Parameshvara Samhita · Chapter 12
// śrīḥ //
dvādaśo'dhyāyaḥ
sanakaḥ ---
jāte hyākasmike lope sadvyāpārasya nityaśaḥ/
snānādiyoganiṣṭhasya tathā naimittikasya ca
vatsarotsavaniṣṭhasya vividhasya mahāmate!/
kṛcchracāndrāyaṇādīnāṃ sadvṛttānāṃ tathaiva ca
caturṇāmāśramasthānāṃ varṇānāṃ ca striyastathā/
śreṣṭhamadhyamavittānāṃ nyū(ja)nānāmapi tatvataḥ
bhaktānāṃ puṇḍarīkākṣe śraddhāsaṃyamasevinām/
yāvajjīvāvadhiṃ kālaṃ tatpūjākṛtacetasām
sākṣāttanmantraniṣṭhānāṃ yathāvanmunipuṅgava!/
pātatrāṇamupāyaṃ tu śrotumicchāmi sāmpratam
kṛtena yena bhaktānāṃ jāyate kṛtakṛtyatā/
śāṇḍilyaḥ ---
vakṣye samyaṅmahābuddhe! sāramuddhṛtya sarvataḥ
sarvalokahitārthāya sāvadhānena cetasā/
lopa(bha)buddhiṃ vinā yasya bhogānāmapyasaṃbhavaḥ
sāmarthyena vinā yasya kṛcchrādīnāṃ varicyutiḥ/
jvarādivyādhidoṣeṇa jātaṃ yasyāhnikakṣayam
cāturmāstasya cāprāptiḥ yasya svātantryato vinā/
tasya tasya mahābuddhe! śrṛṇu yadvihitaṃ hitam
sāṃsparśikānāṃ bhogānāṃ mātrāvittaṃ hi pūraṇam/
hṛdayaṅgamasaṃjñānāmannaṃ ca haviṣā plutam
aupacārikabhogānāṃ bījāni vividhāni ca/
kṛcchracāndrāyaṇādīnāṃ vratānāṃ paripūrakaḥ
viśeṣārcanasaṃyuktaścāturmāsyasya saṃyamaḥ/
sautraṃ pratisaraṃ citraṃ muktāhāropamaṃ śubham
śamaṃ nayati bhaktānāṃ sarvadā lopamāhnikam/
yathāśvamedhaṃ viprāṇāṃ sarvecchāparipūrakam
rājasūyaṃ nṛpāṇāṃ ca bhaktānāṃ bhūṣaṇaṃ tathā/
bhūṣaṇānāṃ yathā madhye kaustubhaṃ varabhūṣaṇam
jñeyaṃ pavitrakaṃ tadvadbhogajālasya cāntare/
yat pūrayati bhaktānāṃ vyāpāraṃ pārameśvaram
bhogamokṣāptaye śaśvadbhodastasmāttu ko'dhikaḥ/
bhaktānāṃ satataṃ bhaktyā sālokyaṃ vidadhāti vai
sāmīpyaṃ sādhakānāṃ ca nānāsiddhisamanvitam/
sāyujyaṃ sādhakendrāṇāṃ svamantrātmani yacchati
taduttarāyaṇe'tīte cāturmāsyasya madhyataḥ/
kuryācchubhe dine vipra! sarvadoṣavivarjite
kālo'pi trividhaḥ proktaścāturmāsyopalakṣitaḥ/
āṣāḍhapañcadaśyāstu yāvadvai kārtikasya ca
saṃpūrṇacandradivasaṃ taṃ kālaṃ cāndramantimam/
ākarkaṭakasaṃkrāntestulābhogakṣayāvadhi
kālaṃ tamaṣṭapakṣaṃ ca sauraṃ madhyamasaṃjñitam/
ekādaśyādi (mā) vā'nto yaścāturmāsyopalakṣitaḥ
kālaṃ taṃ vaiṣṇavaṃ viddhi tūttamaṃ sarvasiddhidam/
aprāpterasya kālasya tvantarāyeṇa kenacit
nirvāhaṇīyo hyaparaḥ kālaścāndrāyaṇādinā/
sampādyaṃ caiva tanmadhye vidhivadyāgapūrakam
prāvṛṭkāle pravṛtte tu trailokyodaravartinām/
manuṣyāmarasiddhānāṃ kartavyaṃ cāgravartinām
pravartante hi vai yena śraddhayā vatsaraṃ prati/
mahatyasmin mahābuddhe! vyāpāre pārameśvare
vibhoḥ śayanasaṃsthasya kāle puṣpaphalākule/
gagane lambamāne tu sabalākairvalāhakaiḥ
kumudotpalakalhārairbhūṣite vasudhātale/
vanopavana udyānairharite śādvalādikaiḥ
śālisasyādikairyukte palvalodakaśobhite/
pavitrakaṃ kṛtaṃ viṣṇoranantasyātituṣṭidam
tasmādyatnena tat kuryāccāturmāsyasya madhyataḥ/
śrāvaṇyāṃ śuklapakṣe tu dvādaśyāṃ dvijasattama!
ādāvante tathā kuryādadvādaśīṣvakhilāsu ca/
saṅkrāntiṣu ca sarvāsu paurṇamāsīṣu vā dvija!
amāvāsyāsvaśeṣāsu tṛtīyāsu tathaiva ca/
nabhasyeṣu ca rohiṇyāmaṣṭamyāṃ ca mahāmate!
prathamā ca dvitīyā ca pañcamī ca trayodaśī/
daśamyekādaśītyevametāsvapi yathāruci
kṛṣṇapakṣe'praśastāḥsyuḥ śuklapakṣe viśeṣataḥ/
candro gurussitaścāndro jñeyāstvete śubhapradāḥ
pavitrārohaṇādau tu nakṣatrāṇi śrṛṇuṣva me/
tryuttarāsu ca revatyāmaśbinyāṃ bharaṇīṣu ca
punarvasau tathā haste rohiṇyāṃ śravaṇe'pi ca/
vaiṣṇaveṣvatha ṛkṣeṣu tatkṣaṇeṣvakhileṣu ca
cāturmāsyasya kālasya tūtthānadvādaśī tu yā/
ṣaḍaśītimukhā divyā tasyāmāropayettu yaḥ
pavitrakaṃ jagadyoneḥ sa pavitrīkaroti ca/
atītāṃ vartamānāṃ ca eṣyāṃ svakulasantatim
tatra sannihitaḥ sākṣānnānānirmāṇavigrahaiḥ/
bhaktānāṃ puṇḍarīkākṣaḥ paramātmācyuto hariḥ
yadyapyevaṃ mahābuddhe! bhaktānāṃ nityameva hi/
nārāyaṇastu mantrātmā sthitaḥ sannihitaḥ svayam
tathāpi balavattā vai tattithestatra karmaṇi/
sannidhiṃ bhajate yena mantriṇāṃ mantrarāṭ prabhuḥ
grīṣmakālaṃ samāsādya yathārkastīkṣṇatāṃ brajet/
svarūpamajahanneva sannidhānataraṃ vibhoḥ
satpātradeśakālānāmāsṛṣṭeḥ sthitaye tu vai/
ataḥ pavitrakaṃ tasyāmanyasyāṃ tadasambhavāt
kāryaṃ kriyāparairbhaktyā sākhaṇḍā yena jāyate/
pavitrārohaṇaṃ viṣṇorvarjayeditareṣu ca
prāsādasyāgrataḥ kuryāttadarthaṃ maṇṭapaṃ dvija!/
prathamāvaraṇe vāpi dvitīyāvaraṇe'pi vā
tṛtīyāvaraṇe vātha caturthe pañcame'pi vā/
agrālābhe tadanyatra yathāvāñchitadiggatam
caturaśraṃ samaṃ vāpi prākpaścimadigāyatam/
saumyayāmyāyataṃ vāpi karturicchānurūpataḥ
tathā prāgānanaṃ yadvā yathābhimatadiṅmukham/
dvāviṃśatidhanurmānaṃ maṇṭapaṃ cottamaṃ bhavet
aṣṭādaśadhanurmānaṃ maṇṭapaṃ madhyamaṃ bhavet/
adhamaṃ dvādaśadhanurmānaṃ syādathavā dvija!
pañcahastāt samārabhya dvidvihastavivardhanāt/
trisaptakaraparyantaṃ mānairnavavidhaṃ bhavet
yadvottamaṃ daśakaraṃ madhyamaṃ cāṣṭahastakam/
ṣaष़ḍddastamadhamaṃ vidyāt kṣudraṃ hastatrayāyatam
triṃśatkarāvasānaṃ vā ṣaṭkarāt pañjaviṃśatiḥ/
ekaṃ saṃgṛhyamāneṣu hyeṣu vittānurūpataḥ
sopapīṭhamadhiṣṭhānaṃ kevalaṃ vā masūrakam/
adhiṣṭhānoparistambhaṃ prastaraṃ ca trivargakam
kapotavṛtisaṃyuktaṃ yadvoktākṛtivarjitam/
ekatripañcasaptādibhittibhedaiḥ samāvṛtam
pratyaṅgoktairalaṅkārairyuktaṃ vā tadvivarjitama/
śilayeṣṭakayā vāpi pkayā vāpyavkayā
ekadvāraṃ caturdvāraṃ yadvā dvāradvayānvitam/
bittiyuktamayuktaṃ vā koṇabhittiyutaṃ tu vā
kevalaṃ vā prapāmātramuktalakṣaṇavarjitam/
kṣiprakarmaprasiddhyarthaṃ śarakāṣṭhamayaṃ śubham
gavākṣakānvitaṃ caiva dvāraistu paribhūṣitam/
channaṃ vitānakenordhve prākāraṃ parikalpayet
kṣetrasaṅkocavistārau karturicchānurūpataḥ/
śilpaśāstrānusāreṇa kṛtvaivaṃ maṇḍapaṃ dvija!
yāgārthaṃ suśubhaṃ vipra! tanmadye'tha prakalpayet/
dṛḍhāṃ samāṃ tadākārāmīṣat prāguttaraplavām
prochritāṃ ca viśeṣeṇa sthalāṃ darpaṇasannibhām/
sāmānyā na bhavedyena medinīmaṇṭapasya tu
dvidvikenāṅgulīnāṃ tu pronnateryāvadaṣṭakam/
ekavṛddhyālpamānānāṃ yāgānāṃ tu sthalāṃgaṇam
navāṅgulonnatestāvadyāvatpañcadaśāhgulam/
pronnatatvaṃ sthalānāṃ ca madhyamānamitātmanām
caturviṃśatyaṅgulāntamuchrāyaṃ ṣoḍaśāṅgulāt/
prāguktavṛddhyā kartavyaṃ jyeṣṭhamānamitātmanām
etaducchrāyamānaṃ ca kathitaṃ te sthalāsu ca/
pādamardhaṃ tu hastaṃ vā bistārāt sarvadikṣu vai
sthalānāmiṣṭakādyaiśca cinvīyāt prathamaṃ tataḥ/
mṛdā sampūrya tanmadhyamīṣadvālukayānvitam
parikṣya keśakīṭādīnākoṭya tadanantaram/
yāvadbhavati pūrvoktalakṣaṇaṃ vā viśeṣataḥ
sthalāṃ madhyonnatāṃ ramyāṃ saptāhaṃ saṃparīkṣya sā/
na dadāti yathābhedaṃ yāgayogyā bhavettadā
tadūrdhve vedikāṃ kuryāt anekacaraṇānvitām/
toraṇaiśca samāyuktāṃ vibhavecchānurūpataḥ
pāvanairyajñakāṣṭheśca sudṛḍhaiḥ saralaiḥ samaiḥ/
yathālakṣaṇayuktāni toraṇāni caturdiśi
dvārāṇāṃ bāhyato vipra! tadantarvā niyojayet/
trīṇi trīṇyathavā samyagekaikasyāṃ nyaseddiśi
buddhvā maṇṭapavistāraṃ pañcakaṃ saptakaṃ tu vā/
etāni hemaratnādyaiścitrayedvibhave sati
śrīvṛkṣodumbaravaṭaplakṣotthairathavā dvija!/
pūrvādyuttaraparyanta toraṇānāṃ catuṣṭayam
catuṣṭayaṃ caturdikṣu hyeṣāmekaikameva vā/
toraṇānāṃ samucchrāyastambhāyāmasamaḥ smataḥ
stambhadvayāntarasthena mānena syāttu vistṛtiḥ/
stambhamastakamānena sādhikena sadaiva hi
taddaṇḍau vinyasedabhūmau stambhābhyantaragā sthitiḥ/
sadaiva dṛksvarūpāṇāṃ kāryā vedavidāṃvara!
dvārāṇāṃ bāhyato vipra! toraṇānāṃ yathā(dā) sthitiḥ/
talācchikharaparyantaṃ mānamuchrāyatastadā
sārdhaṃ samaṃ vā dviguṇaṃ taddaṇḍeṣu ca bhūgatam/
cakradvitayamadhyasthaṃ pakṣamaṇḍalamaṇḍitam
toraṇe toraṇe kuryādgaruḍaṃ cordhvasaṃsthitam/
matsyādīnavatārāṃśca prādurbhāvānanekaśaḥ
citroditena vidhinā caturdikṣu samālikhet/
munisiddhāmaravrātairanekādbhutadarśibhiḥ
dvīpācalavanodyānairbahubhirmṛgayūthapaiḥ/
saraḥsārasakalhārairjalakrīḍāparānvitaiḥ
khecarairaṅganāyuktairnṛpairvidyādharādikaiḥ/
praśāntamānasairviprairātmadhyānaparāyaṇaiḥ
evamādyairanantaiśca vyāpāraiścitrasaṃbhavaiḥ/
tadyāgaveśma sakalaṃ rañjanīyaṃ prayatnataḥ
kuryāt sudhāviliptaṃ vā bhūṣayettadanantaram/
darpaṇaiścāmarairvastrairdukūlairvividhojjvalaiḥ
ghaṇṭābhirardhacandrādyairātapatrairmanoharaiḥ/
procchritaiḥ kadalīpūgairdrumāṅgaiḥ pāvanairdṛḍhaiḥ
madhvājyadadhisatkṣīrasaṃpūrṇaiḥ kāṃsyabhājanaiḥ/
śālitaṇḍulapātraiśca sahiraṇyaiḥ phalaiḥ śubhaiḥ
lājasiddhārthakairbījabhājanaiḥ ṣaḍrasānvitaiḥ/
satsugandhaistvagelādyaiḥ parṇaiḥ pūgaphalaistathā
madhūkabadaradrākṣā ikṣubhistriphalaiḥ phalaiḥ/
yathartuprabhavaiḥ puṣpairvahubhiḥ prakarīyakaiḥ
ityevamādyairvividhairbhogapūgaistu pāvanaiḥ/
pavitreṇa vitānena susitenojjvalena vā
cakrāmburuhacihnena bhūṣayecca tadūrdhvataḥ/
stambhān saṃveṣṭayet paścāddukūlairvividhaiḥ pṛthak
prāguttarādidigbhāgādyāvatkoṇaṃ ca mārutam/
sitādivarṇabhedotthāḥ patākāstatra yojayet
evaṃ rāgavibhāgena pratyagbhāgācca vai punaḥ/
dakṣiṇāśāvadhiryāvaddvitīyaṃ ca catuṣṭayam
ekaiva sarvavarṇā ca nābhau kāryā vitānake/
bāhyato vedikāyāstu maṇḍapasya digaṣṭake
vahnikoṇāt samārabhya yāvatkoṇaṃ tu śāṅkaram/
sitāruṇaṃ ca pītaṃ ca kṛṣṇaṃ kuryāccatuṣṭayam
bhūyaścottaradigbhāgādyāvaddikpaścimā dvija!/
tathāvidhaṃ catuṣkaṃ tu dhvajānāṃ parikhīrtitam
rājapāṣāṇavarṇābhaṃ cakrapakṣīśvaropagam/
vaijayantītrayaṃ kuryāttoraṇe pūrvadiksthite
dakṣiṇe sphaṭikābhaṃ tu āpye sindūravarcasam/
hemābhaṃ cottare kuryāttoraṇe dhvajakatrayam
catuṣkeṇa patākānāṃ yuktaṃ śvetādikena ca/
ekaikaṃ toraṇaṃ vātra tritayaṃ pañcakaṃ tu vā
ardhena toraṇāyāmāt patākānāṃ ca dīrghatā/
evaṃ tvabhinavaṃ kṛtvā yāgārthaṃ maṇḍapaṃ dvija!
snapanādyutsavāntasya vaiśeṣikagaṇasya ca/
purā prakalpitaṃ vātha maṇḍapaṃ bhūṣayettadā
evaṃ kṛte tataḥ paścādvedikāṃ toraṇaiḥ saha/
vilipya candanādyaistu gandhavarṇojjvalaiḥ kramāt
candanena samālabhya vedikāṃ kevalena ca/
bāhlīkabhāvitenaiva tenaivādyaṃ ca toraṇam
liptaṃ mṛgamadenaiva kuryāddakṣiṇadiggatam/
tuṣāradhūlīdhavalaṃ paścimaṃ kārayettataḥ
kuṅkumena samālabhya kevalenottare sthitam/
kṣīreṇa candanenaiva kuṅkumena kṛtāṃ sthalām
rajanīcūrṇayuktena harībereṇāmbunā saha/
puṇyagandhauṣadhībhistu dvārāṇāṃ maṇḍapāvanim
tatastu vividhairdhūpairbahubhirdhūpayeddvija!/
tatastiraskariṇyā tadveṣṭayet sarvato bahiḥ
maṇḍapasyottare bhāge kuryāt kuṇḍa puraiva tu/
yadvā dvija! tato'nyatra yāgāgrasthā ca varjyadik
diktraye'bhimatā yā dik kuryādanalamaṇḍapam/
dhūmanirgamanopetaṃ nānākuṇḍabibhūṣitam
sārdrai(ndrai)śca supalāśaiśca suyuktaṃ torāṇādikaiḥ/
yadvā pacanagehe tu kuṇḍaṃ kuryāt salakṣaṇam
anyannaimittikārthaṃ tu purā klṛptaṃ tu vā bhavet/
evaṃ kṛte tataḥ kuryāt sambhāragrahaṇaṃ dvija!
saptame pañcame vāpi vāsare karmavāsarāt/
pūrvaṃ kṛtvāṅkurāro(vā)paṃ tataḥ karma samārabhet
tataḥ praveśayettasmin sambhārān yāgamaṇḍape/
daśamyāṃ dvijaśārdūla! yatkiñciccopayujyate
bhūṣaṇādi tataḥ kuryādyathā tadavadhāraya/
teṣāṃ tu dvividhaṃ rūpaṃ sūkṣmasthūlavibhedataḥ
sarvabhāvena bhaktānāṃ yat pālayati sarvadā/
manovākcittajaṃ kṛtsnaṃ vyāpāraṃ śubhalakṣaṇam
parijñeyamatastasmāt svarūpaṃ tasya yādṛśam/
phalameti ca vai yena bhaktānāṃ tatsamāpanāt
yadacchinnaṃ jagadyoneranantaprasaraṃ sitam/
vicchedamakṛtajñānāmeti nānātmanā svayam
jagatsūtraṃ tu tadviddhi hemasūtrādinā tu vai/
ṣāḍguṇyamahimānaṃ yaddhatte pratisarātmanā
jñānarāgoparaktaṃ tu yuktaṃ kāryaistu vīryajaiḥ/
taijasairāvṛtaṃ mantrairbalenāvasitaṃ pari
aiśvaryamupacāre tu sampattau śaktito'vyayam/
evaṃ pavitrakaṃ tāvat parijñātaṃ jagatprabhoḥ
brahnaṇyadhipatau viṇṇau tathākāre pratiṣṭhite/
bhaktyā ca vidhivaddattaṃ dadāti bhagavatpadam
sthūlasya vyatiriktasya vyavahārapadasthitaiḥ/
padārthaiḥ kalpanīyā ca yathā tadavadhāraya
sūkṣmaṃ dṛḍhaṃ sitaṃ śrlakṣaṇaṃ sūtraṃ brahnaprasūtayā/
vinirmitaṃ kumāryā vā vṛddhayā vā vinītayā
śuddhayā vā vidhavayā sampāditamathāpi vā/
kṣaumaṃ vā paṭṭajaṃ vāpi keśaromādivarjitam
yathālabdhaṃ samādāya samyak prakṣālya vāriṇā/
tasya śuddhiṃ purā kṛtvā dahanāpyanena ca
avalokya smaranmūlaṃ viniṣpādya caturguṇam/
cāturātmyavyapekṣāyāmathavāṣṭaguṇaṃ dvija!
prabhavāpyayabuddhyā tu bhedabhinnopalakṣitam/
keśavādiṣvadhiṣṭhātṛbhāvena tricaturguṇam
tantubhirviṣamairviṣṇoḥ samasya parivarjayet/
pāvitrikī kriyā yasmādviṣamā sā na kasyacit
pavitrakāṇi kāryāṇi tantubhistaiḥ sutānitaiḥ/
mūlamantrādimantrāṇāṃ sarveṣāṃ munisattama!
kumbhasthamantramūrteḥ prāk kalpayedbhūṣaṇaṃ dvija!/
adhyardhaśamajairvyāsāddhārākāraiśca tantubhiḥ
śatenāṣṭottareṇādyaṃ dviguṇena dvitīyakam/
triguṇena tṛtīyaṃ tu vyāsamevaṃ tu tannayet
ṣaṭtriṃśadgranthikaṃ cādyaṃ dvitīyaṃ dviguṇaṃ smṛtam/
tṛtīyaṃ triguṇaṃ kuryādevameva mahāmate!
maṇḍalasthasya ca vibhostathā vahnigatasya ca/
bimbasthasya pavitrāṇāṃ viśeṣamavadhāraya
mālākṛtiṃ ca śirasi yathecchagranthipūrvakam/
dvitīyamaṃsayoryāvallambitaṃ jānumaṇḍale
mūrdhnaḥ pādāvadhiryāvattṛtīyamiti vistṛtam/
āmūrdhnaḥ pīṭhaparyantaṃ vanamālāpavitrakam
pṛthakpīṭhasya vai kuryāt svapramāṇena śobhanam/
bimbapratisarāṇāṃ ca vpāsaścāniyataḥ smṛtaḥ
sūtramānaṃ ca pūrvoktaṃ dviguṇaṃ sati saṃbhave/
triguṇaṃ vā muniśreṣṭha! vanamālākhyabhūṣaṇam
aṣṭotteraṇa sūtrāṇāṃ sahasreṇa samanvitam/
yadvā tadardhaṃ, pādaṃ vā kuryādvittānurūpataḥ
lepabhittipaṭasthe tu mūlabimbe yadā dvija!/
kuryādutsavabimbasya bhūṣaṇānāṃ tu ṣañcakam
tadāpi mūlabimbasya bhūṣaṇānyapi pūrvavat/
klapayedādyapūrvāṇi bimbapratisareṣu tu
vibhave devadeveśaṃ hārapañcasamanvitam/
nānākārāṇi tantūni muktāhārasamanvitam
tryaṅgulāntaritā deyāḥ sarveṣāṃ granthayaḥ samāḥ/
saṅkhyānena vinā samyaṅmātuluṅgopamāḥ śubhāḥ
aṣṭottaraśatagranthisaṃyuktā vanamālikā/
catuḥ sthānāvatīrṇasya vibhorāmantraṇāya ca
pavitramādyasadṛśamekaikaṃ vā dvayaṃ dvayam/
sarveṣāṃ karmabimbānāṃ tathā vai gopurādiṣu
sthitānāṃ mantrabimbānāṃ bhajatāṃ sannidhiṃ sadā/
uttamādīni sarvāṇi kuryādvai mukhyakalpane
prakalpayet tatsadṛśaṃ madhyamenottamena vā/
dvitayaṃ dvitayaṃ vāpi hyekaikaṃ vānukalpane
aṅgānāmapyupāṅgānāṃ lāñchanānāmapi dvija!/
bhūṣaṇānāṃ ca śaktīnāṃ tathaiva vihageśituḥ
prāgvattrīṇyathavā dve dve hyekaikaṃ vāthavā dvija!/
yathecchamānasaṃkhyotthaiḥ sūtraistu parikalpayet
sūtrabhramasamopetairgabhairbhūṣaṇasañcayam/
anyeṣāṃ maṇḍalāṅgānāṃ devānāṃ vibhave sati
pavitrakagaṇaṃ kuryādyatheccagranthitantubhiḥ/
tathaiva viṣvaksenādeḥ parivāragaṇasya ca
mantrāstrakumbhayordve vai hyekaṃ vai maṇḍalasya ca/
dvayaṃ ca kuṇḍānalayoḥ śāstrapīṭhasya ca dvayam
lipervāktatvabhūtasya śabdatatvasya ca prabhoḥ/
ghaṇṭākṣasūtrapūrvāṇāṃ kriyāṅgānāṃ mahātmanām
balipīṭhādidevānāṃ deśāntaranivāsinām/
gurvādīnāṃ caturṇāṃ tu harivīpsāpralāpinām
dvijottamādivarṇānāṃ nityamacyutabhāvinām/
gṛhasthabrahnacārīṇāṃ yatīnāṃ vanavāsinām
vṛddhānāṃ janakādīnāṃ bhagavattatvavedinām/
bandhūnāṃ bhrātṛpūrvāṇāṃ nārāyaṇaratātmanām
jāyāyā bhaktinamrāyā ratāyā arcane hareḥ/
sambandhināṃ ca mitrāṇāṃ bhagavaddhāmasevinām
taduttarasahāyānāṃ cāturātmyābhilāṣiṇām/
bhṛtyānāṃ svānukūlānāṃ puruṣottamayājinām
vṛddhaye yogyatāyaiva pavitrīkaraṇāya ca/
yathābhimatamānaistu tantubhirgranthibhistathā
kuryāt pavitranicayamathavā munisattama!/
gurvādīnāṃ caturṇāṃ tu yatīnāṃ ca kuṭumbinām
kramāccaturviṃśatibhiḥ sūtraiḥ ṣoḍaśabhistathā/
tato dvādaśabhiścaiva aṣṭābhiḥṣaṭtribhistathā
pavitrakāṇi kāryāṇi granthayaḥ sūtrasaṃkhyayā/
ārādhakasya ca guroḥ kuryādve bhūṣaṇadvayam
sthūlakalpamidaṃ proktaṃ sūkṣmakalpamataḥ śrṛṇu/
śiraḥpramāṇenārcāyā bhūṣaṇaṃ prathamaṃ smṛtam
catuḥśatena sūtrāṇāṃ dvātriṃśadbhistathādhikaiḥ/
sūtrāvartaiśca susamaiḥ parikalpya suśobhanam
saptaviṃśatpramāṇena datvāsmin granthisañcayam/
karmādūrdhvagataṃ nābhipramāṇena pavitrakam
parikalpya dvitīyaṃ ca sūtrāṇāṃ munisattama!/
śatatrayeṇa ca tathā caturviṃśadbhireva ca
dviguṇairgranthinicayairanugarbhaṃ tu tat smṛtam/
skandhadeśāt samārabhya yāvatpādadvayāvadhi
netrasūtraistribhāgonaiḥ sūtragrāmaiśca kalpayet/
triguṇairgranthinicayaistato/।़nyaddvijasattama!
aṣṭottareṇa sūtrāṇāṃ śatena granthibhistathā/
śiraḥ pūrvāvatārādau yāvatpīṭhaṃ tu vaiṣṇavam
sūtrairgranthigaṇaiścaiva garbhaistu vividhaistataḥ/
maṇḍalasya pramāṇena kuryāccānyaccatuṣṭayam
prathamaṃ pajhamānena nābhimānaṃ dvitīyakam/
aratulyaṃ tṛtīyaṃ syāccaturthaṃ nemibhiḥ samam
ekāśītibhirāvartaiḥ sūtrāṇāṃ dvijasattama!/
agneḥ kuṇḍapramāṇena granthibhistāvadeva hi
bhūṣaṇatritayaṃ kuryādyathāyogaṃ mahāmate!/
aṣṭottaraśatādardhaiḥ sūtraistadgranthibhistathā
bhūṣaṇaṃ susamaṃ caiva suśubhaṃ parikalpayet/
dvijendra! dvijamukhyānāṃ brāhnaṇānāṃ tadardhataḥ
mukhyametat smṛtaṃ kalpamanukalpamidaṃ śruṇu/
aṣṭādhikena sūtreṇa śatena prathamaṃ tvidam
caturbhāgonamaparaṃ tadardhena tṛtīyakam/
ādyāccaturthabhāgena caturthaṃ kalapayet tataḥ
tribhāgonaṃ caturthāttu agneḥ kuryāttu bhūṣaṇam/
dvijendrāṇāṃ prakurvīta saptaviṃśatitantujam
brāhmaṇānāṃ prakurvīta tantubhirnavabhirdvija!/
stanādūrdhvamadhonābherna kartavyaṃ kadācana
sūtratrayeṇa cānyeṣāṃ bhaktānāṃ tu jagadguroḥ/
sūkṣmakalpamidaṃ viddhi parakalpamidaṃ śrṛṇu
catuḥsthānāvatīrṇasya mukhyamantrasya vai vibhoḥ/
śatenāṣṭottareṇaiva hyardhenāṃśena vā mune!
tantūnāṃ bhūṣaṇaṃ kuryādekaikaṃ vā trayaṃ trayam/
japahomādikā saṃkhyā pūrṇaāriktā mahātmanām
samīkaroti bhaktānāṃ mantriṇāmata eva hi/
kuryāttadagranthinicayaṃ sūtrasaṃkhyopalakṣitam
yadṛcchayā tato'nyeṣāṃ yājyānāṃ parikalpya ca/
sūtrabhramasamopetairgarbhairbhūṣaṇasañcayam
tatastu devadevasya catuḥ sthānasthitasya yat/
pavitrakagaṇaṃ vipra! proktamādyapurassaram
kuryāttu garbharacanāṃ tasya sarvasya sattama!/
hemasadratnakarpūramālayakṣodakuṅkumaiḥ
sarvauṣadhisamopetaistvagelādivimiśritaiḥ/
pāvanairvividhairdravyairnīvyā ca picunā saha
bījapūrasamākāramārdrāmalakaśaṅkhavat/
tadantarālāni punastvacchinnena tu tantunā
vibhāgapratipatyarthaṃ grathanīyānyadūrataḥ/
anyeṣāṃ sarvabimbānāṃ yathāvittānurūpataḥ
kalpayedgarbharacanāṃ pūrvoktadravyasañcayaiḥ/
ārādhakasya ca guroḥ sagarbhaṃ bhūṣaṇadvayam
vihitaṃ bhagavanmantranyāsāttādātmyabhāvanāt/
ato'nyeṣāmagarbhaṃ ca racanīyaṃ yathākramam
antarālagaṇaṃ gārbhaṃ kuryādbāhlīkarañjitam/
alaṅkṛtya ca sauvarṇairupariṣṭācca rūpyakaiḥ
pavitracchedasammūlaṃ jātarūpamayaistu vā/
śaṅkhapajagadācakamālāśrīvatsapūrvakaiḥ
ekasthaiva bahūnāṃ vā yathāvittānusārataḥ/
evaṃ kṛtvā pavitrāṇi krameṇa dvijasattama!
dhātuje vitate bhāṇḍe vastracchanne nidhāya ca/
athavā paittale bhāṇḍe mṛṇmaye vā suśobhane
pālāśe vāpi caikasmin māntraṃ bhūṣaṇasañcayam/
anyasmin laukikaṃ sthāpya samastaṃ dvijasattama!
ācchādya vāsasā paścāt susitenāhatena tu/
bandhayitvā tu sṛtreṇa dṛḍhena susitena ca
madhye tu yāgadravyāṇāṃ te bhāṇḍe viniveśya /
deśikaḥ pūrvavidhinā kṛtasnānaḥ kṛtāhnikaḥ
deśikendreṇa sahitau gatvā mantreśasannidhim/
prapūjya devadeveśamardhyagandhādibhiḥ kramāt
vijñāpya devadevāya "mā me vighnaṃ bhava" tviti/
tasmādanujñāṃ saṃgṛhya śirasāvanatena tu
niśāmukhe pravṛtte tu kartārghyakusumodyataḥ/
sahasadbrahnaghoṣeṇa stutimaṅgalapāṭhakaiḥ
śaṅkhatūryaninādaiśca puṣpairarghyasamanvitaiḥ/
kṛtvā dvārsthārcanaṃ vipra! praviśedyāgamaṇṭapam
idamuccārayenmantraṃ svareṇoccatareṇa tu/
" (oṃ) namo brahnaṇyadevāyācyutāyāvyayāya ca
ṛgyajussāmarūpāya śabdadehāya viṣṇave/"
praviśya kalśasthānaṃ samīpe tu varāsane
prāṅmukhaḥ saṃsmarenmantraṃ pūrvavadvyāptibhāvite/
upaviśya yathānyāyamantaryāgāntamācaret
karādiśuddhipūrvaṃ tu, paścādarghyādikalpanam/
prāgvat kṛtvā tato'bhyarcya mantrasaṅghaṃ tu dehajam
dvau dvau tu pūrṇakalaśau sauvarṇau rājatau tu vā/
tāmrajau mṛṇmayau vātha sāpidhānau sapallavau
phalai ratnādikairyuktau sūtreṇa pariveṣṭitau/
śālipīṭhopari sthāyya pratidvāraṃ tu pārśvayoḥ
pālikānāṃ śarāvāṇāṃ vinyasettu trayaṃ trayam/
pritakoṇaṃ tu saṃsthāpya ghaṭikānāṃ trayaṃ trayam
dvārayāgaṃ tataḥ kuryāt pūrvādyuttarapaścimam/
arghyālabhanamālyaiśca dhūpairguggulumiśritaiḥ
vāstvīśaḥ kṣetranāthaśca dvāralakṣmīstathā dvija!/
caṇḍapracaṇḍau garuḍaḥ pūrvadvāre tu saṃsthitāḥ
dakṣe dhātṛvidhātārau paścime tu jayetarau/
bhadrākhyaśca subhadrākhyo hyuttare dakṣiṇāditaḥ
mūlabimbe yadā kuryāt pavitrārohaṇaṃ tadā/
maṇḍalasthasya devasya prāgādyuttarapaścimam
saṃsthānaṃ dvārsthadevānāṃ yātrābimbe yadā bhavet/
tatprāgapekṣayā teṣāṃ saṃsthānamuditaṃ tadā
mukhyenārghyāmbhasā prokṣya pṛthagbhāṇḍe sthitaṃ purā/
pañcagavyaṃ tato vipra! kalpayitvā hṛdādikaiḥ
kuśodakaṃ tadastreṇa datvādyenābhimantrayet/
kalpayet pañcagavyaṃ tu pañcopaniṣadaistu vā
atha pāṇidvayenaiva agnīṣomātmakena tu/
yogyatāpadavīṃ nītvā śodhayedvasudhāṃ tataḥ
mūlena sāmbhasānena prokṣayedyat purāhṛtam/
kauśeyena pavitreṇa dhyāyamānastameva hi
sarvabījāni dhānyāni siddhārthakayutānyatha/
kṛtvāstraparijaptāni dhyātvā hyastrasamāni ca
vighnopaśāntaye vegāddaśadikṣu vinikṣipet/
saṃhṛtya bahukūrcena prācyāṃ diśi nidhāya vai
īśānadiśi vā nyastvā yāgasyecchānurūpataḥ/
tadgarbhīkṛtya saṃlikhya hetirāṭ candanādinā
cakraṃ dhyātvā maṇḍapordhve paṅkajaṃ vasudhātale/
rnigame ca gadāṃ devīṃ śaṅkhaṃ ca kakubhāṣṭake
prākārākāradehāṃ ca nānājvālāsamākulām/
śaktirūpāṃ gadāṃ vātha kevalāṃ mantrato nyaset
evaṃ kṛte tadā samyagbhavedvighnavināśanam/
athādāya dṛḍhaṃ śuddhamekarūpaṃ ca nirvraṇam
kumbhaṃ ca mṛṇmayaṃ ramyaṃ sauvarṇaṃ vātha rājatam/
ratnahāṭakasraggandhaphalasarvauṣadhīyutam
śubhapādapaśākhāḍhyaṃ paṭṭasraggandhabhūṣitam/
gālitodakasaṃpūrṇavāridhārānvitaṃ navam
candanādyupaliptaṃ ca paritaścākṣatānvitam/
veṣṭitaṃ paritaḥ sūtraiḥ vikīryopari tannyaset
taddevatāśarīraṃ tu vaśyadaṃ balavarcasam/
sāstreṇa cakramantreṇa mantrayedatha vardhanīm
pūrvoktadravyasaṃyuktāṃ paritaḥ sūtraveṣṭitām/
āvāhya mantranāthasya dakṣiṇe kalaśottare
vinyasya paritastatra sthāpayet kalaśāṣṭakam/
sapallavaṃ sāpidhānaṃ sūtreṇa pariveṣṭitam
kumbhamadhye vibhoḥprāgvadāsanaṃ parikalpya ca/
tanmadye puṇḍarīkākṣaṃ samāvāhya vidhānataḥ
sannidhiṃ sannirodhādibhogayāgāvasānakam/
pūrvavat sakalaṃ kṛtvā tasya dakṣiṇadiggatam
astravigraharūpaṃ ca dhyātvā'bhyarcya yathāvidhi/
dhvaṃsayantaṃ ca vighnānāṃ jālaṃ karmāvasānikam
idamabhyarthayeddevaṃ sāstraṃ baddhāñjaliḥ sthitaḥ/
"yāgālayaṃ hi viśveśa! gṛhāṇa racitaṃ mayā
āsamāptaṃ bhaja vibho kriyāṅgānāṃ ca sannidhim/"
tato'strodakadhārāṃ cāpyacchinnāṃ bhittigāṃ nayet
pradakṣiṇena prāgbhāgāttatpadāntaṃ ca tat smaret/
athaveśānadigbhāgāt tatpadāntaṃ dvijottama!
pṛṣṭhataḥ kalaśau bhrāmya tulyakālaṃ tu vā pṛthak/
kalśaṃ vardhanīyuktaṃ vinyasya vikirordhvagam
arghyadānaṃ tayoḥ kṛtvā puṣpādyaiḥ pūjayet punaḥ/
astreṇa vastrayugmaṃ tu ahataṃ cābhimantrya vai
dhūpādivāsitaṃ kṛtvā tāvubhau pariveṣṭya ca/
athavā bhadrapīṭhaṃ tu vinyasedvikirordhvagam
sāstraṃ hi mantrakalaśaṃ tatrādhāragataṃ nyaset/
catustridvyekabhārairvā śālibhirviṣṭare kṛte
tāvanmānāṃstadardhān vā tadūrdhve taṇḍulān nyaset/
tatpādāṃstatsamān vāpi tadūrdhve vinyasettilān
tadūrdhve cāhataṃ vastrayugmamāstīrya vai śubham/
kalaśaṃ varghanīyuktaṃ tadūrdhve vāpi vinyaset
prāgvat sāstraṃ tu deveśamāsanādikramādyajet/
vyāpāramācareddivyaṃ kumbhake ca smaran vibhum
nānisaṃ yujyate yasmāt tasmādeṣā pratikriyā/
vibhāvyā mantriṇā kaumbhī āstrīrakṣārthameva hi
tato'vatāryo bhagavān sthaṇḍile'bhyarcya sāsanam/
pradakṣiṇapraṇāmāntaṃ kuryāt sarvaṃ tu pūrvavat
maṇḍale kumbhayāge ca prokṣaṇasnānamācaret/
tatastu brahnaghoṣeṇa yāyāddevaniketanam
atha devagṛhaṃ gatvā puṇḍarīkākṣamacyutam/
aṣṭāṅgena namaskṛtya pūjayet puruṣottamam
arghyālabhanamālyaiśca dhūpairaṅgādisaṃyutam/
tat sarvaṃ yogyamāhartuṃ pūjāntaraniveditam
puṣpapūrvaṃ samādāya śirasā cābhinandya tat/
samarpya viṣvaksenasya hyastramantrābimantritaiḥ
sapīṭhaṃ bhagavadbimbaṃ nirmalīkṛtya vāribhiḥ/
prāsādaṃ śodhayitvā tu devadevaṃ samarcayet
snānaistu kṣīrapūrvairvā dhātrīphalapurassaraiḥ/
yathākramopadiṣṭaistu cānyairbhogairakṛtrimaiḥ
pradakṣiṇapraṇāmāntaṃ viśeṣāt sarvamācaret/
lepabhittipaṭasthaṃ tu mūlabimbaṃ yadā dvija!
tadā naimittike bimbe sarvaṃ kuryādviśeṣataḥ/
etasya sannidhau vipra! kṛtvā snapanamātrakam
snapanādhikṛte bimbe nityanaimittike'pi vā/
sarvamanyat pavitrāntaṃ mūlabimbe smācaret
nityotsavārthabimbe tu tadā kuryāt tadutsavam/
teṣāmasannidhau vipra! darpaṇe tatsamīpage
kuryāt snapanamātraṃ tu tadā kuryāt tadutsavam/
darbhamañjarije kūrce cakre vā kumbhake'pi vā
prāgvadanyat samastaṃ tu mūlabimbe samācaret/
tato homagṛhaṃ gatvā kuṇḍaṃ saṃskṛtya pūrvavat
tatrānarla ca saṃskṛtya kuryādvai mantratarpaṇam/
pūrvoktavidhinā paścāt saṃskṛtenātha vahninā
caruṃ saṃśrāpayecculyāṃ hṛdā kṣīrājyataṇḍulaiḥ/
samuddhṛtyājyapūtaṃ taṃ vinivedya yathākramam
kalaśasthalabimbānāmekāṃśaṃ juhuyāttataḥ/
yadvā yāgasamārambhāt pūrvaṃ saṃsādhya vai carum
kalaśasthalabimbānāṃ kramāt kṛtvā tu pūjanam/
sarvaṃ dvijapradānāntaṃ vahnau santarpayettataḥ
datvā pūrṇāhutiṃ paścāt prayāyādbimbasannidhim/
purā yasmin dine vipra! atīte vatsare kṛtaḥ
pavitrakopasaṃhārastaddinādāditaḥ smaran/
arghyapuṣpādibalibhiḥ pūjayet sarvamadhvaram
tadvadājyaṃ sapūrṇāntaṃ krameṇa juhuyāttataḥ/
maṇḍalāgramathāsādya mudrābandhādikaṃ tu vai
kṛtvā praṇāmaparyantaṃ tatastvekaṃ pavitrakam/
vāsitaṃ dhūpagandhābhyāṃ catuḥsthānasthitasya ca
vinivedya krameṇaiva dhūpaṃ datvārghyapūrvakam/
"nijānandamayairbhogairnityatṛptastvamavyayaḥ
tathāpi bhaktyā'tṛpto'haṃ tvāṃ yajāmyātmasiddhaye/"
iti vijñāpya devasya tato'streṇārghyavāriṇā
sarvaṃ bhūṣaṇapūrvaṃ tu saṃprokṣya dravyasañcayam/
śālibhistaḍuṇlairvāpi tilairvā tritayena vā
catustridvyekabhārairvā kṛte pīṭhe'thavā sthale/
niveśya vāyudigbhāge sthalasthaprāgapekṣayā
yadvā paścimadigbhāge deśikecchānurūpataḥ/
sitavastrānvitenaiva tvakṣatenaiva varmaṇā
arjayitvāstramantreṇa sthagayet kavacena tu/
evaṃ sarvatra vā kuryāddravyāṇāmadhivāsanam
barhipakṣasamopetaṃ sāṅgamiṣvaṣṭakaṃ tataḥ/
digvidikṣvastrajaptaṃ taddadyādyāganiketanam
pañcaraṅgeṇa sūtreṇa dṛḍhena susitena vā/
caturguṇena saṃveṣṭyābhyantarādyāgamaṇḍapam
pradakṣiṇacatuṣkaṃ tu varmamantraṃ tu saṃsmaran/
prāsādaṃ bāhyatastadvadveṣṭayodagnimandiram
veṣṭayedantarā prāgvattato deśikasattamaḥ/
svayaṃ samūhamabhyarthya pañcakālaparāyaṇam
ṣaṭkarmanirataṃ cāpi yatibṛndaṃ tu vaiṣṇavam/
samakṣaṃ bhavatāṃ bhaktyā śvaḥ prabhuṃ pūjayāmyaham
sannidhānamataḥ kāryaṃ madanugrahakāmyayā/
evamabyarthitebyastu hyanujñāṃ pratigṛhya ca
prāṅmukhastvāsanārūḍho gurupāṇiparicyutam/
brahnakūrcaṃ pibet paścāccaruśeṣaṃ tu bhakṣayet
pibeddhṛdayasaṃjaptaṃ hemaratnakuśodakam/
bhagavatpādatoyaṃ ca sarvapāpaharaṃ śubham
adyāttadanu tāmbūlaṃ dantakāṣṭhasamantim/
ācamya nyāsapūrvaṃ tu sakalīkṛtya vigraham
sthalasthaṃ mantramuddhṛtya kumbhe'gnau nyasya vātmani/
kutape kambalopete sthitvā ca sakuśāstare
japenmantravaraṃ sāṅgaṃ paṭhaṃstotravarān śubhān/
kathāṃ sārveśvarīṃ puṇyāṃ kumbhaṃ niṣpādya maṇḍalam
ekābjaṃ bahupajhaṃ vā cakrābjādyamathāpi vā/
svayaṃ bhagavatā proktameteṣāṃ lakṣaṇādikam
pauṣkare devadevena samyak puṣkarajanmanaḥ/
athavā maṇḍalaṃ kumbhamapare vāsare dvija!
bhūṣaṇānāṃ tato gatvā sannidhiṃ dvijasattama!/
dāhāpyāyanayogena kuryāccaivādhivāsanam
dhyātvā dakṣiṇahaste tu dvādaśāraṃ jvalatprabham/
kalādvādaśasaṃyuktaṃ tadantaḥsthaṃ divākaram
dagdhaṃ tadraśmisaṅghena bhasmakūṭagataṃ smaret/
māntraṃ pavitrasaṅghaṃ tu niśśeṣaṃ janayettataḥ
sitaṃ ṣoḍaśapatrāḍhyaṃ vāmahaste'mbujaṃ smaret/
kṣapākaraṃ tu tanmadhye dhyāyet pūrṇakalānvitam
pīyūṣavṛṣṭisaṃpātaṃ muñcamānaṃ vicintayet/
tenāmṛtena tadbhasma bhāvayet sañcitaṃ dvija!
samutthitaṃ bhasmamadhyāt tat sarvaṃ cintayet punaḥ/
pañcabhūtātmakaṃ dhyātvā vyāpakatvena tat punaḥ
mūlamantreṇa samprokṣya saṃspṛśyātha nirīkṣya ca/
kumbhayogyāni caikasmin māṇḍalīyāni cāpare
bimbayogyāni caikasminnāgneyānyapare dvija!/
anyāni mantrayogyāni hyekasmin dvijasattama!
pātre pātre pṛthak sthāpya pātralābhānurūpataḥ/
ācchādya vāsasā paścāt susitenāhatena tu
tāni bhūṣaṇapātrāṇi krameṇa ca pṛthak pṛthak/
bandhanīyāni sūtreṇa dṛḍhena susitena ca
ācchādya pūrvavat tāni jāgareṇa nayenniśām/
ekādaśayāṃ prabhāte'tha snātvā pūjya janārdanam
ānimantrya gṛhaṃ gatvā yantritaḥ praṇipatya ca/
brāhnaṇān gurupūrvāṃśca viṣṇubhaktān dṛḍhavratān
svadharmaniratāṃścaiva devadevakriyāparān/
āpatkāle'pi saṃprāpte ye'rcayantyacyutaṃ prabhum
athānyān vaiṣṇavān kāṃścit suhṛtsambandhibāndhavān/
tataḥ puṇyāhaghoṣeṇa pravṛtte tu niśāmukhe
śaṅkhaśabdaiḥ sumaṅgalyairbrāhnaṇairdhvanibhiḥ saha/
paṭhadbhiḥśākunaṃ sūktaṃ praviśeddevamandiram
tato naimittikaṃ bimbaṃ vastrairmālyaiśca bhūṣaṇaiḥ/
vilepanairalaṅkṛtya mūrtipaiḥ saha deśikaḥ
yānamāropya niṣkramya śaṅkhakāhalatūryakaiḥ/
tālavṛntaistathā cchatraiścāmarairvividhaiḥ sitaiḥ
naranātho yathādevaṃ maṇḍape sanniveśayet/
atha bhadrāsane devaṃ catuṣpādasamanvite
samāropyārcayeddevaṃ saviśeṣaṃ vidhānataḥ/
mahāhavirnivedyātha tarpayedvanhimadhyataḥ
tato'parāṅṇavelāyāṃ pravṛtte vā niśāmukhe/
puṇyāhoddhoṣaṇādyaiśca sahoktaiḥ sarvamaṅgalaiḥ
praveśayejjagannāthaṃ deveśaṃ yāgamaṇḍape/
yāgasya paścime deśe sauvarṇe bhadraviṣṭare
uparīṣṭādvitānena mauktikenaiva śobhayet/
devamāropya yāgasthavibhorabhimukhaṃ dvija!
yadvā daśamyāṃ bimbasthaṃ yāgāgāre vibhuṃ nyaset/
prāgdikpratyaṅmukhā yojyā ṛṅmayāḥ svāsaneṣu ca
dakṣiṇe ca udagvaktrān yajurvedāṃśca yojayet/
prāṅmukhān paścime bhāge sāmajñān viniveśya ca
saha caikāyanairviprairmūrtisaṃjñopalakṣitaiḥ/
diśyuttarasyāṃ ca tato nityakarmaparāyaṇān
niveśyātharvavedajñān sarvān dvidvikasaṃkhyayā/
śrṛṇu vidhyantaraṃ bhūyo vistarāddvijasattama!
pūrve pratyṅmukhaṃ kṛtvā āsanasthaṃ dvijottamam/
puṣpavastraistathoṣṇīṣairbhūṣitaṃ cāṅgulīyakaiḥ
ṛṅbhantrān pāṭhayet puṇyān mantravidbhagavanmayān/
atha dakṣiṇadiksaṃsthaṃ vīkṣamāṇamudagdiśam
yajurbṛndaṃ vaiṣṇavaṃ tat pāṭhayeddeśikastu tat/
gāyecchuddhāni sāmāni sāmajñaḥ paścime sthitaḥ
bhaktaścodaksthito vrūyādddakṣiṇāsyo'pyatharvavit/
svaśākhoktāṃstato mantrān jñānaliṅgānaśeṣataḥ
ekaikaṃ śiṣyavargeṇa vṛto yogyaḥ krameṇa tu/
bhagavadbhāvino ye ca yatayaḥ pāñcarātrikāḥ
caturbhirāptairviprādyairyuktastvīśadiśi nyaset/
ekāntinastvanāptaiśca yuktāṃścāgneyadiggatān
niveśya viprānairṛtyāṃ bhaktān vaikhānasāṃstathā/
caturbhirañjalīkaistu tato vāyavyagocare
sārambhiṇaḥ sātvatāṃśca tatkāle bhagavanmayān/
catvāro'tha caturdikṣu yojyāśca śiśino mune!
teṣāṃ caivānuyāyīraṃścatvārastu pravarttinaḥ/
brāhnaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāśca munisattama!
ekāyanīyaśākhotthān mantrān paramapāvanān/
pāṭhayecca yatīnāptapūrvān vai pāñcarātrikān
svānuṣṭhāne svakān mantrān japantaḥ saṃvadanti ca/
prāgādau cottarāntaṃ ca catvāro gurupūrvakāḥ
bahavaḥ samayajñānāḥ sātvatajñāḥ svaśaktitaḥ/
kṛtanyāsāstathā dhyānamudrālaṅkṛtapāṇayaḥ
svavāsasā svakāṃ mudrāṃ cchannāṃ kuryuḥ parasparam/
gītanṛttaparāścānye agrataḥ stotrapāṭhakāḥ
vandibṛndayutā bāhye tathā dundubhivādinaḥ/
anye tu vaiṣṇavāḥ sarve pṛṣṭhataḥ pārśvato'pi ca
evaṃ niveśanaṃ kṛtvā sarveṣāṃ tu yathākramam/
tatastu devadevasya catuḥsthānasthitasya ca
krameṇa pūjanaṃ kuryāt pūrvavaddvijasattama!/
āsādya kalaśoddeśaṃ vinivedanamācaret
nānāviśeṣabhogānāṃ vibhārāmantraṇāya ca/
dantakāṣṭhaṃ satāmbūlaṃ mukhavāsaṃ sadarpaṇam
candanādīni gandhāni jātipūgaphalāni ca/
vinivedya nidhāyāgre dakṣiṇe'tha jagatprabhoḥ
gugguluṃ mṛṣṭadhūpaṃ ca prākāśaṃ tāmrapātragam/
dṛkprabhāmaṇḍanaṃ ramyaṃ hemasūtraṃ sakaṅkaṇam
madhvājyapūrite pātre taijase rocanāñjanam/
nyaset ṣaṭkaṃ mahanmūrternetravastre sitāruṇe
paścibhe ca vibhordadyāt puṇyanadyudakaṃ tathā/
tīrthatoyaṃ nagotthaṃ ca nagamṛcchrīphalādi yat
śādvalaṃ nīladarbhāṃśca tāmrapātre'thavāyase/
uttare'tha vibhordadyāddevadevasya sattama!
mālyānyoṣadhayaḥ sapta bījāni ca phalāni ca/
tilataṇḍulapātrāṇi kṣīraṃ dadhi ghṛtaṃ sitā
gandhabṛndaṃ tvagelādyaṃ dhātavo gairikādayaḥ/
saphalaṃ nārikelaṃ ca vikārāstvaikṣavākhilāḥ
sarājate kāṃsyapātre saṃbhavānuguṇaṃ dvija!/
yajñaparṇapuṭe vā tu vinivedyamasaṃbhave
sakuśodaṃ sthalasthasya tāmbūlaṃ dantadhāvanam/
sitāni sottarīyāṇi upavītāni candanam
caturdigvinivedyātha bimbe'gnāvevameva hi/
tāni bhūṣaṇapātrāṇi vinivedya pṛthak pṛthak
sanniveśyāni purataścatuḥsthānasthitasya ca/
mūlabimbe yadā kuryāttadā sarvaṃ tadagrataḥ
sthāpya bhūṣaṇaparyantaṃ vinivedya yathākramam/
kuṅkumāgarukarpūraśrīkhaṇḍairadhivāsitam
catuḥ sthānāvatīrṇasya dadyādgandhapavitrakam/
tato'rghya puṣpadhūpaṃ ca mudrābandhaṃ samācaret
ādimadhyāvasāne tu samyak cchidrasya śāntaye/
japenmantravaraṃ sāṅgaṃ paścādbaddhāñjaliḥ paṭhet
praṇavadvidvayādyaṃ tu stotramantraṃ nimantrayet/
"sarvamantramayā'nanta! nityasannihitāvyaya!
guṇapradhānayogeśa! bhāvanābhogavigraha!/
nārāyaṇa! paraṃ brahna! prāṇeśa! caturākṛte!
sarvagācyuta! sanmūrte! sarvajña! puruṣottama!/
asmāt kālalavādyāvadvisarjanadināvadhi
nānāmantragaṇopetaḥ sannidhiṃ bhaja me prabho!/
devabimbe tu sanmūrtau kalaśe maṇḍalakṣitau
saṃkhyāsūtre'kṣasūtre ca pāvake guruvigrahe/
ghaṇṭāyāṃ sāstrapīṭhe ca yāgopakaraṇeṣu ca
sruk sruvādyeṣvaśeṣeṣu ekāntidvijamūrtiṣu/
viṣṇupārṣadabhedeṣu janmakarmarateṣu ca
śraddhāpūteṣu dakṣeṣu tvadekaśaraṇeṣu ca/
atītavātsarīyāṇāṃ snānādīnāṃ hi karmaṇām
naimittikānāṃ nityānāmapūrṇānāṃ hi śāntaye/
tvatprītaye yathāśāstramadya nirvartayāmyaham
pāvitrakavidhānaṃ ca sarvakarmaprapūraṇam/
ato'dya mukhavāsādyamupacāraṃ hi cārcanam
homāntamadhivāsīyaṃ kuru sarvaṃ hi cātmasāt/
tvāmarcayāmyahaṃ bhaktyā śaktyātīte'tha jāgare
yathāvadbrahnasūtrāntairbhogairbhogāpavargadaiḥ/
vijñapto'sīti bhagavan! vetsi sarvaṃ hṛdi sthitam
bhaktasya mama vātsalyāt prātaḥ kāryastvanugrahaḥ/"
evaṃ nimantrayitvājamaṣṭāṅgena namet kṣitau
catuḥ pradakṣiṇīkṛtya hṛdi mantramanusmaran/
gītanṛttādikaiḥ stotrervedapāṭhasamanvitaiḥ
jayaśabdasametaistu jāgareṇa nayenniśām/
snātvā brāhne muhūrte'tha kṛtakotukamaṅgalaḥ
mahatā vibhavena prāgdvārayāgaṃ samācaret/
nityaṃ karma purā kṛtvā hyekasminnadhikāriṇi
kumbhasthaṃ tu yajet prāgvanmaṇḍalasthaṃ tataḥ kramāt/
bimbasthaṃ devadeveśaṃ saviśeṣaṃ samarcayet
kṣīrādipañcaviṃśadbhiryathāvadadhivāsitaiḥ/
snānairanyaiśca vividhairbhogairbhakṣyādinirmitaiḥ
sāṃsparśikairāsanādyairvividhairupacārakaiḥ/
hṛdayaṅgamasaṃjñaistu bahubhedavinirmitaiḥ
japamudrāvasānāntamevaṃ kṛtvā krameṇa tu/
agnisthaṃ tarpayet paścādyathāvadanupūrvaśaḥ
atha bhūṣaṇapātrasya gatvā vai snnidhiṃ dvija!/
pūjayitvā samuddhāṭya pātraṃ prātisarīyakam
avalokya samādāya gatvā kalaśasannidhim/
ārādhanāṅganicayamavyaktaṃ tātvikaṃ bhavet
tṛtīyamubhayātmaṃ tu ādhyātmyāditrayaṃ tathā/
anusandhāya vai tasmin saṃsmaranaṃ hṛdayaṃ dhiyā
tatrāṣṭāṣṭakasaṃkhyaṃ tu avyaktaṃ bhogasaṅgaraham/
mantramudrāsamūhaṃ tu tātvikaṃ parikīrtitam
svādhyāyagītavādyādivratāni niyamāni ca/
dānānyutsavapūrvāṇi nānānaimittikāni ca
etānyubhayarūpāṇi puruṣārthapradāni ca/
prītidāni jagadyonau mantramūrtau janārdane
bhāsvaraṃ cinmayaṃ śuddhaṃ yadeṣāṃ rūpamakṣayam/
tadgarbheṣvanusandheyaṃ sūkṣmaṃ tadanu bhāsvaram
sūryenduvahnisaṃkāśamiyattāparikalpitam/
tadgranthigaṇadeśeṣu bhāvanīyaṃ mahāmate!
susthūlaṃ vyāvahāryaṃ ca tṛtīyaṃ sārvalaukikam/
tat tantunicayoddeśe bhāvanīyaṃ sadaiva hi
evamādhyātmikīṃ vyāptiṃ lakṣayitvā tu tatparam/
cintayedadhidevākhyāṃ vyāpti māntrīmanaśvarīm
caturṇāmavinābhāvi yadrūpamamṛtopamam/
nānābhāsagaṇākīrṇaṃ mūrtāmūrtamanaśvaram
kirīṭamālāśrīvatsakaustubhānāṃ mahāmate!/
sannidhiṃ bhāvayennityamadhidaivātmanāṃ trayam
pṛthvyaṃptejo'nilākāśapañcānāṃ samudāyi yat/
ramaṇīyaṃ śubhaṃ rūpaṃ bhaktānāṃ paritoṣakṛt
tadasya cādhibhūtatvaṃ mantavyaṃ yojanāvadhau/
dhyātvainaṃ mūlamantraṃ tu samudīrya tataḥ param
praṇavālaṅkṛtaṃ mantraṃ tamudyatakaraḥ paṭhet/
"(oṃ) tvatpraptisādhanaṃ deva tānaṃ yadamalaṃ param
bhaktiśraddhāsamopetā satkriyā tvatprakāśitā/
akhaṇḍasiṃddhaye tasyā hyupāyaḥ kathitastvayā
jñānakarmaprasaktānāṃ bhaktānāṃ bhāvitātmanām/
pavitrākhyaṃ yathāśaktyā tvatprasādānmayā kṛtam
yathocitamidānīṃ taddhyāyasva parameśvaram/
tasmācchubhataraṃ karma vijñānamamalaṃ hi yat
vidhyantaraṃ mantragaṇaṃ dravyasaṅghastvameva hi/
prāptiḥ pūrayitā pūrṇamapūrṇānāṃ hi karmaṇām
tathyenānena bhagavan! bhavabhaṅgārditasya ca/
aśaṭhasya kriyākāṃḍamakhaṇḍaṃ sarvamastu te
vijñapto'sīti bhagavan! ārthitā me parā tvayi/
vinā tvatparitoṣeṇa samyajjñānapradena ca
āpaṃtkāle'pi saṃprāpte buddhipūrvaṃ mayācputa!/
na santyājyaṃ kriyājñānaṃ tvaṃ sarvaṃ vetsi tatvataḥ
yathākālaṃ yathāvacca bhogairdeva! yathocitaiḥ/
nārcito'si yathā samyak khedaścetasi tena me
pūjanaṃ bhogasaṃbhogairājyahomaistu tarpaṇaiḥ/
tvayetat kṛtakṛtyatvānna kiñcidupayujyate
sukṣetraṃ vāpitaṃ hyetadakhilārthasya me'khilam/
phaliṣyatyamṛtatvena jñātvaivaṃ hi mayā purā
aṅgīkṛtaṃ gurumukhāt kintu sarveśvara! prabho!/
parisphurati me buddhau na nirvyūḍhaṃ yathāsthitam
manovākkāyakarmaistu āprabhātānniśāvadhi/
asvātantryādasāmarthyānmanasaścānavasthiteḥ
śītoṣṇavātavarṣārdyerantarāyairjvarādibhiḥ/
asampatteḥ kriyāṅgānāṃ deva! tvadanurūpiṇām
āpravṛtteḥ parānandaprāptiniṣṭhaṃ yadāhnikam/
yathoktamamarāṇāṃ tu yasmānna ghaṭate tataḥ
tasya sampūraṇārthaṃ tu pradhānataramarcanam/
pavitrakākhtyamādiṣṭaṃ vatsaraṃ prati yat tvayā
tanmayā kṛtamadhyakṣamarcitaṃ yadanirmalam/
kriyāyogādasaṃpūrṇaṃ tanme nirmalatāṃ naya
jñānato'jhānato vāpi yathoktaṃ na kṛtaṃ mayā/
tat sarvaṃ pūrṇamevāstu sutṛpto bhava sarvadā
omacyuta! jagannātha! mantramūrte! janārdana!/
rakṣa māṃ puṇḍarīkākṣa! kṣamasvāja! prasīda om //" 389 //
uktvevaṃ mūlamantraṃ tu hṛdādyairlāñchanaiḥ saha/
samudīrya tato dadyānmūrdhni mantrātmano vibhoḥ
sarvajñānakriyābhogaśubhasaṃkalpavigraham/
maṇḍalāntargatasyaivaṃ prāsādāntaḥsthitasya ca
evamagneḥ pavitre dve pradadyāddvijasattama!/
yadvā kirīṭamādye tu madhye śrīvatsakaustubhe
tṛtīye vanamālāṃ ca mantrairebhistu vinyaset/
"pajharāje kirīṭāya pajharāgavṛtaḥ svayam
pavitrake'sminnāgaccha kṣipraṃ sannihito bhava/
śrīvatsāya namastumyaṃ kaustubhāgaccha oṃ namaḥ
pavitrake'smin santiṣṭha sacchrīvatsāmalaprabha!/
āgaccha vanamāle! tvaṃ asmin sannihitā bhava
pavitrake jagadyoneryanmayā parikalpitam/"
śrṛṇu vidhyantaraṃ bhūyo dhyāyedādye dvijākhilam
sāṃvatsaraṃ tu yat karma āprabhātānniśāntimam/
dhyānotthaṃ niṣkalaṃ samyagapavargapradaṃ tu yat
saṃsmṛtya niṣkalaṃ mantraṃ śuddhoccārakrameṇa tu/
mantre sandhāya tatsūtraṃ sūtre mantraṃ tathaiva ca
ekīkṛtyātmanā sārdhaṃ dadyādvai mantramūrdhani/
samādāyāparaṃ sūtraṃ tasmin sakalaniṣkalam
dhyānakarmasvarūpaṃ tu karma dhyāyecca vātsaram/
smṛtvā cobhayarūpaṃ tu mantraṃ kalaśapūjitam
pūrvavaccānusandhānaṃ kṛtvā dadyāt pavitrakam/
tataḥ pratisaraṃ vipra! tṛtīyaṃ ca samāharet
bāhyasāṃvatsaraṃ karma sakalaṃ cākhilaṃ smaret/
pūjayantaṃ svamātmānamādhārācca parāvadhim
layabhogādhikārākhyakrameṇa sakalātmanā/
sakalaṃ mantranāthaṃ tu layabhogādhivigraham
smṛtvā kṛtvā ca sandhānaṃ dadyāt pratisaraṃ tataḥ/
arghyapuṣpaistathā gandhairmālyairdhūpaistathā dvija!
pūjayā sampuṭīkuryādbhūṣaṇāni pṛthak pṛthak/
antarāntarayogena ghaṇṭāśabdasamanvitam
samastaratnasaddhātupuṣpākṣataphalānvitā/
satsugandhārghyadarbhāḍhyalājasiddhārthakairyutā
prakṣeptavyā tu bahuśo vṛṣṭi karaghanairmudā/
kevalā puṣpavṛṣṭirvā śaṅkhādīnyapi nādayet
mantrāstrakumbhayordadyādbhūṣaṇe dhyānavarjite/
datvaivaṃ kalaśasthasya purā vipra! pavitrakam
anena vidhinā dadyānmaṇḍalasthasya vai purā/
pavitrakatrayaṃ śubhraṃ bhogasthāne ca nārada!
dadyāt samastamantrāṇāṃ trīmyekaṃ vā yathecchayā/
bimbasthaṃ tu samabyarcya pradadyādbhūṣaṇāni tu
kalaśoktakrameṇaiva vanamālākhyabhūṣaṇe/
avyaktādyanusandhānaṃ yadvā vidhyantaroditam
parādisthūlaparyantaṃ sarvaṃ kṛtvā nivedayet/
puṣaṅnyāso yathā proktaḥ kirīṭādyasya sattama!
tatrāyaṃ hi viśeṣaḥ syāt kirīṭādyaṃ catuṣṭayam/
krameṇāvāhayedvipra! bhūṣaṇānāṃ catuṣṭaye
"kirīṭākhyasureśasya bhānutulyaprabhānvita!/
parivārayutastiṣṭha tvamasmin śīrṣabhūṣaṇe
vakṣaḥ sthale jagadyonerbhūṣaṇaṃ kalpitaṃ mayā/
śrīvatsāgaccha pūrṇendusamāna! bhagavatpriya!
vakṣaḥsbhale jagadyonerbhūṣaṇaṃ kalpitaṃ mayā/
kaustumāgaccha ratnānāmīśa! tvaṃ bhagavatpriya!
dhātupuṣpasamākīrṇe! pravālamaṇibhūṣite!/
vanamāle! samāgaccha devadevapriye! śubhe!"
caturbhiretairmantraistu krameṇāvāhayeddvija!/
aṅgānāmapyupāṅgānāṃ lāñchanānāṃ tathaiva ca
bhūṣaṇānāṃ ca śaktīnāṃ garuḍasya ca vai kramāt/
pīṭhasya tu pavitrāṇi pradadyāt kramaśastataḥ
evameva vibhordadyānmūlabimbagatasya ca/
sarveṣāṃ karmabimbānāṃ lakṣmyādīnāṃ tathaiva ca
anyeṣāmaṅgabimbānāṃ parivāragaṇasya ca/
krameṇa bhūṣaṇaṃ datvā yāyādagniniketanam
agnisthasya vibhordadyādbhūṣaṇāni tu pūrvavat/
yadā pavitrakāropo mūlabimebe tadā bhavet
nitye kuṇḍe'nyathā sa syānnityenaimittike'pi ca/
agnau nivedayed vipra! bhūṣaṇaṃ na tu homayet
yasmāt sanyāsamūrdhve tu vihitaṃ bhūṣaṇasya ca/
nāhartuṃ yujyate dagdhaṃ doṣamāharaṇaṃ vinā
deśikasya hṛdāropya pūjitasya ca devavat/
svaṃ svaṃ cāropya cānyeṣāṃ deśikānāṃ tathaiva ca
sādhakānāṃ tato datvā yāgāṅgānāmapi dvija!/
śāstrātmanastato datvā hyanyeṣāṃ kramaśastathā
paścāt pajhāsanaṃ baddhvā devasyābhimukhaṃ sthitaḥ/
sakṛjjapenmahāmantraṃ sarvakarmapravardhanam
nāśanaṃ samayānāṃ ca doṣāṇāṃ smaraṇādapi/
tataḥ saṃśrāvayeddevaṃ tristhānasthaṃ krameṇa tu
"kāmato'kāmato vāpi na kṛtaṃ niyamārcayam/
kenacidvighnadoṣeṇa mayā yatparameśvara!
tena me manaso'tīva santāpo dahanātmakaḥ/
yataḥ samayadoṣeṇa bādhito'smi janārdana!
tvayoddiṣṭaṃ purā nātha! bhaktānāṃ hitakāmyayā/
doṣavidhvaṃsakṛccubhraṃ pavitraṃ tat kṛtaṃ mayā
prasīda me kuru trāṇaṃ jahi kopaṃ hi lopajam/
nimajjato bhavāmbhodhau samayapracyutasya ca
namo namaste mantrātman! prasīda parameśvara!/
pāhi pāhi trilokeśa! keśavā''rtivināśana!
tvatprasādācca me māstu doṣaḥ samayasaṃjñitaḥ/
adyāstu karmasampattirnityanaimittike prabho!"
śrutvaivamādarāttasya saṃsārārtasya mantrarāṭ/
pūrṇabhāvaṃ nayecchīghraṃ hanti doṣāṃśca sāmayān
tataḥ prāvaraṇairdānairyathāsampattisaṃbhṛtaiḥ/
sopavītottariyaiśca cchatropānahasaṃyutaiḥ
vividhairbhojanairvipra! dhūpārghyālabhanādikaiḥ/
pūjayedāptapūrvāṃśca yatipūrvāṃstathaiva ca
pañca vaikhānasāntāṃśca viprādīṃścaturastathā/
pañca yogaratādyāṃstu tathānyān vaiṣṇavān dvija!
ekāyanīyaśākhotthamantrāṇāṃ prathamaṃ tataḥ/
trayīmayānāṃ mantrāṇāṃ stotrāṇāṃ ca tathaiva ca
udghoṣaṇaṃ ca kartavyaṃ brāhnaṇairagrato vibhoḥ/
śaṅkhabherīninādaiśca kāhalīgītakaistathā
nṛttaiśca ninadairanyairmaṅgalaistoṣayet prabhum/
paścādutsavabimbaṃ tu yānamāropya deśikaḥ
mahotsavavidhiproktaṃ sarvamahgalasaṃyutam/
pradakṣiṇakrameṇaiva prāsādaṃ tu prameśayet
prārthanāṃ ca tataḥ kuryādyatīnāṃ bhāvitātmanām/
"yuṣmatprasādasāmarthyānmanasaḥ paripūrṇatā
kriyāṅgānāṃ tu sarveṣāṃ mā me'stu samayacyutiḥ/"
"evamastviti" vaktavyaṃ sarvaistālasamanvitam
tāṃścānupṛcchya naivedyapūrvaṃ kuryāt subhojanam/
bandhubhṛtyasamopetaḥ sa viśeṣaṃ dvijottama!
ekarātraṃ trirātraṃ vā saptarātraṃ tu vā dvija!/
pavitrakaṃ sthāpayitvā tataḥ sanyāsamācaret
athavārcāgataṃ vipra! tāvat saṃsthāpya bhūṣaṇam/
yāvadekādaśī śuklā saṃvṛttā kārtikasya tu
apanīya ca mālyādīn pradadyādvā dine dine/
no yānti mlānatāṃ yāvat saṃprāpte kālavāsare
mahadarcanapūrvaṃ tu kṛtvā pūrṇāvasānakam/
kramaśaścopasahṛtya svayaṃ gurvātmanā tu vā
ādāya pūjite pātre arcayitvā yathāvidhi/
jānunī bhūgate kṛtvā praṇipatya ca deśikam
mānayitvārghyapuṣpādyaiḥ praṇipatya svayaṃ purā/
vinivedya ca tat pātraṃ "prasādaḥ kriyatāṃ prabho"
svāśiṣaṃ bhagavatprītirvācyācāryeṇa tasya tu/
"yathāgamaṃ yathāśāstraṃ prasādāccaturātmanaḥ
tvayi sāṃvatsaraṃ kṛtyaṃ susaṃpūrṇaṃ sutāstu om/"
samutkīrya tatastasya āsanasthasya mūrdhani
kalaśadvitayaṃ māntraṃ kṛtvā saubhāgyamokṣadam/
visarjanaṃ vibhoḥ kuryāt pūjāpūrvaṃ yathākramam
viṣvaksenaṃ yajet sāṅgaṃ tarpayet tadanantaram/
samāhṛtyākhilaṃ paścāt kṛte caitadvisarjane
yadyanniveditaṃ tasya hyagādhe'mbhasi nikṣipet/
yathāsaṃvatsarakṛto doṣaḥ samayapūrvakaḥ
nāśamāyāti vai kṣipraṃ pavitrāropaṇānmune!/
pāti yasmāt sadoṣaṃ hi patanāt parirakṣati
viśeṣeṇa dvijaṃ trāti pūrṇaṃ karma karoti ca/
sādhake ca kriyāhīne tasmādukto mahān mayā
yāga eṣa pavitrākhya uktalakṣaṇalakṣitaḥ/
patitaṃ ca kriyālopādvidhivat trāyate yadā
tadā vapitrakaṃ vipra! bhūṣaṇaṃ sūtrajaṃ smaret/
ajñānādathavā mohādyadvā karmaṇyanādarāt
nāstikyādvāpyahaṅkārāt kartṝṇāmuparodhataḥ/
vaiśeṣikāntaraprāpteryadvā nidrādidoṣataḥ
kālātikrāntibhītyā vā tvevamanyena kenacit/
vikalaṃ yajanaṃ kṛtvā yadā dadyāt pavitrakam
mantreśasya tadānīṃ tu bhavet tat karma tāmasam/
deśādhipo deśikaśca prāpnuyāt tāmasaṃ phalam
jvarādivyādhipīḍā syāt tadā taddeśavāsinām/
tvarāviṣṭo'thavā vipra! rajasā kaluṣīkṛtaḥ
yāgaṃ kṛtvā tu devasya yadā dadyāt pavitrakam/
tadā syādrājasaṃ karma phalaṃ syādeva tādṛśam
ajñānapūrvakairdoṣaiḥ prāguktaistu vivarjitaḥ/
yāgaṃ kṛtvā supūrṇaṃ tu bhūṣaṇena yadā yajet
tadā kartā guruścāpi pavitroktaṃ phalaṃ labhet/
tadā sāṃvatsaraṃ karma paripūrṇataraṃ bhavet
patitasya kriyālopāt paritrāṇaṃ bhavet tadā/
tasmāttu yajanaṃ samyagvibhoḥ kṛtvā suvistaram
tadante śobhane prāpte muhūrte deśiko vibhum/
bhūṣaṇairbhūṣayet samyagatvaraḥ śāntamānasaḥ
na labhyate muhūrtaṃ tu yāgānte yadi śobhanam/
tadanyasmin samāropya pavitrāṇi yathāvidhi
tadatikrāntidoṣasya śāntaye'tha japedguruḥ/
aṣṭottarasahasraṃ tu mūlamantraṃ tathāstrapam
japet samayadoṣaghnamaṣṭadhā mantranāyakam/
evaṃ sarveṣu yāgeṣu muhūrtātikrame bhavet
tithinakṣatravāreṣu pavitrārohaṇe vidhiḥ/
kathito muniśārdūla! yadā puṇyekṣaṇādike
kevale vaiṣṇave vāpi tat kuryāt tatra me śrṛṇu/
puṇyakṣaṇādikaṃ yasmin dine bhavati taddināt
prāksaptame dine kṛtvā prāgvadaṅkuraropaṇam/
prāgvat kṛtvādhivāsaṃ tu purastādvāsaradvaye
tataḥ karmadine brāhne muhūrte snānakarma ca/
kṛtvā prāgvat samabhyarcya catuḥsthānasthitaṃ vibhum
kevalaṃ bimbagaṃ vāpi yathākālānurūpataḥ/
kṣaṇe tu vaiṣṇave prāpte pavitraistu yajedvibhum
yadā tu kevale bimbe pavitrāropaṇaṃ bhavet/
tadā syādbimbagasyaiva adhivāsoktapūjanam
tathā vahnigatasyāpi varjayet kumbhamaṇḍale/
atīte'smin muhūrte tu bhagavadyāgavistarāt
kṣaṇāntare tu tat kṛtvā sāstramūlāyutaṃ japet/
samastadoṣaśamanamaṣṭāviṃśatikaṃ japet
tilairājyairakṣatairvā sahasraṃ juhuyādaguruḥ/
virodhāt samatikrānte kṣaṇe tasmin mahāmate!
tadanyasmin samāropya pavitrāṇi yathāvidhi/
tatastu pūrvanavake prathamasnapanaṃ caret
dvitīyaṃ vā tṛtīyaṃ vā guroricchāvaśena tu/
yadvā mūlāyutaṃ sāstraṃ japtvā paścāttilādikaiḥ
āhutīnāṃ sahasraṃ tu pratyekaṃ juhuyāt tribhiḥ/
japenmantravaraṃ paścāt pañcāśaccaturuttaram
vidhānamevaṃ kathitaṃ sthāne martyapratiṣṭhite/
svayaṃvyaktādike sthāne pavitrārohaṇādiṣu
naimittikeṣu sarveṣu nityeṣvapi viśeṣataḥ/
muhūrtātikrame tattatkālātikramaṇe'pi ca
na doṣo dvija! pūrvoktastatrāpi ca viśeṣataḥ/
bhagavadyāgavistārādṛte'nyena ca kenacit
vidhnānāmudyame tena atikrānte kṣaṇādike/
tattatkarmākhilaṃ kṛtvā kāle'nyasmin yathāvidhi
taddoṣaśāntaye kuryānmahāmantrajapaṃ sudhīḥ/
sakṛddvidhā caturdhā vā aṣṭadhā vā dvipañcadhā
dviṣaṭṣoḍaśadhā vāpi aṣṭāviṃśatidhā tu vā/
tattatkarmaviśeṣāṇāṃ gurutvādyānuguṇyataḥ
yadvādhikaṃ japaṃ kuryādyathā cittaṃ prasīdati/
prāyaścittaviśeṣaṃ tu hayūrdhvaṃ vakṣyāmi vistarāt
doṣasaṃbhāvanā proktā tatra kālāvadhistathā/
kīrtito vistareṇaiva tasmānnātra pratanyate
ityeṣa kathitaḥ samyak pavitrārohaṇe vidhiḥ/
kṛte pavitrake vipra! bhaktairmantrakriyāparaiḥ
kaścidviśeṣaniyamaḥ pālanīyaḥ prayatnataḥ/
yāvadekādaśī śuklā kārtikasyātipuṇyadā
vakṣyate sūkṣmarūpo'nyaḥ prakāro munipuṅgava!/
kevale bimbake vāpi yāgamandirasaṃsthite
prāsādasaṃsthite vāpi daśamyāmadhivāsite/
kalpayedbhūṣaṇāropaṃ vinā kalaśamaṇḍale
agnisthe'pi tadā kuryāt tat prāgvadadhivāsite/
ekaṃ dve trīṇi vā dadyāt pavitrāṇi tadā vibhoḥ
samānīyottamādyena bhedena tu kṛtāni vā/
dravyābhāvo dvijaśreṣṭha! aśaktiryadi vā bhavet
sadyo'dhivāsaṃ dvādaśyāṃ kṛtvā śaktyā tu kārayet/
sopavāsaṃ dvijaśreṣṭha! arcāyāṃ bhūṣaṇaṃ vibhoḥ
yathecchākalpitaiḥ sūtrairgranthibhistu yathecchayā/
niśārocanayā vāpi pavitrāṇāṃ ca dhātunā
kenacidgranthayo(?)vipra! vidhivat parirañjayet/
puṣpapūrṇāni garbhāṇi kṛtvā vā kevalānyataḥ
prapūjya pūrvavaddvipra! bimbasannihitaṃ vibhum/
nivedya bhūṣaṇaṃ dadyādvāṇīmuccārayedimām
"yanmayā brahnasūtraṃ ca kalpitaṃ grāhayasva ca/
karmaṇāṃ pūraṇārthāya, yathā doṣo na me bhavet"
ityuktvā ca tato dadyāt pūjyopari pavitrakam/
stutvā ca devadeveśaṃ dvitīye'hni prayatnataḥ
pūjayitvātha deveśaṃ kuryāt tadupasaṃhṛtim/
gṛhe pavitrayāge tu viśeṣamadhunocyate
bimbasthe maṇḍalasthe vā catussthānasthite'pi vā/
pavitrāṇāṃ trayaṃ dadyādekaikaṃ vā yathecchayā
ityuktaṃ yogināṃ śreṣṭha! pavitrārohaṇaṃ param/
ūnātiriktādyat pāti bhuvi bhaktajanaṃ sadā
tasya nirvartanādbhaktyā brāhnaṇo vedavidbhavet/
śrīmānatyugraśaktirvai kṣatriyo'nchinnasantatiḥ
dhanadhānyayuto vaiśyaḥ śūdrastu sukhabhāgbhavet/
gobhūhiraṇyadānānāmanantānāṃ hi yat phalam
yāvajjīvaṃ pradattānāṃ pratyahaṃ tat samāḥ śatam/
paramāyuśca saṃpūrṇaṃ tat phalaṃ prāpnuyānnaraḥ
prāptakālaṃ svabuddhyā tu āsādyāyatanaṃ hareḥ/
smaran sarveśvaraṃ samyak samutsṛjati vigraham
yānaiścandraprakāśaiśca divyastrījanasaṅghakaiḥ/
vījyamāno divaṃ yāti pūjyamānastathā'maraiḥ
bhuñjīta sakalān bhogān sarvalokāntarodbhavān/
yaḥ kuryādbhūṣaṇāropaṃ niṣkāmaḥ prītaye vibhoḥ
saṃprāpya viṣṇulokaṃ sa āste kalpaśatān bahūn/
kālena mahatāsādya mānuṣyaṃ punareva hi
śubhe kāle śubhe deśe jāyate suśubhe kule/
nivṛtte bālabhāve tu vyakte karaṇasaṅgrahe
buddhitatve prabuddhe tu ṛgabhyāsavaśāttu vai/
karmaṇā manasā vācā nārāyaṇaparo bhavet
nityaṃ kriyāparo dhīmān brahnaṇyaḥ satyavikramaḥ/
ananyayājī śuddhātmā duṣṭasaṅgavivarjitaḥ
vyādhiśokavinirmuktaḥ putradārādikairyutaḥ/
apamṛtyuvinirmukto jñānamāsādya nirmalam
śvetadvīpaṃ samāsādya surāṇāṃ yat sudurlabham/
jñānināmapi cānyeṣāṃ tatra dṛṣṭvā jagatpatim
parabrahnatvamāyāti tatkarmaparamaḥ pumān/
paśyantyāropyamāṇaṃ ye brahnasūtraṃ jagatprabhoḥ
tathānumodantyanyonyaṃ yānti te paramāṃ gatim/
śrṛṇvanti ye vidhānaṃ tu pavitraṃ pāpanāśanam
prāpnuvanti ca te puṇyamiṣṭāpūrtoditaṃ hi yat/
nārī hyananyaśaraṇā patinā paricoditā
tadbhaktā sadguṇā sādhvī karmaṇā manasā girā/
nityaṃ bhartari cādrohā prayātā saha tena vai
pavitrakaṃ jagadyonerāropayati vā dvija!/
sātulaṃ caiva saubhāgyaṃ prāpnuyādacireṇa tu
dehānte devanārīṇāṃ devānāṃ yāti pūjyatām/
sā tvarundhatipūrvāṇāmarvāk samabhivīkṣyate
jñānamāsādayatyante yena yātyacyutaṃ padam/
prottārayati bandhūnāṃ duṣkṛtebhyo'bjasaṃbhava!
pitṝṇāṃ janakādīnāṃ nāmnā snehaparastu yaḥ/
dadāti bhūṣaṇaṃ vipra! mantrī mantrātmano vibhoḥ
durgateḥ sugatiṃ yānti dyusindhorasthinā yathā/
yathā surāṇāmamṛtaṃ nṛṇaṃ gāṅgaṃ yathā jalam
svadhā yathā pitṝṇāṃ ca karmiṇāṃ tadvadeva hi/
pavitrakaṃ kriyāḍhyānāṃ pāvanaṃ bhūtivardhanam
sarvadoṣabhayaghnaṃ ca sarvopadravanāśanam/
sarvasaukhyapradaṃ caiva sarvaguhyaprakāśanam
tapodānavratānāṃ ca vihitasyāhnikasya ca/
niśśeṣayāgabhogānāṃ kṛtvā saṃpūraṇakriyām
apare'hani vai kuryāccaturthe saptame'pi vā/
snapanaṃ pūjyamantrasya tīrthoddeśe'tha saṅgame
nadyāṃ samudragāminyāṃ devakhāte hrade tu vā/
prītaye parameśasya tvātmano duḥkhahānaye
āhlādāyāmarāṇāṃ ca pitṝṇāṃ tṛptaye tu vai/
āpyāyanārthaṃ bhūtānāṃ bhuvanānāṃ ca bhūtaye
deśadoṣapraśāntyarthaṃ gobrāhnaṇahitāya vai/
yathāvat srapanaṃ kuryātrīrthabimbe viśeṣataḥ
nityasnapanabimbe vā kuryāttattadasannidhau/
nityotsavapare bimbe hyācarettadasannidhau
tadabhāve pavitre tu darbhamañjarije śubhe/
vidhānamatra me samyak śrṛṇu vipra! samāhitaḥ
bahuśākhamabhagnāgraṃ samūlaṃ yadapuṣpitam/
prāṅmukho darbhamādāya praṇavena purā kṣiteḥ
tatastenaiva tanmūlaṃ prāgvat kuryādadhiṣṭhitam/
tasya madyamanālaṃ yannyagbhūtamavatiṣṭhate
ārādhya mantranāthena smaredvyāptaṃ mahātmanā/
vivartaṃ paramātmīyamadhyakṣākhyaṃ ca viddhi tam
anekagarbhamuccaṃ yat kāṇḍaṃ kāṇḍeṣu cottamam/
aṇimādiguṇairyuktaṃ puṃstatvaṃ tena kalpyate
vācakaṃ tasya yoktavyaṃ haṃsayuktaṃ dvilakṣaṇam/
bahiṣkāṇḍacatuṣkeṇa cittapūrvaṃ catuṣṭayam
grathanīyamatho vaktramavyaktāntaṃ svakaiḥ padaiḥ/
praṇavādinamontaistu vyāpakaṃ sūkṣmalakṣaṇam
evaṃ śrotrādikān pañca svanāmnā grathayettadā/
karmendriyāṇi tadanu tatastanmātrapañcakam
pañcakaṃ tvatha bhūtānāṃ baddhvā vai kṣmāvasānikam/
avaśiṣṭaistu tatkāṇḍairbadhnīyāttu karaṇḍavat
vinā śikhāsamūhena samutthānāvadheratha/
kiñcittadūrdhvadeśācca yathā no yāti vai punaḥ
bahudhā kāṇḍasaṅghastu kalpitastattvasaṃkhyayā/
vibhinnānāṃ ca kāṇḍānāṃ bhaṅgādekatarasya ca
utpadyate'nyathātvaṃ ca tasmāttadgrathayeddṛḍham/
darbhamañjarijaṃ tvevaṃ sampādyādau pavitrakam
anusandhīyate tatra māntradhyānaṃ yathāsthitam/
pūjayitvārghyapuṣpādyairalaṅkatya paṭhedidam
"tvameva tīrthaṃ bhagavaṃstvamevāyatanaṃ param/
tvayaivādhiṣṭhitaṃ sarvamidaṃ jānāmi tattvataḥ
tatrāpi ca tvayā diṣṭaṃ kriyākāṇḍaṃ śubhapradam/
yattannirvāhayāmyadya tvadanugrahakāmyayā"
evaṃ vijñāpya bhagavan! mantramūrtiṃ parātparam/
tatpatrapātragaṃ kṛtvā brahnayānagataṃ tu vā
vedageyadhvanīśaṅkhaśabdamaṅgalapūrvakam/
nītvā tīrthāntikaṃ tatra tīradeśe nidhāya ca
pūrvāmukhaṃ ca tadyānamādāya ca pavitrakam/
vāmahastatale kuryāt kṣmāmaṇḍalagataṃ tviva
vidhṛyānmadhyabhāgācca pāṇinā dakṣiṇena tu/
avatīryāmbhaso madhyaṃ nimajjet saha tena vai
sannidhiṃ tatra tatkālaṃ prakurvantyacirāttu vai/
niśśeṣāṇi ca tīrthāni lokatrayagatāni ca
mantrātmā yatra rakṣārthaṃ kṣaṇamāste jalāśaye/
tatrāyatanatīrthānāṃ sarveṣāṃ syāt samāgamaḥ
kiṃ punaryatra bhagavān mantramūrtiradhokṣajaḥ/
sādhakābhyarthitaḥ snāyāt sarvānugrahayā dhiyā
vidvān yo'nena vidhinā tīrthamāsādya tatvavit/
snāpayedbāndhavādīnāṃ prāpnuvantyacirācca te
tairthaṃ phalamanāyāsānmantramūrteḥ prasādataḥ/
kiṃ tu tadyānavāditravarjitastu bhavedvidhiḥ
imaṃ viddhi mahābuddhe! viśeṣaṃ cātra karmaṇi/
sāmānyamavināśaṃ yaccinmayaṃ rūpavarjitam
viśeṣajñānasaṃbaddhaṃ jīvahaṃsaṃ vibhāvya tam/
pavitrakaṃ tadākāraṃ smṛtvā''plāvyaṃ tato'mbhasā
evaṃ tenaiva cānyeṣāṃ bahūnāṃ bahubhistu vā/
sampādyaṃ viṣṭare snānaṃ dūrasthānāṃ sadaiva hi
sampanne snapane tvevaṃ dvitīye'hni mahāmate!/
rathe kṛtvārcite taṃ vai prapūjya ca yathāvidhi
yātrākhyamutsavaṃ kuryādannadānapurassaram/
sanṛttageyavāditraṃ jāgareṇa samanvitam
ekarātraṃ dvirātraṃ vā tnirātraṃ bhaktipūrvakam/
sakṛt saṃvatsarasyānte tūtsavaṃ snapanādikam
kuryādyo mantranāthasya sa siddhiṃ labhate parām/
prasvāpe ca prabodhe ca hayutsave vatsarīyake
tathā sahasrakalaśairabiṣekavidhāvapi/
aṅkurāropaṇe caiva mantrāhgābharaṇe dvija!
vividhāsu pratiṣṭhāsu jīrṇoddhāravidhāvapi/
prāyaścitteṣu mukhyeṣu tulābhārādike'pi ca
evamādinimitteṣu kāmyeṣvapi tathaiva ca/
dvādaśyādiṣu kāleṣu kalpayedyāgapūrvakam
yāgamaṇḍapavinyāsaṃ catussthānārcanakriyām/
tatrāyaṃ hi viśeṣaḥ syāt pūrvedyuḥ karmavāsarāt
rajanyāmadhivāsaḥsyāt prabhāte karma tadbhavet/
utsaveṣu tadārambhavāsare hyadhivāsanam
tadrātrau karma kurvīta kumbhādyarcanapūrvakam/
puṣpayāgeṣu viprendra! kuryāt sadyo'dhivāsanam
saṃprokṣaṇe ca pūrvaṃ tu dahanāpyāyanātmakam/
syādvā sarvatra tat sadyo deśakālānurūpataḥ
prasvāpe svastikaṃ nāma kuryādyāgavaraṃ dvija!/
prabodhe tu vivekākhyaṃ vyūheṣvekatamaṃ tu vā
utsave hyekapajhaṃ vā naikābjaṃ cakrapaṅkajam/
bhūṣitaṃ parito vipra! kevalaḥ paraśūpamaiḥ
kartaryantaritairvāpi yadvā pajhadalopamaiḥ/
indīvaradalākārairyavavalmīkarūpakaiḥ
yāgaṃ vā navanābhākhyaṃ yāgānāmuttamohi saḥ/
yadvā kumbhodarāntānāṃ vṛttādīnāṃ krameṇa tu
navānāmapi bimbānāmekaikaṃ prativāsaram/
prathamāhāt samārabhya yāvannavamavāsaram
yāgaṃ vyūhābhidhānaṃ vā navabhiḥ paṅkajairyutam/
atha vyūhāccatuṣpajhād yāvadaṣṭasaroruham
navānāṃ vyūhayāgānāmekaikaṃ ca krameṇa tu/
niyamo navasaṃkhyākhyastatsaṃkhye syānmahotsave
nyūnādhikadine'nyasminnutsave navavāsare/
dvayorapyekapajhādividhiḥ sādhāraṇo bhavet
sarvadā puṣpayāge tu mātuluṅgopamā'rakaiḥ/
yuktaṃ cakrāmbujaṃ kuryādanantakalaśe dvija!
cakrāmbujaṃ cābhimatamaṅakurāropaṇe tathā/
vividhāsu pratiṣṭhāsu cakrābje saṃyajedvibhum
yathābhimatarūpe tu vyūhe vābhīpsite dvija!/
bhūtāvāsāhvaye vāpi dharuve vā nityasaṃjñake
jīrṇoddhārādividhiṣu hyevameva mahāmate!/
kṣmāparigrahapūrveṣu sarveṣvapi ca karmasu
prāyaścittanimitte tu saṃjāte saṃkarādike/
abhīṣṭairarakairyuktaṃ kuryāccakrāmbujaṃ sadā
tulābhārādike'pyevaṃ yadvā kāmyānurūpataḥ/
saṅkrāntidvicatuṣkeṣu meṣasaṃkrāntipūrvakam
sadadhvade tu dharmākhye vasugarbhe krameṇa tu/
sarvakāmye hyamitraghne hyāyuṣye valabhadrake
ārogye saṃyajeddevaṃ puṇḍarīkākṣamavyayam/
vāgvibhūtiprade caiva mānasākhye'yanadvaye
candrasūryoparāge tu jaye'nante tadeva hi/
dvādaśyoḥ supratiṣṭhākhye buddhyādhāre tu pūrvayoḥ
amoghasaṃjñite'nyāsu praśastāsu tithiṣvapi/
nakṣatreṣu praśasteṣu yajedyāge guṇākare
śāntikarmaṇi vai kuryādyāge śaṅkhodarābhidhe/
pūjanaṃ devadevasya yāge vā śāntikāhvaye
pauṣṭike ca yathāyāge hyathavā kaustubhodare/
vanamālodare vātha yaṣṭavyo bhagavān vibhuḥ
rakṣākarmaṇyamitraghne ārogye vā yajet prabhum/
āpyāyane'rdhacandrākhye yadvā pūrṇaendumaṇḍale
kajābhidhāne yāge vā yajet kumbhodare tu vā/
dharmārthī saṃyajennityaṃ devadevaṃ janārdanam
sadadhvadevā dharmākhye aghanirmocane'thavā/
arthārthī pūjayennityaṃ pajhe kaumodakīgade
vasugarbhābhidhe yāge sarvatobhadrake'thavā/
kāmyābhilāṣī kurvīta sarvakāmapradābhidham
vijayo rājyalābhaśca śatāraṃ miśracakrarāṭ/
sahasrāraṃ tu vā miśraṃ miśraṃ vārijacakrarāṭ
icchāsaṃkhyārasaṃpūrṇaṃ sahasrārāvasānakam/
mokṣārthī paramānande yāge vā cakrapaṅkaje
sahasrasaṃkhyāsaṃkhyātairarakaiḥ paribhūṣite/
athavā miśracakre tu tatsaṃkhyārapariṣkṛte
sarveṣveteṣu yāgeṣu sarveṣāmapi karmaṇām/
pūjayedvā jagannāthaṃ vāsudevaṃ sanātanam
prasvāpaṃ ca prabhodhaṃ ca utsavaṃ vātsarīyakam/
pavitrārohaṇaṃ caiva sthāpanaṃ vividhaṃ tathā
jīrṇoddhāravidhānaṃ ca tulābhārādi karma ca/
prāyaścittāni mukhyāni varjayitvā tu karmasu
naimittikākhyeṣvanyeṣu sarveṣu dvijasattama!/
anukalpe yajeddevaṃ kumbhamaṇḍalake vinā
prāyaścittaprakārastu vibhinnastritribhedataḥ/
uttamādivibhāgena kalaśe maṇḍalakṣitau
bimbe'gnau saṃyajeddevaṃ prakāre hyuttamottame/
kumbhamaṇḍalavahnisthaṃ yajettanmadhyame vibhum
kumbhe'gnau ca yajeddevaṃ vibhuṃ tadadhame dvija!/
bimbe'gnau ca yajeddevaṃ guroricchānurūpataḥ
snapanaiḥ parabhedotthaiḥ snāpayenmadhyamottame/
aparoditabhedaistu caturbhiḥ snāpayedvibhum
krameṇa madhyamadhyādye nyūnamadyāvasānike/
catuṣṭaye tadanyasminnagnau santarpayedvibhum
prāyaścitteṣu sarveṣu japaṃ vāpi samācaret/
deśakālasvasāmarthyadravyāderānuguṇyataḥ
prāyaścitteṣu sarveṣu catussthānārcanādike/
daśaprakāre viprendra! dinasaṃkhyāṃ nibodha me
dināni catvāriṃśacca triṃśadviṃśatireva ca/
tathā pañcadaśāhaśca kramādekadināntimam
evamaṣṭādaśavidhā dinasaṃkhyā prakīrtitā/
uttamottamapūrveṇa bhedena navadhā tu vā
dvikadvikakrameṇaiva tadā dvyekadināntimam/
prāyaścittaprakārastu prasaḍgādatra kīrtitaḥ
vistareṇa pravakṣyāmi hyupariṣṭānmahāmate!/
iti pāvitrakaṃ samyagvidhānaṃ kathitaṃ māya/
itaḥ paraṃ muniśreṣṭha! kimanyacchrotumicchasi
iti śrīpāñcarātre pāramesvarasaṃhitāyāṃ kriyākāṇḍe pavitrāropaṇavidhānaṃ nāma dvādaśo'dhyāyaḥ //
***************
Original text: parameśvarasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0