Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Samhita · Chapter 3.27

3.27.1

pratimāmadhivāsyevamapsu pūrvokta vartmanā/
aparedyuḥ prabhātāyāṃ śarvaryāṃ maṇ‍ṭapādike

3.27.2

śedhite rathakāreṇa śobhite ca yathātatham/
toṣite rathakāre tu manaḥ prahmādanairdhanaiḥ

3.27.3

ācāryo mūrti pāścaiva kṛtakṛtyā jitendriyāḥ/
savāmbaradharāssarve dhṛtaphañcāṅga bhūṣaṇāḥ

3.27.4

gandhamālyadharā bhadrāssottarīya pariccadāḥ/
dhṛtordhvapūṇḍraracanāssoṣṇīṣā mṛṣṭakuṇ‍ḍalāḥ

3.27.5

ādiṣṭā yajamānena jīvājīvātmakairdhanaiḥ/
vāstuhomaṃ prakurvīran karma daivaṃ yathābhavet

3.27.6

vāstu rnāma caturvaktrabhārgava ssvedasambhavaḥ/
abhyadravatsurān haṃtumātmano baladarpitaḥ

3.27.7

sadevaistāḍitastūrṇa mapitadbhūvi vihvālaḥ/
vistastāṅgassa ca prāṇān dhārayatyeva vāstukaḥ

3.27.8

adhomukhaṃ prākchirasaṃ vinyasedvāstupūruṣam/
prasārya pāṇipādau dvau koṇabhūmiprakalpitau

3.27.9

tamarcayetprayatnena karma daivaṃ yathā bhavet/
anarcite vāstudeve kṛtaṃ karmāsuraṃ bhavet

3.27.10

maṇṭape dakṣiṇe pārśve vāstudevaṃ likhedbhuvi/
saptadarbha yutaṃ kūrcaṃ kṛtvā tatra vinikṣipet

3.27.11

tatrārca yedvāstunāthaṃ gandhapuṣpādibhiḥ kramāt/
vāstudevasya śirasi pūjayedaṃśumālinam

3.27.12

jhuṣadhvajaṃ bāhumūle kumāraṃ kūrpare tathā/
haste vināyakaṃ pādayugale cāśvidevate

3.27.13

madhye candraṃ tathā vārṣṇyoḥ durgāṃ mātṝṃścarpare/
bāhumūle tathā sthāṇuṃ hṛdaye māmavasthitam

3.27.14

brahmāṇaṃ nābhideśe ca dikpālān svāsu dikṣu ca/
kṣetreśamuttare pārśve vāstu devasya pūjayet

3.27.15

paścime vāstunāthasya deśe ca juhuyādguruḥ/
pañcopaniṣadā sarpissahasraṃ śatameva vā

3.27.16

śamyapāmārgakhadirasamidbhirjuhuyāttataḥ/
mūlamantreṇa tasmantravarṇasaṅkhyābhirātmavān

3.27.17

caruṃ puruṣasū ktena juhuyāt ṣodaśāhutīḥ/
caruṇā vāstudevānāṃ juhuyācca sakṛtsakṛt

3.27.18

baliṃ ca datvā devebhyo kṣetrādhipataye tathā/
karmārambhe pratiṣṭhāyāṃ maṇṭape sadane tathā

3.27.19

vāstuyāga kramaḥ proktassarvatra kamalāsana/
mārjanaṃ gomayālevaḥ prokṣaṇaṃ maṇṭape bhavet

3.27.20

sudhācūrṇairakṣataiśca maṇ‍ḍayitvā bhuvasthalam/
siddhārthān vikireddikṣu astramantrābhimantritān

3.27.21

nāstikān bhinnamaryādān devabrāhmaṇa nindakān/
pāparogayutān martyān ni nditān piśunāṃ stathā

3.27.22

pāṣaṇḍino hīnavṛttīn pratilomān samatsarān/
ludbhānmūrkhānaviduṣo bahirnirvāsaye ttadā

3.27.23

sthūṇāṃśca maṇṭape tasmin vāsobhirveṣṭayennavaiḥ/
vitānayecchubhervastraiḥ patākābhiśca bhūṣayet

3.27.24

muktādāmabhiranyaiśca phalaiḥ puṣpaiśca pallavaiḥ/
parito darbhamālābhirmaṇikāñcanabhūṣaṇaiḥ

3.27.25

śobhayenmaṇṭapaṃ sarvaṃ yathāvittānusārataḥ/
khātyā dvitālamavaṭaṃ toraṇāni caturdiśaṃ

3.27.26

sthāpayedvāradeśeṣu pūrvādiṣu yathākramam/
aśvatthatoraṇaṃ prācyāṃ audumbaramanantaram

3.27.27

naiyyadrodhaṃ ca pāścātyaṃ plākṣaṃ ca tadanantaram/
sartakairgāyakaiścaiva vaiṇikai rvaṃśakaistathā

3.27.28

vāditrakuśalaiścānyaistathā vādavicakṣaṇaiḥ/
śobhitaṃ sarvatodikṣubrahmaghoṣaiśca nāditam

3.27.29

dīpaistathā pālikābhissāṅku rābhiśca sarvataḥ/
candanāgarurpūra dhūpaiḥ parimalīkṛtam

3.27.30

kṛtvaivaṃ maṇṭapaṃ samyagaparāhṇe gurussvayam/
utthāpya bimbamudakātkumbhaṃ ca kalaśāna pi

3.27.31

udvāsya devatā stasmāttadbimbaṃ tīraviṣṭare/
prāṅmukhaṃ samavasthāpya vāribhaḥ kṣālaye ttadā

3.27.33

lohajaṃ cedviśudhyarthaṃ tintriṇī phalavāriṇā/
vastrābharaṇapuṣpādyairalaṃkṛtya manoharaiḥ// 27. 32 //
yānamāropya tadbimbaṃ yathā pūrvamaśeṣataḥ/
kṛtvā maṅgulaturyādi gamayedyāgamaṇṭapam

3.27.34

maṇṭapasyottarebhāge viṣṭare viniveśayet/
ācaryo mūrtipaissārdhaṃ praviśedgarbhamandriram

3.27.35

bahuberavidhānaṃ cedvidhireṣa vidhīyate/
prākcādhivāsitaṃ kūrcaṃ jalāttasmātsamuddharet

3.27.36

bimbāccavastrābharaṇamālyānyapanayedguruḥ/
nayanonmīlanaṃ kṛtvādhru vaberasya śāstrataḥ

3.27.37

darśayedaṣṭadhānyāni gāścakanyāssalakṣaṇāḥ/
unmīlanaṃ śriyādīnāmeva śāstroktavartmanā

3.27.38

kalaśaissaptadaśabhirghṛtādi dravyasaṃyutaiḥ/
chāyāsnapanamādarśe sakūrce kalpayedguruḥ

3.27.39

pṛthakchriyādhi devīnāṃ snapanaṃ navabhirghaṭaiḥ/
brahmeśau saptakalaśaiḥ ṛṣīṇāmapi pañcabhiḥ

3.27.40

tribhiśca devatānāṃ syādekena kalaśena vā/
nīrājanā ntairvastrādyairupacāraissamarcayet

3.27.41

dhruvaberasya hṛdaye tasya dīpamaṇi prabham/
vinyasya mantramācāryo dvādaśākṣarasaṃjñitam

3.27.42

biṃbamācchādayedvastraiḥ kambalairvā samantataḥ/
evaṃ kuryācchri yādīnāṃ tato nirgatya mandirāt

3.27.43

maṇṭapasthāṃ pratikṛtiṃ chādayetkambalādibhiḥ/
raimayaṃ rājataṃ vāpi pātramāḍhakapūritam

3.27.44

dhānyarāśau nidhāyāgre pūrayettadyathākramam/
madhunā sarpiṣā caiva pūrayecchādayettataḥ

3.27.45

vāsasā pariśuddhena prātrayoccha tayoḥ punaḥ/
arcayedbhāskaraṃ pūrve paścime śaśinaṃ tathā

3.27.46

mantreṇa madhuvāteti sarpirādyabhimantrayet/
aṣṭāṅgulā śalākāsyādrai mayī cātha rājatī

3.27.47

aṣṭadhānyāni paritaḥ pātreṣu viniveśayet/
gāḥ kanyakāśca rucirāḥ bhūṣaṇaiścāpi bhūṣitāḥ

3.27.48

ānīya sthāpayetpārśve brahmaghoṣaiśca ghoṣayet/
madhvaktamukhayā netraṃ raimayyā ca śalākayā

3.27.49

dakṣiṇaṃ prollikhedvāmaṃ sarpiṣāktaśalākayā/
rājatyā vilikhennetraṃ taccakṣuriti saṃpaṭhan

3.27.50

vyapohyācchādanapaṭaṃ darśayenmadhusarpiṣī/
aṣṭadhānyāni gāścaiva kanyakāḥ purata sthitāḥ

3.27.51

gurave gāḥ prayaccheta govindaḥ prīyatāmiti/
pātrayugmaṃ śalāke ca dadyāddhānyāṣṭakaṃ tathā

3.27.52

netronmīlanavelāyāṃ vādyaghoṣeṇa ghoṣayet/
gurave dakṣiṇāṃ dadvājjīvājīvadhanātmikām

3.27.53

kautukaṃ bandhayedbimbe snapanārthaṃ yathāvidhi/
mūlamantreṇa tadbimbaṃ samutthāpya nayettataḥ

3.27.54

ṛtvigbhiḥ śśākunaṃ sūktamadhīyānaiśca bhūsuraiḥ/
snānamaṇṭapabhūbhāge tatrodumbaraviṣṭare

3.27.55

kṣaumāstaraṇasaṃyukte sthāpayetpratya gānanam/
bhadrādi mantramācāryāssvayamuccārya mantravit

3.27.56

viṃśatyekonamṛdbhistu puṇyakṣetrādi janmabhiḥ/
udaṅmukhaḥ sthito mṛdbhirālipya pratimāṃ tataḥ

3.27.57

mūrdhānaṃ diva ityetāmṛcamuccārayecchubhaiḥ/
jalairimaṃ me varuṇa ityuccārya samūrtipaḥ

3.27.58

kṣālayetkautukaṃ sarvaṃ kalaśaisnāpayedguruḥ/
devasya purataḥ sthāpya sūtravastrādi veṣṭitān

3.27.59

sakūrcān pallavairyuktān kalaśān dhānyarāśiṣu/
pādyābhiṣecanaṃ kuryādidaṃ viṣṇuritīrayan

3.27.60

āpohiṣṭheti mantreti tathārghyeṇābhi ṣecanam/
imaṃme varuṇa ityeva tathā ''camanavāriṇā

3.27.61

pavitraṃ teti mantreṇa pañcagavyābhiṣecanam/
ghṛtasnāteti sāmnā ca ghṛtevai vābhiṣecayet

3.27.62

dadhikrāvṇeti mantreṇa dadhisnapanamācaret/
prayovratena sāmnā ca payasā snapanaṃ bhavet

3.27.63

madhuvā teti mantreṇa madhunā snapayedguruḥ.
yajñāyajñeti mantreṇa kaṣāyāmbhobhi ṣecanam

3.27.64

mānastoke tryicā toyairuṣṇaiścai vābhiṣecanam/
vaṣaṭ te viṣṇavityādimantreṇa maṇivāriṇā

3.27.65

phalanītyanuvākena snāpayettu phalāṃbhasā/
hiraṇyagarbhamantreṇa snāpayellohavāriṇā

3.27.66

śanno devīriti snānaṃ mantritairmārjanāmbhubhiḥ/
gandhadvāreti mantreṇa dandhāmbakalaśena tu

3.27.67

trātāramiti sāmnā ca bhavedakṣatavāriṇā/
yavāmbukala śena syādidaṃ viṣṇuriti tyṛcā

3.27.68

vṛsūktena ca śuddhābhiradbhirante'bhiṣecayet/
upacāraiśca vastrādipradānādyaissamarcayet

3.27.69

pūrve vā dakṣiṇebhāge śayyāṃ vedyāṃ prakalpayet/
prokṣayedvedikāṃ pūrvaṃ dvādaśākṣaravidyayā

3.27.70

prāgagrānudaga grānvā darbhān saṃptīryaṣuṣkalān/
śālīnāṃ pañcabhārāṇi taṇḍulānardhasaṃmitān

3.27.71

upariṣṭāt kṣipetteṣāṃ tilānupari nikṣipet/
tadardhān caturaśrānvā vṛttānvā tānvikīrya ca

3.27.72

carma vairyāghramupari tilānāmapi nikṣipet/
tūlikāṃ nikṣīpettasmin mṛdvāstaraṇabhūṣitām

3.27.73

kambalānupariṣṭācca kṣaumaṃ tadupari kṣipet/
citrāṇi vastrāṇi tathā śuklāni ca tathopari

3.27.74

kāṣṭhajaṃ sudṛḍhaṃ snigdhaṃ caturhastasamanvitam/
catuṣpādasamāyuktaṃ caturaśrāyataṃ tataḥ

3.27.75

khaṭvāsaṃjñitaparyaṅkaṃ tadūrdhpe sthāpayettataḥ/
dukūlaṃ mṛdutalpaṃ ca vinyasetsoparicchadam

3.27.76

upadhānāni citrāṇi śayanāṅgāni kalpayet/
kastūrikādigandhaiśca sugandhairadhivāsitām

3.27.77

sudandhapuṣpāstaraṇāṃ nānālahgāraśobhitām/
śayyāṃ kṛtvaivametasyāṃ devamānīya sāyayet

3.27.78

sūktāni pauruṣādīni praśastāni yathātatham/
adhīyānairvipra varyaissārdhamanyaiśca maṅgulaiḥ

3.27.79

tūryaśabdairyathāpūrvaṃ mūrtipāścagurussvayam/
uttiṣṭhe tyādimantreṇa samutthāpya ca kautukam

3.27.80

śayyāvedibhuvaṃ ninyurbahiḥ kuṇḍaṃ yathātatham/
prādakṣiṇyena śanakai ścayyāyāṃ śāyayedguruḥ

3.27.81

idaṃ viṣṇuriti procya viśvataścakṣurityapi/
prākchiro dakṣiṇāvaktraṃ yadvā syānmandirānanam

3.27.82

śiro vā dakṣiṇāśāyāmitthaṃ śayana kalpanam/
kambalenāthavā vastraiścādayetpratimāmapi

3.27.83

yuvāsuvāsā ityādi bruvanviṣvakcaturmukha/
aśvatthatoraṇaṃ prācyāṃ yajeta tadanantaram

3.27.84

ṛgrūpamindradaivatyaṃ suśobhanasamāhvayam/
yāmye tvaudumbaraṃ syāttu yājuṣaṃ yamadaivatam

3.27.85

nāmnā subhadraṃ vāruṇyāṃ nyagrodhaṃ somavāruṇam/
nudandhasaṃjñaṃkauberyāṃ plakṣaṃ nāmnā suhotrakam

3.27.86

somadaivatyamuddiṣṭaṃ yajedātharvaṇaṃ guruḥ/
dhvajadvayaṃ dvārapārśva sthitaṃ ratnasamāhvayam

3.27.87

dauvārikānmahābhāgān yajeta kamalāsana/
kumudaḥ kumudākṣaśca dvārapālau puraḥ smṛtau

3.27.88

dakṣiṇasyāṃ dhvajau pītau puṇḍharīkākṣavāmanau/
dvārsthau pratīcyāṃ nīlabhau dhvajau dauvārikau punaḥ

3.27.89

śaṅkukarṇassarvanetrastathodakpāṇḍārau dhvajau/
sumukhaṃ supratiṣṭhaṃ ca dvārsthau dhyāyoddhvajāṃśute

3.27.90

aṣṭau kumbhaṃśca pūrvādidvāreṣu viniveśayatet/
dvau dvau savastān sāśvatthapallavān sapidhānakān

3.27.91

dhanyarāśiṣu mantreṇa idaṃviṣṇuriti svayam/
nāmāni teṣāṃ kramaśaḥ kathyaṃ te tāni saṃśṛṇu

3.27.92

pūrṇaśca puṣkaraścaiva syātāmānandanandanau/
rasenassu ṣeṇaśca sambhavaḥ prabhavastathā

3.27.93

ratnāni cāṣṭau kramaśaḥ kumbheṣu viniveśayet/
padmarāgaṃ pravālaṃ ca vajraṃ vaiḍūryameva ca

3.27.94

puṣyarāgaṃ tathānīlamaṇiṃ maratakaṃ tathā/
muktāsphaṭikamuddiṣṭaṃ sarvaṃ mantreṇa nikṣipet

3.27.95

toraṇadhvaja kumbhādīn pūrvoktān vṛthagarcayet/
toraṇāni ca vāsobhiḥ navairācchādayetpṛthak

3.27.96

pūrvādau valaje viprān bahvṛcādhvaryu sāmagān/
atharvāṅgirasābhijñān aparānvedapāragān

3.27.97

tattadvedāradīyānān tattaddikṣu niveśayet/
ācāryo hṛdaye devamacyutaṃ susamāhitaḥ

3.27.98

dhyāyettūryādi ghoṣaiśaaca paritaḥ parighoṣayat/
mūrtikumbhāṃśca paritassapidhānān navastrakān

3.27.99

aṣṭau prāgādikāṣṭhāsu dhānyarāśiṣu pūritān/
adbhiśśuddhābhiraśvatthapatrayuktān saratnakān

3.27.100

teṣu śaṅkhaṃ ca cakraṃ ca gadāṃ padmaṃ dhvajaṃ tathā/
śrīvatsaṃ garuḍaṃ kūrmaṃ jāmbunadamayaṃ kṣipet

3.27.101

madhye madhye ca kumbhānāṃ śrivatsādyaṣṭamaṅgalam/
pālikāssāṅkurā vediṃ paritaḥ sthāpayettataḥ

3.27.102

viṣṇvādimūrtīraṣṭau ca kumbhe ṣvāvāhya pūjayet/
mahākumbhaṃ ca devasya nikṣipetpaścimottare

3.27.103

dhānyarāśau sāpidhānaṃ droṇaṃ gandhāmbupūritam/
hemaratnādikaṃ yugmavastreṇācchāditaṃ punaḥ/

3.27.104

sakūrcapipphaladalāṃ pārśve tasya gaḻantikām/
sasūtravastrasañchannāṃ kūrcayuktāṃ niveśayet

3.27.105

sāpidhānāṃ śivāmbhobhiḥ pūritāṃ nigamādinā/
pāyasānnena ca tathā brāhmaṇān bhagavanmayān

3.27.106

bhojayeddvādaśamitānadhikānvā yathāvasu/
tilān vāsāṃsi sūkṣmāṇi suvarṇaṃ gāśca dakṣiṇāḥ

3.27.107

tebhyo dadyādbhuktavadbhyo yajamānassamāhītaḥ/
ārabheyustato homaṃ ṛtvijo gurvanujñayā

3.27.108

aśvatthāccha śamīgarbhādaraṇī maharettataḥ/
mathitvāgni mupādāya sūryakāntāśmano pi vā

3.27.109

laukikaṃ vāgni mādāya dvādaśākṣaravidyayā/
prokṣya dhyātvā ca davyāgniṃ pratyakkuṇḍe samindhayet

3.27.110

paryagnikaraṇaṃ kuryātkuṇḍānāṃ darbhamuṣṭibhiḥ/
kuṇḍeṣvanyeṣu dahanaṃ pratyakkuṇḍātsamuddharet

3.27.111

agre saṃskṛtya dahanamanyakuṇḍe vihāyan ca/
agni madhyasthapadmasthaṃ taṃ taṃ devamanusma ret

3.27.112

vasudevaṃ catuṣkoṇe cāpe saṅkarṣaṇaṃ tathā/
vṛtau pradyumna nāmānamaniruddhaṃ trikoṇake

3.27.113

ito'dhikeṣu kuṇḍeṣu kalpiteṣu yathātatham/
mugmeṣvayugmeṣu tathā devatāḥ pūrvamīritāḥ

3.27.114

prāgādiṣu ca kuṇḍeṣu krameṇa samidhaḥ smṛtāḥ/
pālāśadūrvakhadirabilvaudumbarabhūruhām

3.27.115

āgneyādi vidhikṣu syuḥ pippalaplakṣasambhavāḥ/
nyagrodhaprabhavāścaiva kāśmaryaprabhavāntathā

3.27.116

pālāśasamidho'nyatra bhūyasāṃ palikpane/
uktābhāve tu sarvatra pālāśa samido matāḥ

3.27.117

catasro dhenavasthsāpyāḥ dakṣiṇadvāryudaṅmukhāḥ/
gaṅgā sarasvatī godā yamunā rūpadhāriṇī

3.27.118

dugdhaistadīyaiśśrapaṇaṃ carūṇāmahutīstathā/
śrapayetpayasā pūrvaṃ śālitaṇḍulamāḍhakam

3.27.119

kṛsarairdākṣiṇātyāgnau pāścātye guḍamiśritam/
udīcyāgnau haridrannaṃ dugdhānna mitarāgniṣu

3.27.120

samidbhirājyaiśca rubhirbijairhomaḥ kramāt smṛtaḥ/
pratyekaṃ śatamaṣṭau ca homassyātsamidhādibhiḥ

3.27.121

tilaśāliyavā veṇu homabījānyanukramāt/
tilairitarakuṇḍeṣu tairvā sarvatra padmajaḥ

3.27.123

hotāra ścasamāsīnāssottarīyāsvalaṃkṛtāḥ/
prāṅgukhā juhuyussarve gurvādiṣṭena vartmanā/ 27.122 //
teṣu juhvatsu ṛtvikṣu yajeta gururātmavān/
mahākumbhe paraṃ jyotiścetasya ghanamakṣaram

3.27.124

sarvagaṃ mūlamantreṇa samāvāhyācyutaṃ harim/
sakalīkṛtya cārghyādyairarcayennigamādinā

3.27.125

sudarśanaṃ ca karake sahasrādityasannibham/
sahasrāraṃ sahasreṇa jvālābhirabhiveṣṭitam

3.27.126

āvahya svena mantreṇa pūjayetkamalāsana/
svasti kāsanamābadhya śayānāṃ pratimāmanu

3.27.127

āsīta deśikassṛṣṭisaṃhārakramavittamaḥ/
ārcāṃ ca tāṃ bhūtamayāṃ maṃhārakramamāsthitaḥ

3.27.128

punassṛṣṭikrameṇaiva sṛjettaddhyānamāsthitaḥ/
prācinakuṇḍe juhuyāttattvāni kapilāghṛtaiḥ

3.27.129

pratyekamaṣṭottaraśataṃ tatveśvāhutayaḥ smṛtāḥ/
aṣṭottarā viṃśativān yadvāṣṭau śaktyapekṣayā

3.27.130

jīvādikaḥ tatvahoma ssvāhāntaissvasvanāmabhiḥ/
makāraṃ sphaṭikābhāsaṃ jīvaṃ vyāpakaṃmāditaḥ

3.27.131

āhutyante pratikṛtau vinyase tpraṇavaṃ tataḥ/
jīvo pādhiṃ bhakāraṃ tu sitaṃ nyasyedyadhāpuram

3.27.132

bakāraṃ sphaṭikābhāsaṃ buddhitatvamanantaram/
ahaṅkāraṃ pāṭalābhaṃ phakāraṃ hṛdi vinyaset

3.27.133

manassitā sitanibhaṃ pakāraṃ hṛdaye tathā/
nakāraṃ śabdatanmātraṃ śrotre śuklanibhaṃ tathā

3.27.134

dhakāraṃ lohitaṃ sparśa tanmātraṃ pratimātvaci/
dakāraṃ rūpatanmātraṃ dṛśorjyotirmayaṃ tathā

3.27.135

thakāraṃ rasatanmātraṃ pāṇḍarābhaṃ ca tāluni/
takāraṃ gandhatanmātraṃ nāsikāyāṃ tathāsitam

3.27.136

ṇakāraṃ pālanibhaṃ śrotrātmānaṃ ca karṇayoḥ/
ḍhakāraṃ hematulyābhaṃ tvagātmānaṃ tathā tvaci

3.27.137

ḍakāraṃ netrayoḥ kṛṣṇaṃ netrātmānamanantaram/
gauraṃ ṭhakāraṃ jihvāyāṃ jihvātmānaṃ caturmukha

3.27.138

ṭa kāramasitaṃ ghrūṇa rūpaṃ ghrāṇendri yaṃ tadhā/
sitaṃ ñakāraṃ vāgrūpaṃ nāgādhāre niveśayet

3.27.139

raktaṃ jhakāraṃ karayoḥ karmātmānaṃ niveśayet/
raktaṃ jakāraṃ padayoḥ padātmānaṃ niveśayet

3.27.140

chakārasya caraktasya nyāsaḥ pāyau tadātmanaḥ/
cakāraṃ mehane hemavarṇaṃ mohanarūpiṇam

3.27.141

ṅakāraṃ pṛdhivītatvaṃ pītābhāṃ caturaśrakam/
pādeca jānuparyante hutvānte viniveśayet

3.27.142

ghakāra mardha śītāṃśuṃ tulyākāraṃ jalātmakam/
sphaṭikābhaṃ tadūrdhvetu guhyānte viniveśayet

3.27.143

gakāraṃ lohitaṃ koṇaistribhiryuktamuṣarbudham/
guhyātprabhṛtinābhyantaṃ vinyaseddeśikottamaḥ

3.27.144

khakāraṃ vedikākāraṃ dhūmrābhaṃ śvasanātmakam/
nabheruparighoṇāntaṃ hutvānte viniveśayet

3.27.145

nirākāraṃ kakāraṃ ca nabhoñjanaśīlā mayam/
nāsikopari mūrdhāntamāhutyante niveśayet

3.27.146

tatvahomaṃ ca tannyāsaṃ kṛtvaivaṃ tadanantaram/
prāṇādi daśavāyūnāṃ nyasanaṃ syādiḍādiṣu

3.27.147

brahmādi parivāreṣu devīṣu kamalādiṣu/
(75. atraślokadvayamadhikaṃ likhitaṃ kvacitkośe dṛśyate tadyathāḥ----
suṣumnā piṅgalā pūṣā hasti jihvā śayasvinī/
alaṃbuseḍā gāndhārī kauśikyapi kuhūrapi//
prāṇopānassamānaśca vyānodāna dhnañjayāḥ/
kṛkaro devadatto'tha nāgakūryau dhaśānilāḥ//
ida meva padyadvayaṃ anyeṣu kośeṣu uttaratra (159 ślo) akṣaranyāsa vidhānānastaraṃ niviṣṭaṃ dṛśyate.)
tatvanyāso yathoktena mārgeṇa syāccaturmukha

3.27.148

sudarśanādyāyudhāni vanamālādi kānyapi/
nyasyedyathāyathaṃ mantreḥ pratikāryeṣu śārṅgiṇaḥ

3.27.149

na jaṅgameṣu bimbeṣu ṣodaśanyāsamācaret/
praṇavasya vyāhṛtīnāmakārādyakṣarasyaca

3.27.150

ṛkṣāṇāmapi kālasya vāsarādyayanasya ca/
brahmaṇā deścavarṇasya toyasya nigamasya ca

3.27.151

devatānāṃ virājaśca kratūnāṃ ca guṇasya ca/
satvādeścaiva mūrtīnāṃ śaktīnāṃ ṣuḍguṇasya ca

3.27.152

lokānāṃ nyasanaṃ kuryāt ṣoḍaśānāmiti kramāt/
akārādyātmakaṃ hutvāpravaṃ tadanantaraṃ

3.27.153

akāraṃ hṛdaye viṣṇo rnyasyedbhāge tu dakṣiṇe/
ukāraṃ brahmaṇo rūpaṃ vāme ntyaṃ śaṃkarātmakam

3.27.154

homena tarpayitvāste praṇavaṃ viniveśayet/
vyāhṛtīnāṃ ca tisṛṇāṃ pādehṛdi śirasyapi

3.27.155

nyāsaṃ kuryā dakārādisvarānnyasyetkramādguruḥ/
rasanāyāṃ mukhe dṛṣṭyośśrotrayo rnāsikāpuṭe

3.27.156

dantapaṅtkau tathācoṣṭhadvaye cāsye lalāṭake/
tālunyatha yakārā dernyāsaṃ kuryādatandritaḥ

3.27.157

tvaci dṛṣṭyornāsikāyāṃ daśanāgre tathā śrutau/
udare catathā kaṭyāṃ hṛdaye nābhimaṇḍale

3.27.158

mehane tarpayitvānte homena syāsa iṣyate/
pañca vārān kakārādīn aṅgulīṣu ca jaṅghayoḥ

3.27.159

bhujayornyasanaṃ kuryādakṣaranyāsa īdṛśaḥ/
suṣumnā piṅgulā pūṣā hasti jihvā yaśasvinī

3.27.160

alambhusaiva gāndhārī kāśinī ca kuhūrapi/
prāṇāpānasamānāśca vyānodanau ca pāyavaḥ

3.27.161

nāgaḥ kūrmaśca kṛkaro devadatto dhanaṃjayaḥ/
athanā mātṛkā nyāsameva meva samācaret

3.27.162

akāraṃ tāluni nyasya mukhe cākārameva ca/
i ī locanayornsyasya u ū śravaṇa yostathā

3.27.163

e o daśanapaṅtkau ca oau oṣṭhagatau smaret/
a mityeva lalāṭe tu aḥ kāraṃ rasane tathā

3.27.164

yakāraṃ tvaggataṃ nyasya rephaṃ cakṣuṣi vinyaset/
lakāraṃ nāsikāyāṃ tu vakāraṃ daśanāgrataḥ

3.27.165

śrotre śakāraṃ vinyasya ṣakāramudare tathā/
sakāraṃ kaṭideśetu hakāraṃ hṛdaye tathā

3.27.166

kṣakāraṃ nābhideśe tu vinyaseddhvijasattamaḥ/
pavargo bāhurekastu tavargastu dvitīyakaḥ

3.27.167

ṭargaśca ṭavargaśca jaṅghaudvayamudāhṛtam/
kanargo'ṅgulayassarvā vijñātavyā dvijottama

3.27.168

ṛkṣāṇi rohiṇyādīni nyasedeṣu yathākramam/
hṛdaye mūndhnikeṣeṣu lalāṭe vadane tathā

3.27.169

nāsikāyāṃ ca danteṣu śrotre bāhvoḥ karadvaye/
stanayorudare kaṭyāṃ mohane vṛṣaṇe tathā

3.27.170

pāyāpūrvo rjaṅghayośca pādayoragrapādayoḥ/
sūryādayo grahāścānye tathā saptarṣayodhruvaḥ

3.27.171

etāśca vyomani yathā tathā deve niveśayet/
truṭyādi kalphaparyantāḥ kālabhedāścaturmukha

3.27.172

sthūlasūkṣmā yathāyogaṃ nyasanīyāssumedhasā/
mukha bāhuru pādeṣu devasya brāhmaṇādayaḥ

3.27.173

nyasanīyāssaritkūpavāpīto yādi nirgharāḥ/
niveśanīyā devasya dehe vedā ṛgādayaḥ

3.27.174

aṅgāni ca tadarthāni śāstrāṇi vividhāni ca/
drevatāni tathā nyāni caturmukha mukhāni ca

3.27.175

ṛṣīnapi tathā mukhyānanyaccāpi vibhūtimat/
deve vineśayetsarvaṃ trailokya sacarācaram

3.27.176

nvarlokaṃ śirasi nyasyenyetrayoścandrabhāskarau/
nāsikāyāṃ tathāvāyuṃ diśo bhāhuṣu hṛdgatān

3.27.177

ṛṣīṃśca vyomaca vapuṣyantarātmani devatāḥ/
meghāśca keśā vijñeyāḥ nakṣatrāṇi ca bhūṣaṇam

3.27.178

mukhamagnistathā vāṇī śuddhavarṇā sarasvatī/
vairājanyā sa ityeṣaḥ kathitaḥ kamalāsana

3.27.179

aśvamedhādayassarve kratavaśca yathātatham/
sarvāṅgeṣu nidhātvyāstasmin kratumaye'cyute

3.27.180

sattvaṃ rajastamaśceti nyasanīyaṃ guṇatrayam/
matsyādi daśamūrtīnāṃ nyasanaṃ tadanantaram

3.27.181

devīnāṃ ca śriyādīnāṃ nyāsaḥ kāryo yathākramam/
vijñānādi guṇāṣṣaṭca viniveśyāssamādhinā

3.27.182

lokāścaturdaśa tathā pādādiṣu yathākramam/
mūrdha paryantamaṅgeṣu devadehe yathāvidhi

3.27.183

nyasanīyāścaturvaktraguruṇā śāstracakṣuṣā/
kṛtvaivaṃ ṣoḍaśanyāsaṃ śāntihomaṃ samācaret

3.27.184

madhunā bhūriti prācye kuṇḍe hutvā śatāhutīḥ/
saṃpātenaspṛśetpādau devasya bhuva ityataḥ

3.27.185

dakṣiṇāgnau tathā hūtvā payasā jaṭharaṃ spṛśet/
dadhnātu paścime kuṇḍe hutvā svariti saṃsphṛśet

3.27.186

vaktraṃ samasainājyena hutvodīcīnapāvake/
śīrasphṛśecca saṃpātairaṅgaṃ ca sakalaṃ hareḥ

3.27.187

guḍevāhyena madhuvā kuṇḍe tasmin gurussvayam/
hutvā ca viṣṇugāyatryā saṃpātena mukhaṃ sphṛśet

3.27.188

pālāśa khādirāśvatthabilvaśākhābhiraṃbubhiḥ/
siñcheyurmūrtapā ssamyagvedīdikkalaśasthitaiḥ

3.27.191

abhiṃgaiḥ pāvanai
kuryādyadhākramaṃ mantrairbrāhmaṇāḥ prayatavratāḥ/
trātāramityayāścāgne yatulūka iti kramāt

3.27.192

āsanasteti ca tathā imaṃ me tyādivāruṇaiḥ/
anoniyudbhiriti ca mantrassanai payāgeṃsi ca

3.27.193

tamīśānamiti taistairmantrai rindrādi daivatāḥ/
juhuyaḥ parivārārthāṃ brahmaṇāṃścāpi toṣayot

3.27.194

piṇḍhikāmadhivāsthātha veṣṭayennavavāsasā/
nikṣipya bhājane lohān saratnān dhātubījakān

3.27.195

bhājanaṃ vāsasā veṣṭya dhānyarāśiṣu nikṣiṣet/
bimbāni garuḍādīnāṃ snāpayenna vavāsasā

3.27.196

ācchādayeddhānyarāśau śāyayecca yathāpuram/
digdevatānāṃ pīṭhāni balyarthānyadhivāsayet

3.27.197

śayanāṃ pratimāṃ vedyāmutthāpyādhini ketanam/
arcayetpāyanadyannaṃ sanni vedya caturvidham

3.27.198

nivedya ca mahākumbhe dikṣu dadyādbhaliṃ tataḥ/
palalaṃ rajanīcūrṇaṃ salājaṃ dadhi saktukam

3.27.199

balyanna metaissaṃyojya baligādhā imāḥ paṭhet/
ādyāśca karmajāścaiva ye bhūtāḥ prāgdiśi sthitāḥ

3.27.200

prasannāḥ parituṣṭāste guhṇaṃ tu bali kāṅkṣiṇaḥ/
vṛkṣeṣu parvatāgreṣu ye vidikṣu ca saṃsthitāḥ

3.27.201

bhūmau vyomni sthitā ye ca baliṃ gṛhṇaṃtu te'pi ca/
vaināyakāḥ kṣetrapālāḥ ye cānye balikāṅkṣiṇaḥ

3.27.202

pūṣādyāḥ pārṣadāścaiva pratigṛhṇa ntvimaṃ balim/
caṇḍādyāḥ kumudādyāśca ye bhūtā ssarvadik sthatāḥ

3.27.203

āgacchantu pade gṛhṇantu ta ime balim/
svapnādhipati mantreṇa hutvā cāṣṭottaraṃ śatam

3.27.204

hemasūtraṃ pratisaraṃ pratiṣṭhāvidhi sdhiye/
puṇyāhapūrvaṃ badhnī yāddhaste devasya dakṣiṇe/
bālabimbaṃ tu saṃpūjya tacchaktimapi deśikaḥ

3.27.205

samāvāhya mahākumbhe dhānyarāśiṣu nikṣipet/
pūrṇāhutiṃ ca juhuyuḥ kuṇḍe kuṇḍe ca mūrtipāḥ

3.27.206

padmotpalavadāmedo dūmo hutabhujo yadi/
raktaśvetastathā pīto dhumassyā cchubhado bhavet

3.27.207

jvālāśca dakṣiṇāvarvāśśubhaṃ śaṃsanti niścitam/
turyamaṅgalasannādairbrahmaghoṣaiśca ghoṣitaiḥ

3.27.208

svāpayettāṃ niśāṃ sarvāṃ yajamāno guruśca tau/
svapnārdhaṃ darbhaśayyāyāṃ śayīranmūrtipāścate

Original text: padmasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc