Padma Samhita · Chapter 4.15
māsi bhādrapade devaṃ śravaṇe cādipūruṣam /
varāharūpaṃ subhagaṃ hiraṇyākṣāsuradviṣam
yajeta dharayā devyā sārdhaṃ sarvārthasiddhaye /
anyeṣāṃ mūrtibhedānāmapi tasmin samarcanam
svātāvāśvayuje māsi yajanaṃ snapanādibhiḥ /
kārtike māsi saṃprāpte dvādaśyāṃ cāsitetare
pakṣe prabodhayeddevamarcayitvā yathāvasu /
mantraścodityamityeṣa uttiṣṭheti ca bodhane
prabodhya vārcayeddevamutthitaṃ vidhivartmanā /
autsavaṃ bimpamabhyarcya maṇḍape maṇḍale sthitam
dvāratoraṇakumbhādiyajanaṃ ca yathāpuram /
grāme mahotsavaḥ kāryassarvamaṅgalasaṃyutaḥ
sarvecāśramiṇaḥ kuryārvratānāṃ ca visarjanam /
daśaniṣkaṃ tadardhaṃ vā dakṣiṇāṃ gurave tadā
kṛttikāsu kārtikyāṃ porṇamāsyāṃ madhudviṣaḥ /
kṛttikābhirayoge vā kevalāyāṃ tithau bhavet
dīvotsavaṃ tathā sarvaṃ śobhayenmama mandiram /
aropya sarvato dīpān stambheghāccairmadhudviṣaḥ
dikṣu sarvāsu sarvatra tathā cāvaraṇeṣu ca /
kūṭā kārāḥkalpinīyāsteṣāṃ syurdīpamālikāḥ
prākārabhittiṣu tathā maṇḍape gopu reṣu ca /
bahvībhirdīpamālābhirbhāvyaṃ sarvāsu dikṣu ca
dīvotsavāya pūrvedyurniśi kalyāṇakautukam /
badhnīyādautsave bimbe sarvamaṅgalasaṃyutam
aparedyuśca mūlādiberāṇāmarcanaṃ bhavet /
naimittikaṃ pradoṣe tu kuryāddīpādhipāsanam
purastānmūlaberasya pātramāropya nūtanam /
dhānyarāśau tatastasmiṃścajyamāḍhakasaṃmitam
kāpilaṃ tailamadhavā nikṣipya pariśodhitam /
ṛjuvartiṃ tantubhirvā pāsasā nūtanena vā
kalpayitvā samuddhṛtya kuṇḍāgniṃ tena dīpayet /
vartimāgneyamantreṇa agnimudrāṃ pradarśayet
abhyarcya cāgni mantraistu muhūrte śobhane guruḥ /
ādāya pātraṃ tat sthena vahninā valajādiṣu
dīpayeddīpikāssarvāstūryeṣu vidiśo diśaḥ /
ghoṣayatsu tathā nṛttagītādīnāṃ samudyame
adhīyāneṣu vipreṣu mantrānanavadaivatān /
autsavaṃ bimbamādāya sarvalaṅkāraśobhitam
yānamāropya rathyāsu nayedāvaraṇeṣu ca /
dṛśyāni nāṭakādīni kṛtrimāṇītarāṇica
darśayeddeva devāya bhāṣābhedānyathoditān /
āsādya maṇṭape tasminni vedya ca mahā haviḥ
pṛthukān saṃskṛtān saktūn palalānagnitṛptaye /
apūpān samaye tasminni vedya madhuvidviṣe
abhyastaraṃ mandirasya gamayenmaṅgalānvitam /
kṛttikādīpavidhinā samārādhasamīritam
viśāṃ ca rājño rāṣṭrasya sampatkaramanuttamam /
vipatpraśramanaṃ brahman prīṇanaṃ jātavedasaḥ
mārgaśīrṣesite pakṣe māsi vratamanuttamam /
dvādaśyāṃ vratapūrvatvādvratamārādhanaṃ hareḥ
ārādhanaṃ bhagavataḥkurvaṃstādṛśamuttamam /
daśamyāṃ harimārādhya bhojayitvāca bhūsurān
dakṣiṇāṃ ca yathāśakti datvā tebhyassamāhitaḥ /
bhagavatsannidau teṣāṃ vijñāpya dvādaśīvratam
anujñāpūrvakaṃ pūjāṃ vratapūrvāṃ mahāphalām /
saṅkalpya darbheṣvāsīnaḥ prāṅmukhaḥ praṇidānavān
haviṣyāśī sakṛtkṛtvā sarvaṃ karmāhnikaṃ tathā /
rātrau ca bhagavadyogamāsthāya ca yathāvidhi
aparedyuḥkriyājātame kādaśyāṃ yathāvidhi /
pūrvaṃ triṣavaṇannāyī niyamaṃ paramāsthitaḥ
anaśnan devamārādhya homāntaṃ maunamāsthitaḥ /
bhagavaddhyānanirato vyavahāraṃ ca laukikam
asaṃspṛśan manaḥkāyakarmabhiśceṅgitādibhiḥ /
sthito maunī tadā tadvadrātrau kautukamabandhanam
badhvā deveśamārādhya darbhaśāyūnayenni śām /
brāhme muhūrtecotthāya kṛtvā sandhyāṃ yathāvidhi
karmadevāntikaṃ gatvā kuryātpūjāṃ yathāpuram /
caturvedavido viprān dikṣu prācyādiṣu kramāt
darbhāsaneṣvāsayitvā devasyābhimukhaṃ yathā /
koṇeṣu ca diśāṃ viprānekāyanavida stathā
adhyāpayedadhyayanaṃ yathā svacchandasāṃ guruḥ /
sāmagāni tarālābhe kevalāṃ stapasi sthitān
ekāyanavido vāpi harestatprīṇanaṃ param /
prāśayedprāhmaṇaissārdhaṃ vratasdhaḥkāyaśuddhaye
kuśodakaṃ pañca gavyaṃ prāpaṇaṃ ca yathā kramam /
divā svāpaṃ parānnaṃ ca punarbhojanakarma ca
strīsevāṃ tailasevāṃ ca kāṃsyabhojanameva ca /
māṃsāśanaṃ tyajettasmin divase karma garhitam
bhojayecca yathāśakti tadyādante ca dakṣiṇām /
upavāsākṣamo naktame kādaśyāṃ samācaret
ajñānāccettrayodaśyāṃ pāraṇaṃ rākṣasaṃ bhavet /
varjyāśca vārā mandasya bhṛgoraṅgārakasya ca
nakṣatraṃ yamadaivatyaṃ vratārambhe caturmukha /
pāraṇaṃ copavāsaśca na doṣāya tithitraye
na sambhāṣeta pāṣaṇḍavṛttibhirgarhitairnaraiḥ /
pramādādapinaivānyairnāstikaiḥpratilomajaiḥ
nāśaucavadbhirdvādaśyāṃ vratastho nāvalokayet /
ārdrāyāmapi māse'smin janmarkṣeca garutmataḥ
tatprītaye samārādhyo hariśśāstroktavartmanā /
pāyasānnaṃ guḻānnaṃ ca prabhāte vinivedayet
bimbaṃ cautsavamākalpya vīdhikāvaraṇeṣu ca /
garuḍenaiva sahitaṃ gamayenmaṅgalānvitam
uttarecāyane devaṃ snapanādyaissamarcayet /
ghṛtenābhyañṅayeddevaṃ majjayedvā ghṛtādiṣu
ghṛte vā dadhni pīyūṣe yadvā madhuni sambhṛte /
phaleṣu vā phalarane pañca gavyaraseṣu vā
pāyasādiṣu cānneṣu kālapuṣpoccayeṣu vā /
daleṣu vā tulasyāternavaratnaca yeṣu vā
suvarṇakaladhauteṣu puṣpākāreṣu śobhane /
suvarṇa golakāḥkṛtvā kalpitāvayapojvalāḥ
kalpitākalpakalyāṇapratimākārasaṃmitāḥ /
pīṭhikākāratulitāstābhirācchādya bhūṣayet
pañcāyudhasamākārā hastādisatṛśākṛtīḥ /
kṛtvā vṛthagyathāśobhaṃ galakāḥ kañcukākṛtīḥ
bhūṣayettābhiraṅgāni cāyudhāni ca sarvaśaḥ /
āpādamastakaṃ vānyairvrīhyādibhiradhokṣajam
chādayenmūlamantreṇa pūraṇaṃ sarvavastubhiḥ /
tisrastripādasahitā napi vā dviguṇāṃ stathā
pūrayetkālamātodyanṛttagītādumaṅgalam /
ācaretsarvametasminyathāvibhava vistaram
juhuyātsarpiṣā yāvatpūraṇaṃ mūlavidyayā /
deyā ca dakṣiṇā svarṇamācāryaya yathāvasu
ghṛtādipūraṇaṃ caitatsarvakāmasamṛddhidam /
puṣye ca māsi nakṣatre paurṇamāsyāmathāpi vā
ārādhanaṃ bhagavatassarvapāpavināśanam /
māghamāse site pakṣe vañcamyāṃ madhuvidviṣam
samārādhya yathāśāstraṃ devasyāgre mahītale /
gomayālepite dvābhyāṃ hastābhyāmapi saṃmite
caturbhirvā samāyāmavistāre cchādi tepunaḥ /
vāsasā nūtanenaiva sadaśena tathopari
kṛṣṇājinena śuddhena bhedanaccedanādinā /
varjitena samācchādya vastraṃ tadupari kṣipet
tilānāṃ bhāramekaṃ vā dvau vā kṛtvā ca vedikām /
trimekhalāṃ tile tasmin padmākārasamākṛtim
niṣkatrayātmakaṃ svarṇaṃ lekhāpadmaṃ tileṣu vā /
nikṣipya navaratnāni dikṣu cāṣṭāsu nikṣipet
dhānyapūrṇānipātrāṇi dve dve pratidiśaṃ kramāt /
prasthatailaṃ tathā sarpirdhadhi cāpi caturguṇam
pārśvayoḥpurataścāpi pātrasthaṃ nyasya bhūtale /
tilājyāhāraḥpuratastrīṇyahāni jitendriyāḥ
upoṣya vā guruḥpūrvamekarātraṃ caturmukha /
abhyarcya gandhapuṣnādyaistilānyastānyanantaram
adhīyāneṣu vistreṣu tūryavāditraghoṣaṇe /
maṅgaleṣu tathānyeṣu pravṛtteṣu yathāyatham
tilaissahasrakṛtvognau juhuyānmūlavidyayā /
acaryaṃ pañca kālajñaṃ bhagavacchāstrakovidam
kalyāṇācāranirataṃ sarvessamuditaṃ guṇaiḥ /
tasme bhāgavatāyedamarcayitvā kṣatādibhiḥ
tilapadmaṃ pradātavyaṃ sannidau vāripūrvakam /
priyatāṃ bhagavān viṣṇurityācāryeṇa mantravit
tadante devamabhyarcya bhojayitvā mahāsurān /
dadyācca dakṣiṇāṃ tebyo gurave ca yathoditām
itthaṃ tilasarojaṃ yo dadyāddhānyādisaṃyutam /
pūnāti sa pitṝn sarvānātmānaṃ ca parāvarān
māsarkṣe paurṇamāsyāṃ ca yajanaṃ snapanādibhiḥ /
phālgune māsi phalgunyāṃ śrīkāmo harimarcayet
uṣoṣya pūrvaṃ niyato dhyāyannitthaṃ samāhitaḥ /
vipule bilvavipine madhye puṣkaraśobhite
mahātaṭāke śijñānapakṣisaṅghasamākule /
maṇḍape tatra māhendre ratna prākāraveṣṭite
caturdikṣu caturdvāre kalpakadrumamaṇḍite /
sauvarṇe bahukalyāṇaratnastambhasamanvite
siṃhāsane vare ratna padme'ṣṭadalasaṃyute /
karṇikākesaropete sukhāsīnaṃ śriyā saha
pūrvādidikṣu dhyātavyā vāsudevādayo dale /
āgneyādiṣu koṇeṣu catvāro hastinaḥkramāt
gugguluśca kuraṇḍaścadamakaśśalala stathā /
śaṅkhapadmanidhī cāpi saṃhaviṣṭarapārśvayoḥ
anyonyābhimukhau bhūri vamantau vasu sarvadā /
bhūmyādayo'ṣṭau pūrvādidikṣu cāmarapāṇayaḥ
indrādayaśca pūrvādi dikṣvaṣṭāvaṣṭasu kramāt /
sthitāścaturṣudvāreṣu vetrahastāssakaṅcu kāḥ
kubjaveṣāstriyo dvāri pālayantyomanuharāḥ /
balākinī bhīṣi kā ca tathaiva vanamālinī
śāṅkarī ca kramādetāḥpūrvādiṣu caturmukha /
dvārāṇi pālikābhiśca pūrṇakumbhairdhvajai stathā
toraṇairdāmabhirmauktairdīpairanyaiśca maṅgalaiḥ /
pariṣkṛtāni dhyātvaivaṃ devīṃ devaṃ ca pūjayet
śriyaṃ vā kevalāṃ padme karṇikāyāmavasthitām /
maṇḍape tatra pūrvekte parivārasamanvite
lakṣmīprasūnakaiḥpadmairhomo bilvādipallavaiḥ /
samidājyaiśca mantreṇa śriyaścāṣṭākṣareṇa ca
śrīsūktāni caturdikṣu pāṭhyāni pṛthivīsuraiḥ /
ārādhyābhiṣṭuyādantestotrairbahuvidhaiśśriyam
samāmi devi lokānāṃ janayi tryabdhisambhave /
sarvalokeśvareśeśa vallabhe durlabhe'dhamaiḥ
vāsudevāṅgasaṃsparśa sukhaikarasabhājane /
namaste sukhade devi devānāmadhidevate
yadṛcchayāpi te devi kaṭākṣāḥ patitāssakṛt /
kṣudreṣvapi pragalbhanaite trilokeśvarāḥkramāt
na spṛśanti trilokeśānapi yānvīkṣaṇānite /
saṃpādyante kṣaṇātkṣudrā nākapṛṣṭhādapicyutāḥ
lāvaṇyādiguṇā yatra kāṣṭhāmaśnu vate parām /
tāni tvadīyānyaṅgāni devi kastotumarhati
tvaṃ māyā tvamavidyāsi tvaṃ śaktiḥ karmaṇāmapi /
caitanyaśaktistvamasi prakṛtistriguṇātmikā
tvameva vidyātraiyyantā trayī ca tvaṃ parāvarā /
yasyāstavāyutāṃśāṃśe devyo vāgādayasthsitāḥ
saccidānandarūpasya parasya paramātmanaḥ /
ānandādimayī mūrti kavibhaktā bhavatyasi
prabhāsi tasya nityā tvaṃ bhāsvataḥ paramātmanaḥ /
sandhyā tvamasi viprāṇāṃ vandanīyā dine dine
bhūrbhuvassvastvayī ca tvaṃ bhūrasi tvaṃ bhuvosi ca /
svarasi vyāhṛtiścāpi ṛgyagussāmakāraṇam
tvamāhutistvamiṣṭaśca dakṣiṇāsi tvameva ca /
siddhiśca karmaṇāṃ tvatto nānyāsti kamalālaye
nītirānvīkṣakī vārtā vidyā cādyāsi laukikī /
dṛṣṭvā devi tvayā hīnaṃ mṛta prāyaṃ jagattrayam
yatnairambhodhimathanaprāyairāvirbhabhūvitha /
anuṣaṅgikamutpannaṃ prāptamapsarasāmapi
tādṛgevāmṛtādanyadindire harimandire /
hālāhalaṃ viṣaṃ cāpi janmanaśśreyase tava
pratyūharūpeṇotpannaṃ kṣīrapāridhisambhave /
abhyarhitā tapotpatti revaṃ nāma madhudviṣaḥ
kurmāditiryagyonitvaṃ yatprāptaṃ paramātmanaḥ /
tvaṃ sarvalokajananī janako jagatāṃ hariḥ
tvayā ca viṣṇunācaidvyāptaṃ sthāvarajaṅgumam /
mānaḥkośaṃ tathā goṣṭhaṃ māgṛhaṃ mā paricchadam
mā śarīraṃ kalatraṃ ca tyajethā mā ca santatim /
śrutavān śīlavān dakṣo buddhimān vittavānṛjuḥ
vṛttivān bandhumān śrīmān paśumān dhānyavānapi /
guṇavān kīrtimān loke tathābhijanavān prabhuḥ
āyuṣmān vijayī bhūmāṃstathaipārogyavānapi /
ślāghyavān deva puruṣaḥkaṭākṣaviṣayāttava
guṇairyathoktairahitastvaddarśanavivarjitaḥ /
krīḍābhūmirhareryasya vakṣobhūmissanātanī
ānantyāttanakalyāṇi guṇānāṃ varṇane kṣamaḥ /
na vācaspatirapyeṣa dūre syānmādṛśāṃ sthitiḥ
prasīda devi padme tvaṃ padmahaste śucistite /
padmāsane padmayonerjanayitri haripriye
padmapriye namastubhyaṃ viṣṇorvakṣasthsalālaye /
stutyantamitthamārādhyā devyassarvā śśriyādayaḥ
arhaṇaṃ copavītaṃ ca varṅayitvopacaryayā /
dhyātvā yathoktamārgeṇa yadvā dhūmadhvajārcanam
utsavaṃ ca śriyā devyā sārdhaṃ tasminmadhudviṣaḥ /
yāvajjīvaṃ śriyaṃ devīmarcayan saṃpadaṃ parām
ihānubhūya bhūyo'pi paratra śriyamaśnute /
yadvā kāmayamānena puruṣeṇārcanaṃ śriyaḥ
labhate tattadeveha phalabhedaiḥ kimīritaiḥ /
ārogya kāmassāvitre maṇḍale ratnapaṅkaje
asīnaṃ viṣṭare pītakauśeyavasanaṃ harim /
niṣṭaptatapanīyābhaṃ caturbhujamadhokṣajam
prasādasumukhaṃ sarvadivyābharaṇabhūṣitam /
devīsahāyaṃ kalyāṇaṃ kevalaṃ vā caturmukha
pūrvādyaṣṭadalāsīnaśaktyaṣṭasamupāsitam /
evaṃ dhyātvārcayennityamārogyaṃ paramaśnute
ananyalabhyamārogyaṃ sarvaṃ labhyettataḥparam /
dināni pañca śastāni vaiṣṇavāni caturmukha
teṣu vratanuṣṭheyaṃ sarvābhipretasādhanam /
pakṣadvaye ca dvādaśyau sinīvālī kuhustathā
śravaṇarkṣaṃ dināni syurmāseṣu dvādaśasvapi /
caitrādiṣu dvādaśasu māseṣu dvādaśādhipāḥ
arcanīyāḥkramādviṣṇustathaiva madhusūdanaḥ /
trivikramo vāmanaśca śrīdhara stadanantaram
hṛṣīkeśaḥpadmanābho dāmodarasamāhvayaḥ /
keśavo nāmadheyena tathā nārāyaṇaḥsmṛtaḥ
mādhavo'nyaśca govindo dvādaśaite prakīrtitāḥ /
māsecaitre samārambhomārgaśīrṣethavā bhavet
aśnan haviṣyaṃ pūrvedyuranaśnannapare'hani /
śravaṇe madhyame bhāge śucirdakṣassamāhitaḥ
cakrābjamaṇḍale yadvā bimbe kumbhe'tha vā harim /
ārādhya mūrtiṃ māseśamupacārairyathoditaiḥ
ārādhanānte vittāni datvā śaktyanusārataḥ /
brāhmaṇebhyastathā datvā gurave dakṣiṇādikam
aparedyustathā devamarcayitvā yathāvidhi /
pāraṇaṃ brāhmaṇaissārdhaṃ kuryānni yatamānasaḥ
evaṃ caturṣu cānyeṣu dineṣvārādhanakramaḥ /
māsi māsi ca yaṣṭavyā māseśā mūrtirabjaja
dineṣu pañcasūkteṣu sarvābhipretasiddhaye /
triṣu saṃvatsareṣvevaṃ kṛtvā māseṣu ca triṣu
vrate samāpte snapanaṃ kuryātpūrvokta vartmanā /
yācayeta vrataphalaṃ dhānyarāśau sthito dvijaḥ
bhojayitvā dvijavarān datvā tebhyaśca dakṣiṇām /
dakṣiṇābhistathācāryaṃ toṣayetkāñcanādibhiḥ
paurṇamāsyāmapi hyeṣa kramo māsādhipārcane /
viśeṣata striyāmāyāṃ candramasyu dite'rhaṇā
kuhvāmapi tithau prāgvadarcayedvratamāsthitaḥ /
ārādhanaṃ dineṣveṣu caturvarga phalapradam
sarvasmin māsanakṣatre prādurbhāva dineṣu ca /
arcayitvāṅkurān pūjā kāryāsnapanapūrvikā
Original text: padmasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0