Language

ENहिગુ
Scripture Library

Paramapurusha Samhita · Chapter 4

4.1

śrīmatpāṃcarātrāgamāṃtargata śrī paramapuruṣa saṃhitā
caturthādhyāyaḥ
bhagavattīrdha prasādādi mahimābhi varṇanaṃ
ṛṣayaḥ-
bhagavattīrdha prasādādi mahimāśravaṇe ṛṣi praśna
ślo// bhagavan śrotumicchāmo sarvaśāstra viśārada
hariprasādamahimā tattīrthasya viśeṣatā

4.2

bhagavaddarśanecaiva pūjane catuyadbhalaṃ
gaṃdhapuṣpaphalādīnāṃ vastrabhūṣādikāṃmune

4.3

viṣṇossamarpaṇecaiva kiṃphalaṃlabhatebhuvi
mahotsavādikaraṇe jīrṇoddhārecakiṃphalaṃ

4.4

tatsarvaṃvistareṇaiva kṛpayābrūhinomune
śrīnāradaḥ-
nārada prati vacanaṃ
śṝyatāmadyamunayo bhaktiyuktaistucetasaiḥ

4.5

savistareṇavakṣyāmi yuṣmāryattukāṃkṣitaṃ
bhagavannivedanānnaṃca bhakṣyalehyādikaṃsadā

4.6

bhagatprasāda mahimā nirūpaṇaṃ
divyaṃprasāda mityuktaṃ yaddattaṃtvarcakeṃhi
yadgruhītvānarobhūyātsarvalbiṣavarjitaḥ

4.7

yasmin‌kāletu saṃprāptaṃ prasādaṃ jagatāṃpateḥ
takṣaṇenaivatadgruhya bhujyatāṃ munipuṃgavāḥ

4.8

yobhakṣatiharerannaṃ pratyahaṃbhaktibhāvataḥ/
ihasarvasukhān bhuktvā cāṃtevaikuṃṭhamāpnuyāt

4.9

prasāda bhakṣaṇe dṛṣṭidoṣādiśaṃkānakartavyā
dṛṣṭidoṣaṃspṛṣṭidoṣaṃ navicāryaharekgṛhe
sarvairapiparigrāhyoprasādomunisattamāḥ

4.10

yaḥkarotivibhedosmin tasyavaṃśakṣayebhavet
prasādaniṃdakoyastu sagacchennarakaṃdhṛvaṃ

4.11

ekādaśyāmapibhagavatprasāda svīkārārhaṇā
ekādaśyāmapibuthāḥ prasādaṃ na parityajet/
uṣoṣitastu bhuṃjīta kaṇamekaṃśirodhṛtaṃ

4.12

hariprītyaitusarvepi ekādasyādikāvratāḥ/
tasmātteṣudineṣusyātprasāda svīkṛtiśśubhaḥ

4.13

tadvisarjanepratyavāyakadhanaṃca
hetubhiḥkrothalobhādyairyaḥprasādaṃ(visarjate)nabhakṣate
vratopavāsanirato sayevasyānnarādhamaḥ

4.14

tasyasarvavratānisyānniṣphalāni budhottamāḥ/
śrārthādiṣu bhagavatprasādena pitṛdevatārcanavidhiḥ
pitṛmātṛśrārthakāle ṣvapiviṣṇvarpitaiśśubhaiḥ

4.15

annādyairarcayetpitrūn kartābhakti viśeṣataḥ/
tatpitrūṇāṃtu sugati ssatvaraṃlabhatedvijāḥ

4.16

śrārthanimaṃtrita viprāṇāṃbhagavattīrdha svīkārārhatā prasāda bhakṣaṇī akālasakāla vicāro nakartavyaḥ prasādasya bhūpa
śrārdhenimaṃtritāviprāḥkartācaharimaṃdire/
tīrdhaṃ pītvāprasādaṃtu bhaktebhya(ssarva)statsamarpayet

4.17

prasādabhakṣaṇe viṣṇoryasmin kasmindinepica/
akālamatikālaṃvā navimarśara mucyate

4.18

prasāda svīkṛtaubhaktiśrardhālopādihetubhiḥ/
yatkiṃcitpatate(bhūmau tadrāṣṭhrasyakṣayaṃdhṛvaṃ)yatra tadgrāmasyakṣayaṃsmṛtaṃ

4.19

tana prāptau doṣa nirūpaṇaṃ
yobhakṣatiharerannaṃ somapāyīsaniścayaṃ/
tridinaṃbhakṣateyastu(satvārogyamavāpnuyāt)sacārogyaśarīrakaḥ

4.20

prasāda bhakṣaṇeśālādhikyatayā adhika phalaprāpti kathanaṃ bhagavannaivedyārthaṃdhanadhānyādika pradāne phala nirūpaṇaṃ
nityaṃcabhakṣaṇecaita (tsagacchetparamaṃpadaṃ)tsavaikuṃṭhamāpnuyāt/
niṣyāmovāsakāmovā yenakenacahetunā

4.21

naivedyārdhaṃ harerannaṃ dhānyaṃvādhanamevavā/
yodadātimuniśreṣṭhā stasyabhūyānmahādhanaṃ

4.22

dhānyādayastviheloke cāṃteśrīviṣṇusannidhiḥ/
mahābhaktyātuyodadyāddanaṃkiṃciddharaॆḥpriyaṃ

4.23

naivedyārdhaṃ yadāśaktisopi vaikuṃṭhamāpnuyāt/
naivedya prabhāvaḥ
sarvelokāḥpravartaṃte yasyakukṣautu sarvadā

4.24

tasyasatṛptayeviṣṇornaivedyasyaprakalpanaṃ/
tasmāttatsarvalokānāṃ saṃtṛpyaisyānmunīśvarāḥ

4.25

sarvadehasthitośaurissaṃtṛptaścennivedane/
sarvelokāścatṛptyaṃte nātrakāryavicāraṇā

4.26

naivedyārdhamannādīn samānīyavidhiḥ
pacanālayamārabhya bhagavatsannidhiṃprati
madhyemārge pasādaṃtu chatracāmara dīpikaiḥ

4.27

sarvaiścavādyaghoṣaiśca vedaghoṣaiśśubhaistavaiḥ/
upacāraiśca sakalaiḥ pācakośirasāthṛtaḥ

4.28

spṛṣṭidṛṣṭyādikairdoṣai rvarjitaṃtu yadhātadhā/
ānīyamaṃṭapebhoge maṃtrarāja manusmaran

4.29

saṃprokṣyanikṣipedbhaktyā harerabhimukhaṃyathā/
naivedyānarha annādika nirūpaṇaṃ
apakva ca vipakvaṃca krimikīṭādi(saṃyutaṃ)bhiryutaṃ

4.30

atyuṣṇamatiśītaṃca avaiṣṇavakṛtaṃtuvā/
śūdrachaṃḍāladṛṣṭaṃca kākādyaiśśunakādibhiḥ

4.31

spṛṣṭaṃca rasahīnaṃca anyadevārpitaṃtuvā/
(romakeśādibhiryuktaṃ)śilākeśādibhiryuktaṃ surāmāṃsādidūṣita

4.32

āghrātaṃ laṃghitaṃcaiva tharaṇīpatitaṃtuvā/
(bhakṣitaṃvāpi śrīviṣṇoḥ)devadevasṛśaurestu nakadāpinivedayet

4.33

dūṣitānna nivedane śāṃtihomādi
yadvā nivedayedannaṃ doṣayuktaṃśriyaḥpateḥ/
takṣaṇaṃsnapaṃkṛtvā śāṃtihaumaṃsamācaret

4.34

haviḥpātra lakṣaṇaṃ
haviḥpacana yogyāni sarvepātrāṇica dvijāḥ/
śaṃkhacakrordhvapuṃḍrādyai rlāṃchayedbhaktivartmanā

4.35

naivedyātpūrva meva hāvirbhakṣaṇe pratyavāyaḥ
harernivedanārdhaṃtu yadannaṃ pacitaṃ bhuvi/
tannaivedyātpūrvameva nakadā(picabhakṣayet)bhakṣayennarāḥ

4.36

yastubhakṣatimohādvātasyāyuśśrīścanaśyati/
naivedyātpūrva meva havirdūṣite satikartavyavidhiḥ
naivedyārthaṃ yadannaṃtu pacitaṃ tavanudvijāḥ

4.37

tannaivedyātpūrameva dūṣitaṃcettadācatat/
jalenikṣipya vidhiva tpurannaṃtu pācayet

4.38

tadbhakṣaṇe doṣa nirūpaṇaṃ
vinātu jalanikṣepā ttadannaṃyobhujatyasau/
ihabhuktvākhilān duḥkhān rauravaṃnarakaṃprajet

4.39

ṣaṇmāsaṃ bhakṣataiyastu prasādaṃ bhagavadgruhe/
prasādabhakṣaṇa kālādhikyatayādhikya nirūpaṇaṃ
tasya sarvāṇipāpāni(vinasyaṃti nasaṃśayaḥ)naśaṃtinaca saṃśayaḥ

4.40

abdamekaṃ harerdhāmminaivedyānnaṃtuyobhujet/
tasyajñānodayaṃ brahmaniṣṭhācalabhate budhāḥ

4.41

radhārūḍha hariprasāda mahimā
radhasthasyatu(mahāviṣmoḥ)devasya prasādaṃ bhakṣateyadi/
vaṃdhyāputravatībhūyādacireṇa viniścayaḥ

4.42

śrīkṛṣṇa janmadine bhagavannivedita kṣīra mahima
śrīkṛṣṇajanmadivase saṃtānākā kṣayābhuvi/
yāstri pibati gokṣīraṃ vāsudevaniveditaṃ

4.43

sāsuputravatībhūyā(dlokesmin)nniścayaṃ munisattamāḥ
dhvajārohaṇa kāle garuḍa prasāda mahimā
thvajārohaṇa kāletu vainateya niveditaṃ

4.44

mudgānnaṃ bhakṣateyastrī sāsu putravatī bhavet/
bhaktaśeṣa prasāda mahimā
bhaktebhyorpitaseṣaṃtu prasādaṃ mokṣasidthidaṃ

4.45

dhanurmāse aruṇodayakāla niveditānna mahimā
aruṇodayaveḻāyāṃ dharurmāse(śriyaḥpateḥ)jagatpateḥ/
niveditaṃtumudgānnaṃ sahasraphaladaṃ smṛtaṃ

4.46

mahotsaveṣu prasāda mahimā
mahotsave pravartetu sarvaidbhaktairyadarpitaṃ/
naivedyaṃ kevalaṃ viṣṇo rvaikuṃṭhaprāptikāraṇaṃ

4.47

bhagavatpadatīrdha mahimā
bhagavatpādatīrdhaṃtu nityaṃyaḥpibatevaraḥ/
tasyārogyaṃ sadābhūyātsāyujyaṃlabhatedhṛvaṃ

4.48

sālagrāma tīrdha mahimā
sālagrāma śilāvāri tulaśīdaḻayutaṃ/
sarvaro(gapraśamanaṃ)gādiśamanaṃ sarvapāpaharaṃbhavet

4.49

paṃcagavya mahimā
bhagavatsannithaudattaṃ paṃcagavyaṃmuniśvarāḥ/
mahāpātaka nāśaṃca viṣṇusāyujyadāyakaṃ

4.50

abhiṣeka tīrtha mahimā
viśeṣasvapanekāle devasyamathuvidviṣaḥ/
snānodakaṃpibedyastu sarvān kāmānavāpnuyāt

4.51

cakra tīrdha mahimā
tīrdhaॊtsavepravartetu cakkasnānodakaṃpibet/
sarvāghaśamanaṃnṝṇāṃ sarvasaṃpatvradāyakaṃ

4.52

ācārya śrīpāda tīrdha mahimā
ācāryapadatīrdhaṃca prasannasyapadodakaṃ/
sarvadāpānavaṃproktaṃ sarvapātaka nāśanaṃ

4.53

tasmātsarvaprayatnena bhaktibhāvenakevalaṃ/
bhagavadbhāgavatācārya pādatīrdhaṃsadāpibet

4.54

bhagavattīrdha visarjane doṣaprāptiḥ
harigehetuyotīrdhaṃ gṛhītvāpyapiban‌tyajet/
satyaspyaśyayitijñeyo chaṃḍālayivabhūtale

4.55

tadalakṣyakaraṇeca pāpa nirūpaṇaṃ
alakṣyaṃkuruteyastu tīrdhesmin dvijapuṃgavāḥ/
tasyapāpakṣayaṃnāsti śatajanmairapidvijāḥ

4.56

cakreṇa sahamajñanaviśeṣaḥ
tīrdhotsavetuyobhaktyā cakreṇasahamajjate/
sahasragrahaṇasnāna(samaṃsadbhalamāpnuyāt)samaṃsadbala māpnuyāt

4.57

bhagavattīrdha grahaṇeśrardhālope satipratyavāyaḥ
haritīrdhaparigrāhe yastuśrardhāvivarjitaḥ/
nikṣipettatubhūmauca tasyaduḥkhaṃmahat bhavet

4.58

arcakahastena tīrdha svīkāra vidhiḥ
arcakasyatuhastena gṛhṇīyāddharitīrdhakaṃ/
nocetsurāsamaṃjñeyaṃ tattīrthaṃ(tuvisarjayet)dvijasattamāḥ

4.59

bhagavaddhana phalakadhanaṃ
athavakṣyeviśeṣeṇa bhagavaddarśanephalaṃ/
sevanecadvijaśreṣṭhā śśruṇudhvaṃśrarthayānvitāḥ

4.60

nityadarśane niśeṣaḥ
pratyahaṃdevadevasya maṃdiraṃ yastugaccati/
tasyābhīṣṭhānisarvāṇi dadātipuruṣottamaṃ

4.61

prabhodotsava darśana phalanirūpaṇaṃ
prabodhotsavaveḻāyāṃ viṣṇoddarśanamuttamaṃ/
sarvapāpapraśamanaṃ āyurārogyavardhanaṃ

4.62

ekāpaśyāvisarvadarśana phalaprāptiḥ
ekādaśyāmamāyāṃca sarvaparvasuśārjgiṇaḥ/
vaidarśanaṃpāvanaṃpuṇyaṃ abhīṣṭaphalasidthidaṃ

4.63

vaikuṃṭhayekādaśyāṃ uttaradvāragamana darśana phala kadanaṃ
vaikuṃṭhapadapūrvāyā mekādaśyāṃdvijettamāḥ/
uttaradvāragamane devasyamadhuvidviṣaḥ

4.64

radhasdhabhagavaddarśana phalanirūpaṇaṃ
darśanaṃsarvalokānāṃ durlabhaṃmokṣadāyakaṃ/
rathasthasyatudevasya darśanaṃyaḥkarotisaḥ

4.65

garuḍārūḍhe darśana phalaṃ
janmarāhityamamalaṃ prāpnoti(vibudhottamāḥ)suviniścayaḥ/
garuḍārūḍhaviṣṇostu sevāmokṣaphalapradā

4.66

mahotsave bhagavaddarśana phalaprāptiḥ
mahotsavepravartetu bhagavaddanaṃbhuvi/
asamānaphalaprāpti hetubhūtamitīritaṃ

4.67

kalyāṇotsavedeva darśanaphala viśeṣaḥ
kalyāṇotsavaveḻāyāṃ deveśaṃyastupaśyati/
tasyasarvāṇipāpāni naśaṃtyevanasaṃśayāḥ

4.68

puṣpayāgotsavāṃta praṇayakalhārotsavedevīsahita bhagavaddarśana phala nirūpaṇaṃ
puṣpayāgotsavadinedevasya(jagatāṃpateḥ)madhuvidviṣaḥ/
aṃtetupraṇayakalaha mahotsavavarṇedvijāḥ

4.69

śrībhunīḻādisahitaṃ harerdarśana mutumaṃ/
yogīnāṃdurlabhaṃcaitanniścayaṃ munipuṃgavā

4.70

viśeṣa snapanakāle darśana viśeṣaḥ
viśesnapadekāle bhagavanmūrtidarśanaṃ/
janmasāphalyatāhetu bhūtaṃmokṣa(pradaṃsmṛtaṃ)phalapradaṃ

4.71

kṛttikā dīpa pradarśana phalaṃ
evakenāpicadvijāḥ kṛttikādīpadarśanaṃ/
aṣṭaiśvaryakaraṃmokṣa sādhanaṃbhavatithṛvaṃ

4.72

arcaka darśana phala viśeṣakathanaṃ
darśanaṃtvarcakasā pi haribhāvena kevalaṃ/
sarvasaṃpatka raṃbhūyā tsarvapātakanāśanaṃ

4.73

bhagavadālaya darśane viśeṣaḥ
darśana tuharerdhāmnaḥ kṣudragrahanivārakaṃ/
gopura dṛśyateyastu mahābhaktyājagatpateḥ

4.74

gopura darśane cakradarśane
tasyavaṃśābhivṛddhipyādācaṃdrārkaṃ(cabhūtale)dharātale/
gopurāgrasthacakrasya darśana pāpanāśanaṃ

4.75

bhagavatpādatulaśyā dyāghrāṇe nirmyādhāraṇe
bhagavatpādatulasī māghrāyasakalānarāḥ/
nirāmayābhavedbhūmauviṣṇulokamavāvnuyāt

4.76

harernirmālya puṣpaṃca caṃdanaṃca budhottamāḥ/
śirasāgṛhitaṃbhūyā chreyokāmaissataṃbhuvi

4.77

pālikāṃkura thāraṇe
bhagavatsamarpitān‌dipyān‌ pālikādyaṃkurān‌śubhān/
dhṛtvātuśirasā(loko dūtapāpobhaḥṣyati)lokedhūtapāponarobhavet

4.78

vijaya daśamyāṃ śamīpallavathāraṇe
āśvinasyasitepakṣe daśamyāṃvijayotsate/
śamīpallavasa yuktānakṣatān‌yoparigṛhet

4.79

homabhasmathāraṇe
tasyarvatravijayaṃ(sarvadāca viniścayaṃ)sarvakāryeṣu niścayaṃ/
harergehesthitohoma bhasmasyānmaṃgaḻa pradaḥ

4.80

pavitra dhāraṇe
tasmātadtdhārayedviprāssarvepicanarābhuvi/
pavitkotsavakāletu vāsudevasyasakriṇaḥ

4.81

pūjālopādi śāṃtyardha marpitaṃtupavitrakaṃ/
bhaktyāyodhārayennityaṃ tasyakutrāpicadvijāḥ

4.82

karmalopaṃtunabhave ditiśāstraviniścayaḥ/
homadhūmāghrāṇe
aghrātohomadūmaśca yevabhaktyāharergṛhe

4.83

tasyabhūyātsadārogyaṃ āyuśśrīrvarsasaṃghanaṃ/
vīralakṣmādyarpita kuṃkumādidhāraṇe
vīralakṣmībhogalakṣmorarpitaṃkuṃkumādikaṃ

4.84

dhṛtaṃyenasadātasya saubhāgyaṃ(varthatesadā)labhatidhṛvaṃ/
nīrāṃjanadarśane
nirāṃjanasyasamaye dṛśyate yojaṃtpatiṃ

4.85

dhūtapāponarobhūyā daiśvaryaṃca mahallabhet/
divyakṣetreṣudinatrayanivāse
svayaṃvyakādi kṣetreṣu tridinaṃyavasennaraḥ

4.86

tasyapātakavargastu (takṣaṇādvaivinaśyate)takṣaṇāccaivanaśyate
teṣuśarīravisarjane
puṇyakṣetreṣuyobhaktyā svaśarīraṃ visarjayet

4.87

tasyavaijanmarāhityaṃ niścayaṃbhavati dhṛvaṃ/
dvātriṃśadupacārā dvairbhagavadarcane
dvātriṃśadupacārādyaiṣṣoḍaśairupacārakaiḥ

4.88

yaḥpūjayatideveśaṃ tasyābhīṣṭhāstusiddyate/
parvakāleṣu sahasra nāmairarcane
ekādaśyāṃtu saṃrkātā vamāyāṃśravaṇepica

4.89

sahassanāmairyobhaktyā harimarcayatisvayaṃ/
anyeṣu parvaleṣu tasya(vaikuṃṭhamucyate)mokṣoviniścaya

4.90

aṣṭottaraśatanāmādibhirarcane
aṣṭottaraśatairyastu nāmabhiścajagatpatiṃ
yaḥpūjatisadātasya mahatsaukhyaṃbhavedhṛve

4.91

caturviṃśati saṃkhyākairdvādaśairnā mabhistuvā
yorcanaṃ kurutetasya bhavabaṃdho vinasyati

4.92

gobhūhiraṇyādika samarpaṇe
harisaṃprītayeyastu gobhūsvarṇadhanādikān
dhānyaṃca vāhanādīni gajāśvoṣṭrādikān‌tadhā

4.93

pātrādikān‌ca bhūṣāśca gaṃdhapuṣpaphalā(phalāṃbarān‌)dikān
chatracāmara(bhūṣāśca)vastrādīn‌ dāsīdāsān‌ ca bhaktitaḥ

4.94

(yastudadyānmuni śreṣṭhāḥ)pradadyādvibudhaśreṣṭhā ssarveṣṭān‌labhetanaḥ/
bhusamarpaṇa mahimā
bhūmīdānaṃtuyobhaktyā śāśvataṃ kuratebhuvi

4.95

harestasyamahatsaukhyamāyurvṛdthirbhaveddvijāḥ/
arcakasya sālagrāmādidānephala nirūpaṇaṃ
sālagrāmādidānaiśca vastrabhūṣadhanādibhiḥ

4.96

arcakaṃtoṣayedyastu vāsude sa sannidhau
sobhūyājanmarahito suprasiddhodharātale

4.97

devālayasammārjanephalaṃ
gehasammārjaneviṣṇorjanmasāphalya(mīritaṃ)mucyate
cāmarasevāyāṃ
(cāmaravyajanādyaistu sevāmokṣa phalapradā)dhāraṇecāmarādīnāṃ svargalokasthitirlabhet

4.98

chatrādivahane
vahanechatravetrādi abhīṣṭārdhān labhennaraḥ
bhagavadvahane puṣpa mālyādi samarpaṇe
devasyavahanesākṣā dviṣṇusāyujyamīritaṃ

4.99

puṣpamālyāditānaṃsyā dasama phaladāyakaṃ/
nṛttagītādikaraṇe
ālayenṛttagītādyai riṣṭdhārān‌labhatenaraḥ

4.100

vādyaghośādikaraṇe stotrapāṭhe
vādyaghoṣādikaraṇe hareḥprītirbhavethṛvaṃ/
stotrādipaṭhane viṣṇo ssāyujyaṃ (tulabheddvijāḥ)samavāpnuyāt

4.101

pātraśuddhikaraṇe
sthānaśuddhyādikaraṇe pātraśataddhaulabhedyaśaḥ/
dīpa prajvalane
dīpaprajvalane(bhūyāt)caiva grahasnāna sadbhalaṃ

4.102

ārādharārha vastupradāne
nityārāthanārhāṇāṃ vastunāṃtusamarpaṇe/
saptajanmakṛtaṃpāpaṃ takṣaṇādevanaśyati

4.103

mahotsavakaraṇe
mahotsavasyakaraṇe paṃcapātakanirvṛtiḥ/
pavitrādyutsava karaṇe
pavitrādyutsavānāṃtu raṇejagatāṃpateḥ

4.104

vaṃśābhivṛddhissāyujyaṃ labhate(vatusaṃśayaḥ)nātrasaṃśayaḥ/
sahasrakalaśābhiṣeka kalpane
sahasrakalaśasnāna kalpanemadhuvidviṣaḥ

4.105

sahasratīrdhasusnātā yajamānobhavedhṛvaḥ/
mahotsavādikāleṣu grāmālaṃkaraṇaṃtuvāḥ

4.106

dhāmālaṃkaraṇā diṣu
dhāmālaṃkaraṇaṃvāpi mahābhaktyākṛtaṃyadi/
sarvārthāsādhakaṃbhūyā(sākṣādvaikuṃṭhadāyinī)tsarvasaṃpatpradāyinī

4.107

haviḥpācane
haviḥpacanakarmāsvādbhuktimuktiphalapradā/
vistareṇatukiṃviprāssarvekāryā jagatpateḥ

4.108

devālayādika nirmāṇe
viśeṣaphaladāproktā ssatyametadviniścayaṃ/
yastubhaktyāharergehaṃ rājārāṣṭrābhivṛddhaye

4.109

nirmāyatetasyaviṣṇo ssāyujyaṃlabhatiddhṛvaṃ/
ihalokepivaitasya abhiṣṭhārdhāśca siddhayate/
tadvaṃśajāḥparaṃyāṃti śatapūrvāśatāparāḥ//
maṃṭapa nirmāṇe
maṃṭapasyavinirmāṇe yenakenāpi bhūtale

4.110

tasyaṃvaṃśābhivṛddhisyā dyāvadābhūtasaṃplavaṃ/
gopurādika nirmāṇe
gopurasyavinirmāṇe śikharasthāpanepica

4.111

satsaṃtānaphalaprāpti stakṣaṇāllabhatenaḥ/
prākārādika nirmāne
prākārasyacadvārasya vinirmāṇeharergṛhe

4.112

saṃsārabaṃdhamokṣaśca(bhavediṣṭārdha siddhica)niścitaṃmunisattamāḥ/
vīralakṣmīsthāpane
vīralakṣmyāsthāpanaṃtu mahadaiśvaryadāyakaṃ

4.113

dhvajasthaṃbhasthāpane
dhvajasthaṃbha(pratiṣṭāyāṃ)pratiṣṭhātu sarvasaṃpatkaraṃbhavet/
haressāyujya prāptiśca saṃbhavettenabhūtale

4.114

vāhana nirmāṇe
vāhanādika nirmāṇe devasyamadhuvidviṣaḥ/
śatayajñaphalaprāpti(riṣṭa siddhiścaniyaṃ)rniścayaṃmunisattamāḥ

4.115

bhagavadālaya gopurādi darśaneṣu kartavya vidhayaḥ
bhagavadgruhaṃtusaṃvikṣya sāṣṭāṃgaṃ praṇameddvijāḥ/
darśanegopurasyāpi śikharasyatadhaivaca

4.116

śikharāgrastha cakrasya dhvajāgrasyava bhūsuvāḥ//
sāṣṭāṃgaṃdaṃḍavadbhūmau namaskāraṃ samācaret/
yaḥkarotitadhāloke tasyabhūyānmahāphalaṃ

4.117

daṃḍapraṇāmakartavyapradeśāni
balipīṭhe(mahādvāre)dvāradeśe mahāmaṃṭapamathyataḥ/
pūrvoktenaivavidhinā sāṣṭāṃgaṃpraṇamedbuthāḥ

4.118

devālaye pravartavya vidhi nirūpaśaṃ pṛṣṭha darśane doṣaḥ
devālayeṣusatataṃ bhaktiśrardhānvitonaraḥ/
viṣṇorabhimukhaṃtaṣṭhe tpruṣṭhabhāgaṃradarśayetḥ

4.119

vīrāsanādyairdhaॊṣa nirūpaṇaṃ
vīrāsanādyānaneṣu nakadāpiharergruhe/
saṃvisedvibudhaśreṣṭhāttena(duḥkhaṃ mahadbhavet)pāpomahān‌bhavet

4.120

chatrapādukadaṃḍādidhāraṇepratyavāyaḥ
tasmāttusarvadāloke bhaktinamrastusaṃviset/
chatraṃdaṃḍaṃ pādukauca bhagavatsannithausvayaṃ

4.121

vinmūtraniṣṭivanādi visarjane
nadhārayeditiproktaṃ śreyaḥkāmaistusarvadā/
bhagavanmaṃdirevāpi(tatsamīpeca bhūsurāḥ)tatsamīpadharātale

4.122

viṇmūtrotsarjanaṃcaiva niṣṭīvana visarjanaṃ/
snānaṃcavarjanīyaṃsyādbha vatkopakāraṇaṃ

4.123

bhagavadutsave mānuṣātsavādikaraṇe
mahotsavepravartetu devadevasyaśārṅgeṇaḥ/
yāvattīrdhotsavadinaṃtadgrāyecānvadutsavaṃ

4.124

vivāhādikasarvepi varjanīyādvijottamāḥ/
yastukuryāttutān‌viprā stasyadoṣābhavedbhuvi

4.125

mahotsavamadhye anyadevotsavācaraṇe
viṣṇorutsavamadhyetu anyadevotsavaṃyadā/
kurutemūḍhabhāvena tadātadgrāmanāśanaṃ

4.126

bhagavadutsavātpūrvamena vivāhādi karaṇe
viṣṇorutsava kālecatatpūrvaṃ(vādvijottamāḥ)cadvijottamāḥ/
yastukuryādvivāhādīn‌tatsarvaṃ niṣphalaṃbhavet

4.127

devatāhvānamārabhyatadvisarjanāṃtaṃ anyagrāmādika gamane
mahotsavepravartetu vāsudevasyaśrīpateḥ/
devatāhvānasamaye bherīṃśṛṇvaṃtiyenarāḥ

4.128

nagaccheyustenyadeśaṃ nadūraṃyojanātparaṃ/
gamanesatimohādvai vyādhiyuktābhavedbhuvi

4.129

dhvajārohādyavarohoṃtaṃ anya grāmādika gamane
dhvajārohaṇamārabhya avarohadināvadhi/
yastugacchedanyadeśa manya(grāmaṃtuvābuthāḥ)grāmamathāpivā

4.130

tanyabhūyādyaśonāśa ścāyukṣīṇaṃ tharātale/
tasmātsarvaprayatnena bahiryānaṃ visarjayet

4.131

mahotsava phala nirūpaṇaṃ
mahotsavaḥkṛtoyena sośvamedhaphalaṃvrajet/
yatradeśebhavedyeta dutsada tatracadvijāḥ

4.132

suvṛṣṭitsarvalobhūyā(drājño vṛddhiścaniścitaḥ) drājānṛddhimavāpnuyāt/
dhvajārohe garuḍa darśana phalaṃ
dhvajārohaṇa veḻāyāṃ khageśaṃyastudṛśyate

4.133

tasyasanmaṃgaḻaṃbhūyātsarvadāsanasaṃśayaḥ/
bherīśravaṇa phalakathanaṃ
devatāhvānakāletu (bherīṃśṛṇvaṃtuyonarāḥ)bherīṃyastuśṛṇotipaḥ

4.134

avāpyātratusarveṣṭā naṃtevaikuṃṭhamāpnuyāt/
thanussaṃkramaṇekāle pratyahaṃcāruṇodaye

4.135

dhanurmāsārcana phala nirūpaṇaṃ
śāstroktenaivamārgeṇa hariṃnamyakprapūjayet/
abdamekaṃtusaṃpūjya yadbhala labhatenaraḥ

4.136

tadbhalaṃsarvamāpnodi(cāsetvekadinenahi)dinenaikevapūjakaḥ/
kṛttikādīvadarśane
vṛścikastedinakare(kaॆttikāyāma mahotsavaṃ) kṛttikādīpadarśanaṃ

4.137

sarvābhīṣṭhradaṃnṛṇāṃ sarvapātaka nāśanaṃ/
ghaṃṭānāda mahimā
ghaṃṭānādaṃhārerdhāmniśṛtvābrahmagrahāpica

4.138

gacchaṃtidūrataśśīghraṃ nāgamiṣyaṃti tepunaḥ/
ekādaśyāṃ darśana pūjanādika phala nirūpaṇaṃ
ekadaśyāṃtubhagavaddarśanaṃ (mokṣadāyakaṃ)pāpanāśanaṃ

4.139

arcanādikakāryāstu sahasraphaladāsmṛtāḥ/
ekādaśi vrata mahimā
ekadaśyāvrataṃloke sarvottama mudāhṛtaṃ

4.140

bhaktānāṃkalpakaṃcaiva bhuktimukti phalapradaṃ/
ekādaśa śrārdha vivarjanaṃ
tasmin(tudivase śrārdhaṃ)dinepitṛśrārdhaṃcāpivarjya munīśvarāḥ

4.141

(dvādāśyāṃdivasetvetat)parasmin divasecaita tkurvatāṃśāstravartmanā/
vīralakṣmītsava mahimā
āśvinasyasitepakṣe navamyāṃsarvatobhuvi

4.142

vīralaśrmyutsavaṃkāryaṃ sarvalokasukhāvahaṃ/
yaḥkarotyutsavaṃcaita ttasyaśrrīrniścalābhavet

4.143

śrīkṛṣṇa jayaṃtyā caraṇe phalaprāptiḥ
śrīkṛṣṇa janmadivase yaḥkarotyu(mahotsavaṃ)tsavaṃhareḥ/
tasyagobhūhiraṇyāni vardhaṃtenātrasaṃśayaḥ

4.144

yasmin‌deśekṛtaṃcaita dutsavaṃjagatāṃpateḥ/
tasmin‌deśeviśeṣeṇa gavāṃvṛddhirbhaviṣyati

4.145

bhaktajanmadinotsavādikaraṇe
bhaktajanmadineṣuśca svīyajanmadinepica/
mahotsavaṃprakurvīta devadevasyasannidhau

4.146

evaṃyaḥkurutebhūmau(satvāyurvṛddhi māpnuyāt)tasyāyurvṛddhirutyate/
jyeṣṭābhiṣekādyutsavakaraṇe phalanirūpaṇaṃ
jyeṣṭābhiṣekamārabhya yāvadvāsaṃtikotsavaṃ

4.147

bhagavanmaṃdiyastu kurutetasyasarvadā/
āyurārogyabhāgyāni labhaṃtyatravasaṃśayaḥ

4.148

rājārāṣṭrābhivṛddhiśca tasmin‌deśe(bhaviṣyati)bhaveddhṛvaḥ/
bhagavanmaṃdira jīrṇoddhāre
jīrṇitaṃbhagavadgehaṃ dṛṣṭyāyobhaktibhāvataḥ

4.149

uddhāraṃkurute(tasyaharessāyujya mīritaṃ)bhūmauharescāyujyamāpnuyūt/
bhagavattsotrapāṭhaṃtu prabhāteyastukurvati

4.150

tasyābhīṣṭāni sidhyaṃte śīghrakālemunīśvarāḥ/
śrīpuṣpayāga darśane
puṣpayāgepravartetu cakrābjasdhaṃjagatpatiṃ

4.151

darśateyastusadbhaktyā prāpnotiparamāṃgatiṃ/
śrīhari nāma saṃkīrtana śravaṇādika phala nirūpaṇaṃ
nāmasaṃkīrtanaṃcaiva śravaṇaṃcatharātale

4.152

sarvapāpaharaṃbhūyā tsarvavighnavināśanaṃ/
yuddhajayaprāpti sādhanaṃ
yuddhamathyasthito(yastu)bhūmauhariṃsaṃprārthyabhaktitaḥ

4.153

satvaraṃjayamāpnoti saṃśayaṃnāstibhūsurāḥ/
mahotsavesayajamānārcaka paricārika prekṣakānāṃ phalaprāptikadhanaṃ
devasyotsavakartāca(acārya brahma ṛtvijāḥ)ācāryeṛtvijāstathā

4.154

paricārakavargaśca prekṣakāścasadāhareḥ/
sāyujyaṃprāpyamodaṃtenityamuktāyivadvijāḥ

4.155

aṣṭamyāṃcacaturdaśyāṃ navamyāṃbhṛguvāsare/
lakṣmīpūjā viśeṣa divasa nirūpaṇaṃ
pūrṇimāyāmamāyāṃca vīralakṣmyāḥprapūjane

4.156

sahasranāmabhistasyā haridrācūrṇakuṃkumaiḥ/
dhanadhānyābhivṛddhiśca(mokṣasiddhica niścayaṃ)vaikuṃṭhaprāpticadhṛvaṃ

4.157

aṣṭākṣarādi vaiṣṇava maṃtrajape viśeṣaḥ
vāsudevadvādaśārṇaṃ śraviṣṇostuṣaḍakṣaraṃ/
śrīmannārāyaṇasyāpi āṣṭākṣaramahāmamaṃ

4.158

śrīrāmatārakaṃcaiva śrīmaṃtraṃcasadābhuvi/
śrīpuruṣa sūktādi nityapārāyaṇa viṣaya nirūpaṇaṃ
pauruṣaṃsūktamamalaṃ śrasūktaṃcamunīśvarāḥ

4.159

bhūmīnīḻādimūktāni gītāścaharibhodhitāḥ/
viṣṇossahasranāmāni yadhāśaktitupratyahaṃ

4.160

japitvācapaṭhitvāca dhyātvācaivajagatpatiṃ/
sakalairbhavabaṃdhaiśca mutyaṃtevibudhottamāḥ

4.161

gāruḍa maṃtrajapaphalaṃ
yaḥpaṭhetpratyahaṃbhaktyā garuḍasyamahāmanuṃ/
tasyasarpaviṣādīni nirviṣaṃtubhaveddvijāḥ//
hanumanmaṃtra japaphalaṃ
hanumanmaṃtrarājaṃtu yonityaṃpaṭhatebhuvi/
tasyadarśanamātreṇa grahajālaṃ vimutyate//
ihalokepicaiteṣāṃ bhavediṣṭārdhasaṃbhavaṃ/
grīṣmakālebhagavascamarpaṇayogya vastu viśeṣa kadhanaṃ vaiśākhapūjā mahimā
(grīṣmartauyadi saṃprāpte)grīṣmakāletusaṃprāpte harisaṃtarpyaśītalaiḥ/
dadhyannādyairnarobhūyātsarvakilbiṣa varjitaḥ

4.162

vaiśākhevaiṣṇavādibhye(lastudadyādguḍedakaṃ)yodadātiguḍaidakaṃ/
ddhyannavyajanādīni chatrapādukadakṣīṇāḥ

4.163

phalānicahariprītyai tasyamuktiḥkaresthitaḥ/
himavaṃta ṛtau vastrakaṃcukādi pradāne phala nirūpaṇaṃ
himavaṃta ṛtauyastu vastraparyaṃkakaṃcukān

4.164

vaiṣṇavebhyantuyodadyā tsopivaikuṃṭhamāśrayet/
śrīveṣṇavānna bhaśraṇa phalaṃ
sarvadā vaiṣṇavānnaṃtu bhuṃjīyādvibudhottamaḥ

4.165

sākṣāddhariprasādaṃtu tadbhavennacasaṃśayaḥ/
paṃca saṃskāra mahimā
paṃca saṃskāra mahimā tvasamābhavati dhṛvaṃ

4.166

tasmātsāyujyakāmā sdhān‌dhārayettuphātharātale/
śrīvaiṣṇavasya pujyatā nirūpaṇaṃ
śrīvaiṣṇa(prapannaṃtu)vottamaṃvipraṃ haripūjāparāyaṇaṃ

4.167

yadārṛśyatilokesmin sāṣṭāṃgaṃpraṇameddvijāḥ/
tadvaṃdanātsadābhūmau iṣṭārdhān‌labhataॆnaraḥ

4.168

śrīvaiṣṇava bhojane sahāsra brāhmaṇa bhojanaphalaṃ
śrīvaiṣṇavadvijaṃtvekka bhujitvāvaisahasrakaṃ/
viprasaṃtarpaṇaphalaṃ kartābhūmaulabheddvijā

4.169

śrīvaiṣṇavaniṃdāyāṃ pratyavāyakadhanaṃ
śrīvaiṣṇavaprasannaṃtu yoniṃda tidharātale/
veṣabhāṣādikaṃdṛṣṭyā sagacchennarakaṃdhṛvaṃ

4.170

ūrdhvapuṃḍra mahimā
ūrdhvapuṃḍrasya mātreṇa vaiṣṇavaṃ pūjayedarbhṛvi/
tadūrdhvapuṃḍraṃloketu yatrakutrāpidṛśyateḥ

4.171

(sāṣṭāṃgatu praṇamyātra)praṇāmaṃtasyavaikṛtvā dhūtapāponarobhavet/
śrīvaiṣṇava sāṃgatya phalaṃ śrīvaiṣṇava pāda tīrthaviśeṣaḥ
śrīvaiṣṇavasyasaṃgasyā nmahāpātaka nāśanaṃ

4.172

tasyapādāṃbupānaṃca janmakāhitya kāraṇaṃ/
śrīvaiṣṇava bhuktaśeṣānnādika bhakṣaṇa phalaṃ śrīvaiṣṇava pūjādika phalaviśeṣaḥ
śrīvaiṣṇavairbhuktaśeṣa mannaṃ(mokṣaphalapradaṃ)mokṣapradaṃsmṛtaṃ

4.173

yasyabhakṣaṇamātreṇa viṣṇossāyujyumāpnuyāt/
śrīmadbhāgavatācārya pādapūjāparonaraḥ

4.174

śrīvaiṣṇavapadāṃbhoja dhyānasaṃsaktamānasaḥ/
hareḥprītimataḥkṛtyāśrīvaikuṃṭhamavāpnuyāt

4.175

bhagavaddarśane pradhamaṃ lakṣmī darśanaṃ
bhagavaddarśanecādau śriyādīnāṃcadarśanaṃ/
puruṣākārabhūtaṃsyāddevasyārugrahapradaṃ

4.176

tasmācchrīddarśanaṃtvādaukṛtvādevasyadarśanaṃ/
bhagavaddarśane pādādimukhaparyaṃta darśanaṃ tyājyapraṇāma pradakṣīṇa nirūpaṇaṃ devālayādikacchāyālaṃghanādityājyaḥṣayāḥ
tadhāpipāvamārabhya mukhaparyaṃta(darśanaṃ)mīkṣaṇaṃ

4.177

vaiṣṇavānāṃtuvihitaṃ gopyametanmunīśvarāḥ/
ekahastapraṇāmaṃca yekaṃcaivapradakṣaṇaṃ

4.178

laṃghanaṃtvālayacchāyā dvajadaṃḍasyaśauriṇaḥ/
dhvajasthānaṃtutyaktvāvai harerdhāma pradakṣaṇaṃ

4.179

natveteśubhadāḥproktā(vāsatadevasya maṃdire)ssarvaśāstreṣuniścayaḥ/
haripradakṣaṇe bhūpradakṣaṇa phalakathanaṃ
pradakṣaṇaṃharerdhānnuḥ bhūpradakṣaṇamīritaṃ

4.180

dvitrivāraṃyadhāśakti pratyahaṃvibudhottamāḥ/
kārtīkamāsedīpaprayvalana phalakathanaṃ
kārtikemāsiśrīviṣorgehe(dīpān) dīpaṃjvalaṃtiye/
jvalana phalakadhanaṃ gṛhārcāyāṃ viśeṣaḥ
teṣāṃśrīharisāyujyaṃ labhatyevanasaṃśayaḥ

4.181

gṛhesaṃsthāpyadeveśaṃ śriyādisahita dvijāḥ/
pratyahaṃpūjateyastu yadhāvibhavavistaraiḥ

4.182

tasyasarvāṇipāpāni mutyaṃtenātrasaṃśayaḥ/
tasyābhīṣṭapradaṃbhūyā dihalokecabhūsurāḥ

4.183

arcakadaṃḍane doṣa nirūpaṇaṃ
arcakaṃdaṃḍyateyastu krodhalobhādihetubhiḥ/
tasyapūrvārjetaṃpuṇyaṃ sarvaṃcāpivinaśyati

4.184

gṛharcārahita gṛhasya smaśāna sāmyatā kadhanaṃ sarva gṛheṣu śaṃkha cakrordhvapuṃdrādyalaṃkāra vidhiḥ
yasmin‌gehegṛhorcātu nabhavedvaiṣṇa nasyaca/
tadgruhaṃtusmaśānaṃsyā tsaṃśayonāstibhūtale

4.185

sarvadāvaiṣṇavaṃgehaṃ śaṃkhacakrorthvapuṃḍrakaiḥ/
alaṃkuryānmuniśreṣṭhā śśāstroktavidhinābhuvi

4.187

vaiṣṇavetarānna bhakṣaṇe pratyavāyaḥ
avaiṣṇavakṛtaṃtvannaṃ nabhagavanniveditaṃ/
nakadācabhujedviprā yastubhakṣatimohaḥ
tasyavaṃśavināśaṃca(narakaṃca bhave dhṛvaṃ)rauravaṃnarakaṃbhavet/
devālaya sevakānāṃ paṃca saṃkkārāvaśyakatā
devāla(yeṣu sarvatra sarvasevaka saṃtatiḥ)yasyasarvepi sevakāstudharātale

4.188

paṃcasaṃskārasaṃyuktā nirṇītavyā(hisarvadā)dvijottamāḥ/
pūjākāletudevasya darśanaṃyaḥkariṣyati

4.189

pūjākāle ūrdhvapuṃḍravihīnena bhagavaddarśaneśṛteḥ
ūrdhvapuṃḍravihīneṃ ṣukhenavasudhātale,
tasyabhūyānmahāpāpaṃ tatpūjāniṣphalaṃbhavet

4.190

ityevaṃhariṇāproktaṃ purākamalajanmane
nābhaktāyanaśiṣyāya nakadāpiprakāśayet

4.191

adhyāyāṃtaḥ
guhyādguhyataraṃcaita duṣmākaṃyatudīritaṃ/
saṃgraheṇadvijaśreṣṭhāstadvistāreṇabodhituṃ

4.192

śeṣopicanaśaktasyā(sasahasrabhaṇa maṃḍitaḥ)nniścayaṃnacasaṃśayaṃ,
asyaśravaṇamātreṇa dhūtapāponarobhavet

iti śrīpāṃcarātrāgamarahasyasāre śrīparapuruṣasaṃhitāyāṃ
bhagavattīrdhaprasādādika mahimābhi varṇanaṃnāma
caturdhothyāyaḥ

Original text: paramapuruṣasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc