પદ્મસંહિતા · અધ્યાય 3.32

ગૃહાર્ચાસ્થાપનં વક્ષ્યે યથાવત્કમલાસન।
સૌવર્ણી રાજતી વાઽપિ પ્રતિમા સ્યાદ્દ્વિજન્મનામ્

આરકૂટમયી યદ્વા યદ્વા તામ્રમયી ભવેત્।
લોહજાઃ પ્રતિમાસ્સર્વાસ્સર્વ કામફલપ્રદાઃ

શિલાબિમ્બં દારુબિમ્બં સ્વગૃહે નાર્ચયેદ્બુધઃ।
પિશાચાદિ વશીકારે પ્રતિમા ચાયસી મતા

ઉચ્ચાટનકરી કાંસ્યપ્રતિમા કમલાસન।
ત્રિલોહજા શત્રુજયા સીસકોસ્થાઽમયપ્રદા

રત્ન જપ્રતિમાસ્સર્વાસ્સર્વકામ ફલપ્રદાઃ।
ચન્દ્રકાન્તસ્ફટિકજા સૌમ્યા પ્રતિકૃતિર્મતા

આગ્નેયી મિત્રમણિજા અન્યા સ્ફટિકજા દ્વિધા।
પાલગ્રામશિલા શ્વેતા સૌમ્યા સૌમ્યફલપ્રદા

શ્રીકરી પીતવર્ણા ચ રક્તા કામપ્રદા મતા।
કૃષ્ણા પુષ્ટિપ્રદા નિત્યં પિઙ્ગલા રોગદા સદા

શિલાશ્ચ ક્રસરિજ્જાતાસ્સર્વા મોક્ષફલપ્રદાઃ।
મૂર્તભિર્ગર્ભિતાસ્સર્વા શ્શિલાશ્ચક્ર સરિદ્ભવાઃ

પ્રાદુર્ભાવૈશ્ચ મીનાદ્યૈસ્તથા દિવ્યાયુધૈરપિ।
લાઞ્ચિતાઃ કૌસ્તુભાદ્યૈશ્ચ ભૂષણૈઃ કમલાસન

અઙ્કિતાઃ પૂજનીયાશ્ચ ભુક્તિમુક્તિફલાર્થિભિઃ।
સર્વાસ્સ્વાયમ્ભુવા જ્ઞેયાશ્શિલાશ્ચ ક્રસરિદ્ભવાઃ

નિત્યં સન્નિધિ રેતાસુ પરસ્ય પરમાત્મનઃ।
ન પ્રતિષ્ઠા વિધાતવ્યા ન ચૈવાઽઽવાહનાદિકમ્

સાલગ્રામશિલા યત્ર પૂજ્યતે ભગવન્મયૈઃ।
તદ્દેશે યોજનાદર્વાઙ્મૃતો નિર્વાણમશ્નુ તે

દ્વારવત્યાશ્ચિલાશ્ચાપિ સાલગ્રામશિલાસમાઃ।
દ્રુમજાતિપ્રતિકૃતિસ્સભાજ્યા કામનવશાત્

પ્રતિમા ચન્દનમયી પૂજિતા શ્રિયમાવહેત્।
પ્રતિમા ચાઽગરુમયી ભુક્તિમુક્તિ ફલપ્રદા

દેવદારુમયં બિમ્બં સર્વદં ભવનેઽર્ચિતમ્।
બિલ્વજા પ્રતિમા લક્ષ્મીમતુલામાનહેત્સદા

બ્રહ્મવર્ચસકામેન બ્રહ્મવૃક્ષસમુદ્ભવા।
શમીપ્રતિકૃતિસ્સ્વર્ગ્યા નમેરુસ્સુખદાભવેત્

અન્નાદિકામૈઃ પ્રતિમા પૂજ્યોદુમ્બરદારુજા।
અશ્વત્થનિર્મિતા પૂજ્યા રાજ્યકામેન ધામનિ

ન્યગ્રોધનિર્મિતં બિમ્બં સર્વત્ર ભવનેઽર્ચિતમ્।
પ્લક્ષજં જીવધનદં સર્વોપકરણાવહમ્

પિયઙ્ગુ નિર્મિતં બિમ્બં શ્રીવશ્યં ભવનેર્ચિતમ્।
પુત્રદીપમયં પ્રત્રકારકં મુક્તિદં તથા

મન્ત્રાદિ સાધને યુક્તાં સરલાર્ચાં સમર્ચયેત્।
તમાલજાતિપ્રતિમા સર્વલોક સુખાવહા

ચૂતજાઽરોગ્યદા પુત્ર વિત્તજા બદરીકૃતા।
વસપ્રતિમા બ્રહ્મન્ બહુપુત્રા સમર્ચિતા

ક્ષીરણી ધનદા જ્ઞેયા સપ્તલા દુખનાશિની।
ધનજં જાતિજં બિમ્બં સ્ફન્દજં સુખકારણમ્

તિમિદં ધનજં બ્રહ્મન્ કદમ્બં જ્ઞાનકારણમ્।
કુરવઃ પુષ્ઠિફલદસ્તિલકસ્સર્વકામદઃ

મધૂકસ્સિદ્ધિદશ્ચાહુરસનશ્શ્રીકરસ્સદા।
પુષ્ટિદો જમ્બુવૃક્ષસ્તુ પુન્નાગઃ પુષ્ટિવર્ધનઃ

રોગદો રાજવૃક્ષશ્ચ કાદિરશ્ચાક્ષિનાશનઃ।
નિમ્ભવૃક્ષપ્રતિકૃતિર્વિદ્યેષણ કરી મતા

વિભીતિકા શલ્મલી ચ કલ્પ્યતે કમલાસન।
ગજોત્પાટિકાગૌરાર્ક મૂલકલ્પિતકૌતુકમ્

વૈનાયકમભિપ્રેતસકલાર્થ પ્રસાદકમ્।
માત્રાઙ્ગુલિવશેનૈવ ગૃહાર્ચામાનકલ્પનમ્

નાધિકં હસ્તમાનાચ્ચ ન ન્યૂનં દ્વાદશાઙ્ગુલાત્।
કૌતુકં ભવનેઽભ્યર્ચં શિલાદાર્વાદિજં ધ્રુવમ્

અઙ્ગુલૈઃ પ્રતિમામાનં વર્ણાનામુચ્યતે ક્રમાત્।
હસ્તમાનમિતાર્ચા સ્યાદ્ભવને પૂર્વજન્મનઃ

અઙ્ગુલૈ રેકવિંશત્યા પ્રતિમા વસુધાપતે।
વિશામેકોનવિંશત્યા દ્વાભ્યાં સૂદ્રસ્ય હીનયા

અર્ધચિત્રં તદભાસં ભવને ભુક્તિવર્ધનમ્।
દ્વાદશાઙ્ગુલમાનાર્ચા લોહજા પૂર્વજન્મનઃ

નવાઙ્ગુલા ક્ષત્રિયસ્ય વિશસ્સપ્તાઙ્ગુલા મતા।
પઞ્ચાઙ્ગુલા ચતુર્થસ્ય પ્રતિમા ભવને ભવેત્

પ્રતિમા યન્મયી ક્લૃપ્તા પ્રભાપીઠાદિ તન્મયમ્।
યદ્વા સોવર્ણબિમ્બસ્ય રાજતં તામ્રમેવ વા

લો હેન ચેદુત્તમેન પ્રતિમા નિર્મિતા ભવેત્।
તદનન્તરલોહેન પ્રભાપીઠાદી કલ્પયેત્

ત્રિલોહજાયામર્ચાયાં સુવર્ણં વા પ્રભાદિકમ્।
રત્નસ્ફટિકજાનાં તુ પ્રતિમાનાં પ્રભાદિકમ્।
લોજહં સ્મર્યતે બ્રહ્મન્ રહસ્યમિદમીરિતમ્

ગૃહે સંહારશયનમર્ચયેન્નકદાચન।
ભગવન્મૂર્તયસ્ત્વન્યા સ્સર્વાઃ પૂજ્યા તથાતથમ્

શ્રી ભૂમિ સહિતં દેવં શ્રિયા કેવલયાઽપિ વા।
સહિતાં પૂજયે ન્નિત્યં ભક્ત્યા પદ્મનિ કેતન

પૂજાસ્થાનં ગૃહસ્યોક્તં મારુત્યાં દિશિ નાઽન્યથા।
અર્ચયેદ્ભવનેષ્વર્ચાં યજમાનો યથોદિતામ્

તત્પ્રતિષ્ઠાર્થમાચાર્યમભ્યર્થ્યાઽઽગમયોદ્ગૃહમ્।
અઙ્કણે વા નદીતી રે ક્ષેત્રે યદ્વા સુપૂજિતે

વેદિકાં પરિતઃ ક્લૃપ્તે હોમકુણ્ડચતુષ્ટયે।
એકર્સ્મિ વા ગુરુઃ કુર્યાત્ફ્રતિષ્ઠા કર્માપૂર્વવત્

અઙ્કુરાનર્પયિત્વાગ્રે જલે ચૈવાધિવાસનમ્।
નયનોન્મીલનં ચાઽપિ કુર્યાઽત્પૂર્વોક્તવર્ત્મવા

પાદ્યમર્ઘ્યં તથાચામં પઞ્ચગવ્યં તથા દથિ।
પયોમધુકષાયં ચ ઉષ્ણામ્ભઃ ફલવારિ ચ

માર્જનામ્ભોક્ષતામ્ભશ્ચ રત્નામ્ભો લોહવારિ ચ।
ગન્ધામ્ભશ્ચ યપામ્ભશ્ચ ક્રમેણાઽનેન પદ્મજ

સ્નાપયેચ્ચ નૃસૂક્તેન તથેદં વિષ્ણુરિત્યૃચા।
સ્નપનં કારયેદ્વાર્વાન્ મન્ત્રૈઃ પ્રાગુક્તવર્ત્મના

શયનાદિકમન્યચ્ચ ક્રિયાજાતં યથાપુરમ્।
મહાપ્રતિષ્ઠા વિધિવત્કર્મ કુર્યાદ્ગુરુસ્સ્વયમ્

પ્રતિમાસ્તાપનસ્થાને રત્નન્યાસાદિ પૂર્વકમ્।
પ્રાપ્તૈ મુહૂર્તે પ્રતિમા સ્થાવરાં ચેદભીપ્તિતામ્

સ્થાને તાં સ્થાપયિત્વૈવં કુર્યા ધાવાહનાદિકમ્।
જઙ્ગમા ચેદભિમતા વેદ્યા માવહનાદિકમ્

કુર્યાત્તદનુ તાં સ્થાને સ્થાપયેદ્વિધિપૂર્વકમ્।
ચણ્‍ડપ્રચણ્ડૌ વલજે ક્ષેત્રપાલં ખગેશ્વરમ્

વિઘ્નેશં વાસ્તુનાથં ચ દુર્ગાં વા તત્ર કલ્પયેત્।
ગુહં ચ વિષ્વક્સેનં ચ શઙ્ખપદ્મનિધી તથા

આચાર્યચોદિતો ભૂમૌ પતિત્વા દણ્ડવત્સ્વયમ્।
યાજમાનઃ પ્રાર્થયેત્તમભીપ્સિતમ્ શેષતઃ

દાસોઽસ્મિ તવ દેવેશ સપુત્રગણભાન્દવઃ।
સન્નિધસ્સ્વગૃહો યાવદન્વવાયો મમાઽચ્યુત

ફૂજાં મયા યથાશક્તિ વિહિતાં વિકલામપિ।
ગૃહ્ણીષ્વ ભગવન્ ભક્તજનાનુગ્રહ કામ્યયા

યાચિત્વા દેવદેવેશ મિત્થમાચાર્ય સન્નિદૌ।
ગુરવે દક્ષિણાં દદ્યાદ્યથાવિભવિસ્તરમ્

યથા ચ તૃપ્તિરસ્ય સ્યાત્ ઋત્વિજામપિ પૂર્વવત્।
ભ્રાહ્મણાન્ ભોજયેચ્છક્ત્યા તોભ્યો દદ્વાચ્ચ દક્ષિણામ્

સ્થાપયિત્વાઽર્ચયેદ્દેવં ભક્તિમાન્ ભક્તવત્સલમ્।
ભુક્ત્વા ભોગાન્ સુવિસ્તીર્ણાન્ પ્રેત્ય નેહાઽભિજાયિતે

ભવને સ્થાપિતો વિષ્ણુઃ પુષ્ણાતિ કુલમાત્મનઃ।
મન્દિરે તુ ગજત્સર્વં પુષ્ણાતિ સ્થાપિતો હરિઃ

શ્રી વત્સકૌસ્તુભોષ્ણીષવનમાલા ચતુષ્ટયમ્।
પ્રધાન ભુષણં વિષ્ણોઃ પ્રતિષ્ઠાપ્ય યથાવિધિ

શ્રીવત્સં સ્થાપયિત્વાગ્રે શાલિભરારે સશાટકે।
નિવેશ્ય પ્રળયં સર્ગં મહાકુમ્ભં યજેદ્ગુરુઃ

કુણ્ડે શ્રીવત્સમન્ત્રેણ નળિનાકારકલ્પિતે।
જુહુયાત્સમિધા ઘારચતુભિશ્શતમષ્ટ ચ

વારાન્ન્યસેશ્ચ તત્ત્વાનિ શાન્તિં હુત્વાસ્પૃશેચ્ચતમ્।
સંપ્રોક્ષ્ય કુમ્ભતોયેન મુહૂર્ત્મે હરિવક્ષસિ

નિવેશયેદ્દક્ષિણા ચ દેયા નિષ્કત્રયાઽવરા।
ગુરવે યજમાને મનઃ પ્રીતિવિવર્ધની

યો ભૂષયતિ દેવેશં શ્રીવત્સપ્રતિકર્મણા।
સ લક્ષ્મીં લભતે નિત્યામુત્તમાં નાઽત્ર સંશયઃ

કૌસ્તુભં સ્વેન મન્ત્રેણ સ્થાપયિત્વા યથાપુરમ્।
હરિમા કલ્પયેત્તેન મુહૂર્તે દેશિકોત્તમઃ

યજમાનશ્ચ ગુરવે પ્રયચ્છેદ્દક્ષિણાં શુભામ્।
યઃ કૌસ્તુભેન દેવેશં મણ્ડયે દશ્નુતે શ્રિયમ્

વનમાલાં ચ સૌવર્ણીં નાનારત્ન પરિષ્કૃતામ્।
સ્થાપયિત્વોક્તમાર્ગેણ મુહૂર્તે શભને ગુરુઃ

કર્ણે પ્રલમ્બયોદ્વિષ્ણોસ્સર્વસમ્બત્કરીં નૃણામ્।
દક્ષિણાં કુરવે દદ્વાદ્યજમાનોઽપિ પુષ્કલામ્

યશ્ચ ચભુષયતિ શ્રિશં મનુજો વનમાલાયા।
પોઽશ્નુ તે દુર્લભાન્ કામાન્ સર્વાનેવન શંશયઃ

પ્રેત્ય લોકાન્ સુવિપુલાન્ સ્વર્ગાદીન્ સોઽશ્નુતેઽક્ષયાન્।
શુદ્ધજામ્બૂનદમયં કિરીટં મણિભિશ્ચિતમ્

ચેતસા ભક્તિયુક્તેન યથાર્હં મધુવિદ્વિષઃ।
કલશૈસ્સપ્તદશભિસ્સ્નાપયિત્વા સ્વવિદ્યયા

શાલિભારેષુ વિન્યસ્ય વેષ્ટયિત્વા ચ વાસસા।
અહતેન પુનઃ પુમ્ભો યજેદાવાહ્ય વિદ્યયા

જુહુયાચ્ચ ચતુર્થક્ષુ વિદ્યયા ચ સ્વયા ગુરુઃ।
સ્પૃષ્ટા ચ શાન્તિહોમાન્તે પ્રભાતે કુમ્ભવારિણા

સંપ્રોક્ષ્ય સ્વેન મન્ત્રેણ દત્વા ચ ગુરુદક્ષિણામ્।
પ્રાપ્તે મુહૂર્તે દેવેશમાસીનં ભૂપવિષ્ટરે

સ્નાપયેદ્રાજનદ્દેવમારાદ્યા કલ્પભૂષણૈઃ।
બ્રાહ્મણેષુ ચતુર્વેદા નધીયાનેષુ સર્વતઃ

નાનાવિધેષુ વાદ્યેષુ ચતુર્દિક્ષુ નદત્સુ ચ।
વન્દારુષુ ચ દેવેશં સ્તોત્રૈરુચ્ચાવચૈર્ભૃશમ્

સ્તુવસ્તુ ભક્તિનમ્રેષુ શ્રીભૂમિસહિતં હરિમ્।
પ્રસ્તૂયમાનેષ્વન્યેષુ મઙ્ગલેષુ સમન્તતઃ

કુણ્ઢેષુ પુરતો હુત્વા પૂર્વવત્સમિદાદીભિઃ।
ચતુર્દિક્ષુ ચ તુર્દ્વારિ એ કાગ્નેઃ કોણતઃ સ્થિતે

પઞ્ચોપનિષદૈર્મન્ત્રૈઃ કિરીટં દેવમૂર્ધનિ।
આરોપયેયુરાચાર્ય્યાઃ મૂર્તિપાશ્ચ વિચક્ષણાઃ

મુઞ્ચેયુઃ પુષ્પવૃષ્ટિં ચ તૂર્યઘોષપુરસ્સરમ્।
મહદ્ભિરુચારૈશ્ચ ગુરુણાઽભ્યર્ચિતં હરિમ્

બ્રાહ્મણેભ્યો ધનં દત્વા સુખાસીનાં મહાસને।
યાનમારોપ્ય હસ્ત્યાદિ શ્વેતચ્છત્ર વિરાજિતમ્

વીજ્યમાનં ચ ગૌરેણ ચામરેણ સમન્તતઃ।
ગ્રામં પ્રદક્ષિણં નીત્વા મન્દિરે વિનિવેશયેત્

યઃ કિરીટેન દેવેશમાકલ્ફેન પ્રસાધયેત્।
ત્રયાણામપિ લોકાનામાધિપત્યં સ વિન્દતિ

હારાદિભિર્નૂપુરાન્ત્રૈર્ભૂષણૈસ્તપનીયજૈઃ।
ક્ષાળિતૈર્ગન્ધતો યેન દ્વાદશાક્ષરવિદ્યયા

ધાન્યરાશિષુ સંસ્થાપ્ય હોમં ચ સમિદાદિભિઃ।
સ્પૃષ્ટ્વા કલ્પં જપેન્મન્ત્રં દેશિકો દ્વાદશાક્ષરમ્

મૂહૂર્તે ભૂષયેત્તેન દેવેશં વિદ્યાયા તયા।
યે ભૂષયતિ દેવેશં સોઽપિ કાર્યાન્ સમશ્નુતે

પઞ્ચાયુધાનાં દિવ્યાનાં પ્રતિષ્ઠા વક્ષ્યતેઽધુના।
ચક્રસ્ય તાવત્સર્વેષુ મુખ્યસ્ય કમલાસન

વક્ષ્યતે સ્થાપનં તસ્ય યાનં રૂપં ચ યાદૃશમ્।
વિસ્તૃતં હસ્તમાનેન યદ્વા સપ્તદશાઙ્ગુલમ્

અષ્ટાદશાઙ્ગુલં યદ્વા વિંશત્યઙ્ગુલમેવ વા।
ચતુર્ધશાઙ્ગુલં યદ્વા ષોડશદ્વાદશાઙ્ગુલમ્

મૂલબિમ્બાનનસમં સહસ્રારં સમુજ્વલમ્।
યદ્વા શતારમથવા ચતુર્વિંશત્યરાન્વિતમ્

દ્વાદશારમથાષ્ઠારમથવા ષડરં પરમ્।
સહસ્રજ્વાલમથવા ષડ્જ્વાલં નાભિમણ્ટિતમ્

(40. ત્રિલોહ નિર્મિતં ચક્રં નાલપીઠસમન્વિતમ્।
કૃત્વા કરણ્ઢમુકુટં બિભ્રાણં વા સુદર્શનમ્

ચતુર્ભુજધરં ક્રુદ્ધં ભ્રુકુટીકુટિલાનનમ્।
પુરુષં દ્વિભુજં યદ્વા દક્ષિણેનાપિ તર્જનમ્

સ્પૃશન્તં કટિમન્યેન ઇતરાભ્યાં કૃતાઞ્જલિમ્।
મુખ્યાભ્યાં તુ કરાભ્યાં વા સુસ્થિતં પદ્મવિષ્ટરે

અથિવાસ્ય જલે પૂર્વં સ્થાપયિત્વા ચ મણ્ટપે।
શયયિત્વા ચ શયને ઇષ્ટ્વા કુમ્ભે સ્વવિદ્યયા

દ્વાયન્પુરુષમત્યુગ્રં દ્વિભુજં રક્તવાસસમ્।
રક્તદંષ્ટ્રાનનં નાભો સંસ્થિતં ગુરુરીદૃશમ્

ચતુર્દિક્ષુ ચ કુણ્ડેષુ ચક્રમન્ત્રેણ મૂર્તિપાઃ।
જુહુયુસ્સમિધાઘારં ચરુબિઃ કમલાસન

કુણ્ઢેષ્વેકત્ર પુરતસ્તોરણાદીનિ પૂર્વવત્।
અર્ચયિત્વા તતશ્ચક્રં શોષયેચ્છોષણાદિભિઃ

સ્ફૃષ્ટ્વાતુ શાન્તિહોમાન્તે નાભ્યાદ્યવયવાન્ ક્રમાત્।
મૂહૂર્તે કુમ્ભતોયેન શિઞ્ચેદાત્મીયા વિદ્યયા

ચતુર્ણામિત રેષાં ચ શઙ્ખાદીનાં યથાપુરમ્।
પ્રતિષ્ઠાપનમાચાર્યઃ સ્વૈર્મન્ત્રૈરનુપૂર્વશઃ

ગુરવે દક્ષિણા દેયા દશનિષ્કાવરા તતઃ।
પંચાયુધાનિ નિર્માય યઃ સ્થાપયતિ માનવઃ

સ વિષ્ટપત્રયે દીમાન્ ન ભિભેતિ કુતશ્ચન।
ભુઙ્કૈ ચ ભોગાન્ વિસ્તીર્ણાન્ યોદતે ચ ત્રિવિષ્ટપે

ચણ્ઢાદિ દ્વારપાલાનાં પ્રતિષ્ઠાવિધિરુચ્યતે।
જલાદિવાસનં પૂર્વં મણ્ટપે સ્નપનં તથા

શય્યાયાં ચાપિ શયનં કુમ્ભે ચૈકત્ર પૂજનમ્।
હોમશ્ચતુર્ષુ કુણ્ઢેષુ કુણ્ઢે વૈકત્ર પદ્મજ

તત્ત્વન્યાસં તથાશાન્તિહોમાઙ્ગસ્પર્શનં તથા।
પ્રોક્ષણં કુમ્ભતોયેન વિદ્યયા ચ સ્વભીજયા

ગુરવે દક્ષિણા ચાઽપિ દેયા વિત્તાનુસારતઃ।
ચણ્ડાદીન્ સ્થાપયેન્મત્મર્ત્ય શ્ચૈતત્સારૂપ્યમશ્નુતે

વૈનતેયપ્રતિષ્ઠાયાં વિશેષો વક્ષ્યતેઽધુના।
પ્રાચ્યાં જુહ્વન્ બૃહત્સામ્ના તસ્યં ધ્યાયેદ્ગુરુસ્તતઃ

(49.હુવેદ્બ્રહ્મસામ્ના0
દક્ષિણસ્યાં સુપર્ણં તુ સૌપર્ણ્યા વિદ્યયા હુવેત્।
પ્રતીચ્યાં ગરુડં કુણ્ઢે ધ્યાયેદ્ધોમો રથન્તરૈઃ

તાર્ક્ષ્યધ્યાનમુદીચીને ગાયત્ર્યા ચ સ્વયા હુતિઃ।
પુરસ્તાદુપરિષ્ટા ચ્ચ શુભં કર્મયથાપુરમ્

સ્થાપકો વૈનતેયસ્ય લભતે તત્સમીપતામ્।
આદિત્યસ્ય પ્રતિષ્ઠા ચ વિધાતવ્યા યથાપુરમ્

વિશેષસ્તૂચ્યતે કશ્ચિદ્યથાવદવધારય।
આવહનં સ્વગાયત્ર્યાતયા કુણ્ઢેષુ ચાહુતિઃ

બિભ્રાડિત્યનુવા કેન સાવિત્ર્યા સ્થાપનં તથા।
માર્યસ્ય મૂલમન્ત્રેણ કુણ્ભતોયેન સેચનમ્

સ્થાપકસ્તસ્ય તલ્લોકે રાજતે મુક્તકિલ્બિષઃ।
બ્રહ્માદીનાં ચ સર્વાસાં દેવતાનાં યથાપુરમ્

સ્વાતન્ત્ર્યે પારતન્ત્ર્યે ચ સ્વૈર્મન્ત્રૈઃ સ્થાપનં ભવેત્।
દુર્ગા ચ માતરસ્સપ્ત યાઃ કાશ્ચિદ્દેવતાસ્ત્રિયઃ

પ્રતિષ્ઠા તાસુલક્ષ્મીવન્મન્ત્રૈસ્સ્વૈસ્વૈર્વિંષ્યતે।
વિષ્વક્સેવસ્ય ભગવન્ ઉત્ફત્તિઃ કારણાત્કૃતઃ।
સ્થાપનં ચ કથં તસ્ય કથ્યતાં યદ્યનુગ્રહઃ

દૌવારિકેષુ સર્વેષુ યશ્ચણ્ઢઃ પ્રથમો ભવેત્।
સ દેવાસુરયોર્યુદ્ધે બલી દણ્ઢધરસ્સ્વયમ્

જઘાન દૈત્યાન્ દેવાર્થમાત્મનાઽભિ પ્રચોદિતઃ।
તસ્ય તુષ્ટોહ મદદાં મત્સ્વરૂપસરૂપતામ્

ઐશ્વર્યં કુમુદાદીનાં બલં ચાઽપ્રતિવારિતમ્।
વિષ્વસ્સેનસમાખ્યાં ચ સર્વસેનાધિપોચિતામ્

નૈવેદ્યસ્ય ચતુર્થાંશં સર્વસ્યોપહૃતસ્ય મે।
ચણ્ઢસ્ય ચ પદેત્યુગ્રમન્યં સ્થાપિત વાનહમ્

ઇત્થં બ્રહ્મન્ તદુત્ફત્તિઃ સ્તાપ્યશ્ચ મમ સન્નિધૌ।
સ્થાપનં ચ સ્વમન્ત્રેણ તસ્યેષ્ટં યદ્વદાત્મનઃ

દક્ષિણા ગુરવે દેયા સ્થાપકસ્ય ફલં તથા।
પ્રતિકાયં ચ ભક્તાનાં કૃત્વા સ્થાપનમાચરેત્

સ્વતન્ત્રં વાઽન્યતન્ત્રં વા યથાલાભં શિલાદિભિઃ।
કૃતાઞ્જલિપુટં સૌમ્યં સ્થિતમાસીનમેવ વા

યથાવર્ણં યથારૂપં યથાચાશ્રમધર્મિણામ્।
યથાપયોરૂપધરં પદ્મપિઠે પ્રતિષ્ઠિતમ્

કૃતલક્ષણસમ્પન્નં શિલ્પિભિસ્સુપરીક્ષિતમ્।
યદ્વા કર્માનુરૂપેણ પ્રતિકાયં પ્રકલ્ફયેત્

સ્થાપયેદઙ્ગુ રાનાદાવર્પયિત્વા શુભે દિને।
અયુગ્માઃ પાલિકાઃ કાર્યાશ્શરાવઘટવર્જિતાઃ

અધિવાસનમારભ્ય પૂર્વવત્કર્મપદ્દતિઃ।
ઉપચારસ્તથા હોમઃ કુમ્ભયાગશ્ચ સેચનમ્

પરેણ બ્રહ્મણા કાર્યં મન્ત્રૈશ્ચાન્યૈન્સુપૂજિતૈઃ।
તોરણાદીન્યજોત્પૂર્વં ન વેદિકલસાનપિ

મુહૂર્તે પ્રોક્ષયેત્કુમ્ભવારિણા દેશિકોત્તમઃ।
સ્વતન્ત્રે મન્દિરં કલ્પ્યં સિંહદિઙ્ગૂર્તિવર્જિતમ્

દક્ષિગુરોશ્ચ પ્રતિમાં સ્થાપયેન્મન્ત્ર સિદ્ધયે।
દીક્ષિણા ગુરવે દેયા તર્પણીયાશ્ચ ભૂસુરાઃ

આવર્જનીયં સર્વત્ર ધનૈર્બ્રાહ્મણતોષણમ્।
ઘણ્યાહવાચનં વિપ્રૈસ્સ્વાધ્યાયાધ્યાયનં તથા

દક્ષિણા ચ ગુરો ર્ગુર્વી યજમાનધનોચિતા।
એતૈર્યથોદિતૈર્યુક્તં હીનમન્યેન દૂષ્યતિ

સ્થાપનં પ્રતિકાયાનાં બ્રહ્મન્નૈ વાઽત્ર સંશયઃ।
સત્યહં ચાર્ચનં તેષાં ઉપચારૈઃ પૃથગ્વિધૈઃ

કર્તવ્યમુત્સવં ચાઽપિ ધ્વજારોહણવર્જિતમ્।
નપરોમો ન બલિ સ્તીર્ધં સ્વાતન્ત્ર્યૈ વિધિરીદૃશઃ

પારતન્ત્ર્યેતુ ભક્તાવા મુત્સવઃ કમલાસન।
દેવસ્યોત્સવમધ્યે ચ પ્રક્રાના વાઽથ નિર્મિતે

તસ્મિન્ કાર્યોકૃતે તસ્મિન્ પ્રીયતે હિ જનાર્ધનઃ।
રાજ્ઞો રાષ્ટ્રસ્ય સર્વસ્ય બ્રાહ્મણાનાં ગવામપિ

જાયિતે ભુયસિ સમ્પદુત્સવે વિહિતે સતિ।
ઇતિ બ્રહ્મન્ ક્રિયાસ્સર્વાઃ કથિતાઃ પૃચ્છતસ્તવ

દયયા પરયા ભૂયઃ કિમન્યચ્છ્રોતુમિચ્છસિ।
મહોપનિષદં શાસ્ત્રં ચતુર્વેદ સમન્વિતમ્।
સંક્ષિપ્ય ચ શતાધ્યાયાત્પદ્મેન કપિલાચ્છ્રુતં

તદેવ કણ્વસ્સંક્ષિપ્ય શ્રિદ્દધાનસ્ય તે મયા।
દ્વાત્રિંશદધ્યાયયુતં શુભં વૈ સારવત્તરમ્

પદ્માત્ શ્રુતમિદં શાસ્ત્રં તથા પદ્માહ્વયં મતમ્।
ઇદં ચ દેયં પરમં રહસ્યમનસૂયવે

શ્રદ્દધાનાય ભક્તાય શુચયે દીક્ષિતાય ચ।
બ્રહ્મણાય પ્રપન્નાય શ્રોત્રિયાય ચ ધીમતે

યદ્વા જ્યેષ્ઠાય પુત્રાય ન વિદ્યમરયે વદેત્।
નમો બ્રહ્મણ્ય દેવાય શ્રિધરાયાવ્યયાત્મને॥
ઋગ્યજુસ્સામરુપાય શતરૂપાય વિષ્ણવે