Padma Samhita · Chapter 3.5
prācīṃ parīkṣayetpūrvaṃ diśaṃ śāstroktavartmanā/
prācyādididvibhāgena dvārādividhiriṣyate
hastamānāyataṃ śaṅkuṃ dvādaśāṅgulameva vā/
kṣīravṛkṣajamaṅguṣṭha pariṇāha mṛjuṃ śubham
prāsādasthānamadhye tu sthāpayenmūlavidyayā/
śaṅkordiguṇamānena parito maṇḍalaṃ likhet
maṇḍalānte likhecchāyāṃ śaṅkoḥ purvāparāhṇayoḥ/
nyasya bindudvayaṃ sūtraṃ prākrṛtyakyaṃsthitaṃ likhet
bindudvayāntaraṃ grāhyaṃ kacchapānanapucchagam/
jātaprāksaumyadiksūtramevaṃsūtre samīkṛte
sīmāsutramiti bhrāntamuttarādyaṃ padaṃ likhet/
aṣṭadiṣu yathānyāyaṃ sīmāsutraṃ tathā likhet
triṣañpasaptahastaṃ vā adhikaṃvā yathecchayā/
kuryāttatsūtrivinyāsaṃ grāmyāsthānasamṛddhaye
diksūtraṃ bhramaṇenai va caturaśraṃ nayetpunaḥ/
aṣṭadikṣu yathānyāyyaṃ śaṅkusthāpanamācaret
śaṅkusaṃsthāpanākāle nimittāni ca lakṣayet/
śubhaṃ cetsiddhimāpnoti aśubhe śāntimācaret
caturaśraṃ suvṛttaṃ ca caturaśrāyataṃ tu vā/
vṛttāyataṃ vā kurvīta prāsādaṃ tu caturvidham
sthityāsanāni yānāni caturaśre ca vṛttake/
vṛtrāyate suvṛttevā caturaśrāyate'pi vā
śayanaṃ tatra kurvīta viśvarūpaṃ tathaiva ca/
lokākrāntaṃ sureśeśaṃ tatra kuryādvicakṣaṇaḥ
evaṃ bimbhānusāreṇa prāsādaṃ kārayedbudhaḥ/
ārabhya caikahastādi daśahastāntameva hi
ayugmenaiva hastena kuryādāyatanaṃ hareḥ/
yugmaṃ vā mokṣakāmasya amugmaṃ bhuktikā ṅkṣiṇaḥ
a dvādaśatalāntaṃ vai yathā vittānusārataḥ/
mānayitvā vidhānena vimānaṃ tatra kārayet
kṛtyaivaṃ vāstuśāstrajño hyārabhetprathameṣṭakām/
iṣṭhakāstrividhāḥ proktāśśilākāṣṭhajamṛṇmayāḥ
śailajeṣu vimāneṣu śilā syātprathameṣṭakā/
kāṣṭhena dhamanirmāṇe tenaiva prathameṣṭakā
nupakveṣṭakayā kuryādvimānaṃ tviṣṭakāmaye/
āmeṣṭakacite dhiṣṭhye tathaiva prathameṣṭakā
śai leṣṭakābhyāṃ racite śilāsyātprathameṣṭakā/
iṣṭakā kāṣṭhayukai tu iṣṭakā prathameṣṭakā
śilāsaṅgrahaṇe deśe sādhivāsapurassaram/
saṅgṛhya tu śilāṃ tatra pulliṅgādi parīkṣayet
upānadādistū pyantaṃ pullaṅgiśilayā bhavet/
strīliṅgaśilayā caiva kārayatprathamāṃ śilām
pratimā dāruvadgrāhyā nirdoṣā guṇavattarā
ayathā vihitairliṅgai rlobhādajñānato'pivā/
tartuḥ kārayiturnāśo rājño rāṣṭrasya niścitaḥ
idāniṃ samprapakṣyāmi mṛṇmaye tviṣṭakāvidhim/
rathakāreṇa nirdiṣṭaṃ deśamāsādya deśikaḥ
tatrāpi jvalite vahnau sarpiṣā juhuyācchatam/
aṣṭau ca mūlamanraiṇa nṛsū ktena caruṃ punaḥ
mūlamantreṇa samitho yājñiko juhuyāttathā/
kuryācca caruṇā bhūyo viṣṇupāriṣadāhutīḥ
kṣetrapālasya bhūtānāṃ vāstunāthasya ca svayam/
devatānāmṛṣīṇāṃ ca tathādevagaṇasya ca
yathāliṅgena mantreṇa svāhāntena vicakṣaṇaḥ/
bhūrādibhirvāhṛtibhirhutvāpurṇāsutiṃ carum
caturdikṣu ca pūrvādvaṃ caruṇā balikarmaca/
kuryādanena mantreṇa namontena yathākramam
viṣṇupāriṣa debhyaśca sarvabhūtebhya eva ca/
vāstunāthāya ca tathā kṣetrapālāya copari
kṛtvāgni mutsṛjede vamagre homādikekṛte/
kulālaḥ prāṅmukhaḥ kuryāttatra bhūmṛttikeṣṭakām
pulliṅgādivibhāgena tadvibhāgo vidhīyate/
rekha ṛjurayugmā vā yatra pauṃsnī tadiṣṭakā
tiraścī vāthā vā yugmā rekhā straiṇī tadiṣṭakā/
napuṃsakaśca nirlekhā rekhā vāgre'tha karṇayoḥ
na pulliṅgeṣṭakā tāvat garbhādhāne vidhīyate/
strīliṅgeṣṭakayā kuryādgarbhādhānādipīṭhīkām
pullīṅgeṣṭakayā kuryātprāsādaṃ tadvicakṣaṇaḥ/
caturvviṃśāṅgulāyāmā śreṣṭhā syānmadhyamā punaḥ
aṣṭādaśāṅulāyāmā kaniṣṭhā ṣoḍaśāṅgulā/
ardhāyāmaṃ tu vistāraṃ tadardhaṃ ghanamiṣyate
āyāmasamavistārā syādācchādanikeṣṭakā/
evamādīṣṭakāmānaṃ kuryādbhūmivaśādbhudhaḥ
mahāmānamidaṃ vidyādalpamānamudīryate/
prāsādapādavistāratulyo vistāra iṣyate
vistāraddhiguṇāyāmāḥ kalpayediṣṭakā budhaḥ/
evaṃ śilānāṃ dārūṇāṃ mānaṃ dāruśilāyame
supakvā susvarā pakvabimbābhā sudṛḍhā samā/
ekavarṇā praśastā syādiṣṭakā prathamāhitā
kālamaṇḍālasaṃyuktāṃ chinnāṃbhinnāmathānṛjum/
sphuṭitāṃ varjayedbrahman prāsādāmambhaṇeṣṭakām
catasraḥ prathamāḥ kuyādiṣṭakā devatālaye/
āvāse pañca martyānāṃ kalpayetprathameṣṭakāḥ
pakveṣṭakacite dhāmni pakvā syātprathameṣṭakā/
ādyeṣṭaka cite'gāre prathamā nānyathā bhavet
aṅku rānarpa yetpūrvamadhirvavadhivasanakarmaṇi/
diśāṃ catasṛṇāṃ dhāmnaḥ pūrvāyāṃ diśi ca kvacit
praphāṃ darbhasrajaṃ kuryāt ṣoḍaśastambhasaṃyutām/
saptatālāyatāṃ tatra vediṃ hastasamunnatām
madhye kṛtvā tataḥ pīṭhaṃ śālibhārai stibhiḥ kṛtam/
vṛttaṃ vā caturaśraṃ vā kuryācceṣṭaṃ caturmukha
dvābhyāṃ madhyamamekena jaghanyaṃ parikalpitam/
sūtrādiveṣṭitaṃ kumbhaṃ dhānyapīṭhe nidhāpayet
paritaḥ kalaśānyaṣṭau cāṣṭadikṣu vinikṣipet/
kumbhasyottaratastasya vāripūrṇasya deśikaḥ
tāvatpramāṇaṃ kurvīta dhānyapīṭhaṃ tathāvidham/
tadardhaṃ taṇḍulayutaṃ tadardhaṃ tilasaṃyutam
ā stīrṇadarbhasaṃbādhaṃ navavastrapariṣkṛtam/
tadiṣṭakādhivāsārthaṃ kutvaivaṃ deśikottamaḥ
snāpayediṣṭa kāḥ pūrvaṃ sthāpayetkalaśānnava/
vrihīpīṭhe sunihite madhye caivāṣṭadikṣuca
madhyame kala śesarpiḥ prācye kṣīraṃ vinikṣipet/
āgneye dadhi yāmye tu guḍaṃ nairṛtadiśyapi
paप़ñcagavyaṃ phalarasaṃ vāruṇe mātariśvani/
gandhavāri tathā saumyo lohaloyaṃ śive madhu
vinyasya navastreṇa veṣṭayitvāsamarcayet/
sthāpayitveṣṭakāḥ piṭhe snāpayetkalaśaiḥ kramāt
payoghṛtena sāmnāgre snāpayetpayasā tataḥ/
snāpayedikṣutoyena madhuvātetimantrataḥ
phalinītyanuvākena snāpayetphalavāriṇā/
hiraṇyagarbhamamantreṇa snāpayollohavāriṇā
dadhikrāṇvetiyajuṣā dadhnā saṃsnāpayettataḥ/
snāpayetpañcagavyena pañcavāruṇiketya taḥ
gandhadvāreti mantreṇa snāpayedgandhavāriṇā/
madhuvā tetimantrema madhusnānaṃ samācaret
ghṛtasāmneti sāmnā vaighṛtena snāpaye ttataḥ/
ekaikaṃ navavastreṇa darbhayuktena veṣṭayet
parigṛhyeṣṭakāssarvāśśayanopari nikṣīpet/
toraṇaṃ dvārakumbhāṃśca dhvajāṃśca paripūrayet
eṣṭavyo madhyame kumbha parimātmā caturmukha/
aṣṭāsvanyeṣu kumbhaṣu viṣṇvādīnaṣṭa pūjayet
nivedayenmahākumbhe payasaṃ vā guḍodanam/
pūrvasyāmuttarasyaṃ vā diśi kurṇḍān prakalpayet
sthaṇḍile vāgniyānīya juhuyā tsamidādibhiḥ/
samidājya tilaṃ puṣpaṃ pṛthagaṣṭottaraṃ śatam
juhuyānmūlamantreṇa sūkaina ca caruṃ punaḥ/
sparśayediṣṭakāssarvāssampātāhyena deśikaḥ
hemasūtraiḥ pratisarairastra mantreṇa bandhayet/
vibhavāsuguṇairvānyaiḥ kārpāsarajatādibhiḥ
svapnādhipatimantreṇa juhuyātsarpiṣā śatam/
svapnārthaṃ guruṇā sārthaṃ yajamānastu saṃviśet
dussvapnadarśane jahyānnirmāṇaṃ tasya sadmanaḥ/
svapne śubhe tu sadanaṃ prārabhetāvilambitam
śvobhūte śobhane lagne sthāpayi tveṣṭakā guruḥ/
prāveśayecca prāsādamiṣṭakāstāssupūjitāḥ// 5. 68 //
klṛptasya dvāradeśasya dakṣiṇe deśikottamaḥ/
pādamūlādadhastāttāḥ kṣipettūryādi ghoṣayet
svastikaṃ vācayitvātu brāhmaṇān dhanatoṣitān/
prādakṣiṇye'pi cendādisomāntaṃ deva sadmani
mamaṣyāṇāṃ tu madhyāntaṃ mūlamantreṇa daivate/
nadadhyādiṣṭakā dhāmni mānuṣāṇāṃ niketane
śrīsū kteneṣṭakādhānāṃ devīnāmadhidevatā/
iṣṭakānāṃ caturmūrtiḥ pañcamūrtistu mānuṣe
yāmyavāruṇayo rmūlamagramindradhaneśayoḥ/
iṣṭakānāṃ bhave nnyāse upānadviṣamaṃ bhavet/
kṛte cenmohato'jñānādvaiṣamyabhayakāraṇam
tanmātupānatsadṛśīriṣṭakāḥ prathamaṃ kṣipet/
ādidaivaṃ samabhyarcya śvabhraṃ lo yena pūrayet
ratnairdhānyaiścalohaiśca kusumaiśca pṛdhaśvidhaiḥ//
pūrite subhṛśaṃ śvabhre jalāvartaṃ parīkṣayet
śūbhaṃ pradakṣiṇāvartaṃ savyāvartamathāśubham/
śvabhre vinihitaṃ toyaṃ sadyaśśoṣaṃ vrajedyadi
ārabdhamapi taddhāma na samāptiṃ samṛcchati/
mriyate yajamāno vā bhavedvā rāṣṭraviplavaḥ
nimitaiṣvaśubheṣvevaṃ śubheṣu tu śubhaṃ bhavet/
deśikasya manastusṭissarvasampatkarī sadā
vipatkarī viturṣissyādrathakārasya vai tathā/
durnimitaiṣu sarveṣu śāntyarthaṃ juhuyādguruḥ
brāhmaṇānbhojayoddadyātsuvarṇaṃ śaktyapekṣayā/
utpalasyāravindasya kandaṃ garte vinikṣipet
puṇyatīrthasya śāleyakedārasya ca mṛtsnayā/
mūlamantreṇa tadgartaṃ pūrayecchādayecca tat
ācāryadakṣiṇāṃ dadyācchata niṣkānvitā nṛpaḥ/
anyeṣāmapi sarveṣāṃ daśaniṣkāvarā bhavet
Original text: padmasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0