Language

ENहिગુ
Scripture Library

Paramapurusha Samhita · Chapter 7

7.1

śrīmatpāṃcarātrāṃtargata śrīparamapuruṣa saṃhitā
saptamodhyāyaḥ
bhagavadapacāra nirūpaṇaṃ
ṛṣayaḥ-
ślo// vunisattamabhodeva nāradadvijapuṃgava/
bhagavadapacārādi kadhane ṛṣi praśnaḥ
devālayeṣulokesmin jñānājñānakṛtaṃtuyut

7.2

apacārasvarūpaṃca tasmin bhedanirūpaṇaṃ/
brūhyasmākaṃdayāsāṃdra tadbhalaṃ(tvadyabodhaya)cavadaprabho

7.3

śrīnāradaḥ
nārada prativacanaṃ apacārakaraṇe doṣa nirūpaṇaṃ
adhavakṣye viśeṣeṇa apacāra nirūpaṇaṃ/
krodhalo(bhādikaiḥ kaiścit)bhamadādyaistu hetubhirmuni sattamāḥ

7.4

apacāraḥ kṛtoyena bhagavatsannidhaubhuvi/
tasyanasyādyadhācaiva bhuktimuktidhvayaṃdvijāḥ

7.5

bhagavatpāda tīrdhe jala sāmānya bhāvanaṃ prasāde anna bhāvanaṃ
bhagavatpādatīrdhetu sāmānyajalabhāvanā/
prasādevāsudevasya sāmānyānnabhāvanaṃ

7.6

naivedyātpūrva māghrāṇa bhakṣaṇādiṣu prasāda bhakṣaṇe
naivedyātpūrvamannasya āghrāṇaṃ(bhakṣaṇaṃtathā)cāpibhakṣaṇaṃ/
prasādabhakṣaṇācchaureḥ karaśuddhiścabhūsurāḥ

7.7

karaśuddhiḥdevālayādiṣu malamūtrādikaraṇaṃ devālaye nivāsa śayana bhojanādi agrāsanasthitiḥ
devāraye vigraheca kuṃḍāgnau cadvijottamāḥ/
malamūtrapurīṣādi karaṇaṃniṣṭīvanaṃtadhā

7.8

devā(laye)layanivāsaṃca śayanaṃbhojanaṃtadhā/
agrāsanopaveśaṃca mahādoṣayitismṛtāḥ

7.9

prasādabhakṣaṇe kālātrītādiśaṃkānirmālyadhāraṇe agaurava bhāvanaṃ prasāde ruciśaṃkā devālaye śuciśaṃkā tadbhala prāpti kadhanaṃ
prasādabhakṣaṇeviṣṇoḥ kālātītādibhāvanā/
nirmālyadhāraṇecaiva aśrardhācayagauravaṃ

7.10

prasāderuciśaṃkāca śuciśaṃkāharergṛhe/
yenakenakṛtaṃloke tasyavaṃśakṣayaṃ(smṛtaṃ)bhavet

7.11

devālaya gamanātpādaprakṣāḻanaṃ
devālayādgṛhaṃgatvā pādaprakṣāḻanaṃkṛte/
vigrahaॆśilālohādi bhāvaṃ utsaveṣvapahāsyaṃ
śilālohādi bhāvaṃca bhagavadvigrahekṛte

7.12

apahāsyaṃkṛtecaina utsavādiṣuśārṅgiṇaḥ/
akāledevālaya kavāṭamocanaṃ pūjākāle darśanaṃ
akāletuharergehe kavāṭānāṃvimocane

7.13

ārādhane pravartetu bhagavaddarśane(tadhā)kṛte/
devālaye kalahaṃ asatya bhāṣaṇaṃca bhagavadvastrādika dhāraṇaṃ tadbhala nirūpaṇaṃ
kalahaṃcā satyabhāṣā bhagava(nmaṃdire)tsannidhaukṛte

7.15

bhagavadvastrabhūṣādi dhāraṇe(haraṇetathā)cadharātale/
devālaye madyamāṃsabhakṣaṇādi paśupakṣihanasaṃ strīsaṃgamaṃ cauryaṃ parihāsaniṃdābhāṣaṇaṃ tadbhalaśrutiḥ/
devālayesurāpānaṃ(matsyamāṃsādi)māṃsādīnāṃcabhakṣaṇaṃ/
paśupakṣyādihasanaṃ vanitāsaṃgamaṃtadhā

7.16

cauryaṃca parihāsaṃca niṃdāvacanabhāṣaṇaṃ/
yenakenakṛtaṃ(lokaॆ tasyavaṃśakṣayaṃbhavet)tasya vaṃśanāśanamīritaṃ

7.17

bhagavadvastu haraṇaṃ bhagavanniṃdanaṃca anarcakena garbhālaya praveśaṃ
bhagavadvastuharaṇaṃ tadhācahariniṃdanaṃ/
anarcakenayenāpi garbhālayapraveśanaṃ

7.18

arcake vipralāmānya bhāvaṃ
bhagavatpūjakecaiva viprasāmānya bhāvanaṃ/
tanniṃdana daṃḍanādi taśraddhavyaharaṇādi tidbhala śrutiḥ
niṃdanaṃ daṃḍanaṃcaiva (tatpūjaka budhaṃ dvijāḥ)arcakasyadvijottamāḥ

7.19

tasyaduḥkha pradānaṃca taddravyaharaṇaṃtathā/
yaḥkaroti vimūḍhātmā tasyāyuśśrīścanaśyati

7.20

devālaye chatrapādukādi dhāraṇaṃ tadbhala nirūpaṇaṃ
chatrapāduka dhārīca daṃḍadhārīca bhūtale/
praviśecceddharerge(he)haṃ tasyavaṃśakṣayaṃsmṛtaṃ

7.21

devasyapurataḥ chatrādi dhāraṇaṃ taddoṣa nirūpaṇaṃ
agretu devadevasya chatrapādukalāṃchanaiḥ/
yogacchettasyanāṃśasyā drauravaṃnarakaṃ (bhavet)labhet

7.22

arcanādi puṣpādi kaharaṇe thāraṇeca kaṃcukoṣṇī ṣaihi maṃdira praveśaṃ
bhagavatbūjanārdhaṃtu ānītāḥ kusumādikāḥ/
yoharetasyavaighoraṃ narakaṃlabhatedvijāḥ

7.23

kaṃcukoṣṇīṣadhārīca nagaccheddharimaṃdire/
hareḥppṛṣṭha darśanaṃ tīrdha prasāda varjanaṃ tatphratiphala prāptiḥ
napṛṣṭaṃdarśanīyaṃsyā ddevadevasyaśārṅgiṇaḥ

7.24

yovarjatiharestīrthaṃ prasādaṃbhaktilopataḥ/
tapyānvayasya nāśaṃsyā tsagacchennarakaṃ dhṛvaṃ

7.25

bhagavatīrdhasya bhūvatanādikaṃ
tīrdhādigrahaṇeviṣṇo(rbhaktirāhitya hetunā)raśrarthādika hetubhiḥ/
yenatatpatitaṃ bhūmau tasyāyuśrīścanasyati

7.26

yastvātmānaṃ karmayogiṃ matvāhaṃkṛtinājaḍaḥ/
tīrthavisarjanaṃ taddoṣaḥ
visarjatiharestīrdhaṃ sakalākāla śaṃkayā

7.27

tasyapūrvārjitaṃpuṇyaṃ sarvaṃcāpi vinaśyati/
devālaya praveśeca satvanarhayitismṛtaḥ

7.28

mlecchapāṣaṃḍādika devālaya praveśe doṣa nirūpaṇaṃ
mlecchapāṣaṃḍajātīnāmālayasyapraveśane/
tadanyeṣāṃcabhaktānāṃ gauravaṃ (di)tuvinaśyati

7.29

,smātteṣāṃpraveśetu anarhatvaṃ nirūpitaṃ/
yadābhūyattatpraveśaṃ yenakenaca hetunā

7.30

tatpraveśe saṃprokṣaṇādi kartapyaṃ
mahā saṃprokṣaṇaṃkṛtvā śāṃtihodikaṃsaret/
bhagavaddarśanārthamāgata strīṣvanyabhāvanaṃ prasāda viniyoge anyasaṃbhāṣaṇādi
bhagavatsaṃdarśanārdha māgatāsucastriṣuyaḥ

7.31

anyabhāvaṃkarotyeva tasyanāśo(bhavedthṛvaṃ)bhaviṣyati/
viniyogasyasamaye prasādasyaśriyaḥpateḥ

7.32

anyasaṃbhāṣaṇādīni(varjanīyāni bhūsurāḥ)varjayetsatataṃbhuvi/
prasādaniṃdanaraṃghana ghaṭṭanādi
prasādalaṃghanaṃcaiva ghaṭṭanaṃ(cāpi)catuniṃdanaṃ

7.33

taddūṣaṇaṃ cataddoṣa prāpti kadhanaṃ
dūṣaṇaṃyenakenāpi vaṃśanāśana kāraṇaṃ/
ekahasta praṇāmādi devatāṃtarādhikya kīrtanaṃ
ekahasta praṇāmaṃca ekaṃcaiva pradakṣaṇaṃ

7.34

harigehevisarjaṃsyātsreya(skāmairdharātalai)skāmaissadābhuvi/
bhagavanmaṃdiretvanya devādhikya prakīrtane

7.35

ūrdhvapuṃḍrādyapahāsyaṃ bhagavaccaritādika niṃdanaṃ taddoṣaviśeṣaḥ
ūrthvapuṃḍrādikaṃdṛṣṭyā(parihasatyadibhūsurāḥ) parihāsaṃ kṛteyadi/
bhagavaccaritālāpa śravaṇādika niṃdane

7.36

yenakenāpibhūmautu mahadduḥkhaṃbhaviṣyati/
devālayādika nirmāṇa vighnakalpanaṃ taddoṣa prāptiḥ
devālayavinirmāṇe yenavighnādikaṃbhavet

7.37

tasyavaṃśakṣayaṃbhūyā dacireṇanasaṃśayaḥ/
mahotsava bhaṃgakāraṇaṃ taddoṣaprāptiḥ
mahotsavasyayobhūyā dbhaṃgakartādharātale

7.38

pāṃḍurogesadābhūtvā narakaṃpraticchati/
kuṃḍāgni dīpādika śamanaṃ taddoṣaḥ
śamayedyastukuṃḍāgniṃ (dīpasya)dīpaprajvalanaṃtuvā

7.39

devālayetasyabhūyā dghoraduḥkhaṃdharātale/
bhaktaniṃdana dūṣaṇādikaṃ/ taddoṣaḥ/
bhaktānāṃ dūṣaṇecaiva niṃdanevibudhottamāḥ

7.40

sarvābhīṣṭa vināśaṃca bhaveccaiva dharātale/
madhumāṃsādhikaṃ bhuktvā ālaya praveśaṃ
madhumāṃsādikaṃ bhuktvāyaḥpraviśyati maṃdiraṃ

7.41

snānādikaṃ vinā ālaya praveśaṃ taddoṣa prāptiśca yātrākāle upāhārādika pradhānaṃ taddoṣaśca
asnātastvaśuciścaiva ūrdhvapuṃḍra(vivarjataḥ)vihīnakaḥ/
tasyavaṃśa kṣayaṃbhūyānniścayaṃ munisattamāḥ

7.42

yātrākāletu deveśaṃ samīpesvagvahasyatu/
dṛṣṭvāta mupahārādyai ryonatṛptyati bhūtale

7.43

tasyadhānya dhanādīni(sarvekāryāśca niṣphalā//)sarvāṇisyāttuniṣphalāḥ/
alakṣyakaraṇaṃ tatpratiphalaṃca anyabhakṣita phalādīnāṃ bhagavadarpaṇaṃ
āgataṃpuramadhyetu hariṃdṛṣṭvātuyonaraḥ

7.44

alakṣyaṃ kurutecaiva praṇāmaṃ nakarotica/
tasyabhūyānma hadduḥkhaṃ rauravaṃ narakaṃ(bhavet)vrajet

7.45

anyabhakṣaṇa śeṣaṃtu yodadyādvai phalādikaṃ/
āghrātagaṃtha puṣpādi samarpaṇaṃ devālayādidahanaṃ taddoṣa prāptiḥ
āghrātagaṃdha(puṣpādyāḥ)puṣpādīn harestasyabhavedaghaṃ

7.46

devālayaṃ dahedyastu arcakagṛhamevavā/
tasyavaṃśa kṣayaṃ śrīghraṃ bhavatyevana saṃśayaḥ

7.47

arcakastrīṣvanyabhāvanaṃ taddoṣaprāptiḥ!
arcakastrīṣuyaḥkuryā(dduṣṭabhāvaṃ)danyabhāvaṃ munīśvarāḥ/
tasyabhūyānmahā(duḥkhaṃrauravaṃnarakaṃtadhā)ghora duḥkhaṃtu vasudhātaleḥ

7.48

bhagavatāpahāsyaṃ taddoṣaśca
mahābhāgavatān viprān dṛṣṭvāyaḥ parihāsyati/
tasyapūrvārjitaṃ puṇyaṃ vittaṃ (sarvaṃca)cāpivinaśyati

7.49

radhavāhakādi niṃdanaṃ taddoṣaḥ
rathasthetu jagannādhe tadradhasyatu vāhakān‌/
yoniṃdatisadābhūmau tasyaduḥkhaṃ mahadbhavet

7.50

bhagavacchāstre apauruṣeyatvaśaṃkā! taddoṣa nirūpaṇaṃ
devālayasya yaddharma śāstraṃsyā tpāṃcarātrakaṃ/
tasminnapauruṣeyatve śaṃkāyaḥkurutenaraḥ

7.51

dhvayārohādyavaroha madhye annagāma gamanaṃ taddoṣaḥ
tasyavaṃśakṣayaṃviddi sarva(śāstreṣu niścataṃ)śāstra viniścitaṃ/
thvajārohaṇamārabhya yāvattīrthadinotsavaṃ

7.52

ānyagrāmādigamanaṃ yasyakasyā pināśanaṃ/
bhagavadutsave manuṣyotsavādikaraṇaṃ taddoṣaḥ
daivotsavepravartetu namanuṣyotsavaṃcaret

7.53

yaḥkarodi vimūḍhātmā tasyavaṃśa kṣayaṃ(bhavet)dhṛvaṃ/
yātāśaucādiṣu devālaya praveśaṃ taddoṣa prāptiḥ
(dyāśauca kāleṣu)śaucamṛtāśauce ālayaṃyaḥpraviśyate

7.54

tasyavaṃśa vināśaṃca rauravaṃnarakaṃ bhavet/
vastrahīna devālaya praveśa taddoṣa nirūpaṇaṃ
vastrahīnastuyaśśaure rmaṃdiraṃ saṃpraviśyati

7.55

samahāpātakairyukta ścaṃḍālasyāddharātale/
devālayāgrataḥṇāmādinakaraṇaṃ tadbhalaprāptiḥ
prayastugaccheddharergeha purataḥ(mārgatopivā)padhimārgataḥ

7.56

devālayāgrabhāgetu namaskāraṃ samācaret/
yonakuryāttadhātasyakula nāśanamucyate

7.57

devadravyaharaṇaṃ bhagavatsevakopādi bhaṃgakaraṇaṃ tadbhalitaṃca
devadravyāpaharaṇaṃ mahāpātaka mīritaṃ/
bhagavatsevakopādi bhaṃgarakaraṇaṃ tadphalitaṃca
bhagavatsevakānāṃtu upādhaubhaṃga kalpanaṃ

7.58

yena kenāpitadvaṃśa nāśa(kāraṇa)hetukamīritaṃ/
nūtanāgata puṣpa phalādīnāṃ bhagavatsamarpaṇa viśeṣaḥtannakaraṇe pratyavāyaḥ
phalapuṣpādikaṃcaiva dhānyādīnicabhūsurāḥ

7.59

yadābhavennūtanaṃtatchrīharestu samarpayet/
yonadadyāttathauśaure stadvṛddhirnabhavedbhuvī

7.60

arcakājñā dipāla nāvasara kathanaṃ
anyeṣvitarakāryeṣu arcakājñāṃtu pālayet/
sdhānādhipasyayā yadvā bhaktiśrardhādi(saṃyutaḥ)kairyutaḥ

7.61

tannakaraṇedoṣaḥ
evaṃnakuruteyastu tasyaduḥkhaṃ(mahat smṛtaṃ)mahadbhavet/
adhyāya parisamāptiḥ
ityevaṃ bhagavadgehe apacāranirūpaṇaṃ

jñeyaṃsarvaiścalokesmin śreyaḥkāmai(stusarvadā)rdvijottamāḥ/
itiśrīpāṃcarātrāgama rahasyasāre śrīparamapuruṣa saṃhitāyāṃ
bhagavadapacāra nirūpaṇaṃnāma saptamodhyāyaḥ

Original text: paramapuruṣasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc