Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Samhita · Chapter 3.32

3.32.1

gṛhārcāsthāpanaṃ vakṣye yathāvatkamalāsana/
sauvarṇī rājatī vā'pi pratimā syāddvijanmanām

3.32.2

ārakūṭamayī yadvā yadvā tāmramayī bhavet/
lohajāḥ pratimāssarvāssarva kāmaphalapradāḥ

3.32.3

śilābimbaṃ dārubimbaṃ svagṛhe nārcayedbudhaḥ/
piśācādi vaśīkāre pratimā cāyasī matā

3.32.4

uccāṭanakarī kāṃsyapratimā kamalāsana/
trilohajā śatrujayā sīsakosthā'mayapradā

3.32.5

ratna japratimāssarvāssarvakāma phalapradāḥ/
candrakāntasphaṭikajā saumyā pratikṛtirmatā

3.32.6

āgneyī mitramaṇijā anyā sphaṭikajā dvidhā/
pālagrāmaśilā śvetā saumyā saumyaphalapradā

3.32.7

śrīkarī pītavarṇā ca raktā kāmapradā matā/
kṛṣṇā puṣṭipradā nityaṃ piṅgalā rogadā sadā

3.32.8

śilāśca krasarijjātāssarvā mokṣaphalapradāḥ/
mūrtabhirgarbhitāssarvā śśilāścakra saridbhavāḥ

3.32.9

prādurbhāvaiśca mīnādyaistathā divyāyudhairapi/
lāñcitāḥ kaustubhādyaiśca bhūṣaṇaiḥ kamalāsana

3.32.10

aṅkitāḥ pūjanīyāśca bhuktimuktiphalārthibhiḥ/
sarvāssvāyambhuvā jñeyāśśilāśca krasaridbhavāḥ

3.32.11

nityaṃ sannidhi retāsu parasya paramātmanaḥ/
na pratiṣṭhā vidhātavyā na caivā''vāhanādikam

3.32.12

sālagrāmaśilā yatra pūjyate bhagavanmayaiḥ/
taddeśe yojanādarvāṅmṛto nirvāṇamaśnu te

3.32.13

dvāravatyāścilāścāpi sālagrāmaśilāsamāḥ/
drumajātipratikṛtissabhājyā kāmanavaśāt

3.32.14

pratimā candanamayī pūjitā śriyamāvahet/
pratimā cā'garumayī bhuktimukti phalapradā

3.32.15

devadārumayaṃ bimbaṃ sarvadaṃ bhavane'rcitam/
bilvajā pratimā lakṣmīmatulāmānahetsadā

3.32.16

brahmavarcasakāmena brahmavṛkṣasamudbhavā/
śamīpratikṛtissvargyā namerussukhadābhavet

3.32.17

annādikāmaiḥ pratimā pūjyodumbaradārujā/
aśvatthanirmitā pūjyā rājyakāmena dhāmani

3.32.18

nyagrodhanirmitaṃ bimbaṃ sarvatra bhavane'rcitam/
plakṣajaṃ jīvadhanadaṃ sarvopakaraṇāvaham

3.32.19

piyaṅgu nirmitaṃ bimbaṃ śrīvaśyaṃ bhavanercitam/
putradīpamayaṃ pratrakārakaṃ muktidaṃ tathā

3.32.20

mantrādi sādhane yuktāṃ saralārcāṃ samarcayet/
tamālajātipratimā sarvaloka sukhāvahā

3.32.21

cūtajā'rogyadā putra vittajā badarīkṛtā/
vasapratimā brahman bahuputrā samarcitā

3.32.22

kṣīraṇī dhanadā jñeyā saptalā dukhanāśinī/
dhanajaṃ jātijaṃ bimbaṃ sphandajaṃ sukhakāraṇam

3.32.23

timidaṃ dhanajaṃ brahman kadambaṃ jñānakāraṇam/
kuravaḥ puṣṭhiphaladastilakassarvakāmadaḥ

3.32.24

madhūkassiddhidaścāhurasanaśśrīkarassadā/
puṣṭido jambuvṛkṣastu punnāgaḥ puṣṭivardhanaḥ

3.32.25

rogado rājavṛkṣaśca kādiraścākṣināśanaḥ/
nimbhavṛkṣapratikṛtirvidyeṣaṇa karī matā

3.32.26

vibhītikā śalmalī ca kalpyate kamalāsana/
gajotpāṭikāgaurārka mūlakalpitakautukam

3.32.27

vaināyakamabhipretasakalārtha prasādakam/
mātrāṅgulivaśenaiva gṛhārcāmānakalpanam

3.32.28

nādhikaṃ hastamānācca na nyūnaṃ dvādaśāṅgulāt/
kautukaṃ bhavane'bhyarcaṃ śilādārvādijaṃ dhruvam

3.32.29

aṅgulaiḥ pratimāmānaṃ varṇānāmucyate kramāt/
hastamānamitārcā syādbhavane pūrvajanmanaḥ

3.32.30

aṅgulai rekaviṃśatyā pratimā vasudhāpate/
viśāmekonaviṃśatyā dvābhyāṃ sūdrasya hīnayā

3.32.31

ardhacitraṃ tadabhāsaṃ bhavane bhuktivardhanam/
dvādaśāṅgulamānārcā lohajā pūrvajanmanaḥ

3.32.32

navāṅgulā kṣatriyasya viśassaptāṅgulā matā/
pañcāṅgulā caturthasya pratimā bhavane bhavet

3.32.33

pratimā yanmayī klṛptā prabhāpīṭhādi tanmayam/
yadvā sovarṇabimbasya rājataṃ tāmrameva vā

3.32.34

lo hena ceduttamena pratimā nirmitā bhavet/
tadanantaralohena prabhāpīṭhādī kalpayet

3.32.35

trilohajāyāmarcāyāṃ suvarṇaṃ vā prabhādikam/
ratnasphaṭikajānāṃ tu pratimānāṃ prabhādikam/
lojahaṃ smaryate brahman rahasyamidamīritam

3.32.36

gṛhe saṃhāraśayanamarcayennakadācana/
bhagavanmūrtayastvanyā ssarvāḥ pūjyā tathātatham

3.32.37

śrī bhūmi sahitaṃ devaṃ śriyā kevalayā'pi vā/
sahitāṃ pūjaye nnityaṃ bhaktyā padmani ketana

3.32.38

pūjāsthānaṃ gṛhasyoktaṃ mārutyāṃ diśi nā'nyathā/
arcayedbhavaneṣvarcāṃ yajamāno yathoditām

3.32.39

tatpratiṣṭhārthamācāryamabhyarthyā''gamayodgṛham/
aṅkaṇe vā nadītī re kṣetre yadvā supūjite

3.32.40

vedikāṃ paritaḥ klṛpte homakuṇḍacatuṣṭaye/
ekarsmi vā guruḥ kuryātphratiṣṭhā karmāpūrvavat

3.32.41

aṅkurānarpayitvāgre jale caivādhivāsanam/
nayanonmīlanaṃ cā'pi kuryā'tpūrvoktavartmavā

3.32.42

pādyamarghyaṃ tathācāmaṃ pañcagavyaṃ tathā dathi/
payomadhukaṣāyaṃ ca uṣṇāmbhaḥ phalavāri ca

3.32.43

mārjanāmbhokṣatāmbhaśca ratnāmbho lohavāri ca/
gandhāmbhaśca yapāmbhaśca krameṇā'nena padmaja

3.32.44

snāpayecca nṛsūktena tathedaṃ viṣṇurityṛcā/
snapanaṃ kārayedvārvān mantraiḥ prāguktavartmanā

3.32.45

śayanādikamanyacca kriyājātaṃ yathāpuram/
mahāpratiṣṭhā vidhivatkarma kuryādgurussvayam

3.32.46

pratimāstāpanasthāne ratnanyāsādi pūrvakam/
prāptai muhūrte pratimā sthāvarāṃ cedabhīptitām

3.32.47

sthāne tāṃ sthāpayitvaivaṃ kuryā dhāvāhanādikam/
jaṅgamā cedabhimatā vedyā māvahanādikam

3.32.48

kuryāttadanu tāṃ sthāne sthāpayedvidhipūrvakam/
caṇ‍ḍapracaṇḍau valaje kṣetrapālaṃ khageśvaram

3.32.49

vighneśaṃ vāstunāthaṃ ca durgāṃ vā tatra kalpayet/
guhaṃ ca viṣvaksenaṃ ca śaṅkhapadmanidhī tathā

3.32.50

ācāryacodito bhūmau patitvā daṇḍavatsvayam/
yājamānaḥ prārthayettamabhīpsitam śeṣataḥ

3.32.51

dāso'smi tava deveśa saputragaṇabhāndavaḥ/
sannidhassvagṛho yāvadanvavāyo mamā'cyuta

3.32.52

phūjāṃ mayā yathāśakti vihitāṃ vikalāmapi/
gṛhṇīṣva bhagavan bhaktajanānugraha kāmyayā

3.32.53

yācitvā devadeveśa mitthamācārya sannidau/
gurave dakṣiṇāṃ dadyādyathāvibhavistaram

3.32.54

yathā ca tṛptirasya syāt ṛtvijāmapi pūrvavat/
bhrāhmaṇān bhojayecchaktyā tobhyo dadvācca dakṣiṇām

3.32.55

sthāpayitvā'rcayeddevaṃ bhaktimān bhaktavatsalam/
bhuktvā bhogān suvistīrṇān pretya nehā'bhijāyite

3.32.56

bhavane sthāpito viṣṇuḥ puṣṇāti kulamātmanaḥ/
mandire tu gajatsarvaṃ puṣṇāti sthāpito hariḥ

3.32.57

śrī vatsakaustubhoṣṇīṣavanamālā catuṣṭayam/
pradhāna bhuṣaṇaṃ viṣṇoḥ pratiṣṭhāpya yathāvidhi

3.32.58

śrīvatsaṃ sthāpayitvāgre śālibharāre saśāṭake/
niveśya praḻayaṃ sargaṃ mahākumbhaṃ yajedguruḥ

3.32.59

kuṇḍe śrīvatsamantreṇa naḻinākārakalpite/
juhuyātsamidhā ghāracatubhiśśatamaṣṭa ca

3.32.60

vārānnyaseśca tattvāni śāntiṃ hutvāspṛśeccatam/
saṃprokṣya kumbhatoyena muhūrtme harivakṣasi

3.32.61

niveśayeddakṣiṇā ca deyā niṣkatrayā'varā/
gurave yajamāne manaḥ prītivivardhanī

3.32.62

yo bhūṣayati deveśaṃ śrīvatsapratikarmaṇā/
sa lakṣmīṃ labhate nityāmuttamāṃ nā'tra saṃśayaḥ

3.32.63

kaustubhaṃ svena mantreṇa sthāpayitvā yathāpuram/
harimā kalpayettena muhūrte deśikottamaḥ

3.32.64

yajamānaśca gurave prayaccheddakṣiṇāṃ śubhām/
yaḥ kaustubhena deveśaṃ maṇḍaye daśnute śriyam

3.32.65

vanamālāṃ ca sauvarṇīṃ nānāratna pariṣkṛtām/
sthāpayitvoktamārgeṇa muhūrte śabhane guruḥ

3.32.66

karṇe pralambayodviṣṇossarvasambatkarīṃ nṛṇām/
dakṣiṇāṃ kurave dadvādyajamāno'pi puṣkalām

3.32.67

yaśca cabhuṣayati śriśaṃ manujo vanamālāyā/
po'śnu te durlabhān kāmān sarvānevana śaṃśayaḥ

3.32.68

pretya lokān suvipulān svargādīn so'śnute'kṣayān/
śuddhajāmbūnadamayaṃ kirīṭaṃ maṇibhiścitam

3.32.69

cetasā bhaktiyuktena yathārhaṃ madhuvidviṣaḥ/
kalaśaissaptadaśabhissnāpayitvā svavidyayā

3.32.70

śālibhāreṣu vinyasya veṣṭayitvā ca vāsasā/
ahatena punaḥ pumbho yajedāvāhya vidyayā

3.32.71

juhuyācca caturthakṣu vidyayā ca svayā guruḥ/
spṛṣṭā ca śāntihomānte prabhāte kumbhavāriṇā

3.32.72

saṃprokṣya svena mantreṇa datvā ca gurudakṣiṇām/
prāpte muhūrte deveśamāsīnaṃ bhūpaviṣṭare

3.32.73

snāpayedrājanaddevamārādyā kalpabhūṣaṇaiḥ/
brāhmaṇeṣu caturvedā nadhīyāneṣu sarvataḥ

3.32.74

nānāvidheṣu vādyeṣu caturdikṣu nadatsu ca/
vandāruṣu ca deveśaṃ stotrairuccāvacairbhṛśam

3.32.75

stuvastu bhaktinamreṣu śrībhūmisahitaṃ harim/
prastūyamāneṣvanyeṣu maṅgaleṣu samantataḥ

3.32.76

kuṇḍheṣu purato hutvā pūrvavatsamidādībhiḥ/
caturdikṣu ca turdvāri e kāgneḥ koṇataḥ sthite

3.32.77

pañcopaniṣadairmantraiḥ kirīṭaṃ devamūrdhani/
āropayeyurācāryyāḥ mūrtipāśca vicakṣaṇāḥ

3.32.78

muñceyuḥ puṣpavṛṣṭiṃ ca tūryaghoṣapurassaram/
mahadbhirucāraiśca guruṇā'bhyarcitaṃ harim

3.32.79

brāhmaṇebhyo dhanaṃ datvā sukhāsīnāṃ mahāsane/
yānamāropya hastyādi śvetacchatra virājitam

3.32.80

vījyamānaṃ ca gaureṇa cāmareṇa samantataḥ/
grāmaṃ pradakṣiṇaṃ nītvā mandire viniveśayet

3.32.81

yaḥ kirīṭena deveśamākalphena prasādhayet/
trayāṇāmapi lokānāmādhipatyaṃ sa vindati

3.32.82

hārādibhirnūpurāntrairbhūṣaṇaistapanīyajaiḥ/
kṣāḻitairgandhato yena dvādaśākṣaravidyayā

3.32.83

dhānyarāśiṣu saṃsthāpya homaṃ ca samidādibhiḥ/
spṛṣṭvā kalpaṃ japenmantraṃ deśiko dvādaśākṣaram

3.32.84

mūhūrte bhūṣayettena deveśaṃ vidyāyā tayā/
ye bhūṣayati deveśaṃ so'pi kāryān samaśnute

3.32.85

pañcāyudhānāṃ divyānāṃ pratiṣṭhā vakṣyate'dhunā/
cakrasya tāvatsarveṣu mukhyasya kamalāsana

3.32.86

vakṣyate sthāpanaṃ tasya yānaṃ rūpaṃ ca yādṛśam/
vistṛtaṃ hastamānena yadvā saptadaśāṅgulam

3.32.87

aṣṭādaśāṅgulaṃ yadvā viṃśatyaṅgulameva vā/
caturdhaśāṅgulaṃ yadvā ṣoḍaśadvādaśāṅgulam

3.32.88

mūlabimbānanasamaṃ sahasrāraṃ samujvalam/
yadvā śatāramathavā caturviṃśatyarānvitam

3.32.89

dvādaśāramathāṣṭhāramathavā ṣaḍaraṃ param/
sahasrajvālamathavā ṣaḍjvālaṃ nābhimaṇṭitam

3.32.90

(40. triloha nirmitaṃ cakraṃ nālapīṭhasamanvitam/
kṛtvā karaṇḍhamukuṭaṃ bibhrāṇaṃ vā sudarśanam

3.32.91

caturbhujadharaṃ kruddhaṃ bhrukuṭīkuṭilānanam/
puruṣaṃ dvibhujaṃ yadvā dakṣiṇenāpi tarjanam

3.32.92

spṛśantaṃ kaṭimanyena itarābhyāṃ kṛtāñjalim/
mukhyābhyāṃ tu karābhyāṃ vā susthitaṃ padmaviṣṭare

3.32.93

athivāsya jale pūrvaṃ sthāpayitvā ca maṇṭape/
śayayitvā ca śayane iṣṭvā kumbhe svavidyayā

3.32.94

dvāyanpuruṣamatyugraṃ dvibhujaṃ raktavāsasam/
raktadaṃṣṭrānanaṃ nābho saṃsthitaṃ gururīdṛśam

3.32.95

caturdikṣu ca kuṇḍeṣu cakramantreṇa mūrtipāḥ/
juhuyussamidhāghāraṃ carubiḥ kamalāsana

3.32.96

kuṇḍheṣvekatra puratastoraṇādīni pūrvavat/
arcayitvā tataścakraṃ śoṣayecchoṣaṇādibhiḥ

3.32.97

sphṛṣṭvātu śāntihomānte nābhyādyavayavān kramāt/
mūhūrte kumbhatoyena śiñcedātmīyā vidyayā

3.32.98

caturṇāmita reṣāṃ ca śaṅkhādīnāṃ yathāpuram/
pratiṣṭhāpanamācāryaḥ svairmantrairanupūrvaśaḥ

3.32.99

gurave dakṣiṇā deyā daśaniṣkāvarā tataḥ/
paṃcāyudhāni nirmāya yaḥ sthāpayati mānavaḥ

3.32.100

sa viṣṭapatraye dīmān na bhibheti kutaścana/
bhuṅkai ca bhogān vistīrṇān yodate ca triviṣṭape

3.32.101

caṇḍhādi dvārapālānāṃ pratiṣṭhāvidhirucyate/
jalādivāsanaṃ pūrvaṃ maṇṭape snapanaṃ tathā

3.32.102

śayyāyāṃ cāpi śayanaṃ kumbhe caikatra pūjanam/
homaścaturṣu kuṇḍheṣu kuṇḍhe vaikatra padmaja

3.32.103

tattvanyāsaṃ tathāśāntihomāṅgasparśanaṃ tathā/
prokṣaṇaṃ kumbhatoyena vidyayā ca svabhījayā

3.32.104

gurave dakṣiṇā cā'pi deyā vittānusārataḥ/
caṇḍādīn sthāpayenmatmartya ścaitatsārūpyamaśnute

3.32.105

vainateyapratiṣṭhāyāṃ viśeṣo vakṣyate'dhunā/
prācyāṃ juhvan bṛhatsāmnā tasyaṃ dhyāyedgurustataḥ

3.32.106

(49.huvedbrahmasāmnā0
dakṣiṇasyāṃ suparṇaṃ tu sauparṇyā vidyayā huvet/
pratīcyāṃ garuḍaṃ kuṇḍhe dhyāyeddhomo rathantaraiḥ

3.32.107

tārkṣyadhyānamudīcīne gāyatryā ca svayā hutiḥ/
purastādupariṣṭā cca śubhaṃ karmayathāpuram

3.32.108

sthāpako vainateyasya labhate tatsamīpatām/
ādityasya pratiṣṭhā ca vidhātavyā yathāpuram

3.32.109

viśeṣastūcyate kaścidyathāvadavadhāraya/
āvahanaṃ svagāyatryātayā kuṇḍheṣu cāhutiḥ

3.32.110

bibhrāḍityanuvā kena sāvitryā sthāpanaṃ tathā/
māryasya mūlamantreṇa kuṇbhatoyena secanam

3.32.111

sthāpakastasya talloke rājate muktakilbiṣaḥ/
brahmādīnāṃ ca sarvāsāṃ devatānāṃ yathāpuram

3.32.112

svātantrye pāratantrye ca svairmantraiḥ sthāpanaṃ bhavet/
durgā ca mātarassapta yāḥ kāściddevatāstriyaḥ

3.32.113

pratiṣṭhā tāsulakṣmīvanmantraissvaisvairviṃṣyate/
viṣvaksevasya bhagavan utphattiḥ kāraṇātkṛtaḥ/
sthāpanaṃ ca kathaṃ tasya kathyatāṃ yadyanugrahaḥ

3.32.114

dauvārikeṣu sarveṣu yaścaṇḍhaḥ prathamo bhavet/
sa devāsurayoryuddhe balī daṇḍhadharassvayam

3.32.115

jaghāna daityān devārthamātmanā'bhi pracoditaḥ/
tasya tuṣṭoha madadāṃ matsvarūpasarūpatām

3.32.116

aiśvaryaṃ kumudādīnāṃ balaṃ cā'prativāritam/
viṣvassenasamākhyāṃ ca sarvasenādhipocitām

3.32.117

naivedyasya caturthāṃśaṃ sarvasyopahṛtasya me/
caṇḍhasya ca padetyugramanyaṃ sthāpita vānaham

3.32.118

itthaṃ brahman tadutphattiḥ stāpyaśca mama sannidhau/
sthāpanaṃ ca svamantreṇa tasyeṣṭaṃ yadvadātmanaḥ

3.32.119

dakṣiṇā gurave deyā sthāpakasya phalaṃ tathā/
pratikāyaṃ ca bhaktānāṃ kṛtvā sthāpanamācaret

3.32.120

svatantraṃ vā'nyatantraṃ vā yathālābhaṃ śilādibhiḥ/
kṛtāñjalipuṭaṃ saumyaṃ sthitamāsīnameva vā

3.32.121

yathāvarṇaṃ yathārūpaṃ yathācāśramadharmiṇām/
yathāpayorūpadharaṃ padmapiṭhe pratiṣṭhitam

3.32.122

kṛtalakṣaṇasampannaṃ śilpibhissuparīkṣitam/
yadvā karmānurūpeṇa pratikāyaṃ prakalphayet

3.32.123

sthāpayedaṅgu rānādāvarpayitvā śubhe dine/
ayugmāḥ pālikāḥ kāryāśśarāvaghaṭavarjitāḥ

3.32.124

adhivāsanamārabhya pūrvavatkarmapaddatiḥ/
upacārastathā homaḥ kumbhayāgaśca secanam

3.32.125

pareṇa brahmaṇā kāryaṃ mantraiścānyainsupūjitaiḥ/
toraṇādīnyajotpūrvaṃ na vedikalasānapi

3.32.126

muhūrte prokṣayetkumbhavāriṇā deśikottamaḥ/
svatantre mandiraṃ kalpyaṃ siṃhadiṅgūrtivarjitam

3.32.127

dakṣigurośca pratimāṃ sthāpayenmantra siddhaye/
dīkṣiṇā gurave deyā tarpaṇīyāśca bhūsurāḥ

3.32.128

āvarjanīyaṃ sarvatra dhanairbrāhmaṇatoṣaṇam/
ghaṇyāhavācanaṃ vipraissvādhyāyādhyāyanaṃ tathā

3.32.129

dakṣiṇā ca guro rgurvī yajamānadhanocitā/
etairyathoditairyuktaṃ hīnamanyena dūṣyati

3.32.130

sthāpanaṃ pratikāyānāṃ brahmannai vā'tra saṃśayaḥ/
satyahaṃ cārcanaṃ teṣāṃ upacāraiḥ pṛthagvidhaiḥ

3.32.131

kartavyamutsavaṃ cā'pi dhvajārohaṇavarjitam/
naparomo na bali stīrdhaṃ svātantryai vidhirīdṛśaḥ

3.32.132

pāratantryetu bhaktāvā mutsavaḥ kamalāsana/
devasyotsavamadhye ca prakrānā vā'tha nirmite

3.32.133

tasmin kāryokṛte tasmin prīyate hi janārdhanaḥ/
rājño rāṣṭrasya sarvasya brāhmaṇānāṃ gavāmapi

3.32.134

jāyite bhuyasi sampadutsave vihite sati/
iti brahman kriyāssarvāḥ kathitāḥ pṛcchatastava

3.32.135

dayayā parayā bhūyaḥ kimanyacchrotumicchasi/
mahopaniṣadaṃ śāstraṃ caturveda samanvitam/
saṃkṣipya ca śatādhyāyātpadmena kapilācchrutaṃ

3.32.136

tadeva kaṇvassaṃkṣipya śriddadhānasya te mayā/
dvātriṃśadadhyāyayutaṃ śubhaṃ vai sāravattaram

3.32.137

padmāt śrutamidaṃ śāstraṃ tathā padmāhvayaṃ matam/
idaṃ ca deyaṃ paramaṃ rahasyamanasūyave

3.32.138

śraddadhānāya bhaktāya śucaye dīkṣitāya ca/
brahmaṇāya prapannāya śrotriyāya ca dhīmate

3.32.139

yadvā jyeṣṭhāya putrāya na vidyamaraye vadet/
namo brahmaṇya devāya śridharāyāvyayātmane//
ṛgyajussāmarupāya śatarūpāya viṣṇave

Original text: padmasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc