Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Samhita · Chapter 4.15

4.15.1

māsi bhādrapade devaṃ śravaṇe cādipūruṣam /
varāharūpaṃ subhagaṃ hiraṇyākṣāsuradviṣam

4.15.2

yajeta dharayā devyā sārdhaṃ sarvārthasiddhaye /
anyeṣāṃ mūrtibhedānāmapi tasmin samarcanam

4.15.3

svātāvāśvayuje māsi yajanaṃ snapanādibhiḥ /
kārtike māsi saṃprāpte dvādaśyāṃ cāsitetare

4.15.4

pakṣe prabodhayeddevamarcayitvā yathāvasu /
mantraścodityamityeṣa uttiṣṭheti ca bodhane

4.15.5

prabodhya vārcayeddevamutthitaṃ vidhivartmanā /
autsavaṃ bimpamabhyarcya maṇḍape maṇḍale sthitam

4.15.6

dvāratoraṇakumbhādiyajanaṃ ca yathāpuram /
grāme mahotsavaḥ kāryassarvamaṅgalasaṃyutaḥ

4.15.7

sarvecāśramiṇaḥ kuryārvratānāṃ ca visarjanam /
daśaniṣkaṃ tadardhaṃ vā dakṣiṇāṃ gurave tadā

4.15.8

kṛttikāsu kārtikyāṃ porṇamāsyāṃ madhudviṣaḥ /
kṛttikābhirayoge vā kevalāyāṃ tithau bhavet

4.15.9

dīvotsavaṃ tathā sarvaṃ śobhayenmama mandiram /
aropya sarvato dīpān stambheghāccairmadhudviṣaḥ

4.15.10

dikṣu sarvāsu sarvatra tathā cāvaraṇeṣu ca /
kūṭā kārāḥkalpinīyāsteṣāṃ syurdīpamālikāḥ

4.15.11

prākārabhittiṣu tathā maṇḍape gopu reṣu ca /
bahvībhirdīpamālābhirbhāvyaṃ sarvāsu dikṣu ca

4.15.12

dīvotsavāya pūrvedyurniśi kalyāṇakautukam /
badhnīyādautsave bimbe sarvamaṅgalasaṃyutam

4.15.13

aparedyuśca mūlādiberāṇāmarcanaṃ bhavet /
naimittikaṃ pradoṣe tu kuryāddīpādhipāsanam

4.15.14

purastānmūlaberasya pātramāropya nūtanam /
dhānyarāśau tatastasmiṃścajyamāḍhakasaṃmitam

4.15.15

kāpilaṃ tailamadhavā nikṣipya pariśodhitam /
ṛjuvartiṃ tantubhirvā pāsasā nūtanena vā

4.15.16

kalpayitvā samuddhṛtya kuṇḍāgniṃ tena dīpayet /
vartimāgneyamantreṇa agnimudrāṃ pradarśayet

4.15.17

abhyarcya cāgni mantraistu muhūrte śobhane guruḥ /
ādāya pātraṃ tat sthena vahninā valajādiṣu

4.15.18

dīpayeddīpikāssarvāstūryeṣu vidiśo diśaḥ /
ghoṣayatsu tathā nṛttagītādīnāṃ samudyame

4.15.19

adhīyāneṣu vipreṣu mantrānanavadaivatān /
autsavaṃ bimbamādāya sarvalaṅkāraśobhitam

4.15.20

yānamāropya rathyāsu nayedāvaraṇeṣu ca /
dṛśyāni nāṭakādīni kṛtrimāṇītarāṇica

4.15.21

darśayeddeva devāya bhāṣābhedānyathoditān /
āsādya maṇṭape tasminni vedya ca mahā haviḥ

4.15.22

pṛthukān saṃskṛtān saktūn palalānagnitṛptaye /
apūpān samaye tasminni vedya madhuvidviṣe

4.15.23

abhyastaraṃ mandirasya gamayenmaṅgalānvitam /
kṛttikādīpavidhinā samārādhasamīritam

4.15.24

viśāṃ ca rājño rāṣṭrasya sampatkaramanuttamam /
vipatpraśramanaṃ brahman prīṇanaṃ jātavedasaḥ

4.15.25

mārgaśīrṣesite pakṣe māsi vratamanuttamam /
dvādaśyāṃ vratapūrvatvādvratamārādhanaṃ hareḥ

4.15.26

ārādhanaṃ bhagavataḥkurvaṃstādṛśamuttamam /
daśamyāṃ harimārādhya bhojayitvāca bhūsurān

4.15.27

dakṣiṇāṃ ca yathāśakti datvā tebhyassamāhitaḥ /
bhagavatsannidau teṣāṃ vijñāpya dvādaśīvratam

4.15.28

anujñāpūrvakaṃ pūjāṃ vratapūrvāṃ mahāphalām /
saṅkalpya darbheṣvāsīnaḥ prāṅmukhaḥ praṇidānavān

4.15.29

haviṣyāśī sakṛtkṛtvā sarvaṃ karmāhnikaṃ tathā /
rātrau ca bhagavadyogamāsthāya ca yathāvidhi

4.15.30

aparedyuḥkriyājātame kādaśyāṃ yathāvidhi /
pūrvaṃ triṣavaṇannāyī niyamaṃ paramāsthitaḥ

4.15.31

anaśnan devamārādhya homāntaṃ maunamāsthitaḥ /
bhagavaddhyānanirato vyavahāraṃ ca laukikam

4.15.32

asaṃspṛśan manaḥkāyakarmabhiśceṅgitādibhiḥ /
sthito maunī tadā tadvadrātrau kautukamabandhanam

4.15.33

badhvā deveśamārādhya darbhaśāyūnayenni śām /
brāhme muhūrtecotthāya kṛtvā sandhyāṃ yathāvidhi

4.15.34

karmadevāntikaṃ gatvā kuryātpūjāṃ yathāpuram /
caturvedavido viprān dikṣu prācyādiṣu kramāt

4.15.35

darbhāsaneṣvāsayitvā devasyābhimukhaṃ yathā /
koṇeṣu ca diśāṃ viprānekāyanavida stathā

4.15.36

adhyāpayedadhyayanaṃ yathā svacchandasāṃ guruḥ /
sāmagāni tarālābhe kevalāṃ stapasi sthitān

4.15.37

ekāyanavido vāpi harestatprīṇanaṃ param /
prāśayedprāhmaṇaissārdhaṃ vratasdhaḥkāyaśuddhaye

4.15.38

kuśodakaṃ pañca gavyaṃ prāpaṇaṃ ca yathā kramam /
divā svāpaṃ parānnaṃ ca punarbhojanakarma ca

4.15.39

strīsevāṃ tailasevāṃ ca kāṃsyabhojanameva ca /
māṃsāśanaṃ tyajettasmin divase karma garhitam

4.15.40

bhojayecca yathāśakti tadyādante ca dakṣiṇām /
upavāsākṣamo naktame kādaśyāṃ samācaret

4.15.41

ajñānāccettrayodaśyāṃ pāraṇaṃ rākṣasaṃ bhavet /
varjyāśca vārā mandasya bhṛgoraṅgārakasya ca

4.15.42

nakṣatraṃ yamadaivatyaṃ vratārambhe caturmukha /
pāraṇaṃ copavāsaśca na doṣāya tithitraye

4.15.43

na sambhāṣeta pāṣaṇḍavṛttibhirgarhitairnaraiḥ /
pramādādapinaivānyairnāstikaiḥpratilomajaiḥ

4.15.44

nāśaucavadbhirdvādaśyāṃ vratastho nāvalokayet /
ārdrāyāmapi māse'smin janmarkṣeca garutmataḥ

4.15.45

tatprītaye samārādhyo hariśśāstroktavartmanā /
pāyasānnaṃ guḻānnaṃ ca prabhāte vinivedayet

4.15.46

bimbaṃ cautsavamākalpya vīdhikāvaraṇeṣu ca /
garuḍenaiva sahitaṃ gamayenmaṅgalānvitam

4.15.47

uttarecāyane devaṃ snapanādyaissamarcayet /
ghṛtenābhyañṅayeddevaṃ majjayedvā ghṛtādiṣu

4.15.48

ghṛte vā dadhni pīyūṣe yadvā madhuni sambhṛte /
phaleṣu vā phalarane pañca gavyaraseṣu vā

4.15.49

pāyasādiṣu cānneṣu kālapuṣpoccayeṣu vā /
daleṣu vā tulasyāternavaratnaca yeṣu vā

4.15.50

suvarṇakaladhauteṣu puṣpākāreṣu śobhane /
suvarṇa golakāḥkṛtvā kalpitāvayapojvalāḥ

4.15.51

kalpitākalpakalyāṇapratimākārasaṃmitāḥ /
pīṭhikākāratulitāstābhirācchādya bhūṣayet

4.15.52

pañcāyudhasamākārā hastādisatṛśākṛtīḥ /
kṛtvā vṛthagyathāśobhaṃ galakāḥ kañcukākṛtīḥ

4.15.53

bhūṣayettābhiraṅgāni cāyudhāni ca sarvaśaḥ /
āpādamastakaṃ vānyairvrīhyādibhiradhokṣajam

4.15.54

chādayenmūlamantreṇa pūraṇaṃ sarvavastubhiḥ /
tisrastripādasahitā napi vā dviguṇāṃ stathā

4.15.55

pūrayetkālamātodyanṛttagītādumaṅgalam /
ācaretsarvametasminyathāvibhava vistaram

4.15.56

juhuyātsarpiṣā yāvatpūraṇaṃ mūlavidyayā /
deyā ca dakṣiṇā svarṇamācāryaya yathāvasu

4.15.57

ghṛtādipūraṇaṃ caitatsarvakāmasamṛddhidam /
puṣye ca māsi nakṣatre paurṇamāsyāmathāpi vā

4.15.58

ārādhanaṃ bhagavatassarvapāpavināśanam /
māghamāse site pakṣe vañcamyāṃ madhuvidviṣam

4.15.59

samārādhya yathāśāstraṃ devasyāgre mahītale /
gomayālepite dvābhyāṃ hastābhyāmapi saṃmite

4.15.60

caturbhirvā samāyāmavistāre cchādi tepunaḥ /
vāsasā nūtanenaiva sadaśena tathopari

4.15.61

kṛṣṇājinena śuddhena bhedanaccedanādinā /
varjitena samācchādya vastraṃ tadupari kṣipet

4.15.62

tilānāṃ bhāramekaṃ vā dvau vā kṛtvā ca vedikām /
trimekhalāṃ tile tasmin padmākārasamākṛtim

4.15.63

niṣkatrayātmakaṃ svarṇaṃ lekhāpadmaṃ tileṣu vā /
nikṣipya navaratnāni dikṣu cāṣṭāsu nikṣipet

4.15.64

dhānyapūrṇānipātrāṇi dve dve pratidiśaṃ kramāt /
prasthatailaṃ tathā sarpirdhadhi cāpi caturguṇam

4.15.65

pārśvayoḥpurataścāpi pātrasthaṃ nyasya bhūtale /
tilājyāhāraḥpuratastrīṇyahāni jitendriyāḥ

4.15.66

upoṣya vā guruḥpūrvamekarātraṃ caturmukha /
abhyarcya gandhapuṣnādyaistilānyastānyanantaram

4.15.67

adhīyāneṣu vistreṣu tūryavāditraghoṣaṇe /
maṅgaleṣu tathānyeṣu pravṛtteṣu yathāyatham

4.15.68

tilaissahasrakṛtvognau juhuyānmūlavidyayā /
acaryaṃ pañca kālajñaṃ bhagavacchāstrakovidam

4.15.69

kalyāṇācāranirataṃ sarvessamuditaṃ guṇaiḥ /
tasme bhāgavatāyedamarcayitvā kṣatādibhiḥ

4.15.70

tilapadmaṃ pradātavyaṃ sannidau vāripūrvakam /
priyatāṃ bhagavān viṣṇurityācāryeṇa mantravit

4.15.71

tadante devamabhyarcya bhojayitvā mahāsurān /
dadyācca dakṣiṇāṃ tebyo gurave ca yathoditām

4.15.72

itthaṃ tilasarojaṃ yo dadyāddhānyādisaṃyutam /
pūnāti sa pitṝn sarvānātmānaṃ ca parāvarān

4.15.73

māsarkṣe paurṇamāsyāṃ ca yajanaṃ snapanādibhiḥ /
phālgune māsi phalgunyāṃ śrīkāmo harimarcayet

4.15.74

uṣoṣya pūrvaṃ niyato dhyāyannitthaṃ samāhitaḥ /
vipule bilvavipine madhye puṣkaraśobhite

4.15.75

mahātaṭāke śijñānapakṣisaṅghasamākule /
maṇḍape tatra māhendre ratna prākāraveṣṭite

4.15.76

caturdikṣu caturdvāre kalpakadrumamaṇḍite /
sauvarṇe bahukalyāṇaratnastambhasamanvite

4.15.77

siṃhāsane vare ratna padme'ṣṭadalasaṃyute /
karṇikākesaropete sukhāsīnaṃ śriyā saha

4.15.78

pūrvādidikṣu dhyātavyā vāsudevādayo dale /
āgneyādiṣu koṇeṣu catvāro hastinaḥkramāt

4.15.79

gugguluśca kuraṇḍaścadamakaśśalala stathā /
śaṅkhapadmanidhī cāpi saṃhaviṣṭarapārśvayoḥ

4.15.80

anyonyābhimukhau bhūri vamantau vasu sarvadā /
bhūmyādayo'ṣṭau pūrvādidikṣu cāmarapāṇayaḥ

4.15.81

indrādayaśca pūrvādi dikṣvaṣṭāvaṣṭasu kramāt /
sthitāścaturṣudvāreṣu vetrahastāssakaṅcu kāḥ

4.15.82

kubjaveṣāstriyo dvāri pālayantyomanuharāḥ /
balākinī bhīṣi kā ca tathaiva vanamālinī

4.15.83

śāṅkarī ca kramādetāḥpūrvādiṣu caturmukha /
dvārāṇi pālikābhiśca pūrṇakumbhairdhvajai stathā

4.15.84

toraṇairdāmabhirmauktairdīpairanyaiśca maṅgalaiḥ /
pariṣkṛtāni dhyātvaivaṃ devīṃ devaṃ ca pūjayet

4.15.85

śriyaṃ vā kevalāṃ padme karṇikāyāmavasthitām /
maṇḍape tatra pūrvekte parivārasamanvite

4.15.86

lakṣmīprasūnakaiḥpadmairhomo bilvādipallavaiḥ /
samidājyaiśca mantreṇa śriyaścāṣṭākṣareṇa ca

4.15.87

śrīsūktāni caturdikṣu pāṭhyāni pṛthivīsuraiḥ /
ārādhyābhiṣṭuyādantestotrairbahuvidhaiśśriyam

4.15.88

samāmi devi lokānāṃ janayi tryabdhisambhave /
sarvalokeśvareśeśa vallabhe durlabhe'dhamaiḥ

4.15.89

vāsudevāṅgasaṃsparśa sukhaikarasabhājane /
namaste sukhade devi devānāmadhidevate

4.15.90

yadṛcchayāpi te devi kaṭākṣāḥ patitāssakṛt /
kṣudreṣvapi pragalbhanaite trilokeśvarāḥkramāt

4.15.91

na spṛśanti trilokeśānapi yānvīkṣaṇānite /
saṃpādyante kṣaṇātkṣudrā nākapṛṣṭhādapicyutāḥ

4.15.92

lāvaṇyādiguṇā yatra kāṣṭhāmaśnu vate parām /
tāni tvadīyānyaṅgāni devi kastotumarhati

4.15.93

tvaṃ māyā tvamavidyāsi tvaṃ śaktiḥ karmaṇāmapi /
caitanyaśaktistvamasi prakṛtistriguṇātmikā

4.15.94

tvameva vidyātraiyyantā trayī ca tvaṃ parāvarā /
yasyāstavāyutāṃśāṃśe devyo vāgādayasthsitāḥ

4.15.95

saccidānandarūpasya parasya paramātmanaḥ /
ānandādimayī mūrti kavibhaktā bhavatyasi

4.15.96

prabhāsi tasya nityā tvaṃ bhāsvataḥ paramātmanaḥ /
sandhyā tvamasi viprāṇāṃ vandanīyā dine dine

4.15.97

bhūrbhuvassvastvayī ca tvaṃ bhūrasi tvaṃ bhuvosi ca /
svarasi vyāhṛtiścāpi ṛgyagussāmakāraṇam

4.15.98

tvamāhutistvamiṣṭaśca dakṣiṇāsi tvameva ca /
siddhiśca karmaṇāṃ tvatto nānyāsti kamalālaye

4.15.99

nītirānvīkṣakī vārtā vidyā cādyāsi laukikī /
dṛṣṭvā devi tvayā hīnaṃ mṛta prāyaṃ jagattrayam

4.15.100

yatnairambhodhimathanaprāyairāvirbhabhūvitha /
anuṣaṅgikamutpannaṃ prāptamapsarasāmapi

4.15.101

tādṛgevāmṛtādanyadindire harimandire /
hālāhalaṃ viṣaṃ cāpi janmanaśśreyase tava

4.15.102

pratyūharūpeṇotpannaṃ kṣīrapāridhisambhave /
abhyarhitā tapotpatti revaṃ nāma madhudviṣaḥ

4.15.103

kurmāditiryagyonitvaṃ yatprāptaṃ paramātmanaḥ /
tvaṃ sarvalokajananī janako jagatāṃ hariḥ

4.15.104

tvayā ca viṣṇunācaidvyāptaṃ sthāvarajaṅgumam /
mānaḥkośaṃ tathā goṣṭhaṃ māgṛhaṃ mā paricchadam

4.15.105

mā śarīraṃ kalatraṃ ca tyajethā mā ca santatim /
śrutavān śīlavān dakṣo buddhimān vittavānṛjuḥ

4.15.106

vṛttivān bandhumān śrīmān paśumān dhānyavānapi /
guṇavān kīrtimān loke tathābhijanavān prabhuḥ

4.15.107

āyuṣmān vijayī bhūmāṃstathaipārogyavānapi /
ślāghyavān deva puruṣaḥkaṭākṣaviṣayāttava

4.15.108

guṇairyathoktairahitastvaddarśanavivarjitaḥ /
krīḍābhūmirhareryasya vakṣobhūmissanātanī

4.15.109

ānantyāttanakalyāṇi guṇānāṃ varṇane kṣamaḥ /
na vācaspatirapyeṣa dūre syānmādṛśāṃ sthitiḥ

4.15.110

prasīda devi padme tvaṃ padmahaste śucistite /
padmāsane padmayonerjanayitri haripriye

4.15.111

padmapriye namastubhyaṃ viṣṇorvakṣasthsalālaye /
stutyantamitthamārādhyā devyassarvā śśriyādayaḥ

4.15.112

arhaṇaṃ copavītaṃ ca varṅayitvopacaryayā /
dhyātvā yathoktamārgeṇa yadvā dhūmadhvajārcanam

4.15.113

utsavaṃ ca śriyā devyā sārdhaṃ tasminmadhudviṣaḥ /
yāvajjīvaṃ śriyaṃ devīmarcayan saṃpadaṃ parām

4.15.114

ihānubhūya bhūyo'pi paratra śriyamaśnute /
yadvā kāmayamānena puruṣeṇārcanaṃ śriyaḥ

4.15.115

labhate tattadeveha phalabhedaiḥ kimīritaiḥ /
ārogya kāmassāvitre maṇḍale ratnapaṅkaje

4.15.116

asīnaṃ viṣṭare pītakauśeyavasanaṃ harim /
niṣṭaptatapanīyābhaṃ caturbhujamadhokṣajam

4.15.117

prasādasumukhaṃ sarvadivyābharaṇabhūṣitam /
devīsahāyaṃ kalyāṇaṃ kevalaṃ vā caturmukha

4.15.118

pūrvādyaṣṭadalāsīnaśaktyaṣṭasamupāsitam /
evaṃ dhyātvārcayennityamārogyaṃ paramaśnute

4.15.119

ananyalabhyamārogyaṃ sarvaṃ labhyettataḥparam /
dināni pañca śastāni vaiṣṇavāni caturmukha

4.15.120

teṣu vratanuṣṭheyaṃ sarvābhipretasādhanam /
pakṣadvaye ca dvādaśyau sinīvālī kuhustathā

4.15.121

śravaṇarkṣaṃ dināni syurmāseṣu dvādaśasvapi /
caitrādiṣu dvādaśasu māseṣu dvādaśādhipāḥ

4.15.122

arcanīyāḥkramādviṣṇustathaiva madhusūdanaḥ /
trivikramo vāmanaśca śrīdhara stadanantaram

4.15.123

hṛṣīkeśaḥpadmanābho dāmodarasamāhvayaḥ /
keśavo nāmadheyena tathā nārāyaṇaḥsmṛtaḥ

4.15.124

mādhavo'nyaśca govindo dvādaśaite prakīrtitāḥ /
māsecaitre samārambhomārgaśīrṣethavā bhavet

4.15.125

aśnan haviṣyaṃ pūrvedyuranaśnannapare'hani /
śravaṇe madhyame bhāge śucirdakṣassamāhitaḥ

4.15.126

cakrābjamaṇḍale yadvā bimbe kumbhe'tha vā harim /
ārādhya mūrtiṃ māseśamupacārairyathoditaiḥ

4.15.127

ārādhanānte vittāni datvā śaktyanusārataḥ /
brāhmaṇebhyastathā datvā gurave dakṣiṇādikam

4.15.128

aparedyustathā devamarcayitvā yathāvidhi /
pāraṇaṃ brāhmaṇaissārdhaṃ kuryānni yatamānasaḥ

4.15.129

evaṃ caturṣu cānyeṣu dineṣvārādhanakramaḥ /
māsi māsi ca yaṣṭavyā māseśā mūrtirabjaja

4.15.130

dineṣu pañcasūkteṣu sarvābhipretasiddhaye /
triṣu saṃvatsareṣvevaṃ kṛtvā māseṣu ca triṣu

4.15.131

vrate samāpte snapanaṃ kuryātpūrvokta vartmanā /
yācayeta vrataphalaṃ dhānyarāśau sthito dvijaḥ

4.15.132

bhojayitvā dvijavarān datvā tebhyaśca dakṣiṇām /
dakṣiṇābhistathācāryaṃ toṣayetkāñcanādibhiḥ

4.15.133

paurṇamāsyāmapi hyeṣa kramo māsādhipārcane /
viśeṣata striyāmāyāṃ candramasyu dite'rhaṇā

4.15.134

kuhvāmapi tithau prāgvadarcayedvratamāsthitaḥ /
ārādhanaṃ dineṣveṣu caturvarga phalapradam

4.15.135

sarvasmin māsanakṣatre prādurbhāva dineṣu ca /
arcayitvāṅkurān pūjā kāryāsnapanapūrvikā

Original text: padmasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc