પરમપુરુષસંહિતા · અધ્યાય 4

શ્રીમત્પાંચરાત્રાગમાંતર્ગત શ્રી પરમપુરુષ સંહિતા
ચતુર્થાધ્યાયઃ
ભગવત્તીર્ધ પ્રસાદાદિ મહિમાભિ વર્ણનં
ઋષયઃ-
ભગવત્તીર્ધ પ્રસાદાદિ મહિમાશ્રવણે ઋષિ પ્રશ્ન
શ્લો॥ ભગવન્ શ્રોતુમિચ્છામો સર્વશાસ્ત્ર વિશારદ
હરિપ્રસાદમહિમા તત્તીર્થસ્ય વિશેષતા

ભગવદ્દર્શનેચૈવ પૂજને ચતુયદ્ભલં
ગંધપુષ્પફલાદીનાં વસ્ત્રભૂષાદિકાંમુને

વિષ્ણોસ્સમર્પણેચૈવ કિંફલંલભતેભુવિ
મહોત્સવાદિકરણે જીર્ણોદ્ધારેચકિંફલં

તત્સર્વંવિસ્તરેણૈવ કૃપયાબ્રૂહિનોમુને
શ્રીનારદઃ-
નારદ પ્રતિ વચનં
શૄયતામદ્યમુનયો ભક્તિયુક્તૈસ્તુચેતસૈઃ

સવિસ્તરેણવક્ષ્યામિ યુષ્માર્યત્તુકાંક્ષિતં
ભગવન્નિવેદનાન્નંચ ભક્ષ્યલેહ્યાદિકંસદા

ભગત્પ્રસાદ મહિમા નિરૂપણં
દિવ્યંપ્રસાદ મિત્યુક્તં યદ્દત્તંત્વર્ચકેંહિ
યદ્ગ્રુહીત્વાનરોભૂયાત્સર્વલ્બિષવર્જિતઃ

યસ્મિન્‌કાલેતુ સંપ્રાપ્તં પ્રસાદં જગતાંપતેઃ
તક્ષણેનૈવતદ્ગ્રુહ્ય ભુજ્યતાં મુનિપુંગવાઃ

યોભક્ષતિહરેરન્નં પ્રત્યહંભક્તિભાવતઃ।
ઇહસર્વસુખાન્ ભુક્ત્વા ચાંતેવૈકુંઠમાપ્નુયાત્

પ્રસાદ ભક્ષણે દૃષ્ટિદોષાદિશંકાનકર્તવ્યા
દૃષ્ટિદોષંસ્પૃષ્ટિદોષં નવિચાર્યહરેક્ગૃહે
સર્વૈરપિપરિગ્રાહ્યોપ્રસાદોમુનિસત્તમાઃ

યઃકરોતિવિભેદોસ્મિન્ તસ્યવંશક્ષયેભવેત્
પ્રસાદનિંદકોયસ્તુ સગચ્છેન્નરકંધૃવં

એકાદશ્યામપિભગવત્પ્રસાદ સ્વીકારાર્હણા
એકાદશ્યામપિબુથાઃ પ્રસાદં ન પરિત્યજેત્।
ઉષોષિતસ્તુ ભુંજીત કણમેકંશિરોધૃતં

હરિપ્રીત્યૈતુસર્વેપિ એકાદસ્યાદિકાવ્રતાઃ।
તસ્માત્તેષુદિનેષુસ્યાત્પ્રસાદ સ્વીકૃતિશ્શુભઃ

તદ્વિસર્જનેપ્રત્યવાયકધનંચ
હેતુભિઃક્રોથલોભાદ્યૈર્યઃપ્રસાદં(વિસર્જતે)નભક્ષતે
વ્રતોપવાસનિરતો સયેવસ્યાન્નરાધમઃ

તસ્યસર્વવ્રતાનિસ્યાન્નિષ્ફલાનિ બુધોત્તમાઃ।
શ્રાર્થાદિષુ ભગવત્પ્રસાદેન પિતૃદેવતાર્ચનવિધિઃ
પિતૃમાતૃશ્રાર્થકાલે ષ્વપિવિષ્ણ્વર્પિતૈશ્શુભૈઃ

અન્નાદ્યૈરર્ચયેત્પિત્રૂન્ કર્તાભક્તિ વિશેષતઃ।
તત્પિત્રૂણાંતુ સુગતિ સ્સત્વરંલભતેદ્વિજાઃ

શ્રાર્થનિમંત્રિત વિપ્રાણાંભગવત્તીર્ધ સ્વીકારાર્હતા પ્રસાદ ભક્ષણી અકાલસકાલ વિચારો નકર્તવ્યઃ પ્રસાદસ્ય ભૂપ
શ્રાર્ધેનિમંત્રિતાવિપ્રાઃકર્તાચહરિમંદિરે।
તીર્ધં પીત્વાપ્રસાદંતુ ભક્તેભ્ય(સ્સર્વ)સ્તત્સમર્પયેત્

પ્રસાદભક્ષણે વિષ્ણોર્યસ્મિન્ કસ્મિન્દિનેપિચ।
અકાલમતિકાલંવા નવિમર્શર મુચ્યતે

પ્રસાદ સ્વીકૃતૌભક્તિશ્રર્ધાલોપાદિહેતુભિઃ।
યત્કિંચિત્પતતે(ભૂમૌ તદ્રાષ્ઠ્રસ્યક્ષયંધૃવં)યત્ર તદ્ગ્રામસ્યક્ષયંસ્મૃતં

તન પ્રાપ્તૌ દોષ નિરૂપણં
યોભક્ષતિહરેરન્નં સોમપાયીસનિશ્ચયં।
ત્રિદિનંભક્ષતેયસ્તુ(સત્વારોગ્યમવાપ્નુયાત્)સચારોગ્યશરીરકઃ

પ્રસાદ ભક્ષણેશાલાધિક્યતયા અધિક ફલપ્રાપ્તિ કથનં ભગવન્નૈવેદ્યાર્થંધનધાન્યાદિક પ્રદાને ફલ નિરૂપણં
નિત્યંચભક્ષણેચૈત (ત્સગચ્છેત્પરમંપદં)ત્સવૈકુંઠમાપ્નુયાત્।
નિષ્યામોવાસકામોવા યેનકેનચહેતુના

નૈવેદ્યાર્ધં હરેરન્નં ધાન્યંવાધનમેવવા।
યોદદાતિમુનિશ્રેષ્ઠા સ્તસ્યભૂયાન્મહાધનં

ધાન્યાદયસ્ત્વિહેલોકે ચાંતેશ્રીવિષ્ણુસન્નિધિઃ।
મહાભક્ત્યાતુયોદદ્યાદ્દનંકિંચિદ્ધર૆ઃપ્રિયં

નૈવેદ્યાર્ધં યદાશક્તિસોપિ વૈકુંઠમાપ્નુયાત્।
નૈવેદ્ય પ્રભાવઃ
સર્વેલોકાઃપ્રવર્તંતે યસ્યકુક્ષૌતુ સર્વદા

તસ્યસતૃપ્તયેવિષ્ણોર્નૈવેદ્યસ્યપ્રકલ્પનં।
તસ્માત્તત્સર્વલોકાનાં સંતૃપ્યૈસ્યાન્મુનીશ્વરાઃ

સર્વદેહસ્થિતોશૌરિસ્સંતૃપ્તશ્ચેન્નિવેદને।
સર્વેલોકાશ્ચતૃપ્ત્યંતે નાત્રકાર્યવિચારણા

નૈવેદ્યાર્ધમન્નાદીન્ સમાનીયવિધિઃ
પચનાલયમારભ્ય ભગવત્સન્નિધિંપ્રતિ
મધ્યેમાર્ગે પસાદંતુ છત્રચામર દીપિકૈઃ

સર્વૈશ્ચવાદ્યઘોષૈશ્ચ વેદઘોષૈશ્શુભૈસ્તવૈઃ।
ઉપચારૈશ્ચ સકલૈઃ પાચકોશિરસાથૃતઃ

સ્પૃષ્ટિદૃષ્ટ્યાદિકૈર્દોષૈ ર્વર્જિતંતુ યધાતધા।
આનીયમંટપેભોગે મંત્રરાજ મનુસ્મરન્

સંપ્રોક્ષ્યનિક્ષિપેદ્ભક્ત્યા હરેરભિમુખંયથા।
નૈવેદ્યાનર્હ અન્નાદિક નિરૂપણં
અપક્વ ચ વિપક્વંચ ક્રિમિકીટાદિ(સંયુતં)ભિર્યુતં

અત્યુષ્ણમતિશીતંચ અવૈષ્ણવકૃતંતુવા।
શૂદ્રછંડાલદૃષ્ટંચ કાકાદ્યૈશ્શુનકાદિભિઃ

સ્પૃષ્ટંચ રસહીનંચ અન્યદેવાર્પિતંતુવા।
(રોમકેશાદિભિર્યુક્તં)શિલાકેશાદિભિર્યુક્તં સુરામાંસાદિદૂષિત

આઘ્રાતં લંઘિતંચૈવ થરણીપતિતંતુવા।
(ભક્ષિતંવાપિ શ્રીવિષ્ણોઃ)દેવદેવસૃશૌરેસ્તુ નકદાપિનિવેદયેત્

દૂષિતાન્ન નિવેદને શાંતિહોમાદિ
યદ્વા નિવેદયેદન્નં દોષયુક્તંશ્રિયઃપતેઃ।
તક્ષણંસ્નપંકૃત્વા શાંતિહૌમંસમાચરેત્

હવિઃપાત્ર લક્ષણં
હવિઃપચન યોગ્યાનિ સર્વેપાત્રાણિચ દ્વિજાઃ।
શંખચક્રોર્ધ્વપુંડ્રાદ્યૈ ર્લાંછયેદ્ભક્તિવર્ત્મના

નૈવેદ્યાત્પૂર્વ મેવ હાવિર્ભક્ષણે પ્રત્યવાયઃ
હરેર્નિવેદનાર્ધંતુ યદન્નં પચિતં ભુવિ।
તન્નૈવેદ્યાત્પૂર્વમેવ નકદા(પિચભક્ષયેત્)ભક્ષયેન્નરાઃ

યસ્તુભક્ષતિમોહાદ્વાતસ્યાયુશ્શ્રીશ્ચનશ્યતિ।
નૈવેદ્યાત્પૂર્વ મેવ હવિર્દૂષિતે સતિકર્તવ્યવિધિઃ
નૈવેદ્યાર્થં યદન્નંતુ પચિતં તવનુદ્વિજાઃ

તન્નૈવેદ્યાત્પૂરમેવ દૂષિતંચેત્તદાચતત્।
જલેનિક્ષિપ્ય વિધિવ ત્પુરન્નંતુ પાચયેત્

તદ્ભક્ષણે દોષ નિરૂપણં
વિનાતુ જલનિક્ષેપા ત્તદન્નંયોભુજત્યસૌ।
ઇહભુક્ત્વાખિલાન્ દુઃખાન્ રૌરવંનરકંપ્રજેત્

ષણ્માસં ભક્ષતૈયસ્તુ પ્રસાદં ભગવદ્ગ્રુહે।
પ્રસાદભક્ષણ કાલાધિક્યતયાધિક્ય નિરૂપણં
તસ્ય સર્વાણિપાપાનિ(વિનસ્યંતિ નસંશયઃ)નશંતિનચ સંશયઃ

અબ્દમેકં હરેર્ધામ્મિનૈવેદ્યાન્નંતુયોભુજેત્।
તસ્યજ્ઞાનોદયં બ્રહ્મનિષ્ઠાચલભતે બુધાઃ

રધારૂઢ હરિપ્રસાદ મહિમા
રધસ્થસ્યતુ(મહાવિષ્મોઃ)દેવસ્ય પ્રસાદં ભક્ષતેયદિ।
વંધ્યાપુત્રવતીભૂયાદચિરેણ વિનિશ્ચયઃ

શ્રીકૃષ્ણ જન્મદિને ભગવન્નિવેદિત ક્ષીર મહિમ
શ્રીકૃષ્ણજન્મદિવસે સંતાનાકા ક્ષયાભુવિ।
યાસ્ત્રિ પિબતિ ગોક્ષીરં વાસુદેવનિવેદિતં

સાસુપુત્રવતીભૂયા(દ્લોકેસ્મિન્)ન્નિશ્ચયં મુનિસત્તમાઃ
ધ્વજારોહણ કાલે ગરુડ પ્રસાદ મહિમા
થ્વજારોહણ કાલેતુ વૈનતેય નિવેદિતં

મુદ્ગાન્નં ભક્ષતેયસ્ત્રી સાસુ પુત્રવતી ભવેત્।
ભક્તશેષ પ્રસાદ મહિમા
ભક્તેભ્યોર્પિતસેષંતુ પ્રસાદં મોક્ષસિદ્થિદં

ધનુર્માસે અરુણોદયકાલ નિવેદિતાન્ન મહિમા
અરુણોદયવેળાયાં ધરુર્માસે(શ્રિયઃપતેઃ)જગત્પતેઃ।
નિવેદિતંતુમુદ્ગાન્નં સહસ્રફલદં સ્મૃતં

મહોત્સવેષુ પ્રસાદ મહિમા
મહોત્સવે પ્રવર્તેતુ સર્વૈદ્ભક્તૈર્યદર્પિતં।
નૈવેદ્યં કેવલં વિષ્ણો ર્વૈકુંઠપ્રાપ્તિકારણં

ભગવત્પદતીર્ધ મહિમા
ભગવત્પાદતીર્ધંતુ નિત્યંયઃપિબતેવરઃ।
તસ્યારોગ્યં સદાભૂયાત્સાયુજ્યંલભતેધૃવં

સાલગ્રામ તીર્ધ મહિમા
સાલગ્રામ શિલાવારિ તુલશીદળયુતં।
સર્વરો(ગપ્રશમનં)ગાદિશમનં સર્વપાપહરંભવેત્

પંચગવ્ય મહિમા
ભગવત્સન્નિથૌદત્તં પંચગવ્યંમુનિશ્વરાઃ।
મહાપાતક નાશંચ વિષ્ણુસાયુજ્યદાયકં

અભિષેક તીર્થ મહિમા
વિશેષસ્વપનેકાલે દેવસ્યમથુવિદ્વિષઃ।
સ્નાનોદકંપિબેદ્યસ્તુ સર્વાન્ કામાનવાપ્નુયાત્

ચક્ર તીર્ધ મહિમા
તીર્ધ૊ત્સવેપ્રવર્તેતુ ચક્કસ્નાનોદકંપિબેત્।
સર્વાઘશમનંનૄણાં સર્વસંપત્વ્રદાયકં

આચાર્ય શ્રીપાદ તીર્ધ મહિમા
આચાર્યપદતીર્ધંચ પ્રસન્નસ્યપદોદકં।
સર્વદાપાનવંપ્રોક્તં સર્વપાતક નાશનં

તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન ભક્તિભાવેનકેવલં।
ભગવદ્ભાગવતાચાર્ય પાદતીર્ધંસદાપિબેત્

ભગવત્તીર્ધ વિસર્જને દોષપ્રાપ્તિઃ
હરિગેહેતુયોતીર્ધં ગૃહીત્વાપ્યપિબન્‌ત્યજેત્।
સત્યસ્પ્યશ્યયિતિજ્ઞેયો છંડાલયિવભૂતલે

તદલક્ષ્યકરણેચ પાપ નિરૂપણં
અલક્ષ્યંકુરુતેયસ્તુ તીર્ધેસ્મિન્ દ્વિજપુંગવાઃ।
તસ્યપાપક્ષયંનાસ્તિ શતજન્મૈરપિદ્વિજાઃ

ચક્રેણ સહમજ્ઞનવિશેષઃ
તીર્ધોત્સવેતુયોભક્ત્યા ચક્રેણસહમજ્જતે।
સહસ્રગ્રહણસ્નાન(સમંસદ્ભલમાપ્નુયાત્)સમંસદ્બલ માપ્નુયાત્

ભગવત્તીર્ધ ગ્રહણેશ્રર્ધાલોપે સતિપ્રત્યવાયઃ
હરિતીર્ધપરિગ્રાહે યસ્તુશ્રર્ધાવિવર્જિતઃ।
નિક્ષિપેત્તતુભૂમૌચ તસ્યદુઃખંમહત્ ભવેત્

અર્ચકહસ્તેન તીર્ધ સ્વીકાર વિધિઃ
અર્ચકસ્યતુહસ્તેન ગૃહ્ણીયાદ્ધરિતીર્ધકં।
નોચેત્સુરાસમંજ્ઞેયં તત્તીર્થં(તુવિસર્જયેત્)દ્વિજસત્તમાઃ

ભગવદ્ધન ફલકધનં
અથવક્ષ્યેવિશેષેણ ભગવદ્દર્શનેફલં।
સેવનેચદ્વિજશ્રેષ્ઠા શ્શ્રુણુધ્વંશ્રર્થયાન્વિતાઃ

નિત્યદર્શને નિશેષઃ
પ્રત્યહંદેવદેવસ્ય મંદિરં યસ્તુગચ્ચતિ।
તસ્યાભીષ્ઠાનિસર્વાણિ દદાતિપુરુષોત્તમં

પ્રભોદોત્સવ દર્શન ફલનિરૂપણં
પ્રબોધોત્સવવેળાયાં વિષ્ણોદ્દર્શનમુત્તમં।
સર્વપાપપ્રશમનં આયુરારોગ્યવર્ધનં

એકાપશ્યાવિસર્વદર્શન ફલપ્રાપ્તિઃ
એકાદશ્યામમાયાંચ સર્વપર્વસુશાર્જ્ગિણઃ।
વૈદર્શનંપાવનંપુણ્યં અભીષ્ટફલસિદ્થિદં

વૈકુંઠયેકાદશ્યાં ઉત્તરદ્વારગમન દર્શન ફલ કદનં
વૈકુંઠપદપૂર્વાયા મેકાદશ્યાંદ્વિજેત્તમાઃ।
ઉત્તરદ્વારગમને દેવસ્યમધુવિદ્વિષઃ

રધસ્ધભગવદ્દર્શન ફલનિરૂપણં
દર્શનંસર્વલોકાનાં દુર્લભંમોક્ષદાયકં।
રથસ્થસ્યતુદેવસ્ય દર્શનંયઃકરોતિસઃ

ગરુડારૂઢે દર્શન ફલં
જન્મરાહિત્યમમલં પ્રાપ્નોતિ(વિબુધોત્તમાઃ)સુવિનિશ્ચયઃ।
ગરુડારૂઢવિષ્ણોસ્તુ સેવામોક્ષફલપ્રદા

મહોત્સવે ભગવદ્દર્શન ફલપ્રાપ્તિઃ
મહોત્સવેપ્રવર્તેતુ ભગવદ્દનંભુવિ।
અસમાનફલપ્રાપ્તિ હેતુભૂતમિતીરિતં

કલ્યાણોત્સવેદેવ દર્શનફલ વિશેષઃ
કલ્યાણોત્સવવેળાયાં દેવેશંયસ્તુપશ્યતિ।
તસ્યસર્વાણિપાપાનિ નશંત્યેવનસંશયાઃ

પુષ્પયાગોત્સવાંત પ્રણયકલ્હારોત્સવેદેવીસહિત ભગવદ્દર્શન ફલ નિરૂપણં
પુષ્પયાગોત્સવદિનેદેવસ્ય(જગતાંપતેઃ)મધુવિદ્વિષઃ।
અંતેતુપ્રણયકલહ મહોત્સવવર્ણેદ્વિજાઃ

શ્રીભુનીળાદિસહિતં હરેર્દર્શન મુતુમં।
યોગીનાંદુર્લભંચૈતન્નિશ્ચયં મુનિપુંગવા

વિશેષ સ્નપનકાલે દર્શન વિશેષઃ
વિશેસ્નપદેકાલે ભગવન્મૂર્તિદર્શનં।
જન્મસાફલ્યતાહેતુ ભૂતંમોક્ષ(પ્રદંસ્મૃતં)ફલપ્રદં

કૃત્તિકા દીપ પ્રદર્શન ફલં
એવકેનાપિચદ્વિજાઃ કૃત્તિકાદીપદર્શનં।
અષ્ટૈશ્વર્યકરંમોક્ષ સાધનંભવતિથૃવં

અર્ચક દર્શન ફલ વિશેષકથનં
દર્શનંત્વર્ચકસા પિ હરિભાવેન કેવલં।
સર્વસંપત્ક રંભૂયા ત્સર્વપાતકનાશનં

ભગવદાલય દર્શને વિશેષઃ
દર્શન તુહરેર્ધામ્નઃ ક્ષુદ્રગ્રહનિવારકં।
ગોપુર દૃશ્યતેયસ્તુ મહાભક્ત્યાજગત્પતેઃ

ગોપુર દર્શને ચક્રદર્શને
તસ્યવંશાભિવૃદ્ધિપ્યાદાચંદ્રાર્કં(ચભૂતલે)ધરાતલે।
ગોપુરાગ્રસ્થચક્રસ્ય દર્શન પાપનાશનં

ભગવત્પાદતુલશ્યા દ્યાઘ્રાણે નિર્મ્યાધારણે
ભગવત્પાદતુલસી માઘ્રાયસકલાનરાઃ।
નિરામયાભવેદ્ભૂમૌવિષ્ણુલોકમવાવ્નુયાત્

હરેર્નિર્માલ્ય પુષ્પંચ ચંદનંચ બુધોત્તમાઃ।
શિરસાગૃહિતંભૂયા છ્રેયોકામૈસ્સતંભુવિ

પાલિકાંકુર થારણે
ભગવત્સમર્પિતાન્‌દિપ્યાન્‌ પાલિકાદ્યંકુરાન્‌શુભાન્।
ધૃત્વાતુશિરસા(લોકો દૂતપાપોભઃષ્યતિ)લોકેધૂતપાપોનરોભવેત્

વિજય દશમ્યાં શમીપલ્લવથારણે
આશ્વિનસ્યસિતેપક્ષે દશમ્યાંવિજયોત્સતે।
શમીપલ્લવસ યુક્તાનક્ષતાન્‌યોપરિગૃહેત્

હોમભસ્મથારણે
તસ્યર્વત્રવિજયં(સર્વદાચ વિનિશ્ચયં)સર્વકાર્યેષુ નિશ્ચયં।
હરેર્ગેહેસ્થિતોહોમ ભસ્મસ્યાન્મંગળ પ્રદઃ

પવિત્ર ધારણે
તસ્માતદ્ત્ધારયેદ્વિપ્રાસ્સર્વેપિચનરાભુવિ।
પવિત્કોત્સવકાલેતુ વાસુદેવસ્યસક્રિણઃ

પૂજાલોપાદિ શાંત્યર્ધ મર્પિતંતુપવિત્રકં।
ભક્ત્યાયોધારયેન્નિત્યં તસ્યકુત્રાપિચદ્વિજાઃ

કર્મલોપંતુનભવે દિતિશાસ્ત્રવિનિશ્ચયઃ।
હોમધૂમાઘ્રાણે
અઘ્રાતોહોમદૂમશ્ચ યેવભક્ત્યાહરેર્ગૃહે

તસ્યભૂયાત્સદારોગ્યં આયુશ્શ્રીર્વર્સસંઘનં।
વીરલક્ષ્માદ્યર્પિત કુંકુમાદિધારણે
વીરલક્ષ્મીભોગલક્ષ્મોરર્પિતંકુંકુમાદિકં

ધૃતંયેનસદાતસ્ય સૌભાગ્યં(વર્થતેસદા)લભતિધૃવં।
નીરાંજનદર્શને
નિરાંજનસ્યસમયે દૃશ્યતે યોજંત્પતિં

ધૂતપાપોનરોભૂયા દૈશ્વર્યંચ મહલ્લભેત્।
દિવ્યક્ષેત્રેષુદિનત્રયનિવાસે
સ્વયંવ્યકાદિ ક્ષેત્રેષુ ત્રિદિનંયવસેન્નરઃ

તસ્યપાતકવર્ગસ્તુ (તક્ષણાદ્વૈવિનશ્યતે)તક્ષણાચ્ચૈવનશ્યતે
તેષુશરીરવિસર્જને
પુણ્યક્ષેત્રેષુયોભક્ત્યા સ્વશરીરં વિસર્જયેત્

તસ્યવૈજન્મરાહિત્યં નિશ્ચયંભવતિ ધૃવં।
દ્વાત્રિંશદુપચારા દ્વૈર્ભગવદર્ચને
દ્વાત્રિંશદુપચારાદ્યૈષ્ષોડશૈરુપચારકૈઃ

યઃપૂજયતિદેવેશં તસ્યાભીષ્ઠાસ્તુસિદ્દ્યતે।
પર્વકાલેષુ સહસ્ર નામૈરર્ચને
એકાદશ્યાંતુ સંર્કાતા વમાયાંશ્રવણેપિચ

સહસ્સનામૈર્યોભક્ત્યા હરિમર્ચયતિસ્વયં।
અન્યેષુ પર્વલેષુ તસ્ય(વૈકુંઠમુચ્યતે)મોક્ષોવિનિશ્ચય

અષ્ટોત્તરશતનામાદિભિરર્ચને
અષ્ટોત્તરશતૈર્યસ્તુ નામભિશ્ચજગત્પતિં
યઃપૂજતિસદાતસ્ય મહત્સૌખ્યંભવેધૃવે

ચતુર્વિંશતિ સંખ્યાકૈર્દ્વાદશૈર્ના મભિસ્તુવા
યોર્ચનં કુરુતેતસ્ય ભવબંધો વિનસ્યતિ

ગોભૂહિરણ્યાદિક સમર્પણે
હરિસંપ્રીતયેયસ્તુ ગોભૂસ્વર્ણધનાદિકાન્
ધાન્યંચ વાહનાદીનિ ગજાશ્વોષ્ટ્રાદિકાન્‌તધા

પાત્રાદિકાન્‌ચ ભૂષાશ્ચ ગંધપુષ્પફલા(ફલાંબરાન્‌)દિકાન્
છત્રચામર(ભૂષાશ્ચ)વસ્ત્રાદીન્‌ દાસીદાસાન્‌ ચ ભક્તિતઃ

(યસ્તુદદ્યાન્મુનિ શ્રેષ્ઠાઃ)પ્રદદ્યાદ્વિબુધશ્રેષ્ઠા સ્સર્વેષ્ટાન્‌લભેતનઃ।
ભુસમર્પણ મહિમા
ભૂમીદાનંતુયોભક્ત્યા શાશ્વતં કુરતેભુવિ

હરેસ્તસ્યમહત્સૌખ્યમાયુર્વૃદ્થિર્ભવેદ્દ્વિજાઃ।
અર્ચકસ્ય સાલગ્રામાદિદાનેફલ નિરૂપણં
સાલગ્રામાદિદાનૈશ્ચ વસ્ત્રભૂષધનાદિભિઃ

અર્ચકંતોષયેદ્યસ્તુ વાસુદે સ સન્નિધૌ
સોભૂયાજન્મરહિતો સુપ્રસિદ્ધોધરાતલે

દેવાલયસમ્માર્જનેફલં
ગેહસમ્માર્જનેવિષ્ણોર્જન્મસાફલ્ય(મીરિતં)મુચ્યતે
ચામરસેવાયાં
(ચામરવ્યજનાદ્યૈસ્તુ સેવામોક્ષ ફલપ્રદા)ધારણેચામરાદીનાં સ્વર્ગલોકસ્થિતિર્લભેત્

છત્રાદિવહને
વહનેછત્રવેત્રાદિ અભીષ્ટાર્ધાન્ લભેન્નરઃ
ભગવદ્વહને પુષ્પ માલ્યાદિ સમર્પણે
દેવસ્યવહનેસાક્ષા દ્વિષ્ણુસાયુજ્યમીરિતં

પુષ્પમાલ્યાદિતાનંસ્યા દસમ ફલદાયકં।
નૃત્તગીતાદિકરણે
આલયેનૃત્તગીતાદ્યૈ રિષ્ટ્ધારાન્‌લભતેનરઃ

વાદ્યઘોશાદિકરણે સ્તોત્રપાઠે
વાદ્યઘોષાદિકરણે હરેઃપ્રીતિર્ભવેથૃવં।
સ્તોત્રાદિપઠને વિષ્ણો સ્સાયુજ્યં (તુલભેદ્દ્વિજાઃ)સમવાપ્નુયાત્

પાત્રશુદ્ધિકરણે
સ્થાનશુદ્ધ્યાદિકરણે પાત્રશતદ્ધૌલભેદ્યશઃ।
દીપ પ્રજ્વલને
દીપપ્રજ્વલને(ભૂયાત્)ચૈવ ગ્રહસ્નાન સદ્ભલં

આરાધરાર્હ વસ્તુપ્રદાને
નિત્યારાથનાર્હાણાં વસ્તુનાંતુસમર્પણે।
સપ્તજન્મકૃતંપાપં તક્ષણાદેવનશ્યતિ

મહોત્સવકરણે
મહોત્સવસ્યકરણે પંચપાતકનિર્વૃતિઃ।
પવિત્રાદ્યુત્સવ કરણે
પવિત્રાદ્યુત્સવાનાંતુ રણેજગતાંપતેઃ

વંશાભિવૃદ્ધિસ્સાયુજ્યં લભતે(વતુસંશયઃ)નાત્રસંશયઃ।
સહસ્રકલશાભિષેક કલ્પને
સહસ્રકલશસ્નાન કલ્પનેમધુવિદ્વિષઃ

સહસ્રતીર્ધસુસ્નાતા યજમાનોભવેધૃવઃ।
મહોત્સવાદિકાલેષુ ગ્રામાલંકરણંતુવાઃ

ધામાલંકરણા દિષુ
ધામાલંકરણંવાપિ મહાભક્ત્યાકૃતંયદિ।
સર્વાર્થાસાધકંભૂયા(સાક્ષાદ્વૈકુંઠદાયિની)ત્સર્વસંપત્પ્રદાયિની

હવિઃપાચને
હવિઃપચનકર્માસ્વાદ્ભુક્તિમુક્તિફલપ્રદા।
વિસ્તરેણતુકિંવિપ્રાસ્સર્વેકાર્યા જગત્પતેઃ

દેવાલયાદિક નિર્માણે
વિશેષફલદાપ્રોક્તા સ્સત્યમેતદ્વિનિશ્ચયં।
યસ્તુભક્ત્યાહરેર્ગેહં રાજારાષ્ટ્રાભિવૃદ્ધયે

નિર્માયતેતસ્યવિષ્ણો સ્સાયુજ્યંલભતિદ્ધૃવં।
ઇહલોકેપિવૈતસ્ય અભિષ્ઠાર્ધાશ્ચ સિદ્ધયતે।
તદ્વંશજાઃપરંયાંતિ શતપૂર્વાશતાપરાઃ॥
મંટપ નિર્માણે
મંટપસ્યવિનિર્માણે યેનકેનાપિ ભૂતલે

તસ્યંવંશાભિવૃદ્ધિસ્યા દ્યાવદાભૂતસંપ્લવં।
ગોપુરાદિક નિર્માણે
ગોપુરસ્યવિનિર્માણે શિખરસ્થાપનેપિચ

સત્સંતાનફલપ્રાપ્તિ સ્તક્ષણાલ્લભતેનઃ।
પ્રાકારાદિક નિર્માને
પ્રાકારસ્યચદ્વારસ્ય વિનિર્માણેહરેર્ગૃહે

સંસારબંધમોક્ષશ્ચ(ભવેદિષ્ટાર્ધ સિદ્ધિચ)નિશ્ચિતંમુનિસત્તમાઃ।
વીરલક્ષ્મીસ્થાપને
વીરલક્ષ્મ્યાસ્થાપનંતુ મહદૈશ્વર્યદાયકં

ધ્વજસ્થંભસ્થાપને
ધ્વજસ્થંભ(પ્રતિષ્ટાયાં)પ્રતિષ્ઠાતુ સર્વસંપત્કરંભવેત્।
હરેસ્સાયુજ્ય પ્રાપ્તિશ્ચ સંભવેત્તેનભૂતલે

વાહન નિર્માણે
વાહનાદિક નિર્માણે દેવસ્યમધુવિદ્વિષઃ।
શતયજ્ઞફલપ્રાપ્તિ(રિષ્ટ સિદ્ધિશ્ચનિયં)ર્નિશ્ચયંમુનિસત્તમાઃ

ભગવદાલય ગોપુરાદિ દર્શનેષુ કર્તવ્ય વિધયઃ
ભગવદ્ગ્રુહંતુસંવિક્ષ્ય સાષ્ટાંગં પ્રણમેદ્દ્વિજાઃ।
દર્શનેગોપુરસ્યાપિ શિખરસ્યતધૈવચ

શિખરાગ્રસ્થ ચક્રસ્ય ધ્વજાગ્રસ્યવ ભૂસુવાઃ॥
સાષ્ટાંગંદંડવદ્ભૂમૌ નમસ્કારં સમાચરેત્।
યઃકરોતિતધાલોકે તસ્યભૂયાન્મહાફલં

દંડપ્રણામકર્તવ્યપ્રદેશાનિ
બલિપીઠે(મહાદ્વારે)દ્વારદેશે મહામંટપમથ્યતઃ।
પૂર્વોક્તેનૈવવિધિના સાષ્ટાંગંપ્રણમેદ્બુથાઃ

દેવાલયે પ્રવર્તવ્ય વિધિ નિરૂપશં પૃષ્ઠ દર્શને દોષઃ
દેવાલયેષુસતતં ભક્તિશ્રર્ધાન્વિતોનરઃ।
વિષ્ણોરભિમુખંતષ્ઠે ત્પ્રુષ્ઠભાગંરદર્શયેત્ઃ

વીરાસનાદ્યૈર્ધ૊ષ નિરૂપણં
વીરાસનાદ્યાનનેષુ નકદાપિહરેર્ગ્રુહે।
સંવિસેદ્વિબુધશ્રેષ્ઠાત્તેન(દુઃખં મહદ્ભવેત્)પાપોમહાન્‌ભવેત્

છત્રપાદુકદંડાદિધારણેપ્રત્યવાયઃ
તસ્માત્તુસર્વદાલોકે ભક્તિનમ્રસ્તુસંવિસેત્।
છત્રંદંડં પાદુકૌચ ભગવત્સન્નિથૌસ્વયં

વિન્મૂત્રનિષ્ટિવનાદિ વિસર્જને
નધારયેદિતિપ્રોક્તં શ્રેયઃકામૈસ્તુસર્વદા।
ભગવન્મંદિરેવાપિ(તત્સમીપેચ ભૂસુરાઃ)તત્સમીપધરાતલે

વિણ્મૂત્રોત્સર્જનંચૈવ નિષ્ટીવન વિસર્જનં।
સ્નાનંચવર્જનીયંસ્યાદ્ભ વત્કોપકારણં

ભગવદુત્સવે માનુષાત્સવાદિકરણે
મહોત્સવેપ્રવર્તેતુ દેવદેવસ્યશાર્ઙ્ગેણઃ।
યાવત્તીર્ધોત્સવદિનંતદ્ગ્રાયેચાન્વદુત્સવં

વિવાહાદિકસર્વેપિ વર્જનીયાદ્વિજોત્તમાઃ।
યસ્તુકુર્યાત્તુતાન્‌વિપ્રા સ્તસ્યદોષાભવેદ્ભુવિ

મહોત્સવમધ્યે અન્યદેવોત્સવાચરણે
વિષ્ણોરુત્સવમધ્યેતુ અન્યદેવોત્સવંયદા।
કુરુતેમૂઢભાવેન તદાતદ્ગ્રામનાશનં

ભગવદુત્સવાત્પૂર્વમેન વિવાહાદિ કરણે
વિષ્ણોરુત્સવ કાલેચતત્પૂર્વં(વાદ્વિજોત્તમાઃ)ચદ્વિજોત્તમાઃ।
યસ્તુકુર્યાદ્વિવાહાદીન્‌તત્સર્વં નિષ્ફલંભવેત્

દેવતાહ્વાનમારભ્યતદ્વિસર્જનાંતં અન્યગ્રામાદિક ગમને
મહોત્સવેપ્રવર્તેતુ વાસુદેવસ્યશ્રીપતેઃ।
દેવતાહ્વાનસમયે ભેરીંશૃણ્વંતિયેનરાઃ

નગચ્છેયુસ્તેન્યદેશં નદૂરંયોજનાત્પરં।
ગમનેસતિમોહાદ્વૈ વ્યાધિયુક્તાભવેદ્ભુવિ

ધ્વજારોહાદ્યવરોહોંતં અન્ય ગ્રામાદિક ગમને
ધ્વજારોહણમારભ્ય અવરોહદિનાવધિ।
યસ્તુગચ્છેદન્યદેશ મન્ય(ગ્રામંતુવાબુથાઃ)ગ્રામમથાપિવા

તન્યભૂયાદ્યશોનાશ શ્ચાયુક્ષીણં થરાતલે।
તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન બહિર્યાનં વિસર્જયેત્

મહોત્સવ ફલ નિરૂપણં
મહોત્સવઃકૃતોયેન સોશ્વમેધફલંવ્રજેત્।
યત્રદેશેભવેદ્યેત દુત્સદ તત્રચદ્વિજાઃ

સુવૃષ્ટિત્સર્વલોભૂયા(દ્રાજ્ઞો વૃદ્ધિશ્ચનિશ્ચિતઃ) દ્રાજાનૃદ્ધિમવાપ્નુયાત્।
ધ્વજારોહે ગરુડ દર્શન ફલં
ધ્વજારોહણ વેળાયાં ખગેશંયસ્તુદૃશ્યતે

તસ્યસન્મંગળંભૂયાત્સર્વદાસનસંશયઃ।
ભેરીશ્રવણ ફલકથનં
દેવતાહ્વાનકાલેતુ (ભેરીંશૃણ્વંતુયોનરાઃ)ભેરીંયસ્તુશૃણોતિપઃ

અવાપ્યાત્રતુસર્વેષ્ટા નંતેવૈકુંઠમાપ્નુયાત્।
થનુસ્સંક્રમણેકાલે પ્રત્યહંચારુણોદયે

ધનુર્માસાર્ચન ફલ નિરૂપણં
શાસ્ત્રોક્તેનૈવમાર્ગેણ હરિંનમ્યક્પ્રપૂજયેત્।
અબ્દમેકંતુસંપૂજ્ય યદ્ભલ લભતેનરઃ

તદ્ભલંસર્વમાપ્નોદિ(ચાસેત્વેકદિનેનહિ)દિનેનૈકેવપૂજકઃ।
કૃત્તિકાદીવદર્શને
વૃશ્ચિકસ્તેદિનકરે(ક૆ત્તિકાયામ મહોત્સવં) કૃત્તિકાદીપદર્શનં

સર્વાભીષ્ઠ્રદંનૃણાં સર્વપાતક નાશનં।
ઘંટાનાદ મહિમા
ઘંટાનાદંહારેર્ધામ્નિશૃત્વાબ્રહ્મગ્રહાપિચ

ગચ્છંતિદૂરતશ્શીઘ્રં નાગમિષ્યંતિ તેપુનઃ।
એકાદશ્યાં દર્શન પૂજનાદિક ફલ નિરૂપણં
એકદશ્યાંતુભગવદ્દર્શનં (મોક્ષદાયકં)પાપનાશનં

અર્ચનાદિકકાર્યાસ્તુ સહસ્રફલદાસ્મૃતાઃ।
એકાદશિ વ્રત મહિમા
એકદશ્યાવ્રતંલોકે સર્વોત્તમ મુદાહૃતં

ભક્તાનાંકલ્પકંચૈવ ભુક્તિમુક્તિ ફલપ્રદં।
એકાદશ શ્રાર્ધ વિવર્જનં
તસ્મિન્(તુદિવસે શ્રાર્ધં)દિનેપિતૃશ્રાર્ધંચાપિવર્જ્ય મુનીશ્વરાઃ

(દ્વાદાશ્યાંદિવસેત્વેતત્)પરસ્મિન્ દિવસેચૈત ત્કુર્વતાંશાસ્ત્રવર્ત્મના।
વીરલક્ષ્મીત્સવ મહિમા
આશ્વિનસ્યસિતેપક્ષે નવમ્યાંસર્વતોભુવિ

વીરલશ્ર્મ્યુત્સવંકાર્યં સર્વલોકસુખાવહં।
યઃકરોત્યુત્સવંચૈત ત્તસ્યશ્ર્રીર્નિશ્ચલાભવેત્

શ્રીકૃષ્ણ જયંત્યા ચરણે ફલપ્રાપ્તિઃ
શ્રીકૃષ્ણ જન્મદિવસે યઃકરોત્યુ(મહોત્સવં)ત્સવંહરેઃ।
તસ્યગોભૂહિરણ્યાનિ વર્ધંતેનાત્રસંશયઃ

યસ્મિન્‌દેશેકૃતંચૈત દુત્સવંજગતાંપતેઃ।
તસ્મિન્‌દેશેવિશેષેણ ગવાંવૃદ્ધિર્ભવિષ્યતિ

ભક્તજન્મદિનોત્સવાદિકરણે
ભક્તજન્મદિનેષુશ્ચ સ્વીયજન્મદિનેપિચ।
મહોત્સવંપ્રકુર્વીત દેવદેવસ્યસન્નિધૌ

એવંયઃકુરુતેભૂમૌ(સત્વાયુર્વૃદ્ધિ માપ્નુયાત્)તસ્યાયુર્વૃદ્ધિરુત્યતે।
જ્યેષ્ટાભિષેકાદ્યુત્સવકરણે ફલનિરૂપણં
જ્યેષ્ટાભિષેકમારભ્ય યાવદ્વાસંતિકોત્સવં

ભગવન્મંદિયસ્તુ કુરુતેતસ્યસર્વદા।
આયુરારોગ્યભાગ્યાનિ લભંત્યત્રવસંશયઃ

રાજારાષ્ટ્રાભિવૃદ્ધિશ્ચ તસ્મિન્‌દેશે(ભવિષ્યતિ)ભવેદ્ધૃવઃ।
ભગવન્મંદિર જીર્ણોદ્ધારે
જીર્ણિતંભગવદ્ગેહં દૃષ્ટ્યાયોભક્તિભાવતઃ

ઉદ્ધારંકુરુતે(તસ્યહરેસ્સાયુજ્ય મીરિતં)ભૂમૌહરેસ્ચાયુજ્યમાપ્નુયૂત્।
ભગવત્ત્સોત્રપાઠંતુ પ્રભાતેયસ્તુકુર્વતિ

તસ્યાભીષ્ટાનિ સિધ્યંતે શીઘ્રકાલેમુનીશ્વરાઃ।
શ્રીપુષ્પયાગ દર્શને
પુષ્પયાગેપ્રવર્તેતુ ચક્રાબ્જસ્ધંજગત્પતિં

દર્શતેયસ્તુસદ્ભક્ત્યા પ્રાપ્નોતિપરમાંગતિં।
શ્રીહરિ નામ સંકીર્તન શ્રવણાદિક ફલ નિરૂપણં
નામસંકીર્તનંચૈવ શ્રવણંચથરાતલે

સર્વપાપહરંભૂયા ત્સર્વવિઘ્નવિનાશનં।
યુદ્ધજયપ્રાપ્તિ સાધનં
યુદ્ધમથ્યસ્થિતો(યસ્તુ)ભૂમૌહરિંસંપ્રાર્થ્યભક્તિતઃ

સત્વરંજયમાપ્નોતિ સંશયંનાસ્તિભૂસુરાઃ।
મહોત્સવેસયજમાનાર્ચક પરિચારિક પ્રેક્ષકાનાં ફલપ્રાપ્તિકધનં
દેવસ્યોત્સવકર્તાચ(અચાર્ય બ્રહ્મ ઋત્વિજાઃ)આચાર્યેઋત્વિજાસ્તથા

પરિચારકવર્ગશ્ચ પ્રેક્ષકાશ્ચસદાહરેઃ।
સાયુજ્યંપ્રાપ્યમોદંતેનિત્યમુક્તાયિવદ્વિજાઃ

અષ્ટમ્યાંચચતુર્દશ્યાં નવમ્યાંભૃગુવાસરે।
લક્ષ્મીપૂજા વિશેષ દિવસ નિરૂપણં
પૂર્ણિમાયામમાયાંચ વીરલક્ષ્મ્યાઃપ્રપૂજને

સહસ્રનામભિસ્તસ્યા હરિદ્રાચૂર્ણકુંકુમૈઃ।
ધનધાન્યાભિવૃદ્ધિશ્ચ(મોક્ષસિદ્ધિચ નિશ્ચયં)વૈકુંઠપ્રાપ્તિચધૃવં

અષ્ટાક્ષરાદિ વૈષ્ણવ મંત્રજપે વિશેષઃ
વાસુદેવદ્વાદશાર્ણં શ્રવિષ્ણોસ્તુષડક્ષરં।
શ્રીમન્નારાયણસ્યાપિ આષ્ટાક્ષરમહામમં

શ્રીરામતારકંચૈવ શ્રીમંત્રંચસદાભુવિ।
શ્રીપુરુષ સૂક્તાદિ નિત્યપારાયણ વિષય નિરૂપણં
પૌરુષંસૂક્તમમલં શ્રસૂક્તંચમુનીશ્વરાઃ

ભૂમીનીળાદિમૂક્તાનિ ગીતાશ્ચહરિભોધિતાઃ।
વિષ્ણોસ્સહસ્રનામાનિ યધાશક્તિતુપ્રત્યહં

જપિત્વાચપઠિત્વાચ ધ્યાત્વાચૈવજગત્પતિં।
સકલૈર્ભવબંધૈશ્ચ મુત્યંતેવિબુધોત્તમાઃ

ગારુડ મંત્રજપફલં
યઃપઠેત્પ્રત્યહંભક્ત્યા ગરુડસ્યમહામનું।
તસ્યસર્પવિષાદીનિ નિર્વિષંતુભવેદ્દ્વિજાઃ॥
હનુમન્મંત્ર જપફલં
હનુમન્મંત્રરાજંતુ યોનિત્યંપઠતેભુવિ।
તસ્યદર્શનમાત્રેણ ગ્રહજાલં વિમુત્યતે॥
ઇહલોકેપિચૈતેષાં ભવેદિષ્ટાર્ધસંભવં।
ગ્રીષ્મકાલેભગવસ્ચમર્પણયોગ્ય વસ્તુ વિશેષ કધનં વૈશાખપૂજા મહિમા
(ગ્રીષ્મર્તૌયદિ સંપ્રાપ્તે)ગ્રીષ્મકાલેતુસંપ્રાપ્તે હરિસંતર્પ્યશીતલૈઃ।
દધ્યન્નાદ્યૈર્નરોભૂયાત્સર્વકિલ્બિષ વર્જિતઃ

વૈશાખેવૈષ્ણવાદિભ્યે(લસ્તુદદ્યાદ્ગુડેદકં)યોદદાતિગુડૈદકં।
દ્ધ્યન્નવ્યજનાદીનિ છત્રપાદુકદક્ષીણાઃ

ફલાનિચહરિપ્રીત્યૈ તસ્યમુક્તિઃકરેસ્થિતઃ।
હિમવંત ઋતૌ વસ્ત્રકંચુકાદિ પ્રદાને ફલ નિરૂપણં
હિમવંત ઋતૌયસ્તુ વસ્ત્રપર્યંકકંચુકાન્

વૈષ્ણવેભ્યન્તુયોદદ્યા ત્સોપિવૈકુંઠમાશ્રયેત્।
શ્રીવેષ્ણવાન્ન ભશ્રણ ફલં
સર્વદા વૈષ્ણવાન્નંતુ ભુંજીયાદ્વિબુધોત્તમઃ

સાક્ષાદ્ધરિપ્રસાદંતુ તદ્ભવેન્નચસંશયઃ।
પંચ સંસ્કાર મહિમા
પંચ સંસ્કાર મહિમા ત્વસમાભવતિ ધૃવં

તસ્માત્સાયુજ્યકામા સ્ધાન્‌ધારયેત્તુફાથરાતલે।
શ્રીવૈષ્ણવસ્ય પુજ્યતા નિરૂપણં
શ્રીવૈષ્ણ(પ્રપન્નંતુ)વોત્તમંવિપ્રં હરિપૂજાપરાયણં

યદારૃશ્યતિલોકેસ્મિન્ સાષ્ટાંગંપ્રણમેદ્દ્વિજાઃ।
તદ્વંદનાત્સદાભૂમૌ ઇષ્ટાર્ધાન્‌લભત૆નરઃ

શ્રીવૈષ્ણવ ભોજને સહાસ્ર બ્રાહ્મણ ભોજનફલં
શ્રીવૈષ્ણવદ્વિજંત્વેક્ક ભુજિત્વાવૈસહસ્રકં।
વિપ્રસંતર્પણફલં કર્તાભૂમૌલભેદ્દ્વિજા

શ્રીવૈષ્ણવનિંદાયાં પ્રત્યવાયકધનં
શ્રીવૈષ્ણવપ્રસન્નંતુ યોનિંદ તિધરાતલે।
વેષભાષાદિકંદૃષ્ટ્યા સગચ્છેન્નરકંધૃવં

ઊર્ધ્વપુંડ્ર મહિમા
ઊર્ધ્વપુંડ્રસ્ય માત્રેણ વૈષ્ણવં પૂજયેદર્ભૃવિ।
તદૂર્ધ્વપુંડ્રંલોકેતુ યત્રકુત્રાપિદૃશ્યતેઃ

(સાષ્ટાંગતુ પ્રણમ્યાત્ર)પ્રણામંતસ્યવૈકૃત્વા ધૂતપાપોનરોભવેત્।
શ્રીવૈષ્ણવ સાંગત્ય ફલં શ્રીવૈષ્ણવ પાદ તીર્થવિશેષઃ
શ્રીવૈષ્ણવસ્યસંગસ્યા ન્મહાપાતક નાશનં

તસ્યપાદાંબુપાનંચ જન્મકાહિત્ય કારણં।
શ્રીવૈષ્ણવ ભુક્તશેષાન્નાદિક ભક્ષણ ફલં શ્રીવૈષ્ણવ પૂજાદિક ફલવિશેષઃ
શ્રીવૈષ્ણવૈર્ભુક્તશેષ મન્નં(મોક્ષફલપ્રદં)મોક્ષપ્રદંસ્મૃતં

યસ્યભક્ષણમાત્રેણ વિષ્ણોસ્સાયુજ્યુમાપ્નુયાત્।
શ્રીમદ્ભાગવતાચાર્ય પાદપૂજાપરોનરઃ

શ્રીવૈષ્ણવપદાંભોજ ધ્યાનસંસક્તમાનસઃ।
હરેઃપ્રીતિમતઃકૃત્યાશ્રીવૈકુંઠમવાપ્નુયાત્

ભગવદ્દર્શને પ્રધમં લક્ષ્મી દર્શનં
ભગવદ્દર્શનેચાદૌ શ્રિયાદીનાંચદર્શનં।
પુરુષાકારભૂતંસ્યાદ્દેવસ્યારુગ્રહપ્રદં

તસ્માચ્છ્રીદ્દર્શનંત્વાદૌકૃત્વાદેવસ્યદર્શનં।
ભગવદ્દર્શને પાદાદિમુખપર્યંત દર્શનં ત્યાજ્યપ્રણામ પ્રદક્ષીણ નિરૂપણં દેવાલયાદિકચ્છાયાલંઘનાદિત્યાજ્યઃષયાઃ
તધાપિપાવમારભ્ય મુખપર્યંત(દર્શનં)મીક્ષણં

વૈષ્ણવાનાંતુવિહિતં ગોપ્યમેતન્મુનીશ્વરાઃ।
એકહસ્તપ્રણામંચ યેકંચૈવપ્રદક્ષણં

લંઘનંત્વાલયચ્છાયા દ્વજદંડસ્યશૌરિણઃ।
ધ્વજસ્થાનંતુત્યક્ત્વાવૈ હરેર્ધામ પ્રદક્ષણં

નત્વેતેશુભદાઃપ્રોક્તા(વાસતદેવસ્ય મંદિરે)સ્સર્વશાસ્ત્રેષુનિશ્ચયઃ।
હરિપ્રદક્ષણે ભૂપ્રદક્ષણ ફલકથનં
પ્રદક્ષણંહરેર્ધાન્નુઃ ભૂપ્રદક્ષણમીરિતં

દ્વિત્રિવારંયધાશક્તિ પ્રત્યહંવિબુધોત્તમાઃ।
કાર્તીકમાસેદીપપ્રય્વલન ફલકથનં
કાર્તિકેમાસિશ્રીવિષોર્ગેહે(દીપાન્) દીપંજ્વલંતિયે।
જ્વલન ફલકધનં ગૃહાર્ચાયાં વિશેષઃ
તેષાંશ્રીહરિસાયુજ્યં લભત્યેવનસંશયઃ

ગૃહેસંસ્થાપ્યદેવેશં શ્રિયાદિસહિત દ્વિજાઃ।
પ્રત્યહંપૂજતેયસ્તુ યધાવિભવવિસ્તરૈઃ

તસ્યસર્વાણિપાપાનિ મુત્યંતેનાત્રસંશયઃ।
તસ્યાભીષ્ટપ્રદંભૂયા દિહલોકેચભૂસુરાઃ

અર્ચકદંડને દોષ નિરૂપણં
અર્ચકંદંડ્યતેયસ્તુ ક્રોધલોભાદિહેતુભિઃ।
તસ્યપૂર્વાર્જેતંપુણ્યં સર્વંચાપિવિનશ્યતિ

ગૃહર્ચારહિત ગૃહસ્ય સ્મશાન સામ્યતા કધનં સર્વ ગૃહેષુ શંખ ચક્રોર્ધ્વપુંદ્રાદ્યલંકાર વિધિઃ
યસ્મિન્‌ગેહેગૃહોર્ચાતુ નભવેદ્વૈષ્ણ નસ્યચ।
તદ્ગ્રુહંતુસ્મશાનંસ્યા ત્સંશયોનાસ્તિભૂતલે

સર્વદાવૈષ્ણવંગેહં શંખચક્રોર્થ્વપુંડ્રકૈઃ।
અલંકુર્યાન્મુનિશ્રેષ્ઠા શ્શાસ્ત્રોક્તવિધિનાભુવિ

વૈષ્ણવેતરાન્ન ભક્ષણે પ્રત્યવાયઃ
અવૈષ્ણવકૃતંત્વન્નં નભગવન્નિવેદિતં।
નકદાચભુજેદ્વિપ્રા યસ્તુભક્ષતિમોહઃ
તસ્યવંશવિનાશંચ(નરકંચ ભવે ધૃવં)રૌરવંનરકંભવેત્।
દેવાલય સેવકાનાં પંચ સંક્કારાવશ્યકતા
દેવાલ(યેષુ સર્વત્ર સર્વસેવક સંતતિઃ)યસ્યસર્વેપિ સેવકાસ્તુધરાતલે

પંચસંસ્કારસંયુક્તા નિર્ણીતવ્યા(હિસર્વદા)દ્વિજોત્તમાઃ।
પૂજાકાલેતુદેવસ્ય દર્શનંયઃકરિષ્યતિ

પૂજાકાલે ઊર્ધ્વપુંડ્રવિહીનેન ભગવદ્દર્શનેશૃતેઃ
ઊર્ધ્વપુંડ્રવિહીનેં ષુખેનવસુધાતલે,
તસ્યભૂયાન્મહાપાપં તત્પૂજાનિષ્ફલંભવેત્

ઇત્યેવંહરિણાપ્રોક્તં પુરાકમલજન્મને
નાભક્તાયનશિષ્યાય નકદાપિપ્રકાશયેત્

અધ્યાયાંતઃ
ગુહ્યાદ્ગુહ્યતરંચૈત દુષ્માકંયતુદીરિતં।
સંગ્રહેણદ્વિજશ્રેષ્ઠાસ્તદ્વિસ્તારેણબોધિતું

શેષોપિચનશક્તસ્યા(સસહસ્રભણ મંડિતઃ)ન્નિશ્ચયંનચસંશયં,
અસ્યશ્રવણમાત્રેણ ધૂતપાપોનરોભવેત્

ઇતિ શ્રીપાંચરાત્રાગમરહસ્યસારે શ્રીપરપુરુષસંહિતાયાં
ભગવત્તીર્ધપ્રસાદાદિક મહિમાભિ વર્ણનંનામ
ચતુર્ધોથ્યાયઃ