Padma Samhita · Chapter 3.28
tataḥ prabhāte vimale dṛṣṭe ca ravimaṇḍhale/
puṇye mumūrte puṇyarkṣe puṇyavāre tathā tidhau
kalyāṇadarśane rātrāvārabhetāvicārayan/
pratiṣṭhāṃ deva devasya dussvapne śāntimācaret
eka bere vāstuhomaṃ kuryāddvārasya dakṣiṇe/
pārśve ca sthaṇḍilaṃ kṛtvā praviśedgarbhamandiram
tanmadhye caturaśrāṃ vā vṛttāṃ vā tacchilāṃ kṣipet/
hastamātrāyatāṃ śuddhāṃ tāvadvastārasaṃyutām
caturāvaraṇāṃ nimnāṃ gāyatryā viṣṇupūrvayā/
tayaiva vāstuhomāgnau carusarpissamicchataiḥ
juhuyādratna vinyāsasidhyarthaṃ deśikottamaḥ/
pradhamāvarṇe bījanaṣṭau garteṣu nikṣipet
yavāśca vrīhayaścaiva niṣpāvāśca priyaṅgavaḥ/
tilāśca māṣāśca tathā nīvārāśśālayattathā
vajrādīni ca ratnāni dvitīyavarṇe tathā/
vajraṃ ca mauktikaṃ caiva vaiḍūryaṃ jalajaṃ tathā
sphaṭikaṃ puṣyakaṃ caiva candrakāntaṃ tathā param/
indranīlaṃ ca pūrvādi ṣvāśāsu viniveṣayet
dhātūn tutīyāvaṇe tathaiva viniveśayet/
manaśśilāṃ harītālamañjanaṃ tadanantaram
śyāmaṃ ca sīsakaṃ caiva sau rāṣṭraṃ ro canaṃ tathā/
gairikaṃ cāṣṭakaṃ lohān caturthāvarṇe punaḥ
garteṣu nikṣipetsvarṇaṃ rūpyaṃ tāmraṃ tathaiva ca/
ayaśca trapukaṃ caiva mūrmaṃ kanakanirmitaṃ
śaṅkhaṃ cakraṃ ca sauvarṇaṃ lohanyāso'yamīritaḥ/
śālibhījaṃ pāradaṃ ca brahmarāgaṃ ca kāñcanam
madhye nyasye dgartabhāge tatastriśilayā dṛḍham/
śrīsūkaina pithātavyaṃ sudhayā dārḍhyamācaret
puṇyāhaṃ vācayetpaścādvaiṣṇavairmantravittamaiḥ/
strīśilā padmamadhyetu praṇavasyasanaṃ bhavet
karṇikāyāṃ svarannyāsaṃ vyaṃjananyasanaṃ dale/
daleṣu śaktayaścāṣṭau navamī karṇikā bhuvi
vimalotkarṣiṇī jñānā kriyā yogeti śaktayaḥ/
prahvī satyā tatheśānā'nugrahā navamīsmṛtā
piṇḍikāṃ pūjayetpaśchādgandhapuṣpādibhiḥ kramāt/
ahataiścaiva vāsobhirlakṣmīrūpāṃ ca piṇḍikām
pracchādya dvāri cāstrasya nyāsaṃ kṛtvā bahirguruḥ/
nirgatyaśayyā vedyarthaṃ pūjayedratnavāriṇā
dhvajatoraṇakumbhasthā devatā visṛjettataḥ/
āropya cāgniṃ hṛdaye mahākumbhaṃ samuddharet
mūrtikumbhāṃstathā cāṣṭau maṅgalānyastrakarkarīm/
gṛhītvā mūrtipāssarve gaccheyurmandiraṃ prati
ganantīnirgala dvāri dhārayā saṃtatotthayā/
agratassecayenmārgaṃ brāhmaṇānāmanujñayā
devamutthāpya hastyādau prādakṣiṇyena mandiram/
ācāryapramukhāssarve viśeyurmūrtipā stathā
chatradhvajapatā kādyairmaṅgalai rakhilaissaha/
tūryavāditranirghoṣairbrahmaghoṣaiścaca ghoṣitaiḥ
brāhmaṇaiścāpyanūcānairadhīyānaiśca mūrtapaiḥ/
sārdhaṃ gurusspṛśanyāsaṃ praviśenmūlamandriram
arghyapādyādibhirdevamarca yeddvāri deśikaḥ/
antaḥ praveśayeddevaṃ pīṭhikāṃ ca pradakṣiṇam
gatvā mūhurte saṃprāpte sthāpaye dviṣṇu mavyayam/
pratiṣṭhāsīti vaisāmnā deśiko brahmaṇtessaha
ātvāhārṣamiṣyetattūktaṃ ca sahamūrtipāḥ/
dhruvā dyauriti mantreṇa paṭheyurgurvanujñayā
ācāryaḥ purataḥ sthitvā sarveṇa sthāpayeddharim/
pīṭhamadhyagate garte bimbaśaṅguṃ niveśayate
ūrdhvalambitasūtreṇa paśvecca samatāṃ sthiteḥ/
pīṭhikā nālarandraṃ ca aṣṭabandena pūrayet
lākṣā sajjarasaṃ caiva guggulaṃ ca guḻaṃ tathā/
sarveṣāmardhatastailaṃ pācayenmṛduvahninā
(17.ślakṣṇapāṣāṇa cūrṇaṃ ca kuruvindaṃ ca mākṣikam/ tailena pācitam ityādi
lākṣāsajjarasaṃ sikthiṃ kuruvindaṃ ca guggulum/
gairikaṃ guḍatailaṃ ca aṣṭabaṃdhana miṣyate// iti ca pāṭhaḥ/.)
ghanacūrṇaṃ madhūcchiṣṭaṃ kuruvindaṃ ca gairikam/
ekaikaṃ ca samāṃ śena grahyaṃ sajjarasaṃ tathā
tailena pācitaṃ sārdhamaṣṭabandhana miṣyate/
sthāpayitvādṛḍhaṃ tena puṇyāhamapi vācayet
āvahayettato devaṃ tamasaḥ paramavyayam/
ānandaṃ sarvagaṃ nityaṃ vyomātītaṃ parātparam
parīci cakramadhyasthaṃ vāsu devamajaṃ vibhum/
mūlamandreṇa viśveśamāvāhya gururātmavān
brahmaranddheṇa bimbāntaḥ praviṣṭaṃ paricintayet/
kumbhasthaṃ paramātmānaṃ pratimāyāṃ niveśayet
mantrannyāsaṃ tataḥ kuryānmūlamantreṇa deśikaḥ/
yā ceta devaṃ sānnidhyaṃ parivārān prakalpayet
samārādhya tato devaṃ pāyasānnaṃ nivedayet/
pracchādya nūtanairvastraiḥ pratimāṃ kambaḻena vā
triyahaṃ bandhayeddvāraṃ kavāṭena susaṃvṛtam/
devarṣipitarassiddhā stadhānye devayonayaḥ
arcanti devaṃ triyahaṃ trirātrānte tu mānavāḥ/
brāhmaṇāṃ stoyedvittairbhojanaiśca gavādibhiḥ
caturthe'hani saṃprāpte snapanaṃ prātariṣyate/
taddine dhvajamutthāpya prarabheta mahotsavam
ekabere vidhiriyaṃ kathitaḥ kamālasana/
bahuberavidhānaṃ cetkarmādyarcāṃ samuddharet
mahākumbhaṃ ca tattāle maṅgalānyaṣṭa deśikaḥ/
ṛtvigbhissaha vidvadbhirbhaktairbhāgavatairapi
uddhṛtya cāstrakarakamagre gacchedgurussvayam/
anudhārāpadenaiva devāgāraṃ praveśayet
pratimā'cāryayoḥ kaścinnagacchedantarā pathi/
dvāradeśe tu saṃprāpai dadyātpādyaṃ ca kautuke
karmārcāmarcanāpīṭhe nṛsūktena niveśayet/
utsavādyarthabimbhāni pārśvayorviniveśayet
karmārcāṃ sthāpayedbrāhme vāme tu mukhakautukam/
tīrdhaṃ snapanabimbaṃ vā uttare sthāpayedguruḥ
śayanotthānabimbaṃ ca balibimbaṃ ca dakṣiṇe/
lauhikīṃ lohajaṃ bimbaṃ sthāpayediṣṭabhumiṣu
dhārāvaśiṣṭaṃ yattoyaṃ taccharāve vinikṣipet/
śalākāmātrayā caiva dhārayā' chchidrayā punaḥ
paritaḥ paripekaṃ ca vidadhyānmūlavidyayā/
dhānyarāśiṣu kumbhaṃ śca vinyasyāvāhayeddharim
āvahanaṃ mūlaberātkarmādyarcāsu kalpayet/
muhūrte śobhane prāpai deśikaḥ kamalāsana
purato mūlabherasya baddhapadmāsana sthitaḥ/
prāṇānāyamya śuddhātmā dhyāyedbrahma sanātanam
vāsudevamajaṃ śāntamujvalaṃ santatoditam/
anādimadhyanidhana mekaṃ calaṃ sthiram
cidghanaṃ paramānandaṃ tamasaḥ paramavyayam/
jñānaśaktibalaiśvarya vīryatejassamanvitam
apādapāṇimaspṛśyama cakṣu śśravaṇādikam/
narvatra karavākpādaṃ sarvatokṣiśiromukham
gatāgatavinirmuktaṃ ravikoṭisamaprabham/
caitanyaṃ sarvagaṃ nityaṃ vyomātītaṃ tadadbhutam
tatsāmānyaṃ jagatyasmimmāla mantrātmakaṃ param/
evaṃ vidhaṃ sadāviṣṇumāhlādaṃ praṇavātmakam
taṃ niyujya mahāviṣṇuṃ mataṃ viṣṇau niveśayet/
viṣṇuṃ ca hṛdaye padme samāvāhyārcayetkramāt
samāvāhya śriyā paścānmantreṇa puruṣātmanā/
añjalisthe tataḥ pīṭhe dhyāyedvāśvātmanā guruḥ
tejonidānamadhyeyaṃ nārāyaṇamajaṃ vibhum/
nivṛttamantra mucchārya pratimāyāṃ niveśayet
brahmarandhreṇa mārgeṇa praviṣṭaṃ pratimākṛtau/
vyāpya sthātaṃ sma retsarvaṃ mantreṇa kamalāsana
mahākumbhagatāṃ śakti devena sahayojayet/
mūrtikuṃbhagatāṃścāpi tathā bāle ca kautuke
yā śaktistāṃ ca devena yojaye tphratimātmanā/
brahmarandhraṃ ca tā reṇa pidadhyā tphatimātmanaḥ
ātmano'bhimukhaṃ kuryātpuṇḍarī kākṣavidyayā/
praṇamya kiñcidutthāya darśayetsvāgataṃ guruḥ
mantrannyāsaṃ tataḥ kuryānmūlamantreṇa deśikaḥ
sthatinyāsaḥ sthitau kārya ssṛṣṭinyāsastathāsane
śayyāyāṃ saṃhṛtinyāsassaṃhāraśayanaṃ yadi/
sṛṣṭinnyāso bhavetsṛṣṭiśayane kamalāsana
bhoge yoge ca śayane sthitinyāsaḥ praśasyate/
viśvarūpe sthitinyāsaḥ yānārūḍhe trayaṃ bhavet
sthitinyāso'dhavā kāryassarvatraivāsanādiṣu/
śriyādīnāṃ ca devīnāṃ brahmādīnāṃ tathaiva ca
mahākumbhajalenaiva prokṣayetsvasvavidyayā/
sṛṣṭiśca sarganyasanaṃ nyāso rudrasya saṃhṛtiḥ
śriyādīnāṃ tathā nyeṣāṃ ṣaḍaṅganyāsamāca ret/
mahākumbhaṃ samuddhṛtya deśiko mūrtipaissaha
prokṣaṇaṃ tajjalaiḥ kuryāccaṇḍāderapi tat kṣaṇe/
balīṭhe kṣipaittoyamavaśiṣṭaṃ gurussvayam
mahānasāgniguṇḍe ca tathādhiśrapaṇeṣu ca/
tathā ca gārjapatyāgniṃ sthāpayecchāstravartmanā
devapārśvaṃ samāsādya daṇḍavatpraṇamet kṣitau/
gādhāyudīraye denāṃ raci tāñjali saṃpuṭaḥ
yajamānena sahitaḥ prahvastiṣṭhan gurussvayam/
bhaktavatsala bhaktānāmabhipretārthasādhaka
prārthaye tvāmahaṃ deva madanugraha kāmyayā/
sannidhassva ciraṃ sthāne kalpite śraddhayā mayā
prasīda deva deveśa pūjāmapi gṛhāṇa me/
grāmasya rājño rāṣṭrasya prajānāmindirā vara
dehi puṣṭiṃ ca tuṣṭiṃ ca gatiṃ ca paramāṃ tathā/
iti nijñāpya devāya deśikastantrapāragaḥ
madhuparkopacārānce gurvanujñāpurassaram/
dadyādgobhūsurarṇādi yathāvittānu sārataḥ
devasya dakṣiṇe haste to yapūrvaṃ yathāvidhi/
bhaktinamreṇa śirasā pūjopakaraṇāni ca
ātmānaṃ putrapautrādi dārān hastyādi vāhanam/
dāsīdāsaṃ ca sarvasvaṃ dadyāddevasya pādayoḥ
jīvājīvadhanairdevo dattairārādhyate yathā/
yajamānena sarvasvairbagavān puruṣottamaḥ
tathā bhāgavataṃ sarvairdhanairārādhayetsadā/
sthāpako devadevasya yaḥ pūrvo deśikottamaḥ
tenaivārādhanaṃ kāryaṃ tadvaṃśairapi nirguṇaiḥ/
pūjāprītikarī saiva devasya kamalāsana
vittānusārato vidyānkalpayoddhāma saṃpadam/
athavā vibhavenaiva yajamānaḥ prakalpayet
ādau vibhūtivistāro yādṛśaḥ pariklapitaḥ/
saṅkocamantareṇaiva kuryāttādṛśasampadam
deva bhūtyanusā reṇa rakṣeddevopajīvinaḥ/
na kleśayedbhāgavartān tathaiva paricārakān
pratiṣṭhānte ca devasya tūryairnānāvidhairapi/
ghoṣayetsarvato dikṣu brahmaghoṣaiśca ghoṣayet
nṛttairgeyaiśca vivirdhaistautrairnānāvidhairapi/
toṣayeddeva deveśamupacāraiḥ vṛthagvidhaiḥ
caturvidhaṃ tathā vānnaṃ nivedya vidhipūrvakam/
nityāgniṃ ca pratiṣṭhāpya kuṇḍe ca caturaśrake
hutyāgnau samidhājyānnairmūlena praṇavādinā/
pūrṇāhutiṃ tato hutvā tattadavaraṇeṣu ca
balipīṭhāni saṃskṛtya pratiṣṭhāpya yathākramam/
teṣu nityaṃ baliṃ dadyādbhūtānāṃ ca yathākramam
bahuberavidhāne tu kavāṭaṃ na ca bandhayet/
devarṣipitarassiddhāntuvānā devayonayaḥ
arcanti devaṃ triyahaṃ trirātrānte tu mānavāḥ/
brāhmāṇāṃ stoṣayedvittairbhojanaiśca gavādibhiḥ
caturthe divase prāpte snapanaṃ parikalpayet/
uttamatritayevāpi madhyamatritayena vā
kalaśaissnāpayeddevaṃ catusthānārcanaṃ bhavet/
utsavaṃ kārayedante dhvajārohaṇapūrvakam
ācāryaṃ pūjayettasnin pratiṣṭhādivase prabhuḥ/
suvarṇakusumairvastrernūtanairaṅgalīyakaiḥ
keyūrahāravalayairupavīto ttarīyakaiḥ/
kṣetrārāmagṛhairvittairjīvājīva dhanaistathā
dāsīdāsena catathā hastyaśvaśibhikādibhiḥ/
evaṃ prakārairanyaiśca toṣayedgurumātmavān
ātmānaṃ pratra pautrāṃśca deve tadvanni vedayet/
mātṛtvena pitṛtvena bandhutvena gurūttamam
kakhātmatvena sambhāvya praṇamya ca punaḥ punaḥ/
sahasraṃ dhenavo deyāḥ dakṣiṇā guruve tadā
sahasraniṣkamathavā dakṣiṇā cottamottamā/
tadardhā madhyamā jñeyā tadardhā cādhamā matā
athavā dakṣiṇā deyā śataṃ hemnāmanuttamam/
daśaniṣkamaśaktarstu tadardhaṃ pādameva vā
yathāvittānusāreṇa dakṣiṇā parikīrtitā/
karmaṇāṃ karṣaṇādīnā maṅgatvena yadahṛtam
tadiṣṭaśiṣṭaṃ sakalaṃ guro reva dhanaṃ bhavet/
ṛtvijāmapi sarveṣāṃ tathāmnāyeṣvadhītinām
brāhmaṇānāṃ ca viduṣāṃ bhaktānāṃ puruṣottame/
tathaikāyananiṣṭhānāṃ dviṣaṭkaniyatātmanām
vāsudevaikaniṣṭhānāṃ niṣanmārgavidāmapi/
yatīnāṃ brahmacārīṇāṃ vanasthāśramavāsinām
anyeṣāṃ viṣṇubhaktānāmasminnarthenuyāyinām/
viṣṇvarkṣaniratānāṃ ca sadasyānāṃ ca dakṣiṇā
deyā gobhūhiraṇyādi rūpā vittānusārataḥ/
kālājñānāṃ tathā nṛttagītavādyādi kurvatām
yathārhaṃ vittavāsobhiḥ kuryāttṛtpiṃ yathepsitam/
guruḥ pātraṃ samānīya hemādidravyanirmitam
prakṣāḻya viṣṇugāyatryā dhānyarāśau svamantrataḥ/
devasya purataḥ sthāpya pūrayedgandhavāriṇā
aṣṭhākṣa reṇābhimantrya ṣaḍarṇena dviraṣṭakam/
paप़ñcopaniṣadairmantrairāvāhyātmagataṃ vibhum
praṇavena samabhyarcya gandhapuṣpākṣatādibhiḥ/
tataḥ kartāramāhūya viśuddhaṃ devasanni dhau
taṃ devābhimukhaṃ sthāpya praṇataṃ vinayānvitam/
sādhitārghyajalāttasmātsārghyato yaṃprasūnakam
tasya haste prapūryātha imāṃ gādhāmūdīrayet/
tvayā vinā na mekiñcinmāṃ vinātavakastathā
tasmānmā mātmasātkartuṃ prasīda parameśvara/
bhūmau skhalitapādānāṃ bhūmi revāvalambanam
tvayyeva pratipannānāṃ tvameva śaraṇaṃ vibho/
iti vijñāpya deveśamācārya ssvasthamānasaḥ
dvādaśākṣaramuccārya bhagavatpādapaṅkaje/
nivedya karturātmānaṃ sārghya puṣpa purassaram
trikṛtvaḥ praṇa meddevaṃ nivedyātmānamavyaye/
sa tenānugṛhītassan saṃyāyādguruṇā bahiḥ
namaskṛtvā guruṃ devaṃ kṛtakṛtyena cetasā/
taṃ guruṃ yānamāropya turya ghoṣapurassaram
nītvā pradakṣiṇaṃ gramaṃ svagṛhe sanniveśayet/
ya itthaṃ sthāpanaṃ kuryāddheva devasya śārṅgiṇaḥ
sa yāti paramaṃ sthānamakṣayaṃ kamalāsana/
punāti vaṃśajāṃścaiva puruṣānekaviṃśatim
niṣkāmā ye tu sadane puruṣāḥ puruṣottamam/
sthāpayanni phalaṃ teṣāmapunarbha valakṣaṇam
sakāmānāṃ tu martyānāṃ punarāvṛttilakṣaṇam/
svargādi tattadbhoktavyamārambhe tattadiṣyate
brahmahatyādi pāpānāmanyeṣāṃ niṣkṛtirmatā/
upakurvanti ye martyāḥ vāṅmanaḥ kāyakarmabhiḥ
āvṛttilakṣaṇaṃ teṣāṃ phalaṃ svargādiriṣyate/
śriyādīnāṃ ca devīnāṃ devena saha kalpane
nodvāhakarma kartavyaṃ pṛthak cet sthāpanaṃ tayoḥ/
udvāhakarma śāstroktaṃ kuryādaṅgurapūrvakam
bhaktiśaktivaśāddevaṃ yathāvittānusārataḥ/
yathā ca sthāpanā bhaktaissāsmṛtā nugrahā iti
Original text: padmasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0