Padma Samhita · Chapter 3.30
atha śriyā''di devīnāṃ pāṇigrahaṇamucyate/
sarvakalyāṇajananaṃ sarvaduḥkha vināśanam
āyurvṛddhakaraṃ nṝṇāṃ abhipretārtha sāthakam/
yathoktadivase kuryādaṅkurāṇāṃ samarpaṇam
udvāhadivase prāpte muhūrte deśikottamaḥ/
pṛthagdevasya devyośca badhnīyā tkarmakautukam
ācchādyānāhatakṣaumaṃ sottarīyaṃ prasādhitam/
āropya śibikāṃ grāmaṃ prādakṣiṇyena tāṃ nayet
vaivāhikaṃ ca sadanamālayaṃ vā praveśayet/
ārādhya devamaghyān dyairānīya sthaṇḍile'nalam
praveśyāntargṛhe devamāsane viniveśayet//
ābhyarcya ca hariṃ tatra devīṃ nūtanapāsasā
yuvā su itimantreṇa paridhāya pradakṣiṇam/
bhūṣayecca śriyaṃ devīṃ puṣpairābharaṇaistathā
devīṃ devena yuñjīta praṇavena gurussvayam/
dadyācca devīṃ devāya vāripūrvaṃ yathāvidhiḥ
yajamānassuvarṇorvīṃ gavādisahitāṃ tadā/
svagotranāmnā kathitā mimāṃ śriyamanuttamām
tataḥ pāṇigṛhītāṃ tāṃ devīṃ devaṃ ca mandirāt/
nītvā vaivāhikaṃ sthānamuttarāśāmukho guruḥ
krameṇāghārahomārdīn kuryādvidhyuktavartmanā/
samidhaṃ ca nṛsūktena jūhuyāt ṣoḍaśāhutīḥ
catuṇā viṣṇugāyatryā caturviṃ śāhutirbhavet/
śrīnūktena ghṛtaṃ hutvā bhūmyāśca yugapadyadi
ubhayośca vidhātavyaṃ pṛthagevāṅkurādikam/
ubhayo rekakartṛtve prāpte paṅkajasambhava
tatrā'pi pṛthagevā''bhyāṃ vaivāhikamathā''caret/
ekakāle kriyāṃ tiṣṭhetparyā yādbhinnamācaret
ānupūrvyavaśenaiva vibhaktaṃ syādyathā tathā/
yadvā muhūrtabhinne tu bhinnaṃ vaivāhikaṃ bhavet
muhūrte yaugapadye cedānupūrvyātkriyāṃ nayet/
śrībhūmyorbhanna kartṛtve yaugapadyodvaho yadi
tatrā'pi vidhi revaṃ syādubhābhyāṃ vidhireva hi/
yaugapadyodvahe deve sakṛtpratisaraṃ bhavet
ekā'gnau vā prakartavyaṃ bhinnā'gnau vā yathāruci/
ullekhanā''diprāktantraṃ prāklṛptamakṛtaṃ na ca
prativyakti kriyāṃ sarvāṃ pṛthageva samācaret/
pūrvaṃ śriyaitato bhūmyai paryāyeṇa kriyāṃ nayet
samidho mūlamantreṇa juhuyāt ṣoḍaśāhutīḥ/
caruṇā viṣṇugāyatryā caturviṃ śāhutirbhavet
ghṛtaṃ puruṣanuktena bhumisūktena vā punaḥ/
lājahomaṃ tathā vahneḥ pradakṣiṇamanukramāt
kṛtvā sarvamaśeṣeṇa lājaśeṣaṃ gurussvayam/
praṇavena sakṛddhutvā pañcavāruṇikte stataḥ
pañcopaniṣadairmantrairdvādaśākṣaravidyayā/
pūrṇāhutyaṃtamakhilaṃ kṛtvā viprāṃśca toṣayet
arghyādyairarcayeddevaṃ ghṛtāropaṇamāca ret/
ghṛtaṃ dūrvāṅkuraṃ pātre candanaṃ śālitaṇḍulam
karābhyāṃ sarvamādāya sarvecaiva sabhasadaḥ/
devasya devyoścā'ṅgeṣu kṣipeyuriti maṅgalam
ghṛtaṃ suśobhana miti siñcoyuḥ pādayostataḥ/
kaṭyāṃ subhadramityuktvā mūrdhni caiva sumaṅgalam
evaṃ dūrvādi sakalaṃ kṣipeyuranupūrvaśaḥ/
madhuparkaṃ pradadyācca rasenā'smīti coccaret
lakṣmīpatiṃ ca hārādyairalaṅkāraiḥ prasādhayet/
mālyānulepanaiścā'pi yathā rhairapi pūjayet
dhenuṃ ca dadyāddharaye yajamānaḥ praṇāmavān/
ācāryāya yathāvittaṃ pradadyādātmanaḥ priyam
nī rājanavidhānānte nikṣipeddikṣu piṇḍikāḥ/
anyacca maṅgalaṃ sarvaṃ kuryāllaukikavartmanā
śrībhūmisahitaṃ devaṃ kuryādgrāma pradakṣiṇam/
āropya maṇṭape devyau devaṃ rājavadācaret
mahāhavirvivedyānai brahmāṇānapi bhojayet/
divase divase kuryā tsnānapūrvakamutsavam
caturthāpararātre tu śeṣahomaṃ samācaret/
samidhājya caruprāyairaṣṭottara śatāhutīḥ
juhuyānmūlamandrābhyāṃ pañcopaniṣadairapi/
dine tu pañcame devaṃ tailena'bhyañjayeddharim
śrībhūmisahitaṃ devaṃ snāpayedvidhipūrvakam/
mahāhavirnivedyā'nte grāme kuryānmahotsavam
tatra śrībhūmisahitaṃ pratyahaṃ mandire'rcayet/
devīnāmitarāsāṃ ca vivāhavidhirīdṛśaḥ
jāmadagnyā'di devīnāṃ vivāhaḥ smārtavartmanā/
vivahāmaṇṭapādīnāṃ pratiṣṭhāvidhirucyate
prāsādasyāgrataḥ vṛṣṭhe pārśvayorvā yathāruci/
vediṃ kuryāccaturhastāṃ hastocchrāyāṃ manoharām
kuṇḍhāni parito vedyā aṣṭau catvāri vā punaḥ/
toraṇadvārakalaśadhvajādīni yathāpuram
kṛtvādiṅmūrtinayanānyunmīlya ca yathāvidhi/
āśāmūrtiṃ vimānaṃ ca darpaṇe snāpayedguruḥ
rājā cedyajamānassyātpātrāṇi kalaśāni ca/
haimarājatatāmrāṇi yadvā kāryāṇi nā'nyathā
brāhmaṇādiṣu varṇeṣu yajamāneṣu padmaja/
mṛṇmayānyapi pātrāṇi yathā vibhavavistaraṃ
vāsobhiśśobhanairdhāma ccādayedahetaistataḥ/
vedimadhye vinikṣipya śālibhārānyathoditān
taṇḍulāṃśca tilān sarvān pūrvoktapariṇāmakān/
upariṣṭācca vinyasya mahākumbhaṃ hiraṇmayam
mūrtikumbhāṃśca paritastanmayānaṣṭa nikṣipet/
hema niṣkapramāṇaṃ ca pratimumbhaṃ vinikṣipet
navaratnaṃ ca sūtrāti veṣṭi teṣu yatāyatham/
arcayitvā ca tānaṣṭamaṅgalāni vinikṣipet
mūrtiḥ homaṃ ca juhuyānmahākumbhe nivedanam/
caturvidhasya haviṣastathā'nyadapi pūrvavat
śodhite sadane tasmin śoṣaṇā'lepanādibhiḥ/
dhyāyedratnasthalaṃ dhāma taptahemavinirmitam
tatra jīvamapi dhyāyedvyāpakaṃ tadu pādhikam/
buddhaṃ ca piṇḍakāṃ pādān ahaṅkāraṃ tathaiva ca
pādau pādaśilājaṅghe garbhagehaṃ tathodaram/
stambhānbahūn kaṭiṃ cā'pi tathaiva kaṭimekhalām
jihvā karṇaṃ tathā netraṃ pradītidvārśsa(?) mehanam/
apānaṃ jalaniryāṇaṃ nāsikā nāsikā matā
gavākṣamakṣi grīvāṃ ca grīvān skandānkapolakau/
śiraśca kalaśaṃ māṃsaṃ pralepaṃ sparśanaṃ sudhām
asthīni ca śilā sthasthāḥ snāyurdāruśikhādhvajān/
keśaromāṇi kūrcaṃ ca dhyāyeddhāma pumākṛtim
hutvā hutvā ca śaktīnāṃ nyasanaṃ sadane hareḥ/
pūrṇaśaktiṃ prakṛtyākhyāmupānahi vinikṣipet
śāntiṃ jagatyāṃ kumude pṛthivīṃ tadanantaram/
vāgīśvarīṃ gale caiva paṭṭikāyāṃ matiṃ tathā
pañcāṅgakalpane śakti nyasanaṃ samudāhṛtam/
dvādaśā'ṅge tu sadane śaktiṃ kīrtbhasaṃjñitām
mahatyāṃ paṭṭikāyāṃ ca gale puṣṭimanantaram/
mahīṃ ca vājane vedyāṃ tuṣṭiṃ sṛṣṭiṃ tathā'ṅghriṣu
māyātmikāṃ kapoteṣu bhūtamālānu mohinīm/
dvādaśā'ṅgevimāne tu śaktinyāsa udāhṛtaḥ
aṣṭādaśāṅgasadane haressaṃprati kathyate/
kūṭe nyasenmahālakṣmī mapare vasudhāṃ tathā
śīlāyāṃ ca mahīśaktiṃ prastare cā'timohinīm/
svāhāṃ vedyāṃ śriyaṃ dhāmni śaktinyāso'yamīritaḥ
śāntihomādi sakalaṃ karma kāryaṃ yathāpuram/
diṅmūrtīnāṃ ca sarvāsāṃ tatvanyāsādi pūrvavat
brahmaṇānāṃ sahasrāṇi śataṃ vā'pi yathābalam/
bhojayedbhuktavadbhyo'pi tebhyo dadyāddhanādikam
vimānapaṭṭikāyāṃ tu pañcaviṃśati tantubhiḥ/
badhnī yātkautukaṃ dikṣu dāmnaścatasṛṣu kṣipet
baliṃ yathāpuraṃ brahmaghoṣairdikṣu ca ghoṣayet/
tataḥ prabhātasamaye yuhūrte śobhane guruḥ
mahākumbhaṃ samuddhṛtya prādakṣiṇyena mandiram/
nītvā dakṣiṇataḥ kumbhaṃ sthāpayitvā samāhitaḥ
udaṅmukho gururbhūtvā śaktiṃ kumbhajale sthitām/
vimāne mūlamantraiṇa viniveśya caturmukhaḥ
diṅmūrtīḥ svasvamantraiśca praukṣayetkumbhavāribhiḥ/
anyeṣāmapi devānāṃ dhāma sthānaṃ yathāvidhi
prokṣayetkumbha toyaiśca vidyayā ca svayā svayā/
prāsādaṃ pūjayetpūrvaṃ diṅmūrtīśca yathātatham
viṣṭhitāyāṃ pratiṣṭhāyāṃ prāsādasya yathāvidhi/
ācāryāya śataṃ niṣkaṃ tadarthaṃ pādameva vā
dadyācca dakṣiṇāmante yathāvittānusārataḥ/
yajamāno mahīṃ paścātsahasraṃ svarṇadakṣiṇām
uttamāṃ gurave dadyānmadhyamāṃ tu tadardhakām/
ādhamāṃ pādamātraṃ tu mūrtipānapi toṣayot
dhantervastrādibhiścaiva manaḥ prahlāda kāraṇaiḥ/
bhūsurānitarāṃścāpi toṣayedbhojanādibhiḥ
evaṃ yaḥ sthāpayedviṣṇorvimānaṃ phalanispṛhaḥ/
tasya muktiḥ karatale sthitā naivā'tra saṃśayaḥ
phalakāmanayā yastu sthāpayeddhāma vaiṣṇavam/
tasya sampattiratulā manorathapathā'tikā
maṇḍapasthāpanāyāṃ tu vedinirmāṇapūrvakam/
kriyāviśodhanādyantaṃ kṛtvā niravaśeṣataḥ
prāsādasthāpanoktena vartmanā deśikottamaḥ/
maṇṭapaṃ viśvakarmīyaṃ sarvaratnapariṣkṛtam
sauvarṇairbahubhistambhai rnānāratnapariṣkṛtaiḥ/
uttambhitaṃ gururdhyātvā śaktinyasanamācaret
upānaṃ prakṛtiśśaktirjagatī ca vasundharā/
vaprā caiva kriyāśaktirgrīvā vāgīśvarī matā
prītiḥ kampaṃ tathā tuṣṭiḥ kumudaṃ paṭṭikā kṣamā/
stambhapādaśilā brāhmī śaktistambhāśca vaiṣṇavī
potikā kamalā śaktiruttarā śāntiriṣyate/
ratiśca vājanaṃ māyā madīyā kamalāsana
kīrtirmatā varṇapaṭṭistathā kaṃpaśca mohinī/
tulā padmā tathā śāntiśśaktissopānapaṅtkayaḥ
caturṣu maṇṭapadvārṣu toraṇāni samarcayet/
śānti homādikaṃ sarvaṃ kathitaṃ kamalāsana
tataḥ prabhāte kumbhapthāśśaktīstanmaṇṭape guruḥ/
nyasya vyāpakarūpeṇa maṇṭapaṃ cintayettataḥ
citrāṇi citrābhāsāni tatsthāni ghaṭavāriṇā/
prokṣaye tsvena mantreṇa sarvaṃ nyasya yathāpuram
gurave dakṣiṇāṃ dadyādyajamāno yathāpuram/
maṇṭapasthāpanaṃ yastu karoti madhuvidviṣaḥ
sa bhuktvā vipulānbhogā niha loke paratra ca/
modate deva devasya prāsāda maṇi maṇṭape
āsthānamaṇṭapādīnāṃ pratiṣṭhāvidhirucyate/
vāstu yogo baliścaiva gavyaiḥ pañcabhirukṣaṇam
paryagnikaraṇaṃ caiva tathā puṇyāvahacanam/
sthāpanaṃ caiva kumbhasya agnau caikatra cāhutiḥ
muhūrte prokṣaye tpaścātsadyo vā sakalaṃ caret/
śataniṣkaṃ tadardhaṃ vā dakṣiṇā parikīrtitā
phalaṃ ca pūrvavatkartuḥ kiñcīnyūnaṃ caturmukha/
pratiṣṭhā gopurasyā'pi mandirasyeva nā'nyāthā
prākārasya pratiṣṭhāyāṃ kṛtvā sarvaṃ yathāpuram/
gharmamantreṇa kumbhasthavāriṇā prokṣayedguruḥ
śataṃ tadardhaṃ pādaṃ vā svarṇaniṣkāṇi dakṣiṇā/
balipīṭhasya nirmāṇaṃ sthāpanaṃ cā'dhunocyate
garbhagehasamāyāmavistārā balipīṭhikā/
tadardhā tatturīyā vā pañca saṅkhyaṃ śakā'pi vā
yadvā navasvekabhāgā yadvā hastavaśādbhavet/
ekahastā(ṃ) varā pañca paramā vā yathābalam
vistāradviguṇotsedhā triguṇā'rdhā'dhikāpi vā/
vistāratulyocchrāyā vā pañcāṅgaparikalpanā
kapotabhūtahaṃsādi mālikā bhiralaṃkṛtā/
tridhā kṛtvā'gravistāraṃ bhāgābhyāṃ paṅkajaṃ bhavet
pīṭhakoṇeṣu garuḍān siṃhānvā parikalpayet/
vighna rāṭ tasya janakaḥ pakṣirāṭ kanyakā'pi ca
yathākrameṇa prāgādi dikṣu tanmūrtayaḥ smṛtāḥ/
sopānapaṅtayaḥ pārśve kalpanīyā yathonnatiḥ
gopuradvāravistārastriguṇā vā caturguṇā/
bahiḥ purastāddvārasya balipīṭhasya kalpanam
vāstu homādikaṃ sarvaṃ śāntihomāvasānikam/
kriyākalāpamācāryaḥ kuryānmandiravat kramāt
prabhātasamaye prāpte muhūrte śobhane guruḥ/
kumbhasthavāribhiḥ pīṭhaṃ prokṣayenmūlavidyayā
devatāścaiva tatrasthāḥ prokṣayedātmavidyayā/
prokṣayotkarṇikāṃ cāpi namastetyādi vidyayā
aṣṭānāṃ kumudādīnāṃ svaisvairanucaraissaha/
prārthayeta tadā tatra sannidhi mantrapūrvakam
pīṭhameva pratiṣṭhāpya kuryānnityotsavaṃ punaḥ/
guruve dakṣiṇā deyā śataniṣkāvarātmikā
evaṃ yaḥ sthāpayetpīṭhaṃ viṣṇubhūtā''layaṃ varam/
sarvaduḥ khavinirmuktaḥ prāpnoti paramaṃ padam
balipīṭhapratiṣṭhāṃ ca vakṣyāmi kamalāsana/
tasyotsedhaṃ samuddiṣṭaṃ garbhāgāraṃ samantataḥ
āyataṃ vistṛtaṃ vā'pi garbhāgārasya madhyame/
utsedhe daśabhāge tu saptāṃśaṃ samudāhṛtam
saptaviṃśatibhāge tu vibhaktetu samucchraye/
dviyaṃśaṃ pādukaṃ jñeyaṃ jagatī caturaṃśikā
triyaṃśaṃ yumudaṃ jñeyamekāṃśaṃ paṭṭikā bhavet/
ṣaḍbhāgaṃ karṇamityuktaṃ dvyaṃśakaṃ gaḻakampayoḥ
caturaṃśairvibhāgaśca vaṃśaiścaivātra vartikā/
dvyaṃśārdhaṃ padmapuṣpaṃ tu ekārdhaṃ pdapakarṇikā/
evaṃ samyagviditvātu bhāge bhāge vinirdiśet
tryaṃśahastapramāṇena trihastā cā'dhikā'pi vā/
paप़ñcahastā'dhikaṃ vā'pi gopurātprāgvidhīyate
madhye bhūtaṃ ca kartavyaṃ catustālapramāṇataḥ/
sukhāsīnamidaṃ śreṣṭhaṃ parāvṛttaṃ ca kārayet
aniruddhāya dṛṣade vatsarāyeti hūyātām/
tathāvaklṛptahastāya cāmuṇḍhāya tathaiva ca
nainyāyeti varāyeti codarāya tataḥ param/
tataivodarabandhāya nāḍibhyāmiti vai punaḥ
vasuścaiva ca vāstubhyo vāstumuṣkāya vai punaḥ/
prajanāya jiritrebhya śśroṇībhyāmiti vai punaḥ
taṭākāya ca vaṃśāya vaṃśadhāribhya eva ca/
prajāpataya ityuktvā dhṛṣṇaveti ca bhutayaḥ
śukāya śukavāsibhya ūrubhyāmiti coccaran/
sirābhyaścāsthibandhebhyo mukhebhyaśceti hūyatām
sākṣibhyo jānu mūlebhyo jānumūlebhya ityapi/
gulphebhyaścaiva pārṣṇibhyaścaraṇebhyastale'pivā
pādāṅgulibhyaḥ pādebhyaścaraṇā'gratalāya ca/
talāyordhvatalāyeti tvagbhyassvāheti hūyatām
tvarāsibhyaśca hutvā tu juhuyācca tataḥ param/
romakupebhya ityuktvā prasebhyo rasadāya ca
ratnāya ratna vāsibhyo medase ca tathā punaḥ/
jīvāya vāstune caiva asthimajjāya vai punaḥ
juhuyānmajjavāsibhyo ttamāṅgāya vai punaḥ/
dhātā vai caiva dātubhyo dhāturūpebhya ityapi
juhuyādupadhātubhyaḥ paśvātvaca iti bruvan/
sarvarūpāya grīvāya dhanadāya tathā''tmane
sarveśvarāya yajñāya puraṣāya ca hūyatām/
upapīṭhaṃ vinā pīṭhaṃ kartavyaṃ dvijasattama
āmodaṃ prākpṛdhagyaṣṭvā tadbhūtaṃ bhuvanātmakam/
pramomo yāmyadikpadme tadbhūtamanalātma ke
pramukhaṃ paścime padme tadbhūtaṃ syājjalātmake/
unmukhaṃ somadigbhāge vāyubhūtaṃ tadeva hi
avighnaṃ karaṇordhvaṃ tu vyomātmakamudāhṛtam/
bhūmyantarikṣasvargaṃ ca sarvabhūtaguṇātmakam
tatsamātmakamityuktaṃ mahāpīṭhaṃ dvijottama/
prāsādasya tu vistāraṃ yastu daṇḍa mivocyate
mūlaharmyaṃ samārabhya ṣaṣṭhadaṇḍasamānataḥ/
daśa dvādaśa daṇḍhairvā manudaṇḍāvasānakam
ṣoḍaśairdvādaśairvā'pi mahāpīṭhaṃ prakalpayet/
athavā'nyaprakāreṇa pīṭhasthānaṃ vidhīyate
tṛtisāle catussāle pañcasāle'śramadhyame/
mahāpīṭhaṃ prakartavyaṃ tasya lakṣaṇamucyate
athavā vyomahastaṃ tu adhamaṃ piṭhavistṛtam/
dvihastaṃ madhyamaṃ proktaṃ trihastaṃ śroṣṭamucyate
tadvistarasamaṃ tuṅgaṃ tuṅgaṃ saptā'ṣṭaviṃśatiḥ/
upānoccaṃ dvibhāgaṃ syātṣaḍaṃśaṃ jagatī bhavet
kumudoccaṃ tu bhūtāṃśaṃ kampamekāṃśamucyate/
vedāṃśaṃ kaṇṭhamānaṃ tu ūrdhvakampaṃ śivāṃśakam// 30.134
mahāpaṭṭī guṇāṃśaṃ tu dvibhāgaṃ vā vi śeṣataḥ/
vedāṃśaṃ padmabhāgaṃ tu dvibhāgaṃ karṇikodayam
athavā karṇikotsedhaṃ guṇāṃśaṃ dvijasattama/
padmoccaṃ padmabhāgaṃ tu mahāpaṭṭī dvibhāgikā
upānoccaṃ śivāṃ śena śeṣaṃ pūrvavadeva hi/
adhvā pīṭhoyaṃ vipra dharātālaṃ yathākuru
tadurdhvo parimānaṃ tu pīṭhoccānyaṃśamucyate/
adhiṣṭhānoktamārgeṇa veśaniṣkrāntamācaret
padmatāre yugāṃśaṃ vā bhūtāṃśaṃ karṇikāyatam/
pīṭhākāraṃ yugāgraṃ vā kartavyaṃ maṅgalāmbujam
lohajaṃ śailajaṃ vā'pi iṣṭikāmaya meva vā/
aṃśasyopari pīṭhocca mupapīṭhopanātkuru
tadūrdhve tu mahāpīṭhaṃ uktavyaṃ sodayānvitam/
upapīṭhe vinā pīṭhaṃ kartavyaṃ syāddvijottama
netraṃ rasaṃ ca bhūtaṃ ca ekaṃ vedaṃ ca bhāgikam/
guṇaṃ vedaṃ ca netraṃ ca upanādi pramāṇavat
eka vedaguṇaṃ caiva karṇaṃ caikaṃ ca netravat/
ekaṃ guṇagaṇaṃ caiva balipīṭhapramāṇataḥ
prabhabhasyā'grataḥ kuryātprāsādātmā pramāṇavat/
dvārasthānaṃ tadagre tu tanni pātraśivālayam
ete vṛṣācalaṃ sarvaśāntaṃ vāme tu gopurāt/
atha vakṣye viśeṣeṇa balipīṭhasya lakṣaṇam
liṅgodayasamaṃ śreṣṭhaṃ tadardhaṃ kanyasaṃbhavet/
tayormadhye'ṣṭadhā kṛtvā navamānaṃ prakīrtitam
tathavā piṇḍikotsedhaṃ kanyasaṃ pīchavistṛtam/
tattāramadhyamaṃ jñeyaṃ tannāsraṃcottamaṃ stṛtam
tadardhamadhamaṃ jñeyaṃ tayormadhye'ṣṭabhājite/
navadhā pīṭhavistāraḥ utsedhastatsame bhavet
aṣṭa vā dvāravistāramadhamaṃ piṭhavistṛtam/
dviguṇaṃ madhyamaṃ proktaṃ triguṇaṃ cottamaṃ bhavet
athavā dvāratuṅgārdhaṃ kanyasaṃ pīṭhavistṛtam/
tripādaṃ madhyamaṃ proktaṃ tatsamaṃ cottamaṃ bhavet
adhamottamayormadhye navamānaṃ prakīrtitam/
dharātalasamotsedhamadhamaṃ pīṭhavistṛtam
triguṇaṃ madhyamaṃ proktaṃ tayormardhye'ṣṭabhājite/
navadhā pīṭhatuṅgaṃ tu vistāraṃ tatsamaṃ bhavet
trihantamuttamavyāsamekahastaṃ tu kanyasam/
dvikaraṃ madhyamaṃ jñeyaṃ pīṭhavyāsaṃ prakīrtatam
pañcaviṃśāṅgulārabhya dvidvyaṅgula vivardhanāt/
e kāśītyaṅgulāntaṃ yatpīṭhavyāsaḥ prakīrtataḥ
upāna bāhye vistāraḥ uttamassaṃprakīrtataḥ/
jagatībavyavistāraḥ madhyamassaṃ prakīrtataḥ
kumudānte prakartavyaṃ vistāramadhamaṃ smṛtam/
prāsādoktakrameṇaiva mahāphīṭhodayaṃ tu vā
mahāpīṭhodayaṃ sapta catvāriṃśadvibhājite/
parvatāṃśaṃ jagatyuccaṃ saptaṃśaṃ kumudoccayam
śivāṃśaṃ kampamānaṃ syādindrabhāgaṃ gaḻodayam/
kampatuṅgaṃ śīvāṃśaṃ syāttatsamaṃ tvambujodayam
kapotoccaṃ tu vedāṃśaṃ dvibhāgaṃ prastarodaram/
sārdhāṃśaṃ kampatuṅgaṃ syātsārdhaṣaṭkamalodayam
vedāśaṃ karṇikotsedhaṃ dviguṇaṃ tasya vistaram/
athavā pīṭhatuṅgaṃ tu pañcabhāgavibhājite
e kāṃśaṃ vedikotsedhamekāṃśaṃ kumudodayam/
śivāṃśaṃ karṇatuṅgassyādardhāṃśaṃ paṭṭikodayam
e kāṃśaṃ kamalotsedhamardhāṃśaṃ karṇikodayam/
dviguṇaṃ tasya vistāraṃ sapādādhikameva vā
mahānasa pratiṣṭhāyāṃ vāstuhomādike kṛte/
kumbhamekaṃ pratiṣṭhāpya dhānyarāśiṣu pūrvavate
samidhājya caruṃ prāgvajjuhuyānmūlavidyayā/
tatrasthadevatānāṃ tu tattvanyāsaṃ samācaret
brāhmaṇān bhojayecchaktyā dadyāccaiva tu dakṣiṇām/
peṣaṇādyaṅgajātāni kṣāḻayitvā'dhivāsayet
tataḥ prabhātasamaye muhūrte śobhane guruḥ/
agnimīḍeti mantreṇa cullīṣvagniṃ nidhāpayet
paceyaḥ pācanādīni havīṃṣi paricārakāḥ/
kuṇḍe ca nityahomārdhaṃ sthāpayedagnimagni mān
prāguktenaiva mantreṇa purastānmantra pūrvakam/
nyasetkumbhajalenaiva kramāccaṇḍādi devatāḥ
dvāre caṇḍhaṃ pracaṇḍhaṃ ca kṣetrapālaṃ khageśvaram/
dvārasya dakṣiṇe pārśve gaṇānāmapi nāyakaṃ
jṛmbhalaṃ māṇibhadraṃ ca śibiṃ kuṇḍala meva ca/
dvārasya cottare pārśve pārśveṣvanyeṣu cakramāt
prāsādadvāravaddvare lakṣmyādi parikalpanam/
culyāśca vāmetarayordharmādharyau ca pṛṣṭhataḥ
vidhātāraṃ tathā dīrghaculyā ubhaya pārśvayoḥ/
dharmādharmadvayaṃ nyasyetphātrāṇi samalānyapi
śrīsūkaināmbhasā prokṣya maṅguḻānyapi kārayet/
gurave dakṣiṇāṃ dadyādyajamāno yathābalam
yaḥ kalpayoddra savatīṃ bhaktīmānviṣṇumandire/
sa bhuktvā vipurān bhogān pretya svargamavāpnuyāt
dhānyāgāraṃ dhanāgāraṃ sārasvatagṛhaṃ tathā/
tathā majjanaśālā ca puṣpapānīyamandiram
tambhūlakalpanagṛhaṃ vādyasthānaṃ caturmakha/
sthanaṃ ca yacca dhāmāṅgaṃ kalpitaṃ śilpavittamaiḥ
ācāryo vāstuhomādi śāstroktavidhipūrvakam/
kriyā kalāpa makhilaṃ kuryātpūrvoktayā diśā
ācārya dakṣiṇācaiva deyā vittānusārataḥ/
vāpīkūpataṭākānāṃ pratiṣṭhāne cikīrṣite
teṣāṃ paścimadigbhāge vediṃ kuryā cca pūrvavat/
jalādhidaivataṃ hṛdyamalpakāyavinirmitam
lohajaiḥ kalaśaintatra snāpayeddeśikottamaḥ/
mantrairvaruṇadaivatyaiśśayane śāyayettataḥ
tamarcayenmahākumbhe caturṣvekatra vā punaḥ/
kuṇḍeṣu juhuyānmantraistaddaivatyerghṛtādibhiḥ
vāruṇāni ca sūktāni dikṣu pāṭhyāni bhūsuraiḥ/
prabhāte śobhane lagne śobhite pūrva vajjalaiḥ
puṇyāhaṃ vācayitvā'nai dhyāyedamṛtavāribhiḥ/
pūritaṃ tattaṭākādīn kururekāgramānasaḥ
mahākumbhajalaṃ tatra vāruṇaṃ ca vinikṣipet/
mīnādi jalayonīṃśca lohajaṃ tatra nikṣipet
gaṅgādisaritastatra mantrairāvāhayejjale/
bhukteṣu brāhmaṇeṣvarthai starpiteṣu yathāvasu
dakṣiṇā gurave deyā daśaniṣkāvarā tataḥ/
karoti yastaṭākādi pratiṣṭhānaṃ jalāśaye//
sa nitya tṛtpassuciraṃ loke vasati vāruṇe
Original text: padmasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0