Padma Samhita · Chapter 3.32
gṛhārcāsthāpanaṃ vakṣye yathāvatkamalāsana/
sauvarṇī rājatī vā'pi pratimā syāddvijanmanām
ārakūṭamayī yadvā yadvā tāmramayī bhavet/
lohajāḥ pratimāssarvāssarva kāmaphalapradāḥ
śilābimbaṃ dārubimbaṃ svagṛhe nārcayedbudhaḥ/
piśācādi vaśīkāre pratimā cāyasī matā
uccāṭanakarī kāṃsyapratimā kamalāsana/
trilohajā śatrujayā sīsakosthā'mayapradā
ratna japratimāssarvāssarvakāma phalapradāḥ/
candrakāntasphaṭikajā saumyā pratikṛtirmatā
āgneyī mitramaṇijā anyā sphaṭikajā dvidhā/
pālagrāmaśilā śvetā saumyā saumyaphalapradā
śrīkarī pītavarṇā ca raktā kāmapradā matā/
kṛṣṇā puṣṭipradā nityaṃ piṅgalā rogadā sadā
śilāśca krasarijjātāssarvā mokṣaphalapradāḥ/
mūrtabhirgarbhitāssarvā śśilāścakra saridbhavāḥ
prādurbhāvaiśca mīnādyaistathā divyāyudhairapi/
lāñcitāḥ kaustubhādyaiśca bhūṣaṇaiḥ kamalāsana
aṅkitāḥ pūjanīyāśca bhuktimuktiphalārthibhiḥ/
sarvāssvāyambhuvā jñeyāśśilāśca krasaridbhavāḥ
nityaṃ sannidhi retāsu parasya paramātmanaḥ/
na pratiṣṭhā vidhātavyā na caivā''vāhanādikam
sālagrāmaśilā yatra pūjyate bhagavanmayaiḥ/
taddeśe yojanādarvāṅmṛto nirvāṇamaśnu te
dvāravatyāścilāścāpi sālagrāmaśilāsamāḥ/
drumajātipratikṛtissabhājyā kāmanavaśāt
pratimā candanamayī pūjitā śriyamāvahet/
pratimā cā'garumayī bhuktimukti phalapradā
devadārumayaṃ bimbaṃ sarvadaṃ bhavane'rcitam/
bilvajā pratimā lakṣmīmatulāmānahetsadā
brahmavarcasakāmena brahmavṛkṣasamudbhavā/
śamīpratikṛtissvargyā namerussukhadābhavet
annādikāmaiḥ pratimā pūjyodumbaradārujā/
aśvatthanirmitā pūjyā rājyakāmena dhāmani
nyagrodhanirmitaṃ bimbaṃ sarvatra bhavane'rcitam/
plakṣajaṃ jīvadhanadaṃ sarvopakaraṇāvaham
piyaṅgu nirmitaṃ bimbaṃ śrīvaśyaṃ bhavanercitam/
putradīpamayaṃ pratrakārakaṃ muktidaṃ tathā
mantrādi sādhane yuktāṃ saralārcāṃ samarcayet/
tamālajātipratimā sarvaloka sukhāvahā
cūtajā'rogyadā putra vittajā badarīkṛtā/
vasapratimā brahman bahuputrā samarcitā
kṣīraṇī dhanadā jñeyā saptalā dukhanāśinī/
dhanajaṃ jātijaṃ bimbaṃ sphandajaṃ sukhakāraṇam
timidaṃ dhanajaṃ brahman kadambaṃ jñānakāraṇam/
kuravaḥ puṣṭhiphaladastilakassarvakāmadaḥ
madhūkassiddhidaścāhurasanaśśrīkarassadā/
puṣṭido jambuvṛkṣastu punnāgaḥ puṣṭivardhanaḥ
rogado rājavṛkṣaśca kādiraścākṣināśanaḥ/
nimbhavṛkṣapratikṛtirvidyeṣaṇa karī matā
vibhītikā śalmalī ca kalpyate kamalāsana/
gajotpāṭikāgaurārka mūlakalpitakautukam
vaināyakamabhipretasakalārtha prasādakam/
mātrāṅgulivaśenaiva gṛhārcāmānakalpanam
nādhikaṃ hastamānācca na nyūnaṃ dvādaśāṅgulāt/
kautukaṃ bhavane'bhyarcaṃ śilādārvādijaṃ dhruvam
aṅgulaiḥ pratimāmānaṃ varṇānāmucyate kramāt/
hastamānamitārcā syādbhavane pūrvajanmanaḥ
aṅgulai rekaviṃśatyā pratimā vasudhāpate/
viśāmekonaviṃśatyā dvābhyāṃ sūdrasya hīnayā
ardhacitraṃ tadabhāsaṃ bhavane bhuktivardhanam/
dvādaśāṅgulamānārcā lohajā pūrvajanmanaḥ
navāṅgulā kṣatriyasya viśassaptāṅgulā matā/
pañcāṅgulā caturthasya pratimā bhavane bhavet
pratimā yanmayī klṛptā prabhāpīṭhādi tanmayam/
yadvā sovarṇabimbasya rājataṃ tāmrameva vā
lo hena ceduttamena pratimā nirmitā bhavet/
tadanantaralohena prabhāpīṭhādī kalpayet
trilohajāyāmarcāyāṃ suvarṇaṃ vā prabhādikam/
ratnasphaṭikajānāṃ tu pratimānāṃ prabhādikam/
lojahaṃ smaryate brahman rahasyamidamīritam
gṛhe saṃhāraśayanamarcayennakadācana/
bhagavanmūrtayastvanyā ssarvāḥ pūjyā tathātatham
śrī bhūmi sahitaṃ devaṃ śriyā kevalayā'pi vā/
sahitāṃ pūjaye nnityaṃ bhaktyā padmani ketana
pūjāsthānaṃ gṛhasyoktaṃ mārutyāṃ diśi nā'nyathā/
arcayedbhavaneṣvarcāṃ yajamāno yathoditām
tatpratiṣṭhārthamācāryamabhyarthyā''gamayodgṛham/
aṅkaṇe vā nadītī re kṣetre yadvā supūjite
vedikāṃ paritaḥ klṛpte homakuṇḍacatuṣṭaye/
ekarsmi vā guruḥ kuryātphratiṣṭhā karmāpūrvavat
aṅkurānarpayitvāgre jale caivādhivāsanam/
nayanonmīlanaṃ cā'pi kuryā'tpūrvoktavartmavā
pādyamarghyaṃ tathācāmaṃ pañcagavyaṃ tathā dathi/
payomadhukaṣāyaṃ ca uṣṇāmbhaḥ phalavāri ca
mārjanāmbhokṣatāmbhaśca ratnāmbho lohavāri ca/
gandhāmbhaśca yapāmbhaśca krameṇā'nena padmaja
snāpayecca nṛsūktena tathedaṃ viṣṇurityṛcā/
snapanaṃ kārayedvārvān mantraiḥ prāguktavartmanā
śayanādikamanyacca kriyājātaṃ yathāpuram/
mahāpratiṣṭhā vidhivatkarma kuryādgurussvayam
pratimāstāpanasthāne ratnanyāsādi pūrvakam/
prāptai muhūrte pratimā sthāvarāṃ cedabhīptitām
sthāne tāṃ sthāpayitvaivaṃ kuryā dhāvāhanādikam/
jaṅgamā cedabhimatā vedyā māvahanādikam
kuryāttadanu tāṃ sthāne sthāpayedvidhipūrvakam/
caṇḍapracaṇḍau valaje kṣetrapālaṃ khageśvaram
vighneśaṃ vāstunāthaṃ ca durgāṃ vā tatra kalpayet/
guhaṃ ca viṣvaksenaṃ ca śaṅkhapadmanidhī tathā
ācāryacodito bhūmau patitvā daṇḍavatsvayam/
yājamānaḥ prārthayettamabhīpsitam śeṣataḥ
dāso'smi tava deveśa saputragaṇabhāndavaḥ/
sannidhassvagṛho yāvadanvavāyo mamā'cyuta
phūjāṃ mayā yathāśakti vihitāṃ vikalāmapi/
gṛhṇīṣva bhagavan bhaktajanānugraha kāmyayā
yācitvā devadeveśa mitthamācārya sannidau/
gurave dakṣiṇāṃ dadyādyathāvibhavistaram
yathā ca tṛptirasya syāt ṛtvijāmapi pūrvavat/
bhrāhmaṇān bhojayecchaktyā tobhyo dadvācca dakṣiṇām
sthāpayitvā'rcayeddevaṃ bhaktimān bhaktavatsalam/
bhuktvā bhogān suvistīrṇān pretya nehā'bhijāyite
bhavane sthāpito viṣṇuḥ puṣṇāti kulamātmanaḥ/
mandire tu gajatsarvaṃ puṣṇāti sthāpito hariḥ
śrī vatsakaustubhoṣṇīṣavanamālā catuṣṭayam/
pradhāna bhuṣaṇaṃ viṣṇoḥ pratiṣṭhāpya yathāvidhi
śrīvatsaṃ sthāpayitvāgre śālibharāre saśāṭake/
niveśya praḻayaṃ sargaṃ mahākumbhaṃ yajedguruḥ
kuṇḍe śrīvatsamantreṇa naḻinākārakalpite/
juhuyātsamidhā ghāracatubhiśśatamaṣṭa ca
vārānnyaseśca tattvāni śāntiṃ hutvāspṛśeccatam/
saṃprokṣya kumbhatoyena muhūrtme harivakṣasi
niveśayeddakṣiṇā ca deyā niṣkatrayā'varā/
gurave yajamāne manaḥ prītivivardhanī
yo bhūṣayati deveśaṃ śrīvatsapratikarmaṇā/
sa lakṣmīṃ labhate nityāmuttamāṃ nā'tra saṃśayaḥ
kaustubhaṃ svena mantreṇa sthāpayitvā yathāpuram/
harimā kalpayettena muhūrte deśikottamaḥ
yajamānaśca gurave prayaccheddakṣiṇāṃ śubhām/
yaḥ kaustubhena deveśaṃ maṇḍaye daśnute śriyam
vanamālāṃ ca sauvarṇīṃ nānāratna pariṣkṛtām/
sthāpayitvoktamārgeṇa muhūrte śabhane guruḥ
karṇe pralambayodviṣṇossarvasambatkarīṃ nṛṇām/
dakṣiṇāṃ kurave dadvādyajamāno'pi puṣkalām
yaśca cabhuṣayati śriśaṃ manujo vanamālāyā/
po'śnu te durlabhān kāmān sarvānevana śaṃśayaḥ
pretya lokān suvipulān svargādīn so'śnute'kṣayān/
śuddhajāmbūnadamayaṃ kirīṭaṃ maṇibhiścitam
cetasā bhaktiyuktena yathārhaṃ madhuvidviṣaḥ/
kalaśaissaptadaśabhissnāpayitvā svavidyayā
śālibhāreṣu vinyasya veṣṭayitvā ca vāsasā/
ahatena punaḥ pumbho yajedāvāhya vidyayā
juhuyācca caturthakṣu vidyayā ca svayā guruḥ/
spṛṣṭā ca śāntihomānte prabhāte kumbhavāriṇā
saṃprokṣya svena mantreṇa datvā ca gurudakṣiṇām/
prāpte muhūrte deveśamāsīnaṃ bhūpaviṣṭare
snāpayedrājanaddevamārādyā kalpabhūṣaṇaiḥ/
brāhmaṇeṣu caturvedā nadhīyāneṣu sarvataḥ
nānāvidheṣu vādyeṣu caturdikṣu nadatsu ca/
vandāruṣu ca deveśaṃ stotrairuccāvacairbhṛśam
stuvastu bhaktinamreṣu śrībhūmisahitaṃ harim/
prastūyamāneṣvanyeṣu maṅgaleṣu samantataḥ
kuṇḍheṣu purato hutvā pūrvavatsamidādībhiḥ/
caturdikṣu ca turdvāri e kāgneḥ koṇataḥ sthite
pañcopaniṣadairmantraiḥ kirīṭaṃ devamūrdhani/
āropayeyurācāryyāḥ mūrtipāśca vicakṣaṇāḥ
muñceyuḥ puṣpavṛṣṭiṃ ca tūryaghoṣapurassaram/
mahadbhirucāraiśca guruṇā'bhyarcitaṃ harim
brāhmaṇebhyo dhanaṃ datvā sukhāsīnāṃ mahāsane/
yānamāropya hastyādi śvetacchatra virājitam
vījyamānaṃ ca gaureṇa cāmareṇa samantataḥ/
grāmaṃ pradakṣiṇaṃ nītvā mandire viniveśayet
yaḥ kirīṭena deveśamākalphena prasādhayet/
trayāṇāmapi lokānāmādhipatyaṃ sa vindati
hārādibhirnūpurāntrairbhūṣaṇaistapanīyajaiḥ/
kṣāḻitairgandhato yena dvādaśākṣaravidyayā
dhānyarāśiṣu saṃsthāpya homaṃ ca samidādibhiḥ/
spṛṣṭvā kalpaṃ japenmantraṃ deśiko dvādaśākṣaram
mūhūrte bhūṣayettena deveśaṃ vidyāyā tayā/
ye bhūṣayati deveśaṃ so'pi kāryān samaśnute
pañcāyudhānāṃ divyānāṃ pratiṣṭhā vakṣyate'dhunā/
cakrasya tāvatsarveṣu mukhyasya kamalāsana
vakṣyate sthāpanaṃ tasya yānaṃ rūpaṃ ca yādṛśam/
vistṛtaṃ hastamānena yadvā saptadaśāṅgulam
aṣṭādaśāṅgulaṃ yadvā viṃśatyaṅgulameva vā/
caturdhaśāṅgulaṃ yadvā ṣoḍaśadvādaśāṅgulam
mūlabimbānanasamaṃ sahasrāraṃ samujvalam/
yadvā śatāramathavā caturviṃśatyarānvitam
dvādaśāramathāṣṭhāramathavā ṣaḍaraṃ param/
sahasrajvālamathavā ṣaḍjvālaṃ nābhimaṇṭitam
(40. triloha nirmitaṃ cakraṃ nālapīṭhasamanvitam/
kṛtvā karaṇḍhamukuṭaṃ bibhrāṇaṃ vā sudarśanam
caturbhujadharaṃ kruddhaṃ bhrukuṭīkuṭilānanam/
puruṣaṃ dvibhujaṃ yadvā dakṣiṇenāpi tarjanam
spṛśantaṃ kaṭimanyena itarābhyāṃ kṛtāñjalim/
mukhyābhyāṃ tu karābhyāṃ vā susthitaṃ padmaviṣṭare
athivāsya jale pūrvaṃ sthāpayitvā ca maṇṭape/
śayayitvā ca śayane iṣṭvā kumbhe svavidyayā
dvāyanpuruṣamatyugraṃ dvibhujaṃ raktavāsasam/
raktadaṃṣṭrānanaṃ nābho saṃsthitaṃ gururīdṛśam
caturdikṣu ca kuṇḍeṣu cakramantreṇa mūrtipāḥ/
juhuyussamidhāghāraṃ carubiḥ kamalāsana
kuṇḍheṣvekatra puratastoraṇādīni pūrvavat/
arcayitvā tataścakraṃ śoṣayecchoṣaṇādibhiḥ
sphṛṣṭvātu śāntihomānte nābhyādyavayavān kramāt/
mūhūrte kumbhatoyena śiñcedātmīyā vidyayā
caturṇāmita reṣāṃ ca śaṅkhādīnāṃ yathāpuram/
pratiṣṭhāpanamācāryaḥ svairmantrairanupūrvaśaḥ
gurave dakṣiṇā deyā daśaniṣkāvarā tataḥ/
paṃcāyudhāni nirmāya yaḥ sthāpayati mānavaḥ
sa viṣṭapatraye dīmān na bhibheti kutaścana/
bhuṅkai ca bhogān vistīrṇān yodate ca triviṣṭape
caṇḍhādi dvārapālānāṃ pratiṣṭhāvidhirucyate/
jalādivāsanaṃ pūrvaṃ maṇṭape snapanaṃ tathā
śayyāyāṃ cāpi śayanaṃ kumbhe caikatra pūjanam/
homaścaturṣu kuṇḍheṣu kuṇḍhe vaikatra padmaja
tattvanyāsaṃ tathāśāntihomāṅgasparśanaṃ tathā/
prokṣaṇaṃ kumbhatoyena vidyayā ca svabhījayā
gurave dakṣiṇā cā'pi deyā vittānusārataḥ/
caṇḍādīn sthāpayenmatmartya ścaitatsārūpyamaśnute
vainateyapratiṣṭhāyāṃ viśeṣo vakṣyate'dhunā/
prācyāṃ juhvan bṛhatsāmnā tasyaṃ dhyāyedgurustataḥ
(49.huvedbrahmasāmnā0
dakṣiṇasyāṃ suparṇaṃ tu sauparṇyā vidyayā huvet/
pratīcyāṃ garuḍaṃ kuṇḍhe dhyāyeddhomo rathantaraiḥ
tārkṣyadhyānamudīcīne gāyatryā ca svayā hutiḥ/
purastādupariṣṭā cca śubhaṃ karmayathāpuram
sthāpako vainateyasya labhate tatsamīpatām/
ādityasya pratiṣṭhā ca vidhātavyā yathāpuram
viśeṣastūcyate kaścidyathāvadavadhāraya/
āvahanaṃ svagāyatryātayā kuṇḍheṣu cāhutiḥ
bibhrāḍityanuvā kena sāvitryā sthāpanaṃ tathā/
māryasya mūlamantreṇa kuṇbhatoyena secanam
sthāpakastasya talloke rājate muktakilbiṣaḥ/
brahmādīnāṃ ca sarvāsāṃ devatānāṃ yathāpuram
svātantrye pāratantrye ca svairmantraiḥ sthāpanaṃ bhavet/
durgā ca mātarassapta yāḥ kāściddevatāstriyaḥ
pratiṣṭhā tāsulakṣmīvanmantraissvaisvairviṃṣyate/
viṣvaksevasya bhagavan utphattiḥ kāraṇātkṛtaḥ/
sthāpanaṃ ca kathaṃ tasya kathyatāṃ yadyanugrahaḥ
dauvārikeṣu sarveṣu yaścaṇḍhaḥ prathamo bhavet/
sa devāsurayoryuddhe balī daṇḍhadharassvayam
jaghāna daityān devārthamātmanā'bhi pracoditaḥ/
tasya tuṣṭoha madadāṃ matsvarūpasarūpatām
aiśvaryaṃ kumudādīnāṃ balaṃ cā'prativāritam/
viṣvassenasamākhyāṃ ca sarvasenādhipocitām
naivedyasya caturthāṃśaṃ sarvasyopahṛtasya me/
caṇḍhasya ca padetyugramanyaṃ sthāpita vānaham
itthaṃ brahman tadutphattiḥ stāpyaśca mama sannidhau/
sthāpanaṃ ca svamantreṇa tasyeṣṭaṃ yadvadātmanaḥ
dakṣiṇā gurave deyā sthāpakasya phalaṃ tathā/
pratikāyaṃ ca bhaktānāṃ kṛtvā sthāpanamācaret
svatantraṃ vā'nyatantraṃ vā yathālābhaṃ śilādibhiḥ/
kṛtāñjalipuṭaṃ saumyaṃ sthitamāsīnameva vā
yathāvarṇaṃ yathārūpaṃ yathācāśramadharmiṇām/
yathāpayorūpadharaṃ padmapiṭhe pratiṣṭhitam
kṛtalakṣaṇasampannaṃ śilpibhissuparīkṣitam/
yadvā karmānurūpeṇa pratikāyaṃ prakalphayet
sthāpayedaṅgu rānādāvarpayitvā śubhe dine/
ayugmāḥ pālikāḥ kāryāśśarāvaghaṭavarjitāḥ
adhivāsanamārabhya pūrvavatkarmapaddatiḥ/
upacārastathā homaḥ kumbhayāgaśca secanam
pareṇa brahmaṇā kāryaṃ mantraiścānyainsupūjitaiḥ/
toraṇādīnyajotpūrvaṃ na vedikalasānapi
muhūrte prokṣayetkumbhavāriṇā deśikottamaḥ/
svatantre mandiraṃ kalpyaṃ siṃhadiṅgūrtivarjitam
dakṣigurośca pratimāṃ sthāpayenmantra siddhaye/
dīkṣiṇā gurave deyā tarpaṇīyāśca bhūsurāḥ
āvarjanīyaṃ sarvatra dhanairbrāhmaṇatoṣaṇam/
ghaṇyāhavācanaṃ vipraissvādhyāyādhyāyanaṃ tathā
dakṣiṇā ca guro rgurvī yajamānadhanocitā/
etairyathoditairyuktaṃ hīnamanyena dūṣyati
sthāpanaṃ pratikāyānāṃ brahmannai vā'tra saṃśayaḥ/
satyahaṃ cārcanaṃ teṣāṃ upacāraiḥ pṛthagvidhaiḥ
kartavyamutsavaṃ cā'pi dhvajārohaṇavarjitam/
naparomo na bali stīrdhaṃ svātantryai vidhirīdṛśaḥ
pāratantryetu bhaktāvā mutsavaḥ kamalāsana/
devasyotsavamadhye ca prakrānā vā'tha nirmite
tasmin kāryokṛte tasmin prīyate hi janārdhanaḥ/
rājño rāṣṭrasya sarvasya brāhmaṇānāṃ gavāmapi
jāyite bhuyasi sampadutsave vihite sati/
iti brahman kriyāssarvāḥ kathitāḥ pṛcchatastava
dayayā parayā bhūyaḥ kimanyacchrotumicchasi/
mahopaniṣadaṃ śāstraṃ caturveda samanvitam/
saṃkṣipya ca śatādhyāyātpadmena kapilācchrutaṃ
tadeva kaṇvassaṃkṣipya śriddadhānasya te mayā/
dvātriṃśadadhyāyayutaṃ śubhaṃ vai sāravattaram
padmāt śrutamidaṃ śāstraṃ tathā padmāhvayaṃ matam/
idaṃ ca deyaṃ paramaṃ rahasyamanasūyave
śraddadhānāya bhaktāya śucaye dīkṣitāya ca/
brahmaṇāya prapannāya śrotriyāya ca dhīmate
yadvā jyeṣṭhāya putrāya na vidyamaraye vadet/
namo brahmaṇya devāya śridharāyāvyayātmane//
ṛgyajussāmarupāya śatarūpāya viṣṇave
Original text: padmasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0