprāpte divase prārabhecca tat/
tadādyamaṣṭapakṣaṃ ca vidhivanniyato bhavet

19.255

cāturmāsyaṃ tu saṃkalpya vartamāne vratottame/
vicchinne sati madhye'sya pāratantryādihetunā

19.256

kālāntare ca saṃkalpya kāryaścāndrāyaṇādikaḥ/
kāle tasmin prakurvīta yathāvacchayanādikam

19.257

tadyvatyaye vilope ca catuḥ sthānārcanādikam/
japtvā mūlāyutaṃ mantrī śāntyarthaṃ juhuyāttadā

19.258

nṛsiṃhakapilakroḍahayahaṃsādirūpiṇām/
tathā vaktraviśiṣṭānāṃ śaktīśasya viśeṣataḥ

19.259

tathā ca jāmadagnyasya viśvarūpasya vai prabhoḥ/
pārijātaharasyāpi tathā kalkyātmano hareḥ

19.260

śayanaṃ na tu kurvīta prāsādeṣu sthirasthitau/
saumyarūpaṃ samāsādya kautukaṃ kāmanāvaśāt

19.261

tadarthaṃ śāyayedvātha cāturmāsye vidhānataḥ/
utthāpite tu deveśe catuḥsthāne'rcite sati

19.262

vastrābharaṇamālyādyairyathāśobhamalaṃkṛtam/
vihageśe pratiṣṭhāpya utsavārcāgataṃ vibhum

19.263

aśeṣabhuvanagrāmaṃ vidhinā doṣaśāntaye/
mahotsavoktavidhinā paribhrāmya viśeṣataḥ

19.264

ekarātrādiyogena prāguktavidhinā tataḥ/
kuryādavabhṛthaṃ snānaṃ nadītīrādiṣu prabhoḥ

19.265

anukalpe vidhānaṃ tadvinā tīrthāghamarṣaṇam/
madhye sūryasya saṅ‌krāntyordarśadvayasamanvitaḥ

19.266

tadvaddarśaviyuktaśca malamāsa itīritaḥ/
cāturmāsyo'yamagrāhyaḥ sadāraṃbhāvasānayoḥ

19.267

dinatraye tu prāgukte prārabdhe sati madhyayoḥ/
malamāsasya saṅgatyā kadācicca na doṣataḥ

19.268

adhike māsi sarvatra tathā'ste guruśukrayoḥ/
autsavaḥ prathamāraṃbhaḥ na kāryo hitamicchatā

19.269

svayaṃvyaktālayādyeṣu tīrtheṣu girimūrdhani/
nadītīreṣu ramyeṣu vaneṣūpavaneṣu ca

19.270

goṣṭheṣu munimukhyānāmāśrameṣu hareḥ punaḥ/
sahkalpya niyataṃ vāsamabhīṣṭavratasiddhaye

19.271

netavyaṃ deśikendrādyaistathā māsacatuṣṭayam/
nadīnagāditaraṇaṃ nācartavyaṃ kadācana

19.272

nadyādivyavadhāne'pi divyamāyatanaṃ prati/
gantavyaṃ yojanādarvāk śubhayātrādhikāribhiḥ

19.273

viśeṣeṇa dviṣaṭakārṇapūrvairvyāpakapañcakaiḥ/
sadārādhananiṣṭhānāṃ pañcakālaratātmanām

19.274

divya kṣetrābhigamanaṃ na khaṇḍayati tad‌dvatam/
sūtakaṃ mṛtakaṃ naiva kāle'smin niyatātmanām

19.275

prāṇihiṃsā na kartavyā drumavicchedanaṃ tathā/
nadīkedārakūlānāṃ bhedanaṃ sasyaśoṣaṇam

19.276

devatāyatanādīnāṃ pīḍanaṃ tannivāsinām/
vāpīkūpataṭākānāṃ pūraṇaṃ mṛcchilādibhiḥ

19.277

bandhanaṃ ca dvijātīnāṃ sahavāsaṃ vijātibhiḥ/
saṃbhāṣaṇaṃ tathā tebhyo mātrā vitraparigraham

19.278

tasmin kāle viśeṣeṇa varjayed biddhimānnaraḥ/
ya evaṃ kurute tasya prāyaścittairna niṣkṛtiḥ

19.279

kadācijjāyate vā'tha nānādharmapratiṣṭhayā/
sthāpanaṃ vāsudevasya teṣu mukhyaṃ prakīrtitam

19.280

ekāntidvijamukhyānāṃ sthāpanaṃ madhyamaṃ bhavet/
anyeṣāmapi sarveṣāṃ pratiṣṭhā caramā bhavet

19.281

pratiṣṭhāyāṃ pravakṣyāmi prāyaścittaṃ yathākramam/
kṣmāśilātarusallohapūrvāṇāṃ tu parigrahe

19.282

tattadahgeyathodīrṇadravyamantrakriyādiṣu/
paricyuteṣu tad‌bhūyaḥ śāntihomajapādikam

19.283

samācaredyathā śāstramanyathā niṣphalaṃ tu tat/
akṛte sati sarvasmin vāstudeśaparigrahe

19.284

ānītasyālayakṣetre śilpibhiḥ satkriyāṃ vinā/
yathāvadācaredvidvānarcādravyasya saṃgraham

19.285

mṛddāruvasanādīnāmevameva samācaret/
anyālayārthamānītāṃ śilāmarcāṃ sunirmitām

19.286

sarvāvayavasaṃpannaṃ sthāpane tu viḻambitām/
nyāyenādāya tāmarcāṃ sthāpayet siddhasajhani

19.287

prāgvadanyāṃ samāpādya sthāpayet prāk prakalpite/
nirmitāṃ pratimāṃ śīghraṃ svagṛhe na niveśitām

19.288

rājño rāṣṭrasya tatkarturariṣṭamupapādayet/
ekaviṃśaddinādūrdhvamāsurī sā bhaveddhuvam

19.289

kṛtvā mahābhiṣekādyaṃ sthāpayedanyathā tyajet/
pramāṇarahite bimbe pīṭhaśastraprabhādike

19.290

vastre vā bhūṣaṇe vā'tha śamīpatrasamanvitam/
ghṛtasiktaiśca bahuśaḥ satilaiḥ śālitaṇḍulaiḥ

19.291

juhuyāt pañcabhirmantraiḥ pratyekaṃ śatasaṅkhyayā/
jalādhivāsasnapane tathā nayanamokṣaṇe

19.292

śayane vedikāyāṃ ca mantranyāsādikarmasu/
kuṃbhamaṇḍalapūjāyāṃ dvāratoraṇakuṃbhayoḥ

19.293

ayathākaraṇe nūnaṃ pūrvavacchāntiriṣyate/
asthāne sthāpite bimbe pādādhāraśilānvitam

19.294

tadānīmeva cod‌dhṛtya sthāpayettaṃ svake pade/
madhyamasnapanaṃ kṛtvā śāntihomaṃ samācaret

19.295

na sthāpite muhūrte'sminna tadā bimbamuddharet/
pūrvavat snapane home kṛte śāntirbhaviṣyati

19.296

sthāpane'dhikṛte mukhye deśike vyādhite sati/
nyastadehe'thavā madhye vartamāne kriyākrame

19.297

kriyāmantropadeṣṭā ca pratiṣṭhākarmaṇi sthitaḥ/
putro vā deśikendrasya sthāpane śeṣamācaret

19.298

ante sahasrakalaśairabhiṣicya sureśvaram/
cakrāmburuhakuṇḍe tu madhukṣīrādibhiḥ kramāt

19.299

śāntyarthamayutaṃ hutvā tatsaṅkhyaṃ japamācaret/
brāhnaṇaiḥ kṣatriyairvaiśyaiḥ śūdrairvā bhagavanmayaiḥ

19.300

sakāmairatha niṣkāmairmantrārādhanatatparaiḥ/
sādhakairbhagavadbimbasthāpanārthaṃ sadaiva hi

19.301

purā prasābanīyaśca prārthanāpūrvakaṃ tu vā/
adhikārapadasthaśca dvijendraḥ pāñcarātrikaḥ

19.302

vettā yo vyūhapūrvasya vyaktasya paramātmanaḥ/
so'nyeṣāṃ bhagavadbimbasthāpane'dhikṛtaḥ sadā

19.303

anugrahapratiṣṭhā cāpyadhikāranirūpaṇā/
ananyairupapannānāṃ bhaktānāṃ kāryamucyate

19.304

ananyāḥ pañcakālajñā vyatiriktā na ye prabhoḥ/
prāk sṛṣṭāstanmukhodbhūtāḥ dviṣaṭ‌kādhyātmacintakāḥ

19.305

cāturvyūhaparatvena yeṣāṃ vai prabhavāpyayau/
karmaṇāmapi sannyāsaṃ kurvantyadhyakṣataḥ kramāt

19.306

ato'mī durlabhatarāḥ pāramyaṃ yasya taṃ prati/
prameyaniṣṭhā śraddhā vā sphuṭāstatkarmaṇi sthitāḥ

19.307

paratvamanyamārgasthā necchanti ca parasparam/
ya icchanti vibhosteṣāṃ sthitirnāsti tathā kṛtau

19.308

muktādhikāriṇaṃ taṃ vai labdhalakṣamakṛtrimam/
pañcakālarataṃ siddhaṃ tantrasiddhāntapāragam

19.309

tenaiva śrutimantrāṇāṃ sthūlānāmapi codanā/
pratikarmaṇi vai kāryā yathāvasaralakṣaṇā

19.310

yasmādabjasamudbhūtamaṇḍalādiṣu vṛttiṣu/
svārthato vā parārthena sadārādhanakarmaṇi

19.311

nityasiddhe tadākāre tatparatve'pi santatam/
yasyāsti saktirhṛdaye tasyāsau sannidhiṃ vrajet

19.312

mantrarūpī jagannāthaḥ paramātmācyutaḥ prabhuḥ/
atyautsukyaṃ vinā vipra! manasaḥ prītaye tvapi

19.313

kāmāptaye vā kīrtyarthaṃ tasya tadvihitaṃ dvija!/
sadhyānena pratiṣṭhānaṃ prāsāde svagṛhe'pi vā

19.314

iti samyak samākhyātaṃ mukhyakalpaṃ mahāmate!/
anukalpaṃ yadatrānyat tatsamāsānnibodha tu

19.315

prāk prāptadīkṣitairvidhivat, trayīdharmasthitairdvijaiḥ/
nityārādhanasaktaistu bhaktairbhagavato vibhoḥ

19.316

dhāraṇādhyānapūrvāṇāṃ labdhalakṣaistu karmaṇām/
mantramaṇḍalamudrāstrakuṇḍādīnāṃ kṛtaśramaiḥ

19.317

ṣaḍadhvavyāptiniṣṭhaistu tyāgaśīlairamatsaraiḥ/
anujjhitakramairdakṣaiḥ svakarmaparipālakaiḥ

19.318

satkīrtiprathitairloke tathā'kīrtibalipkṛtaiḥ/
pratiṣṭhāṃ labhate kartā taiḥ pratiṣṭhāpane kṛte

19.319

niṣiddhamaravindākṣe ato'nyeṣāṃ hi sarvadā/
mahāmahaṃ pratiṣṭhākhyaṃ karturvyāmiśrayājinām

19.320

ye punarlokadharmasthāḥ samabuddhipade sthitāḥ/
bhagavatyaviśeṣajñā nityaṃ kāryavaśena tu

19.321

vāṅbhātreṇa paratvaṃ vai sarveṣāṃ pravadanti vai/
adhikāraṃ vinā ye'tra preritā devatārcane

19.322

vyāmiśrayājinaste vai pātityapadasaṃsthitāḥ/
nayanti narakaṃ nūnamevameva pravartinaḥ

19.323

na tu sadbhaktipūtānāṃ vāsudevaratātmanām/
kadācittatkṛte doṣaṃ vidadhāti ca khaṇḍanā

19.324

atastāvanmahābuddhe! kartavyaṃ bhaktipūrvakam/
bhaktyā vai mantraniṣṭhānāṃ tanmantro japakarmaṇi

19.325

varṇavyatyayamāpanno luptastena svareṇa vā/
svarādinādhikaścaiva mantro'narthapradaḥ sadā

19.326

acirāttatprayoktṝṇāṃ tathāpi kamalodbhava!/
atibhaktiprabhāvācca vāñjhitaṃ saṃprayacchati

19.327

yasmāt sadbhaktipūtānāṃ prapannānāṃ kramaṃ vinā/
prasādameti mantreśastvacirādbhāvitātmanām

19.328

kiṃ punarvai kriyājñānasaṃpūrṇānāṃ dvijottama!/
śraddhābhaktiparāṇāṃ ca bodhitānāṃ ca deśikaiḥ

19.329

tasmāt sarvaprayatnena śāsane'sminmahāmate!/
kāryaṃ dīkṣādikaṃ sarvaṃ bhaktānāṃ bhaktavatsale

19.330

māmasaṃpratipanno'piṃ matprāptyarthaṃ karoti ca/
mandamadhyamabhaktānāṃ kāmabhogaratātmanām

19.331

bhavināṃ māmakīṃ dīkṣāṃ mohādvā sthāpanādikam/
sa nayatyacirāttasya bhaktirvījena vai saha

19.332

samantraṃ karmatantraṃ ca siddhayasca parāh‌mukham/
ihaiva śīghraṃ viprendra! dehānte gatasantatiḥ

19.333

ghoraṃ prayāti narakaṃ bhuktvaivaṃ duṣkṛtaṃ mahat/
bhagavanmantramāhātmyāttadvyāpāravaśāttu vai

19.334

saṃsargotthamaghaṃ yāti prāk saṃskāravaśāt punaḥ/
cīrṇaduścarito bhūyaḥ prāpruyānmānuṣīṃ tanum

19.335

prayatnamācarecchubhraṃ yena śāntimavāpnuyāt/
sāhaṅkāraḥ sa ācāya svabhakto nādhikāryapi

19.336

prāpnoti nūnaṃ svagatiṃ svakāmo nārakīṃ tathā/
sarvagastvapi mantrātmā sarvānugrahakṛdadvijaḥ

19.337

yadyapyevaṃ hitaṃ tatra na bhajettatra sannidhim/
pratimāmadhyadehāntaṃ nūnamāvāhya tatkṣaṇāt

19.338

bhūtavetāḻayakṣādyāḥ kurvantyarthādikakṣayam/
anyadraśanasaṃsthā ye nānugrāhyāstato mune!

19.339

nopāsyo hi tathācāryaḥ saṃsārabhayabhīruṇā/
samyagbhaktipareṇaiva ḍambharāgojjhitena ca

19.340

ata eva mahābuddhe! pratiṣṭhākhyaṃ makhottamam/
nirvartanīyamāmūlādvaiṣṇavānāṃ ca vaiṣṇavaiḥ

19.341

evaṃ dravyamayo yatra sanniveśo munīśvara!/
ubhayānugrahaṃ nityaṃ karuṇābhaktilakṣaṇam

19.342

pratiṣṭhākhyaṃ hi tat karmabhuktimuktiphalapradam/
tacca sadbrahnaniṣṭhānāṃ dvijānāmātmasiddhaye

19.343

kartavyatvena vai nityaṃ prasiddhamamalekṣaṇa!/
taddoṣācca yatasteṣāṃ vistāro hi na vidyate

19.344

dehapātādṛte nānyaḥ tatpātastvatidoṣakṛt/
ādāveva hitattasmānnācartavyaṃ kṛtātmabhiḥ

19.345

tatkarmapratipannānāṃ caturṇaāmapi taiḥ sadā/
kāryaṃ samyak pratiṣṭhānamanugrahadhiyā mune!

19.346

noparodhaḥ svabhāvena na lobhena na nāmataḥ/
prāpte hyākasmike doṣe tvaṅgabhaṅgādike mune!

19.347

bhaktānāmanukaṃpārthaṃ divyairmantrairbalādikaiḥ/
dvādaśākṣarapūrvaiśca mokṣaikaphalalakṣaṇaiḥ

19.348

saṃpūjite tu tairbhaktaiḥ kurute niṣkṛtiṃ sadā/
sarvanāśena bimbānāmaṅgamātropakalpanā

19.349

tattatkartavyamuddiśya viśeṣaḥ prāgudīritaḥ/
tathāpi vistareṇātra vidhānamavadhāraya

19.350

devasiddhamunīndrādyairevaṃsaṃsthāpite sati/
bimbe corādibhirnaṣṭe sadyaḥ saṃpādya pūrvavat

19.351

sthāpayedvidhivanmantrī rātrāvahani sandhyayoḥ/
na kālo'tra parijñeyo naṣṭoddhāre viśeṣataḥ

19.352

bālālaye tu prathame jīrṇoddhāre tathāntime/
prāyascittaṃ pravakṣyāmi mune! samyak śrṛṇuṣva me

19.353

atīte prārthite kāle kartrā prāsādaberayoḥ/
nirmāṇe snapanaṃ kāryamuttamaṃ śāstrayoditam

19.354

paścādapyarthayet kālaṃ vāñchitaṃ tatsamāpane/
na kṛtvaivaṃ gate paścāt kāle dvādaśavārṣike

19.355

punaḥ pratiṣṭhāṃ kurvīta mūle bālālaye tu vā/
bimbe corādibhirnaṣṭe bālagehe pramādataḥ

19.356

tathaivāpādya tāmarcāṃ pratiṣṭhāpya yatāvidhi/
adhamasnapanaṃ kṛtvā śāntihomaṃ samācaret

19.357

svasthānāccalite tasmin hetunā yena kenacit/
yathāpūrvaṃ pratiṣṭhāpya snāpayetpuruṣottamam

19.358

sarvaṃ bālagṛhe kāryaṃ nityanaimittikātmakam/
ekaberavidhānena pavitrārohapaścimam

19.359

stenairnaṣṭe tathā vimbe tattad‌dravyeṇa pūrvavat/
nirmāya lakṣaṇopetaṃ pratiṣṭhāpya tathaiva tu

19.360

pūrvavat pūjayenmantrī bimbaṃ sarvatra sarvadā/
dravyāntareṇa vā kuryāddeśiko yāgasiddhaye

19.361

corairapahṛtaṃ bimbaṃ punaḥ prāptaṃ yadi dvija!/
punaḥ pratiṣṭhāṃ kurvīta nayanonmīlanaṃ vinā

19.362

corabhūtairdvijaiḥ spṛṣṭe adhamasnapanaṃ caret/
uttamasnapanaṃ kuryāt praveśe garbhaveśmani

19.363

ciroṣite tu saṃspṛṣṭe pratiṣṭhāṃ punarārabhet/
śvasṛgālabiḍālādyaiḥ praviṣṭe garbhaveśmani

19.364

adhamasnapanenaiva śāntihomaṃ samācaret/
adhiṣṭhiteṅkaṇe caitaiḥ śāntyarthaṃ juhuyācchatam

19.365

etairbimbe tu saṃspṛṣṭe snāpayenmadyamottamam/
spṛṣṭe tu pakṣibhiḥ kaiściddoṣa āyatane bhavet

19.366

kākakukkuṭagṛdhrādyaiḥ spṛṣṭe bimbe pramādataḥ/
pūrvavat snapanaṃ kṛtvā śāntihomaṃ samācaret

19.367

khadyotādyaistu saṃspṛṣṭe adhamasnapanaṃ caret/
na bhṛṅgamakṣikādyaistu spṛṣṭe doṣo bhaved‌dhruvam

19.368

tathā pipīlikādyaistu na tatprāyairviśeṣataḥ/
retorudhiraviṇmūtrāpeyamāṃsādivastubhiḥ

19.369

devabimbe tu saṃspṛṣṭe kuryāt snapanamuttamam/
etaiḥ spṛṣṭe'ṅkaṇādau tu tasmāduddhṛtya tatkṣaṇāt

19.370

gomayenopalipyātha prokṣayed‌dravyapañcakaiḥ/
śāntyarthaṃ juhuyānmantrī tilājyābhyāṃ śataṃ śatam

19.371

vaiśyaiśca vaiṣṇavairbimbe śūdraiḥ strībhirviśeṣataḥ/
vimāne sthāpite spṛṣṭe kṣāḻayet pañcagavyakaiḥ

19.372

śāntihomaṃ prakurvīta madhukṣīrādibhiḥ śatam/
bimbe'nulomaiḥ saṃspṛṣṭe pratilomaiśca garhitaiḥ

19.373

snapanaṃ śāntihomaṃ ca sadānaṃ sarvadā caret/
vaikhānasaistu saṃspṛṣṭe payaḥsnānena śudhyati

19.374

ārādhite svamārgeṇa pratiṣṭhāmācaret punaḥ/
pratimā caiva tatpīṭhaṃ prāsādo garbhamandiram

19.375

vigrahaṃ devadevasya catuṣṭayamidaṃ samam/
samādhiśca tathā śāntiḥ kāryā tatra sadā samā

19.376

vedikāyāṃ tathā cakre paṅkaje cakrapaṅkaje/
hemādidravyaracite maṇḍale rajasā kṛte

19.377

samādhiścaiva śāntiśca pratipattiśca tādṛśī/
prākāre gopuradvāramaṇṭapādipariṣkṛte

19.378

śivādibhirna doṣo'sti prāṅkaṇādāvadhiṣṭhite/
praviṣṭe yajanasthāne prokṣayet pañcagavyakaiḥ

19.379

maṇṭapāṅkaṇaśālāsu māḻikādyāsu bhūmiṣu/
pūjāṅgatvena vihitairgurusādhakadīkṣitaiḥ

19.380

na doṣo dvijaśārdūla! śayanāsanabhojanaiḥ/
pādaprakṣāḻanācāmasnānābhyaṅgādikairapi

19.381

anyaiḥ klṛpteṣu caiteṣu gomayenopalipya ca/
prokṣayet paccabhirgavyaiḥ kuśodakasamanvitaiḥ

19.382

biḍālamūṣikāsarpamaṇḍūkakṛkalāsakaiḥ/
ākhucucundarī godhārājilādyaiśca jantubhiḥ

19.383

adhiṣṭhite garbhagehe śāntihomaṃ samācaret/
makṣikāvāsavalmīkakṛmīṇāṃ nicayeṣvapi

19.384

bimbe vimāne jāteṣu tadaivod‌dhṛtya tān punaḥ/
samādhāya yathāpūrvaṃ catuḥ sthānārcanādikam

19.385

snapanaṃ devadevasya kuryāduttamamadhyamam/
maṇṭapādau tu sarvatra kutracidvā harergṛhe

19.386

brahnadaṇḍādirohe ca chatrākāṇāṃ samutthitau/
duṣṭasatvagaṇāpūrvapakṣisaṃghasamākule

19.387

śāntihomaṃ prakurvīta tān vyapohya tadaiva tu/
vimāne teṣu jāteṣu madhyamasnapanaṃ caret

19.388

bimbe yadi tadā kāryaṃ pravāsāvasathādikam/
karma kṛtvā yathāpūrvaṃ tyāgāntaṃ tu nṛpājñayā

19.389

navīkṛtya punarbimbaṃ purāvat sthāpayed‌budhaḥ/
raktastrīṣu samutpannāsvarcāyāmevameva tu

19.390

samādhāya pratiṣṭhāpya śāntyarthaṃ punareva tu/
snāpayeddevadeveśamuttamottamavartmanā

19.391

vimāna āsu jātāsu kuryāt snapanamadhyamam/
maṇṭapādiṣu jātāsu snapanaṃ ca samācaret

19.392

dṛṣṭāsvetāsu viprondra! prāṅkaṇādau tu kutracit/
tāstadaiva samud‌dhṛtya gavyaiḥ saṃprokṣayettataḥ

19.393

śāntyarthaṃ juhuyānmantrī bahiścet saghṛtaistilaiḥ/
devālayeṣvakartavye kṛte karmaṇi kutracit

19.394

madhyamāvaraṇādantaḥ snapanaṃ homapaścimam/
śāntaye juhuyānmantrī bahiścejjvalite'nale

19.395

chardiniṣṭhīvalālādyairdūṣite devasajhani/
tadaiva tadvyapohyātra pañcagavyairvilipya ca

19.396

japedastraśataṃ mantrī hṛnmantraṃ ca vidhānataḥ/
prāyaścittaṃ pravakṣyāmi śavaspṛṣṭau viśeṣataḥ

19.397

dvijātiśavasaṃspṛṣṭe pramādāddevakautuke/
ekāśītighaṭaiḥ snāpya mūlamantrāyutaṃ hunet

19.398

kṣatraviṭ‌chūdrajātīnāṃ śavaiḥ spṛṣṭe tu kautuke/
madhyamenottamenaiva mahasrakalaśena tu

19.399

krameṇa snāpayeddevamekaikena yathāvidhi/
śāntyarthaṃ havanaṃ kṛtvā yathāpūrvaṃ tathā japet

19.400

anulomaśavaspṛṣṭau saṃprokṣaṇamathācaret/
caṇḍālapatitodakyāsūtikāśavadūṣite

19.401

bimbe pratiṣṭhāṃ kurvīta sahasrakalaśāplavam/
śāntihomāyutaṃ tadvajjapaṃ kuryādyathākramam

19.402

vimāne brāhnaṇādīnāmanulomādikasya ca/
śavaspṛṣṭau tu sakṣālya bahūdakaghaṭena tu

19.403

uttamottamaniṣṭhaṃ tu snapanaṃ madhyamādhamāt/
saṃsnāpya devadeveśamekaikena krameṇa tu

19.404

śāntihomaṃ prakurvīta paścānmantraṃ yathā japet/
prathamāvṛtimārabhya rathyāvaraṇapaścime

19.405

dūṣite prāṅgaṇakṣetre prāguktaiḥ kramaśo bhuvaḥ/
sthalaṃ saṃśodhya vidhivaddīkṣitairmantravittamaiḥ

19.406

mukhyottamāttu snapanānnīcāntimamanukramāt/
snāpayitvā viśeṣeṇa śāntihomaṃ smācaret

19.407

evamevāntyajātīnāṃ śavaspṛṣṭau samācaret/
sālamaṇṭapapīṭheṣu gopure mandire'pi vā

19.408

vimānādvāhyataḥ vkā'pi parivārālayādiṣu/
varṇānāṃ brāhnaṇādīnāmanulomādikasya ca

19.409

maraṇeṣvapi jāteṣu tattadāvaramoktavat/
paśvādiṣu mṛteṣveṣu gajāśvoṣṭrakharādiṣu

19.410

maraṇādiṣu sarvatra bhūśuddhiṃ purataścaret/
śvasṛgālaśavādyeṣu kākaśyenādijantuṣu

19.411

mārjāravānarādyeṣu tathānyeṣvevamādiṣu/
saṃprokṣya pañcagavyena śāntihomaṃ samācaret

19.412

mṛte mūṣikasarpādau bhūśuddhiṃ ca japaṃ caret/
maraṇādiṣu sarvatra bhūśuddhiṃ purataścaret

19.413

sarvāvāse mahāpīṭhe tathā śailamayeṣvapi/
pradeśeṣu samālipya gomayena samantataḥ

19.414

prokṣayet pañcabhirgavyaiḥ puṇyāhoktipurassaram/
gṛhārcāyāṃ na doṣo'sti mṛte pūjāgṛhādbahiḥ

19.415

kṣālanālepanādyena va(ka)rmaṇā tatra śodhayet/
sannikarṣe gṛhārcāyāḥ kṣīreṇa snāpya pūjayet

19.416

devasiddhamunīndrādyaiḥ kalpite bhagavad‌gṛhe/
tattadaṅgatayā klṛpte grāmādau rāṣṭrasaṃkulāt

19.417

caṇḍālapatitodakyāsūtikāśabarādibhiḥ/
dūṣite bhagavadbimbe saṃprokṣaṇavidhiṃ caret

19.418

sahasrakalaśairdevaṃ sannikṛṣṭe'bhiṣicya ca/
śāntihomaṃ prakurvīta catuḥsthānārcanādikam

19.419

sahasrakṛtvastadanu japaṃ kuryāttathāvidham/
prāsāde vā'ṅkaṇadvāri maṇṭape pacanālaye

19.420

puṣpāvāse jalāgāra dhanadhānyālayādiṣu/
dhvajapīṭhe mahāpīṭhe rathyāvṛtigaṇeṣvapi

19.421

utsavāṅgatayā klṛpte grāmādau rāṣṭrasaṃkulāt/
caṇḍālapatitodakyāsūtikāśabarādibhiḥ

19.422

varṇānāṃ brāhnaṇādīnāmanulomavilomayoḥ/
śavāsthibhiśca sanduṣṭāṃ sarvatraikatra vā kṣitim

19.423

khātvā mṛdaṃ samud‌dhṛtya bahiḥ prakṣipya śuddhayā/
saṃpūrya ca samīkṛtya kuśādbhiḥ parimṛjya ca

19.424

gomayenopalipyātha puṇyāhavacanādikam/
pañcagavyena cābhyukṣya gogaṇaṃ tatra vāsayet

19.425

vācayitvā mahāśāntiṃ bnāhnaṇairvedapāragaiḥ/
bhojayitvā dvijāṃstatra tebhyo dadyāttu dakṣiṇām

19.426

kṛtvaivaṃ sthūlaśuddhiṃ tu śāntiṃ kuryādanukramāt/
pañcayajñamayīṃ puṇyāṃ sarvādoṣāpanuttaye

19.427

evaṃ varṣāvadhiryāvanna kṛtā śāntikī kriyā/
sahasrakalaśenaiva pavitrāvartitena ca

19.428

vyāpakaiḥ pañcabhirmantraiḥ pañcadhā snāpayedvibhum/
dhvajamutthāpya vidhivannavāhādyutsavaṃ purā

19.429

śāntyarthaṃ sarvadoṣāṇāṃ kuryāttīrthāghamarṣaṇam/
cakraśaṅkhagadāpajhavṛttakuṇḍeṣvanukramāt

19.430

tat kuryāt pañcabhirmukhyairdvādaśārṇapurassaraiḥ/
madhukṣīrādibhirdravyaiḥ pañcabhirniyutākhyayā

19.431

saṅkhyayā juhuyānmantrī lakṣasaṅkhyā bhavedyathā/
anukalpe vidhirayaṃ śāntikarmaṇi saṃmataḥ

19.432

mukhyakalpo viśeṣeṇa vakṣyate homakarmaṇi/
sthāpanoktavidhānena kalpite maṇṭape śubhe

19.433

cakrāmburuhapūrveṣu yathāvatkalpiteṣu ca/
klṛpteṣu daśasaṅkhayeṣu vrahnavṛkṣādisaṃbhavaiḥ

19.434

samidgaṇaistilairājyaiḥ secitaiḥ prāgudīritaiḥ/
pañcabhirmadhurādyaiśca miśrībhūtaiḥ krameṇa tu

19.435

mahattarāṇāṃ doṣāṇāṃ śāntaye mantravittamaiḥ/
ayutaṃ niyutaṃ lakṣaṃ koṭiniṣṭhaṃ yathābalam

19.436

hotavyaṃ pūrṇayā sārdhaṃ daśabhirmantrasattamaiḥ/
kuṇḍeṣu madhyapūrveṣu, mantrāṇāṃ niyamaṃ śrṛṇu

19.437

cakrābje dvādaśārṇena vasvaśre'ṣṭākṣareṇa tu/
ṣaḍarṇena ṣaḍaśre tu śaṅkhābhe praṇavena tu

19.438

jitaṃtayā caturyaśre viśvatrātā trikoṇake/
dvātriṃśaddalapajhākhye nṛsiṃhānuṣṭubhena tu

19.439

saudarśananṛsiṃhena cakrakuṇḍe'kṣarārake/
varāheṇārdhacandrākhye vṛtte saudarśanena tu

19.440

dhiṣṇyadvayaṃ madhyavedyāḥ prāguktaṃ dakṣiṇottare/
śeṣāṇi paritaḥ kuryāddikṣu caivaṃ vidikṣu ca

19.441

siddhamantrā niyoktavyā hotāraḥśāntikarmaṇi/
sarvakuṇḍāni sarveṣāṃ mantrāṇāmicchayā guroḥ

19.442

kalpanīyāni vā mantrā yataḥ sarvaphalapradāḥ/
nyastamantrairyathānyāyaṃ japyāste saṅ‌khyayā tayā

19.443

gobhūhematilānnānāṃ dānairyogyajanasya ca/
tṛptiḥ kāryā viśeṣeṇa divyādyāyatanasya ca

19.444

prajāpālanaśīlena bhūpenātmahitecchunā/
śāntirevaṃvidhā kāryā śāstrajñairbahubhirdhanaiḥ

19.445

prācuryāt sarvadoṣāṇāṃ dharmajñaiḥ śāntikī kriyā/
nirvartuṃ na tu śakyā cenmahā snānādipañcakam

19.446

mahādānāvasānaṃ ca kārya divyālayādiṣu/
paunaḥpunyena bidhivacchuddhena draviṇena ca

19.447

ulkāśanyādipāte ca nakṣatrapatane ca khāt/
sadhūme ca diśādāhe bhūtādyāveśite nṛpe

19.448

durbhikṣe vyādhite rāṣṭre tathā vai śatrusaṅkaṭe/
sūryodayasya vyatyāse bhūkampe tadvidāraṇe

19.449

ativṛṣṭāvanāvṛṣṭhau devatāhasane sati/
rodane ca tathā khinne tathārcācalane'pi ca

19.450

bhramaṇe ca tathā pīṭhādaṅgabhaṅgādike sati/
śaithilye saraghādīnāmudbhave bahudhā gṛhe

19.451

evamādiṣu cānyeṣu durnimitteṣu satsu ca/
śāntiretaiśca jāyeta kriyamāṇairanukramāt

19.452

catuḥsthānārcanaṃ kāryaṃ doṣamātrasamudbhave/
yathāśakti daridrāṇāṃ dānamātraṃ kathañcana

19.453

prāsāde maṇṭape sāle gopure māḻikādike/
pramādādagninā dagdhe tā nītvā'nyatra devatāḥ

19.454

yathāpūrvaṃ navaṃ kṛtvā pratiṣṭhāpya vidhānataḥ/
uttamaṃ snapanaṃ kuryāttasya doṣasya śāntaye

19.455

hīnaikadeśe prāsāde hutabhugvātavṛṣṭibhiḥ/
kāraṇaiḥ kaiścidanyairvā sandheyaṃ tacca śilpibhiḥ

19.456

adhamaṃ snapanaṃ kṛtvā śāntihomaṃ samācaret/
vimāne sarvato bhagne bālasthānaṃ prakalpya ca

19.457

tathaiva bāle bimbe tu nityanaimittikādikam/
pavitrārohaṇāntaṃ ca sarvakarma samācaret

19.458

taddoṣaśāntaye kāryaṃ snapanaṃ madhyamaṃ punaḥ/
bhagnabimbasamādhāne viśeṣaḥ prāgudīritaḥ

19.458

tathāpi vistareṇādya procyate tadvidhiṃ śrṛṇu/
mūlabimbe'gninā dagdhe bālasthāne tathārcayet

19.459

tathāpi vistareṇādya procyate tadvidhiṃ śrṛṇu/
mūlabimbe'gninā dagdhe bālasthāne tathārcayet

19.460

sahasrakalāśasnānamācartavyaṃ vidhānataḥ/
vahninā kamabimbādau vaivarṇyaṃ samupāgate

19.461

tattadbimbeṣu kurvīta snapanaṃ cottamaṃ kramāt/
vahnivātādivegena mantriṇāmaparādhataḥ

19.462

sauvarṇe rājate bimbe tāmrarītimaye tu vā/
bhinnāṅge sati saṃdheyaṃ tatkṣaṇācchilpivittamaiḥ

19.463

lohāntareṇa tadbimbaṃ na sandheyaṃ prayatnataḥ/
tāmrarītimayaṃ yadvā sandhayedvittavarjitaḥ

19.464

yad‌dravyeṇāditaḥ klṛptaṃ tad‌dravyeṇātha sandhayet/
tyaktaṃ bimbaṃ samudrāntaḥ prakṣipecchāstravartmanā

19.465

suvarṇarajatotthaṃ yat mahāṅgeṣu ca sakṣatam/
na tyājyaṃ tat samādheyaṃ tatsthāṃ śaktiṃ visṛjya ca

19.466

tad‌dravyeṇa yathāpūrvaṃ bimbakarma samāpayet/
mṛtkāṣṭhopalaje bhagne bimbe kenāpi hetunā

19.467

bālālayagate bimbe tāṃ śaktiṃ śannirodhya ca/
duṣṭāmarcāṃ parityajya kṛtvā bimbāntaraṃ punaḥ

19.468

na tyājyā mṛttikāśūlarajvādyā devanirmite/
devayakṣamunīndrādyairanyaiḥ paurāṇikaistu vā

19.469

pratiṣṭite tathā jīrṇe bimbe svarṇādilohaje/
tadaṅgaṃ sandhayet paścāt suvarṇenaiva nānyathā

19.470

bhagne śilāmaye bimbe devamunyādikalpite/
tadaṅgaṃ rukmajaṃ kṛtvā sandheyaṃ tad‌dṛḍhaṃ yathā

19.471

devādisthāpite bimbe hīnāṅge mṛṇmaye sati/
kadācinna parityājyaṃ tat sandheyaṃ tadā śanaiḥ

19.472

evaṃ jīrṇaṃ tathābhūtaṃ tadaṅgaṃ sandhayet sadā/
na bālagehabimbādyamanyenaiva tu kārayet

19.473

nityādau vartamāne'tra sarvaṃ kāryamatandritaiḥ/
evameva svayaṃvyakte kārayettantravittamaḥ

19.474

devādipūjite vā'pi svayaṃvyakte tu kautuke/
mṛddāruje tu sañjīrṇe kṛmivahnijalādibhiḥ

19.475

tattadvālagṛhaṃ kṛtvā pūjyamāne tu pūrvavat/
kramādarcāntaraṃ kṛtvā sthāpayecca yathāvidhi

19.476

vālabimbe tu jīrṇe'tra kuryādevaṃ punaḥ punaḥ/
manuṣyanirmite jīrṇe naṣṭe duṣṭe tu vā vkacit

19.477

varṇaśobhādihīne ca bimbe śailamaye sati/
viśeṣānmṛṇmaye vā'pi citrābhāsapaṭādiṣu

19.478

bālabimbe samāhūya citrayitvā tu pūrvavat/
punaḥ pratiṣṭhāṃ kurvīta vidhivanmantravittamaḥ

19.479

rītije tāmraje vā'pi ārakūṭavinirmite/
praṇīte pūjyamāne tu kāmyabimbādike sati

19.480

kālāntareṇa jīrṇe'sminnutkṛṣṭe samupasthite/
nikṛṣṭaṃ santyajedvidvānna doṣastatra vidyate

19.481

lohapāṣāṇamṛtkāṣṭhaiḥ sthāpite mūlakautuke/
na saṃpādyamato'nyena kadācinmukhyavastunā

19.482

purāvajjīrṇatāṃ yātaṃ kartavyaṃ mūlakautuke/
bahuberaikabairābhyāṃ sthāpitābhyāṃ gṛhāntare

19.483

jīrṇoddhāre'pi kartavyaṃ pūrvavat sthāpitaṃ budhaiḥ/
lakṣmyādikāntārahite bahubere purā sthite

19.484

jīrṇe tu pascāddevībhyāṃ sahitaṃ vā prakalpayet/
sarvadhā bahuberatvahānirna syādviparyayāt

19.485

devayakṣamunīndrādyaiḥ sthāpite lakṣaṇojjhite/
bimbe vimāne prākāre gopure dvāri maṇṭape

19.486

pīṭhe vā pacanāvāse kośāgārādivastuṣu/
jīrṇeṣu pūrvavat kuryānna kuryāllakṣaṇāntaram

19.487

pāpiṣṭhairatinaṣṭe'smin tridaśādipratiṣṭhite/
bimbādau vaiṣṇave cihne lakṣaṇaiścāpi varjite

19.488

yukte vā pūrvavat kuryāt pūrvarūpānusārataḥ/
rājarāṣṭravināśaḥ syādanyathā kalpite sati

19.489

devasiddhamunīndrādyaiḥ sthāpitā pūjitā purā/
vidyutprapātapūrvaiśca doṣairyā cātidūṣitā

19.490

nirdoṣādāsanāttasmāttāmutthāpya visṛjya ca/
pūrvavannirmitāṃ pīṭhe pratiṣṭhāpya vidhānataḥ

19.491

pīṭhabhaṅge tathānyasmin kalpite yojayed‌dṛḍham/
kṣmābhedajalavegādyaiḥ patitaṃ gavad‌gṛham

19.492

prāgbimbasahitaṃ tasmāddeśādanyatra kalpayet/
naṣṭe sabimbe sadane divyādau prāgāvadācaret

19.493

coranadyādivegādyairatinaṣṭe tu mānuṣe/
bimbe paścāt prakurvīta pūrvavadvānyathāpi vā

19.494

na śūnyamūlabimbatvādbālārcāvāhanādikam/
na kāryaṃ deśikendreṇa pūrvavat sthāpya pūjayet

19.495

evaṃ hi sarvadevānāṃ paravyūhādirūpiṇām/
viṣvak‌senagaṇeśādiparivāragaṇasya ca

19.496

klṛptānāṃ gopurādyeṣu vibhavavyūharūpiṇām/
sānnidyātiśayātteṣu pūjitānāṃ dinaṃ prati

19.497

jīrṇoddhāravidhāne ca viśeṣaḥ kathito mayā/
mantrasiddhaiśca vividhairmunibhirmanujaistathā

19.498

pratiṣṭhitānāṃ gehānāṃ cirakālavaśena tu/
patanasphoṭabhedādināśakaṃ bhagavad‌gṛhe

19.499

nirvāhakānāṃ bhaktānāṃ śāstrajñānāmanujñayā/
bāhye bāhyāntare teṣāṃ rakṣaṇārthaṃ śilādibhiḥ

19.500

nipuṇaiḥ śilpibhiḥ kāryo bhittibandhaḥ samantataḥ/
prāsāde maṇṭape cāgrye prākāre gopure tu vā

19.501

prāṅkaṇe pacanāvāse kośāgāre'mbarāspade/
puṣpapānīyaśālāyāmavaghātagṛhādiṣu

19.502

snānārthamaṇṭape vā'pi tathā vai yāgamaṇṭape/
jīrṇekālāntare caiva vibhūtyā vistṛte gṛhe

19.503

rakṣārthaṃ viniyogārthaṃ tadbāhye tu vivardhayet/
abyantarāt samārabhya hrāsayenna tu kutracit

19.504

pramukhe sarvavastūni bandhayet parito'thavā/
prāgudagvā na vṛddhiḥ syāt pṛṣṭhe vāruṇayāmyayoḥ

19.505

uttare paścime vā'tha vṛddhiṃ kuryānmahānase/
paurāṇikālayaṃ pīṭhaṃ tathā tīrthaṃ sarovaram

19.506

maṭhaṃ vā maṇṭapādyaṃ vā cihnaṃ saudarśanādikam/
na cālayet prayatnena sālādīnāṃ ca kalpane

19.507

bāhyataḥ kalpayettāni laṃghayitvā purātanam/
prāk sthitasya bahiścāntarvardhite hrāsite sati

19.508

pāścātye na tu doṣaḥ syādāyāmocchrābavistare/
brahnarudrendrayakṣādyaistathā klṛptaṃ purātanam

19.509

cirāyuṣo'rthavṛdhyarthī cālayenna tu kutracit/
tathā sarovaraṃ kūpaṃ mṛdādyairna tu pūrayet

19.510

alpīyāṃsi vimānāni vibhūtyā śraddhayā'thavā/
mahānti kārayet paścānna doṣa upajāyate

19.511

sālagopurapīṭhānāṃ maṇṭapādyaṅgarūpiṇām/
prathame kalpane caiva naṣṭoddhāre viśeṣataḥ

19.512

ekasmin prāk sthite vastunyaśaktau sthānasaṅkaṭe/
grahaṇaṃ na tu doṣaḥ syādamukhyaṃ mukhyagauravāt

19.513

yadyat pādapratiṣṭhāyāṃ prāsādasya jagatpateḥ/
pādādhāraśilādyaṃ vai tathā brahnaśilādikam

19.514

vinā pratiṣṭhite bimbe kuryāt snapanamuttamam/
madhunā payasā dadhnā ghṛtena caruṇā saha

19.515

śāntihomaṃ prakurvīta sahasraśatasaṅ‌khyayā/
prāsādaśca tathā bimbo yena śāstreṇa nirmitau

19.516

pratiṣṭhāpya ca tenaiva nityādau pūjayeddharim/
yo'rcayedanyamārgeṇa tathā cārcāpayettu yaḥ

19.517

tāvubhau kaluṣātmānau rājño rāṣṭrasya vai guroḥ/
kulaṃ ca vyādhitaṃ caiva viplavaṃ duḥkhamañjasā

19.518

vittahāniṃ viśeṣeṇa kuryātāmālayasya ca/
na kuryāt tantrasāṃkaryaṃ pañcarātraparāyaṇaḥ

19.519

punaḥ pratiṣṭhā kartavyā kṛte cettantrasaṃkare/
vaikhānasādibhistantraiḥ prāsādārthaṃ puraiva tu

19.520

garbhanyāse kṛte'pyatra pañcarātrābhilāṣayā/
tadaivod‌dhṛtya taṃ garbhaṃ pañcarātroktamācaret

19.521

caturdhā bhedabhinnastu pañcarātrākhya āgamaḥ/
tallakṣaṇaṃ ca prāguktaṃ tathāpyatrāpyudīryate

19.522

pūrvamāgamasiddhāntaṃ dvitīyaṃ mantrasaṃjñitam/
tṛtīyaṃ tantramityuktamanyat tantrāntaraṃ bhavet

19.523

ādyaṃ nityoditavyūhasthāpanādiprakāśakam/
apauruṣeyaṃ sadbrahnavāsudevākhyayājinām

19.524

lakṣyabhūtaṃ dvijendrāṇāṃ hṛdisthamadhikāriṇām/
vrahnopaniṣadākhyaṃ ca divyamantrakriyānvitam

19.525

vivekadaṃ paraṃ śāstramanicchāto'pavargadam/
evaṃ nityoditākhyasya nityākārasya ca prabhoḥ

19.526

vāsudevābhidhānasya ṣāḍ‌guṇyādimahodadheḥ/
prathamaṃ lakṣaṇaṃ viddhi hṛdayādyaṅgaśabdavat

19.527

etadāgamasiddhāntaṃ śrutirūpaṃ tu viddhi tat/
eṣa kārtayugo dharamaḥ sarvadharmottamaḥ smṛtaḥ

19.528

tatastretāyugasyādau bhogamokṣaprasiddhaye/
tasmādāgamasiddhāntānniḥsṛtaṃ bahubhedakam

19.529

mantrasiddhāntasaṃjñaṃ tajjāgradvayūhādimūrtinā/
samutkīrṇaṃ dvitīyasya sātvasatasya mahātmanaḥ

19.530

tena pradyumnasaṃjñasya tena turyātmano vibhoḥ/
tena vāgīśvarākhyasya tasmādvidyākhyavigrade

19.531

saṃkrāntaṃ ca tataḥ paścādrudrādityendravahniṣu/
tathaiva nāradādyeṣu devarṣīṇāṃ gaṇeṣvapi

19.532

saṃkrātaṃ mantrasiddhāntaṃ bhedabhinnamanekadhā/
yatra śāntataraṃ vyūhaṃ śāntoditamanantaram

19.533

suṣuptisaṃjñaṃ svapnākhyaṃ jāgradvayūhaṃ yathoditam/
mūrtyantara keśavādyaṃ prādurbhāvaṃ tathāntaram

19.534

hṛtpajhapajhapīṭhādau lakṣmīpuṣṭyādiśaktibhiḥ/
lāñchanaiḥ śahkhacakrādyaiḥ garuḍapramukhairapi

19.535

bhūtasiddhādibhiḥ sāstraparyantairyajanaṃ hitam/
viśvatrātṛnṛsiṃhasya dīkṣāpūrvaṃ tathā param

19.536

vihagavyūhasūkṣmākhyamadhikāraṃ yathākramam/
samayī putrakādīnāṃ caturṇāmabhiṣecanam

19.537

tathaiva samayācāramūrtīnāṃ sthāpanakramam/
mantramaṇḍalamudrāṇāṃ kuṇḍādīnāṃ ca lakṣaṇam

19.538

karmaṇāmevamādīnāṃ vidhānaṃ yatra puṣkalam/
mantrasiddhāntasaṃjñaṃ tadbahubhedasamanvitam

19.539

paravyūhādibhedena vinaikaikena mūrtinā/
sāṅgena kevalenātha kāntāvyūhena bhūṣaṇaiḥ

19.540

tathāstrairvigrahopetairāvṛtaṃ tantrasaṃjñitam/
nṛsiṃhakapilakroḍahaṃsavāgīśvarādayaḥ

19.541

mukhyādivṛttibhedena kevalā vāṅgasaṃyutāḥ/
cakrādyastravaraiścātha būṣaṇairmakuṭādibhiḥ

19.542

kāntāgaṇaiśca lakṣmyādyaiḥ parivāraiḥ khagādikaiḥ/
pūjitā vidhinā yatra tattantrāntaramīritam

19.543

ye janmakoṭibhiḥ siddhāsteṣāmanto'tra janmanaḥ/
yasmāttasmādvivedaiṣa siddhāntākhyo yathārthataḥ

19.544

śāstramantrakriyādīnāṃ mūrtīnāṃ bhavanasya ca/
deśikasyābhijātasya yathāpūrvaṃ parigrahaḥ

19.545

tathaiva yāvatkālaṃ tu nācartavyaṃ tadanyathā/
viparīte kṛte cātra rājarāṣṭrādyanarthakṛt

19.546

tataḥ samācaredyatnāt pratiṣṭhāṃ prāk prayatnataḥ/
tataḥ siddhāntasāṅkaryaṃ na kartavyaṃ kṛtātmabhiḥ

19.547

yadyadiṣṭatamaṃ loke pūrvasiddhāvirodhi tat/
pratigrāhyamato'nyonyaviruddhaṃ saṃtyajed‌budhaḥ

19.548

vaikhānaseṣu tantreṣu śaivapāśupateṣu ca/
vihitānyatrajātāni viruddhānīti kiṃ punaḥ

19.549

pañcarātravidhānena pūjyamāne pratiṣṭite/
nānyena pūjanaṃ kāryaṃ viduṣā'pi kadācana

19.550

sadbrahnaniratairmukhyaiḥ pañcarātraparāyaṇaiḥ/
pūjanīyaṃ viśeṣeṇa mukhyakalpādhikāribhiḥ

19.551

trayīdharmaratairvipraiḥ siddhānteṣvapi dīkṣitaiḥ/
sadācāraratairvātha tadalābhe'nukalpake

19.552

prāsāde sthāpito devo naikenārcyo viśeṣataḥ/
balihomādisaṃyukte vittāḍhye tvapi kiṃ punaḥ

19.553

pañcakālaratairmukhyairmantrasiddhāntavedibhiḥ/
padārthasaptakaprājñairdādaśādhyātmakovidaiḥ

19.554

trayodaśavidhe karmaṇyabhisandhiparaiḥ sadā/
karmasanyāsibhiścāptaiḥ mukhyakalpādhikāribhiḥ

19.555

tathānyairvā trayīniṣṭhaiḥ siddhāntārthaviśāradaiḥ/
samarcanīyamaniśaṃ dvicutaḥṣaḍ‌bhiraṣṭabhiḥ

19.556

dviṣaṭ‌ṣoḍaśaviṃśadbhiścaturviṃśatibhistu vā/
teṣvekaḥ pūjayedantaḥ paryāyeṇa dinaṃ prati

19.557

dvau ca trayo vā catvāraḥ kuryurevaṃ punaḥ punaḥ/
parivārānarcayeyuranye deśikasattamāḥ

19.558

anyo'gnikāryaṃ kurvīta kuryādanyo baliṃ kramāt/
eteṣāmupakurvīrannanye bhāgavatottamāḥ

19.559

gurvādiṣṭena vidhinā kuryuranye ca sādhakāḥ/
sarvamekena vā kāryaṃ bahūnāṃ saṃyatātmanām

19.560

pravīṇānāmabhijñānāṃ dīkṣitānāmasannidhau/
vaideśikeṣu prāpteṣu bahuṣvāyatanārcane

19.561

mūlādāvāhya bimbeṣu kurvīran pratikarmaṇi/
utsavaṃ snapanaṃ yātrāṃ prabhūtānnanivedanam

19.562

tattadbimbeṣu kurvīran mantriṇo bahavo yadi/
nitye'pyevaṃ hi kurvīran pūjanaṃ vahnitarpaṇam

19.563

baliyānādikaṃ sarvamekadaiva tu mantriṇaḥ/
na doṣo'tra tu vijñeyaḥ kālakarmanimittataḥ

19.564

na gṛhe bahubhiḥ kāryaṃ nityanaimittikādikam/
ekadaivaṃ tu yajanamanyathā doṣadaṃ bhavet

19.565

taddoṣaśāntaye kuryācchāntihomasamanvitam/
yathāśakti japenmantrī mūlamantrasya sādaram

19.566

bhaktairbhāgavatairevaṃ prāsāde ca pratiṣṭhitaḥ/
samarcanīyo nityādau rājarāṣṭhrasamṛddhaye

19.567

anyaiḥ saṃpūjito devo na kadācit prasīdati/
prayacchatyaśubaṃ śaśvadviśeṣādrājarāṣṭrayoḥ

19.568

taddoṣaśāntaye kāryaṃ snapanaṃ cottamottamam/
āvāhite pratiṣṭhāyāmarcāsu jagataḥ patau

19.569

nodvāsyaḥ sarvapūjānāmāvāhya purato'rcanāt/
trikālamaṅgabimbeṣu karmārcādiṣu satsvapi

19.570

āvāhya pūjayenmūlādviśeṣeṣvapi kāryataḥ/
tattatkarmāvasāne tu punarmūle niyojayet

19.571

yadyanyathā kṛte'rcāsu mūlamāvāhanādike/
śāntaye snapanaṃ kuryāt adhamādhamasaṃjñitam

19.572

prāyaścitteṣu sarveṣu doṣagauravalāghavam/
samīkṣya cāṅkurānarpya puṇyāhoktipurassaram

19.573

catuḥsthānārcanaṃ caiva mahatā haviṣārcanam/
snapanaṃ japasaṃyuktamācāryāṇāṃ ca dakṣiṇām

19.574

gobhūhemādidānaṃ ca pañcakālajñabhojanam/
kāraye cca yathāśakti mukhyakalpe viśeṣataḥ

19.575

pūjanaṃ snapanaṃ homamanukalpe samācaret/
atikrūrairavācyaistu bhuvaṃ doṣaiśca dūṣitām

19.576

khananādyaiśca saṃśodhya daśabhirvidhicoditaiḥ/
yathāvat karṣayitvā tu ratnakāñcanajaṃ rajaḥ

19.577

vikīrya sarvato dikṣu juhuyāttatra śāntaye/
devālayeṣu śūnyeṣu mahāsnānādikaṃ caret

19.578

svatantraparatantreṣu śūnyagrāmādivāstuṣu/
mārjanālepanābyāṃ ca gavyairabhyukṣaṇena ca

19.579

saṃśodhya tattanmadhye tu vāpayedgavyapañcakam/
balidānaṃ prakurvīta vāstudevagaṇasya ca

19.580

gobhūhemādikaṃ dadyādagurvādīnāṃ yathābalam/
bhūpatiḥ satvaniṣṭhastu prajāpālanatatparaḥ

19.581

dvijendraḥ pañcakālajñaḥ prayatnācchāntimācaret/
anyathā yadyupekṣeta śāntikarma narādhipaḥ

19.582

svamātmānaṃ svarāṣṭraṃ ca svakośaṃ vāhanādikam/
kaḻatraputrapautrāṃśca nāśayatyavisaṃśayam

19.583

tasmādetāni rakṣeta bhūpatirbūtitatparaḥ/
svabudhyā parabudhyā vā kṛte vāpadi saṃkaṭe

19.584

tulāpuruṣadānena suvarṇenopaśāmyati/
tathā hiraṇyagarbhasthaḥ kuryāddānamalolupaḥ

19.585

kāle kāle viśeṣeṇa brāhnaṇānāmanujñayā/
samaṭhaṃ sāgrahāraṃ ca prāsādaṃ parikalpya ca

19.586

sarvadevamayo devaḥsarvavedamayo hariḥ/
sarvayajñamayo viṣṇuḥ sarvalokamayo vibhuḥ

19.587

sarvadharmamayo'nantaḥ sarvabhūtamayo dhruvaḥ/
sarvatīrthamayo yogī pratiṣṭhāpyo vidhānataḥ

19.588

anyatra vitate kuṇḍe yathābhimatamekhale/
pāvanairvaiṣṇavaiḥ sarvadoṣaghnaiḥ śruticoditaiḥ

19.589

mantraiḥ prayogakuśalaiḥ juhuyurbrāhnaṇottamāḥ/
divyantarikṣabhaumeṣu mahotpāteṣu satsvapi

19.590

śāntirevaṃ vidhānena kartavyā bhūtimicchatā/
bahunātra kimuktena mune! sarvāghanāśanam

19.591

saudarśanamahāyantrasthāpanaṃ viṣaye svake/
vidhānaṃ paramaṃ viddhi rājarāṣṭrābhivardhanam

19.592

lohena vā sacchilayā prakalpya
sudarśanaṃ yantravarasya madhye/
tasyāparāṅge nṛhariṃ vidhāya
karāmbujaiścakradharaiścaturbhiḥ

19.593

garbhāvṛtidvāri gavākṣayukta-
prāsādamadhye vidhivanniveśya/
samarcayedyo vijayī sa bhūtvā
bhunakti bhogānakhilānihaiva

iti śrīpāñcarātre pāramesvarasaṃhitāyāṃ kriyākāṇ‍ḍe prāyaścittavidhānaṃ nāma ekonaviṃśo'dhyāyaḥ/
**************

Original text: parameśvarasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc