Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Samhita · Chapter 3.28

3.28.1

tataḥ prabhāte vimale dṛṣṭe ca ravimaṇḍhale/
puṇye mumūrte puṇyarkṣe puṇyavāre tathā tidhau

3.28.2

kalyāṇadarśane rātrāvārabhetāvicārayan/
pratiṣṭhāṃ deva devasya dussvapne śāntimācaret

3.28.3

eka bere vāstuhomaṃ kuryāddvārasya dakṣiṇe/
pārśve ca sthaṇḍilaṃ kṛtvā praviśedgarbhamandiram

3.28.4

tanmadhye caturaśrāṃ vā vṛttāṃ vā tacchilāṃ kṣipet/
hastamātrāyatāṃ śuddhāṃ tāvadvastārasaṃyutām

3.28.5

caturāvaraṇāṃ nimnāṃ gāyatryā viṣṇupūrvayā/
tayaiva vāstuhomāgnau carusarpissamicchataiḥ

3.28.6

juhuyādratna vinyāsasidhyarthaṃ deśikottamaḥ/
pradhamāvarṇe bījanaṣṭau garteṣu nikṣipet

3.28.7

yavāśca vrīhayaścaiva niṣpāvāśca priyaṅgavaḥ/
tilāśca māṣāśca tathā nīvārāśśālayattathā

3.28.8

vajrādīni ca ratnāni dvitīyavarṇe tathā/
vajraṃ ca mauktikaṃ caiva vaiḍūryaṃ jalajaṃ tathā

3.28.9

sphaṭikaṃ puṣyakaṃ caiva candrakāntaṃ tathā param/
indranīlaṃ ca pūrvādi ṣvāśāsu viniveṣayet

3.28.10

dhātūn tutīyāvaṇe tathaiva viniveśayet/
manaśśilāṃ harītālamañjanaṃ tadanantaram

3.28.11

śyāmaṃ ca sīsakaṃ caiva sau rāṣṭraṃ ro canaṃ tathā/
gairikaṃ cāṣṭakaṃ lohān caturthāvarṇe punaḥ

3.28.12

garteṣu nikṣipetsvarṇaṃ rūpyaṃ tāmraṃ tathaiva ca/
ayaśca trapukaṃ caiva mūrmaṃ kanakanirmitaṃ

3.28.13

śaṅkhaṃ cakraṃ ca sauvarṇaṃ lohanyāso'yamīritaḥ/
śālibhījaṃ pāradaṃ ca brahmarāgaṃ ca kāñcanam

3.28.14

madhye nyasye dgartabhāge tatastriśilayā dṛḍham/
śrīsūkaina pithātavyaṃ sudhayā dārḍhyamācaret

3.28.15

puṇyāhaṃ vācayetpaścādvaiṣṇavairmantravittamaiḥ/
strīśilā padmamadhyetu praṇavasyasanaṃ bhavet

3.28.16

karṇikāyāṃ svarannyāsaṃ vyaṃjananyasanaṃ dale/
daleṣu śaktayaścāṣṭau navamī karṇikā bhuvi

3.28.17

vimalotkarṣiṇī jñānā kriyā yogeti śaktayaḥ/
prahvī satyā tatheśānā'nugrahā navamīsmṛtā

3.28.18

piṇḍikāṃ pūjayetpaśchādgandhapuṣpādibhiḥ kramāt/
ahataiścaiva vāsobhirlakṣmīrūpāṃ ca piṇḍikām

3.28.19

pracchādya dvāri cāstrasya nyāsaṃ kṛtvā bahirguruḥ/
nirgatyaśayyā vedyarthaṃ pūjayedratnavāriṇā

3.28.20

dhvajatoraṇakumbhasthā devatā visṛjettataḥ/
āropya cāgniṃ hṛdaye mahākumbhaṃ samuddharet

3.28.21

mūrtikumbhāṃstathā cāṣṭau maṅgalānyastrakarkarīm/
gṛhītvā mūrtipāssarve gaccheyurmandiraṃ prati

3.28.22

ganantīnirgala dvāri dhārayā saṃtatotthayā/
agratassecayenmārgaṃ brāhmaṇānāmanujñayā

3.28.23

devamutthāpya hastyādau prādakṣiṇyena mandiram/
ācāryapramukhāssarve viśeyurmūrtipā stathā

3.28.24

chatradhvajapatā kādyairmaṅgalai rakhilaissaha/
tūryavāditranirghoṣairbrahmaghoṣaiścaca ghoṣitaiḥ

3.28.25

brāhmaṇaiścāpyanūcānairadhīyānaiśca mūrtapaiḥ/
sārdhaṃ gurusspṛśanyāsaṃ praviśenmūlamandriram

3.28.26

arghyapādyādibhirdevamarca yeddvāri deśikaḥ/
antaḥ praveśayeddevaṃ pīṭhikāṃ ca pradakṣiṇam

3.28.27

gatvā mūhurte saṃprāpte sthāpaye dviṣṇu mavyayam/
pratiṣṭhāsīti vaisāmnā deśiko brahmaṇtessaha

3.28.28

ātvāhārṣamiṣyetattūktaṃ ca sahamūrtipāḥ/
dhruvā dyauriti mantreṇa paṭheyurgurvanujñayā

3.28.29

ācāryaḥ purataḥ sthitvā sarveṇa sthāpayeddharim/
pīṭhamadhyagate garte bimbaśaṅguṃ niveśayate

3.28.30

ūrdhvalambitasūtreṇa paśvecca samatāṃ sthiteḥ/
pīṭhikā nālarandraṃ ca aṣṭabandena pūrayet

3.28.31

lākṣā sajjarasaṃ caiva guggulaṃ ca guḻaṃ tathā/
sarveṣāmardhatastailaṃ pācayenmṛduvahninā

3.28.32

(17.ślakṣṇapāṣāṇa cūrṇaṃ ca kuruvindaṃ ca mākṣikam/ tailena pācitam ityādi
lākṣāsajjarasaṃ sikthiṃ kuruvindaṃ ca guggulum/
gairikaṃ guḍatailaṃ ca aṣṭabaṃdhana miṣyate// iti ca pāṭhaḥ/.)
ghanacūrṇaṃ madhūcchiṣṭaṃ kuruvindaṃ ca gairikam/
ekaikaṃ ca samāṃ śena grahyaṃ sajjarasaṃ tathā

3.28.33

tailena pācitaṃ sārdhamaṣṭabandhana miṣyate/
sthāpayitvādṛḍhaṃ tena puṇyāhamapi vācayet

3.28.34

āvahayettato devaṃ tamasaḥ paramavyayam/
ānandaṃ sarvagaṃ nityaṃ vyomātītaṃ parātparam

3.28.35

parīci cakramadhyasthaṃ vāsu devamajaṃ vibhum/
mūlamandreṇa viśveśamāvāhya gururātmavān

3.28.36

brahmaranddheṇa bimbāntaḥ praviṣṭaṃ paricintayet/
kumbhasthaṃ paramātmānaṃ pratimāyāṃ niveśayet

3.28.37

mantrannyāsaṃ tataḥ kuryānmūlamantreṇa deśikaḥ/
yā ceta devaṃ sānnidhyaṃ parivārān prakalpayet

3.28.38

samārādhya tato devaṃ pāyasānnaṃ nivedayet/
pracchādya nūtanairvastraiḥ pratimāṃ kambaḻena vā

3.28.39

triyahaṃ bandhayeddvāraṃ kavāṭena susaṃvṛtam/
devarṣipitarassiddhā stadhānye devayonayaḥ

3.28.40

arcanti devaṃ triyahaṃ trirātrānte tu mānavāḥ/
brāhmaṇāṃ stoyedvittairbhojanaiśca gavādibhiḥ

3.28.41

caturthe'hani saṃprāpte snapanaṃ prātariṣyate/
taddine dhvajamutthāpya prarabheta mahotsavam

3.28.42

ekabere vidhiriyaṃ kathitaḥ kamālasana/
bahuberavidhānaṃ cetkarmādyarcāṃ samuddharet

3.28.43

mahākumbhaṃ ca tattāle maṅgalānyaṣṭa deśikaḥ/
ṛtvigbhissaha vidvadbhirbhaktairbhāgavatairapi

3.28.44

uddhṛtya cāstrakarakamagre gacchedgurussvayam/
anudhārāpadenaiva devāgāraṃ praveśayet

3.28.45

pratimā'cāryayoḥ kaścinnagacchedantarā pathi/
dvāradeśe tu saṃprāpai dadyātpādyaṃ ca kautuke

3.28.46

karmārcāmarcanāpīṭhe nṛsūktena niveśayet/
utsavādyarthabimbhāni pārśvayorviniveśayet

3.28.47

karmārcāṃ sthāpayedbrāhme vāme tu mukhakautukam/
tīrdhaṃ snapanabimbaṃ vā uttare sthāpayedguruḥ

3.28.48

śayanotthānabimbaṃ ca balibimbaṃ ca dakṣiṇe/
lauhikīṃ lohajaṃ bimbaṃ sthāpayediṣṭabhumiṣu

3.28.49

dhārāvaśiṣṭaṃ yattoyaṃ taccharāve vinikṣipet/
śalākāmātrayā caiva dhārayā' chchidrayā punaḥ

3.28.50

paritaḥ paripekaṃ ca vidadhyānmūlavidyayā/
dhānyarāśiṣu kumbhaṃ śca vinyasyāvāhayeddharim

3.28.51

āvahanaṃ mūlaberātkarmādyarcāsu kalpayet/
muhūrte śobhane prāpai deśikaḥ kamalāsana

3.28.52

purato mūlabherasya baddhapadmāsana sthitaḥ/
prāṇānāyamya śuddhātmā dhyāyedbrahma sanātanam

3.28.53

vāsudevamajaṃ śāntamujvalaṃ santatoditam/
anādimadhyanidhana mekaṃ calaṃ sthiram

3.28.54

cidghanaṃ paramānandaṃ tamasaḥ paramavyayam/
jñānaśaktibalaiśvarya vīryatejassamanvitam

3.28.55

apādapāṇimaspṛśyama cakṣu śśravaṇādikam/
narvatra karavākpādaṃ sarvatokṣiśiromukham

3.28.56

gatāgatavinirmuktaṃ ravikoṭisamaprabham/
caitanyaṃ sarvagaṃ nityaṃ vyomātītaṃ tadadbhutam

3.28.57

tatsāmānyaṃ jagatyasmimmāla mantrātmakaṃ param/
evaṃ vidhaṃ sadāviṣṇumāhlādaṃ praṇavātmakam

3.28.58

taṃ niyujya mahāviṣṇuṃ mataṃ viṣṇau niveśayet/
viṣṇuṃ ca hṛdaye padme samāvāhyārcayetkramāt

3.28.59

samāvāhya śriyā paścānmantreṇa puruṣātmanā/
añjalisthe tataḥ pīṭhe dhyāyedvāśvātmanā guruḥ

3.28.60

tejonidānamadhyeyaṃ nārāyaṇamajaṃ vibhum/
nivṛttamantra mucchārya pratimāyāṃ niveśayet

3.28.61

brahmarandhreṇa mārgeṇa praviṣṭaṃ pratimākṛtau/
vyāpya sthātaṃ sma retsarvaṃ mantreṇa kamalāsana

3.28.62

mahākumbhagatāṃ śakti devena sahayojayet/
mūrtikuṃbhagatāṃścāpi tathā bāle ca kautuke

3.28.63

yā śaktistāṃ ca devena yojaye tphratimātmanā/
brahmarandhraṃ ca tā reṇa pidadhyā tphatimātmanaḥ

3.28.64

ātmano'bhimukhaṃ kuryātpuṇḍarī kākṣavidyayā/
praṇamya kiñcidutthāya darśayetsvāgataṃ guruḥ

3.28.65

mantrannyāsaṃ tataḥ kuryānmūlamantreṇa deśikaḥ
sthatinyāsaḥ sthitau kārya ssṛṣṭinyāsastathāsane

3.28.66

śayyāyāṃ saṃhṛtinyāsassaṃhāraśayanaṃ yadi/
sṛṣṭinnyāso bhavetsṛṣṭiśayane kamalāsana

3.28.67

bhoge yoge ca śayane sthitinyāsaḥ praśasyate/
viśvarūpe sthitinyāsaḥ yānārūḍhe trayaṃ bhavet

3.28.68

sthitinyāso'dhavā kāryassarvatraivāsanādiṣu/
śriyādīnāṃ ca devīnāṃ brahmādīnāṃ tathaiva ca

3.28.69

mahākumbhajalenaiva prokṣayetsvasvavidyayā/
sṛṣṭiśca sarganyasanaṃ nyāso rudrasya saṃhṛtiḥ

3.28.70

śriyādīnāṃ tathā nyeṣāṃ ṣaḍaṅganyāsamāca ret/
mahākumbhaṃ samuddhṛtya deśiko mūrtipaissaha

3.28.71

prokṣaṇaṃ tajjalaiḥ kuryāccaṇḍāderapi tat kṣaṇe/
balīṭhe kṣipaittoyamavaśiṣṭaṃ gurussvayam

3.28.72

mahānasāgniguṇ‍ḍe ca tathādhiśrapaṇeṣu ca/
tathā ca gārjapatyāgniṃ sthāpayecchāstravartmanā

3.28.73

devapārśvaṃ samāsādya daṇḍavatpraṇamet kṣitau/
gādhāyudīraye denāṃ raci tāñjali saṃpuṭaḥ

3.28.74

yajamānena sahitaḥ prahvastiṣṭhan gurussvayam/
bhaktavatsala bhaktānāmabhipretārthasādhaka

3.28.75

prārthaye tvāmahaṃ deva madanugraha kāmyayā/
sannidhassva ciraṃ sthāne kalpite śraddhayā mayā

3.28.76

prasīda deva deveśa pūjāmapi gṛhāṇa me/
grāmasya rājño rāṣṭrasya prajānāmindirā vara

3.28.77

dehi puṣṭiṃ ca tuṣṭiṃ ca gatiṃ ca paramāṃ tathā/
iti nijñāpya devāya deśikastantrapāragaḥ

3.28.78

madhuparkopacārānce gurvanujñāpurassaram/
dadyādgobhūsurarṇādi yathāvittānu sārataḥ

3.28.79

devasya dakṣiṇe haste to yapūrvaṃ yathāvidhi/
bhaktinamreṇa śirasā pūjopakaraṇāni ca

3.28.80

ātmānaṃ putrapautrādi dārān hastyādi vāhanam/
dāsīdāsaṃ ca sarvasvaṃ dadyāddevasya pādayoḥ

3.28.81

jīvājīvadhanairdevo dattairārādhyate yathā/
yajamānena sarvasvairbagavān puruṣottamaḥ

3.28.82

tathā bhāgavataṃ sarvairdhanairārādhayetsadā/
sthāpako devadevasya yaḥ pūrvo deśikottamaḥ

3.28.83

tenaivārādhanaṃ kāryaṃ tadvaṃśairapi nirguṇaiḥ/
pūjāprītikarī saiva devasya kamalāsana

3.28.84

vittānusārato vidyānkalpayoddhāma saṃpadam/
athavā vibhavenaiva yajamānaḥ prakalpayet

3.28.85

ādau vibhūtivistāro yādṛśaḥ pariklapitaḥ/
saṅkocamantareṇaiva kuryāttādṛśasampadam

3.28.86

deva bhūtyanusā reṇa rakṣeddevopajīvinaḥ/
na kleśayedbhāgavartān tathaiva paricārakān

3.28.87

pratiṣṭhānte ca devasya tūryairnānāvidhairapi/
ghoṣayetsarvato dikṣu brahmaghoṣaiśca ghoṣayet

3.28.88

nṛttairgeyaiśca vivirdhaistautrairnānāvidhairapi/
toṣayeddeva deveśamupacāraiḥ vṛthagvidhaiḥ

3.28.89

caturvidhaṃ tathā vānnaṃ nivedya vidhipūrvakam/
nityāgniṃ ca pratiṣṭhāpya kuṇḍe ca caturaśrake

3.28.90

hutyāgnau samidhājyānnairmūlena praṇavādinā/
pūrṇāhutiṃ tato hutvā tattadavaraṇeṣu ca

3.28.91

balipīṭhāni saṃskṛtya pratiṣṭhāpya yathākramam/
teṣu nityaṃ baliṃ dadyādbhūtānāṃ ca yathākramam

3.28.92

bahuberavidhāne tu kavāṭaṃ na ca bandhayet/
devarṣipitarassiddhāntuvānā devayonayaḥ

3.28.93

arcanti devaṃ triyahaṃ trirātrānte tu mānavāḥ/
brāhmāṇāṃ stoṣayedvittairbhojanaiśca gavādibhiḥ

3.28.94

caturthe divase prāpte snapanaṃ parikalpayet/
uttamatritayevāpi madhyamatritayena vā

3.28.95

kalaśaissnāpayeddevaṃ catusthānārcanaṃ bhavet/
utsavaṃ kārayedante dhvajārohaṇapūrvakam

3.28.96

ācāryaṃ pūjayettasnin pratiṣṭhādivase prabhuḥ/
suvarṇakusumairvastrernūtanairaṅgalīyakaiḥ

3.28.97

keyūrahāravalayairupavīto ttarīyakaiḥ/
kṣetrārāmagṛhairvittairjīvājīva dhanaistathā

3.28.98

dāsīdāsena catathā hastyaśvaśibhikādibhiḥ/
evaṃ prakārairanyaiśca toṣayedgurumātmavān

3.28.99

ātmānaṃ pratra pautrāṃśca deve tadvanni vedayet/
mātṛtvena pitṛtvena bandhutvena gurūttamam

3.28.100

kakhātmatvena sambhāvya praṇamya ca punaḥ punaḥ/
sahasraṃ dhenavo deyāḥ dakṣiṇā guruve tadā

3.28.101

sahasraniṣkamathavā dakṣiṇā cottamottamā/
tadardhā madhyamā jñeyā tadardhā cādhamā matā

3.28.102

athavā dakṣiṇā deyā śataṃ hemnāmanuttamam/
daśaniṣkamaśaktarstu tadardhaṃ pādameva vā

3.28.103

yathāvittānusāreṇa dakṣiṇā parikīrtitā/
karmaṇāṃ karṣaṇādīnā maṅgatvena yadahṛtam

3.28.104

tadiṣṭaśiṣṭaṃ sakalaṃ guro reva dhanaṃ bhavet/
ṛtvijāmapi sarveṣāṃ tathāmnāyeṣvadhītinām

3.28.105

brāhmaṇānāṃ ca viduṣāṃ bhaktānāṃ puruṣottame/
tathaikāyananiṣṭhānāṃ dviṣaṭkaniyatātmanām

3.28.106

vāsudevaikaniṣṭhānāṃ niṣanmārgavidāmapi/
yatīnāṃ brahmacārīṇāṃ vanasthāśramavāsinām

3.28.107

anyeṣāṃ viṣṇubhaktānāmasminnarthenuyāyinām/
viṣṇvarkṣaniratānāṃ ca sadasyānāṃ ca dakṣiṇā

3.28.108

deyā gobhūhiraṇyādi rūpā vittānusārataḥ/
kālājñānāṃ tathā nṛttagītavādyādi kurvatām

3.28.109

yathārhaṃ vittavāsobhiḥ kuryāttṛtpiṃ yathepsitam/
guruḥ pātraṃ samānīya hemādidravyanirmitam

3.28.110

prakṣāḻya viṣṇugāyatryā dhānyarāśau svamantrataḥ/
devasya purataḥ sthāpya pūrayedgandhavāriṇā

3.28.111

aṣṭhākṣa reṇābhimantrya ṣaḍarṇena dviraṣṭakam/
paप़ñcopaniṣadairmantrairāvāhyātmagataṃ vibhum

3.28.112

praṇavena samabhyarcya gandhapuṣpākṣatādibhiḥ/
tataḥ kartāramāhūya viśuddhaṃ devasanni dhau

3.28.113

taṃ devābhimukhaṃ sthāpya praṇataṃ vinayānvitam/
sādhitārghyajalāttasmātsārghyato yaṃprasūnakam

3.28.114

tasya haste prapūryātha imāṃ gādhāmūdīrayet/
tvayā vinā na mekiñcinmāṃ vinātavakastathā

3.28.115

tasmānmā mātmasātkartuṃ prasīda parameśvara/
bhūmau skhalitapādānāṃ bhūmi revāvalambanam

3.28.116

tvayyeva pratipannānāṃ tvameva śaraṇaṃ vibho/
iti vijñāpya deveśamācārya ssvasthamānasaḥ

3.28.117

dvādaśākṣaramuccārya bhagavatpādapaṅkaje/
nivedya karturātmānaṃ sārghya puṣpa purassaram

3.28.118

trikṛtvaḥ praṇa meddevaṃ nivedyātmānamavyaye/
sa tenānugṛhītassan saṃyāyādguruṇā bahiḥ

3.28.119

namaskṛtvā guruṃ devaṃ kṛtakṛtyena cetasā/
taṃ guruṃ yānamāropya turya ghoṣapurassaram

3.28.120

nītvā pradakṣiṇaṃ gramaṃ svagṛhe sanniveśayet/
ya itthaṃ sthāpanaṃ kuryāddheva devasya śārṅgiṇaḥ

3.28.121

sa yāti paramaṃ sthānamakṣayaṃ kamalāsana/
punāti vaṃśajāṃścaiva puruṣānekaviṃśatim

3.28.122

niṣkāmā ye tu sadane puruṣāḥ puruṣottamam/
sthāpayanni phalaṃ teṣāmapunarbha valakṣaṇam

3.28.123

sakāmānāṃ tu martyānāṃ punarāvṛttilakṣaṇam/
svargādi tattadbhoktavyamārambhe tattadiṣyate

3.28.124

brahmahatyādi pāpānāmanyeṣāṃ niṣkṛtirmatā/
upakurvanti ye martyāḥ vāṅmanaḥ kāyakarmabhiḥ

3.28.125

āvṛttilakṣaṇaṃ teṣāṃ phalaṃ svargādiriṣyate/
śriyādīnāṃ ca devīnāṃ devena saha kalpane

3.28.126

nodvāhakarma kartavyaṃ pṛthak cet sthāpanaṃ tayoḥ/
udvāhakarma śāstroktaṃ kuryādaṅgurapūrvakam

3.28.127

bhaktiśaktivaśāddevaṃ yathāvittānusārataḥ/
yathā ca sthāpanā bhaktaissāsmṛtā nugrahā iti

Original text: padmasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc