Language

ENहिગુ
Scripture Library

Paramapurusha Samhita · Chapter 9

9.1

śrīpoṃca rātrāgamāṃtargata śrīparamapuruṣa saṃhitā
śrījayaṃtyādyutsava nirṇayavidhiḥ
navamodhyāyaḥ
śrījayaṃtyādyutsava kāla nirṇaya viṣaye ṛṣi praśnaḥ
ṛṣayaḥ
ślo// bhagavan (saṃyamiśreṣṭha)muniśārdūla jaganmaṃgaḻa dāyakā/
śrījayaṃtyutsavādīnāṃ nirṇayaṃkadhamīritaṃ

9.2

vadasva nomahābhāga yaditevidyatekṛpā/
nārada prativayanaṃ
śrīnāradaḥ
śṝyatāṃ (madyamunayo)naṃyamiśreṣṭhayaduṣmābhiravekṣitaṃ

9.3

śrīyaṃtyutsavādīnāṃ nirṇayaṃnakṣyatedhunā/
śrīrāma navamī
caitramāsesitepakṣe navamyāṃca punarvasau

9.4

meṣasaṃkrama yuktāyāṃ madhyāhṇaॆkarkaṭetadhā/
rāmacaṃpro harissākṣā dāvirāsījjagatpati

9.5

tasmātpunarvasūyuktā mayuktāṃ vātadhaivaca/
meṣasaṃkramaṇopetā mayutāṃ mapibhūsurāḥ

9.6

caitraśuklāṣṭamīviddhā rahitāṃ kalayāpica/
paravedhāyutāṃvāpi navamīdiva saṃpurā

9.7

viniścityatutasmin vaisītārāmaṃ jagatpatiṃ/
vigheṣotsavasusnāna pūjābhogādi kaiśśubhai

9.8

lokakalyāṇahetvarthaṃ pratyabdaṃ paritoṣayet/
śrīnṛsiṃhajayaṃtī
vaiśākhemāsi śuklāyāṃ caturdaśyāṃ(dvijottamāḥ) munīśvarāḥ/
pūrvavedhādikaṃhitvā paravedhā yutāmapi

9.9

śuddhāṃca turdaśīṃvīkṣya muhūrtaṃ vākalāpivā/
tasmi(tuvāsare devaṃ)nnevadineśauriṃ nṛhariṃ samyagarcayet

9.10

tajjayaṃtīti vikhyāto nṛsiṃhasya jagatpateḥ/
dadhyodanaguḍānnādyaiśśītalaiśca jagatpatiṃ

9.11

saṃtarpya sarvadāloke sukhaṃsaukhyaṃ labhennarāḥ/
viśeṣasnānapūrvādīn yadhāśāstraṃ prakalpayet

9.12

yaḥkaroti naromohātkāmaviddhāṃca turdaśīṃ/
dhanāpatairviyujyeta tasmāttāṃ parivarjayet

9.13

tadhaivasvātīyuktāṃvā vṛṣabhenatu saṃyutāṃ/
madhumāsacaturdaśyā rahitāṃdiva saṃtyajet

9.14

śrīkṛṣṇajayaṃtī
adhātassaṃpravakṣyāmi śrīkṛṣṇasya jagadguroḥ/
janmāṣṭamījayaṃtyorvainirṇayaṃ(munisattamāḥ)vibudhottamāḥ

9.15

śrīvaiṣṇaveṣuyekuryuḥṃkāmyaṃkarma dharātale/
teṣāṃjanmāṣṭamī(bhūyāt)proktātadanyeṣāṃmahātmanāṃ

9.16

niṣkāmakarma niratāṃ (vaiṣṇavānāṃ)prasannānāṃ viśeṣataḥ/
śrījayaṃtītivikhyāto bhuktimukti phalapradā

9.17

nabhomāsya sitepakṣe siṃhasaṃkra masaṃyute!
saumyavārecarohiṇyā maṣṭamyā mardharātrataḥ

9.18

devakīnaṃdanaśśauri śśrīkṛṣṇassama jāyata/
tasmātpratyabda metasmin divase puruṣottamaṃ

9.19

nānāvidhopahārādyairvividhairupacārakaiḥ/
viśeṣairutsavaiścaiva toṣayedvi budhottamāḥ

9.20

nabhomāsyadi vānasyātsiṃhasaṃkrama(ṇaṃbudhā)saṃbhavaṃ/
siṃhabhādra padekuryādutsavaṃ saṃyamīśvarāḥ

9.21

saptamīviddhayāyuktā maṣṭamīṃca tathaivaca/
kṛttikāvedhā sahitāṃ rohiṇīṃ cavisarjayet

9.22

saptamīvedhārahita śuddhāṣṭamyāmapidvijāḥ/
rohiṇīyadi nasyāttu tadāvaimṛgaśīrṣayā

9.23

saṃyutāmapitasmīn‌ vaiharaॆḥkuryānma hotsavaṃ/
aṣṭamīpūrvagātārāyadicetsaṃ yamīśvarāḥ

9.24

tāṃ visarjyāṣṭamīṃśuddhā mutsavārdhaṃ(parigrahet)prakalpayet/
yadāṣṭamīrohiṇīca dvayaṃ vedhādi dūṣitaṃ

9.25

tadāmṛgeṇa saṃyukta navamyā mutsavaṃcaret/
yadānavamyāmapica rohiṇī dūṣitaṃ bhavet

9.26

mṛgeṇaca daśamyāṃvai kuryāde tanmahotsavaṃ/
ekasmin siṃhamāsetu yadāṛkṣadvayaṃbhavet

9.27

pradhamaṃtu parityajya paratotsava mācaret/
yadādvi tīyaṛkṣaṃtu saṃkrameṇaca dūṣitaṃ

9.28

tadātupradhamaṃṛkṣa matsanārdhaṃ vidhīyate/
ekasmin siṃhamāseca (yadāṛkṣadvayaṃbhavet) nakṣatradvaya saṃbhavaṃ

9.29

śrījayaṃtīyoga nirūpaṇaṃ
aṣṭamīrohiṇīyogaṃ navamīrohiṇītadhā/
daśamīrohiṇīcaiva mṛgayuktāṣṭamītadhā

9.30

navamī mṛgaśīrṣāca daśamī mṛgasaṃyutā/
yogānetān samālokyatadanu(rmunisattamāḥ)dvija puṃgavāḥ

9.31

viśeṣa yogadivase kuryāde tanmahotsavaṃ/
yaditadyoga kālaṃca dvivāraṃlabhate(tadā)dvijāḥ

9.32

ekasmin siṃhamāsetu pūrvaṃhitvā paraṃcaret/
ṛkṣapradhāna niṣkāma karmācaraṇa dīkṣitāṃ

9.33

prapannānāṃ jayaṃtī syādyevaṃ śāstroktavartmanā/
kāmyakarma parāṇāṃtu vaiṣṇavānāṃ (dharātale)tubhūtale

9.34

śrījanmāṣṭamī nirūpaṇaṃca
janmāṣṭamī nirṇayaṃ(tu,)ca vakṣyāmya dyamunīśvarāḥ/
aṣṭamīrohiṇīcaiva mṛgeṇasahitāṣṭamī

9.35

rohiṇī navamīcaiva mṛgeṇa navamītadhā/
rohiṇī daśamīcaiva mṛgeṇa daśamī tadhā

9.36

yogānetān tusaṃvīkṣya viddhādoṣa vivarjitān/
teṣu pūrvottaraṃ bhedaṃ krameṇa caviniścayet

9.37

utsavācaraṇeśreṣṭha taraṃyogaṃ yadādvijāḥ/
dvivāraṃ labhatetatra pūrvaṃtyaktvāparaṃgṛhet

9.38

pūrvaviddhāyutāyāṃca aṣṭamyāṃ saṃyamīśvarāḥ/
saumyavāsarayogena kuryādetanmahotsavaṃ

9.39

śrīkṛṣṇajanmotsavaṃ ardharātrāvenakartavyaṃ etadutsava viṣeṣa nirūpaṇaṃ
kṛṣṇa janmotsavaṃcaivaṃ pratyabdaṃca samācaret/
ardha rātrautu sarvepi kuryādetanmahotsava

9.40

devālaye viśeṣaṃsyādgruhaॆsāmānya mucyate/
yasmāttu vāsudevasyā tsvayaṃsākṣājjagadguruḥ

9.41

caramārdha pradātāca tasmāttasya(jagatpateḥ janmotsavaṃtu sarvaiścavaiṣṇavaiḥ kāryamuttamaṃ)tujanmani/
sarvaiśca vaiṣṇavairloke kāryame tanmahotsavaṃ

9.42

rātrāvedapāraṇaṃ kartavyaṃ
upoṣya divasetvasmin rātrau(pāraṇa mācaret)kuryāttupāraṇaṃ/
janmotsavānaṃtaraṃhi devadevasyaśṅārgiṇaḥ

9.43

pāraṇesminnakālādi śaṃkātyājyābha vetsadā/
etadutsavanakartavye pratyavāyaḥ
yonakuryādidaṃkṛṣṇa janmotsava mādarāt

9.44

gurudrohī daivadrohī svāmidrohīca sobhavet/
tatkṛte nānyakāryeṇa yevakenāpibhūtale

9.45

tadvatsarāvadhistasya śreyastunakadābhavet/
śrārdhādika saṃbhave kartavya vidhiḥ
etasmin divaseyasya pitṛśrārdhādikaṃ bhavet

9.46

pūrvāhṇevāparāhṇevākṛtvā caitanmahotsavaṃ/
bhagavanniveditānnādyaissvapitṝn‌cāpitoṣayet

9.47

māsādika paryaṃta mahotsava karaṇaṃ
śrījanmadinamārabhya māsaṃvāpakṣa mevavā/
ekādaśa navāhaṃvā paṃcāhaṃtyra haṃtuvā

9.48

yadhāvibhavavistāraiḥ kuryāde tanmahotsavaṃ/
śrīkṛṣṇa līlānaṭanaiḥ tasyasaṃkīrtanai (ssaha)stadhā

9.49

pratyahaṃgrāmotsavā dyaistadhācānyaiścavaibhavaḥ/
āchaṃḍālānnadānaiśca mahābhogaiśśriyaḥpateḥ

9.50

kuryājjanmotsavaṃcaita tpratyabdaṃca budhottamā/
yasmin deśestvi daṃśaure rutsavaṃnabhavedbhuvi

9.51

tasmin deśestvanāvṛṣṭirniścayaṃ munipuṃgavāḥ/
śīdevyutsava kadhanaṃ
adhātassaṃ pravakṣyāmi śrīdevyutsava nirṇayaṃ

9.52

aśvinasya sitepakṣe navamyāṃ tumahotsavaṃ/
vīralakṣmyāstu kartavyaṃ pratyabdaṃca (munīśvarāḥ (sarvasiddhidaṃ)dharātale

9.53

etadutsavādhikyatā nirūpaṇaṃ
yasmādyeṣāja nanmātā puruṣākāra rūpiṇī/
tasmāttasyāstu saṃprītyai kartavya midamutsavaṃ

9.54

sarveṣvanye ṣūtsaveṣu lokemukhyataraṃ bhavet/
tasmātsarvaiḥ prapannaiśca devāgāre gṛhepica

9.55

nirmalenaiva bhaktyātu(kuryā)kāryame tanmahautsavaṃ/
mahā navamī nirṇayaṃ
kalayāpyaṣṭamīviddhā rahitāṃ navamīṃpurā

9.56

viniścityatu tasmin vaikuryāde tanmahotsavaṃ/
catusdhānārcanyairyuktaṃ saviśeṣaṃ yadhā(vidhi)vasu

9.57

śrīśarannavaratrā saṃbhava nirṇayaḥ
tadvāsarānu sāreṇa navāhotsava (mīrataṃ)mācaret/
tidhilopetvamā(vāsyā)yāṃ vaiārabhyotsavamucyate

9.58

vṛddhaudvitīyāmārabhyakuryāde tanmahotsavaṃ/
yadhāśāstraṃtu nityaṃca catusthānārcanaṃcaret

9.59

śrīmahā navamīyutsava vidhi nirūpaṇaṃ
kuṃbhāgnimaṃḍalasdhāṃtu śriyaṃvai navamīdine/
biṃbesamarpyavidhivatku ryāddevi mahotsavaṃ

9.60

yasmin deśebhavedyeta dutsavaṃ prativatsaraṃ/
tasmin deśe (mahābhāgya)tusaubhāgyasamṛddhissarvatobhavet

9.61

vijayadaśamī
iṣasya daśamīṃ śuklāṃ vijayāṃtāṃ vidurbudhāḥ/
tasminneva (mahāviṣṇoḥ) tudevasya vijayotsavamācaret

9.62

navamīkalayācaiva viddhātyājyābha vetsadā/
paravedhāyutāyāṃtu daśamyāmutsavaṃcaret

9.63

śravaṇarṣayutāṃcāpi pūrvaviddhāṃ parityajet/
aparājitāpūjāprasdhānādika nirṇayaṃ vijayotsava nirṇayaṃ rājñāṃ paṭṭābhiṣeka nirṇayaṃ
aparājitārcanebhūyācchravaṇa(rṣasyaviśeṣatā)rṣādhikya tābhuvi

9.64

tadhaivaśubha yātrāyā ssāyaṃkālasthitātidhiḥ/
kiṃcaśrīvāsu devasya utsavārdhaṃtu (tadhāpica)bhūtale

9.65

rājñāpaṭṭābhiṣekārthaṃ pūrvaviddhādi dūṣitāṃ/
daśamīṃtu parityajya śuddhāmeva parigṛhet

9.66

tidhilopeyadābhūyā ddaśamīnava mīdine/
parasmin‌tu muhūrtaṃvā daśamīyadi nāstica

9.67

ekādaśyāṃtu śrīviṣṇoḥ kuryāte tanmahotsavaṃ/
natvetattubha vetpūrva viddhāyāṃ daśamīdine

9.68

kadāpicamuniśreṣṭhā rājārāṣṭra pravṛddhaye/
yadāvṛddhautidhīnāṃtu daśamīdvayasaṃbhavaṃ

9.69

tadātupradhamaṃtyaktvā dvitīyehyutsavaṃcaret/
navamyāṃtu mahāhakṣmā(ścotsavaṃtu)ścārcanaṃtu samāptyaca

9.70

pradhametu daśamyāṃvai āyudhādyadhivāsanaṃ/
dvitīye śeṣaśamī divasetu sahautsavaṃ

9.71

kuryādevaṃmunivarāḥ (rājārāṣṭra pravṛddhaye)lokakṣemārdhamevahi/
śrīkṛttikādīvotsava nirṇayaṃ
adhātansaṃpravakṣyāmi kṛttikādīpanirṇayaṃ

9.72

vṛścikasdhedinakare kārtikemāsivaibudhāḥ/
paurṇamāsyāṃkṛttikāsu sāyaṃkāleśriyaḥpate

9.73

maṃdiraṃsarvatodīpai ralaṃkṛtya mahotsavaṃ/
pratyabdaṃkārayedbhūmau rājārāṣṭrābhivṛddhaye

9.74

vṛścikaṃtuyadānasyātkārtikemāsivaibudhāḥ/
mārgaśīrṣe(pi)prakurvīta vṛścikādhikyahetunā

9.75

vṛściketuyadābhūyātpaurṇamāsyādvayaṃtadhā/
ṛkṣadvayaṃtadāpūrvaṃ visṛjyaparatocaret

9.76

caturdasyāviddhayātu kṛttikā(yadidūṣitā) dūṣitoyadi/
paurṇamāsyāṃturohiṇyāṃkuryādetanmahotsavaṃ

9.77

caturdaśīviddhayātu paurṇamīnaṃyutāyadi/
tadātupratipadyāṃvai kāryametanmahotsavaṃ

9.78

bhaumenadūṣitaṃyatra paurṇamīpratipattadā/
tadvāsaraṃ parityajya parasmin‌ dipasecaret

9.79

paurṇamīkṛttikācaiva rohiṇīpratipattadhā/
sarvepividdhāyuktāścettadāśuddhamṛgepica

9.80

dvitīyāyāṃtukuryādvai dīpāropamahotsavaṃ/
saṃkramaścatuviddhāca sadātyājyābhavedphuvi

9.81

paratassaṃbhavedyetadviddhā tatratu pūrvataḥ/
utsavaṃkārayecchaure rdīpāropāhyayaṃ(mahat)śubhaṃ

9.82

evaṃyaḥkurute bhūmauprapannastumahotsavaṃ/
tasyābhīṣṭāni(sarvāṇi sidthyaṃte nātrasaṃśayaḥ)sidhyaṃte nācirānniścayaṃbhuvi

9.83

etadevamuniśreṣṭhā jayaṃtyādira nirṇayaṃ/
sākṣānnārāyaṇenoktaṃ purāpadmodbhavāyayat

iti śrīpāṃcarātrāgama rahasyasāre śrīparamapuruṣa saṃhitāyāṃ
śrī jayaṃtyādyutsava nirṇayonāma
navamodhyāyaḥ

Original text: paramapuruṣasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc