Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Samhita · Chapter 3.19

3.19.1

karmārcādiprakṛtiprakāraḥ kathyate'dhunā/
karmārcā cotsavārcā ca balyarcā ca tathaiva ca

3.19.2

snānatīrthobhayārcā ca svāpotthānārcayā saha/
pratimāṣṣaḍvidhātavyāḥ pūjāyāmuttamā bhavet

3.19.3

tisṛbhirmadhyamā jñeyā ādyā yā caramā bhavet/
bahubere vidhirayaṃ kathitaḥ kamalasana

3.19.4

ekabere tu karmārcāsnapanārcā ca neṣyate/
dhruvaberasamucchrāye vibhakte daśadā sati

3.19.5

ekāṃ śena pratikṛteḥ karmārcāyāssamucchrayaḥ/
dvādaśāṃ śena yadvā syāt ṣoḍaśāṃ śena vā bhavet

3.19.6

yadvā'ṣṭādaśabhāgena caturviṃśāṃśameva vā/
mahāberāṅgulāpekṣyā yadvā tasyāssamunnatiḥ

3.19.7

caturviṃśāṅgulā yadvā bhavedaṣṭādaśāṅgulā/
ṣoḍaśāṅgulamānā vā yadvā syāddvādaśāṅgulā

3.19.8

aṣṭāṅgulā'thavā yadvā ṣaḍaṃgulasamucchrayā/
caturaṅgulamānā vā yadvāmānāṃgulena tu

3.19.9

pūrvoktāṃgulamānāni kartavyāni yathāruci/
balitīrthapratikṛtiśśayanotthānakautukam

3.19.10

karmārcāsaṃmitotsedhaḥ kathitaḥ kamalāsana/
karmabimbasamutsedhastriguṇaḥ pariśiṣṭayoḥ

3.19.11

snapanotsavakāryārthaṃ bimbayorubhayorapi/
bhaṅktvā tidhā caturdhā vā dhruvaberasamucchrayam

3.19.12

ekabhāge nalotsedhaṃ kuryādutsavakautuke/
utsavārcātṛtīyāṃśaṃ turyāṃśaṃ vāmbujāsana

3.19.13

karmakautukamānaṃ syādbahvarcā derayaṃ kramaḥ/
ekabere tadardhā tu tattu ryāṃśakameva vā

3.19.14

utsavārcātṛtīryāṃśasamutsedhau'thavā bhavet/
sthānayānāsanavidhau dhruvabimbaṃ yathākṛtam

3.19.15

karmārcādīni tadvatsyāt dhruve tu śayite punaḥ/
tiṣṭhedvāsīta vā kāmaṃ karmādyarcā caturmukha

3.19.16

arcāyāmaṃ tridhā kṛtvā padmemekena kalpayet

3.19.17

upānahādipañcāṅgayuktaṃ vṛttaṃ sukhāvaham/
caturaśraṃ manohāri vistāratulitāyati

3.19.18

tṛtīyabhāgavihitaprabhaśaṅkudvayāṅkitam/
pīṭhotsedhaṃ tidhā kṛtvā padmame kena kalpayet

3.19.19

talairdvādaśabhiryuktamaṣṭābhivān yathāruci/
tāvadūrdhvadalopetaṃ madhye vipulakarṇikam

3.19.20

upacchadasamāyuktimīṣatphāmbhujākṛti/
pādamānaṃ dalāyāmaṃ kevalaṃ vā saroruham

3.19.21

pīṭhaṃ vā kevalaṃ vāpi suṣiraṃ naivakārayet/
sthitasya kautukasyedaṃ pīṭhanirmāṇamīritam

3.19.22

āsīnasyāyataṃ vṛttaṃ caturaśraṃ yadāyatam/
pratimārdhasamutsedhaṃ tattratīyāṃśameva vā

3.19.23

padmaṃ bahudalopetaṃ madhye vipulakarṇikam/
sakuñcitaprasavyāṅghriradhastāllambitetaraḥ

3.19.24

adhyāsītāsanaṃ devo yathoktaṃ kamalāsana/
lambamānapadādhāraṃ kamalaṃ parikalpayet

3.19.25

śrīrdakṣiṇe dharā vāme devyau devasya kalpayet/
karmādibhimbaṣaṭkaṃ syācchrībhūmisahitaṃ sadā

3.19.26

ekasminviṣṭare syātāṃ vṛthagvā vallabhe ubhe/
vāmaṃ sañkṣipya caraṇamitaraṃ lambayedadhaḥ

3.19.27

śrīrdharā tvavyathā sīnā sthite deve tathā sthitā/
vṛttāṃ vṛttāyatāṃ vāpi prabhāṃ bimbānusārataḥ

3.19.28

kṛryānmanoharāṃ yasmāttejorāśiḥ prabhā matā/
dvyaṅgulaṃ kāṇḍamānaṃ syātpuṣpakṣetraṃ tadardhakam

3.19.29

ardhāṅgulaṃ bhavetkṣetraṃ kāṇḍaṃ tadanupūrvavat
vetraṃ tadanu bhūyo'pi jvālāmāloparisthitā

3.19.30

ardhāṅgulāntarālāssyurhvālāḥ pañcaśikhāstathā/
triśikhā vā yathāyogaṃ dakṣiṇāvartaśobhitāḥ

3.19.31

yugmā vā syurayugmā vā kāṇḍe kāṇḍe prakalpayet/
daśāvatāramūrtīrvā mīnādyāḥ keśavādikāḥ

3.19.32

prabhāyāḥ pārśvayoḥ pṛṣṭhe śaṅkunālaṃ prakalpayet/
bimbe yānādhirūḍhe kartavyā toraṇaprabhā

3.19.33

antarbahiśca dāḍyārthamāyasaṃ tu niveśayet/
bimbaṃ prabhāmāsanaṃ vā lohajaṃ palikalpayet

3.19.34

dvāvayitvā madhūcchiṣṭaṃ pratimāṃ tena kalpayet/
dhānyārāśiṃ vinikṣipya tadūrdhve tilataṇḍulam

3.19.35

cakrābjaṃ tu likhettasminprāgagrānnikṣipetkuśān/
vastraṃ ca nūtalanaṃ tasminvistīrya pratimāṃ kṣipet

3.19.36

prācīnaśirasaṃ paścājjuhuyādanale guruḥ/
puṣpaissamidbhirlājaiśca sarpiṣāṣṭottaraṃ śataṃ

3.19.37

juhuyānmūlamantreṇa nṛsūktena caruṃ punaḥ/
hutvaivaṃ vidhinācāryassragvī kanakabhūṣaṇaḥ

3.19.38

saṃpātājyena saṃsicyetpratimāṃ tatvapaddhatim/
dhyāyettatra śubhe lagne pūjayenmūlavidyayā

3.19.39

yajamāno guruṃ pūhya bahubhistoṣayoddhanaiḥ/
brāhmaṇān viduṣo vittairbahubhiḥ paritoṣayet

3.19.40

sthipatiḥ pratimāṃ kuryādrathakārābhyanujñayā/
mānonmānapramāṇaistāṃ pratimāṃ kārayecchubhām

3.19.41

mṛdā lepaṃ tataḥ kuryācchilpaśāstrānusārataḥ/
suvarṇaṃ rajataṃ tāmraṃ viśuddhaṃ lohamuttamam

3.19.42

ādhaya dhānya rāśyāṃ tu pūrvavannyāsakalpanam/
pūrvavaccaiva juhuyādācāryāścoditakramāt

3.19.43

drāvayitvā tataśśuddhaṃ lohaṃ nyāyasamārjitam/
sthapatiḥ pratimāṃ tena kuryācchāstroktavartmanā

3.19.44

lohajāṃ pratimāṃ caivaṃ kalpayetparamātmanaḥ/
sa yāti paramaṃ sthānaṃ punarāvṛttivarjitam

3.19.45

pratimāhastapādādivaikalye śāntimācaret/
ācāryo danahūmādyaistataśśāntirbhaviṣyati

3.19.46

samādadhyādavayavān vikalān sthapatiḥ punaḥ/
citraṃ cāpyardhacitraṃ ca citrābhāsamiti tridhā

3.19.47

kautukaṃ tatra dṛśyante yasminnavayavāssphuṭam/
sarve samantāccitraṃ tu tadvijñeyaṃ caturmukha

3.19.48

hastādyavayavā yasminpurobhāge samīkṣitum/
śakyaṃ nāparabhāge tu tadardhaṃ citramiṣyate

3.19.49

rūpitā pratimā yā tu varṇaireva sitādibhiḥ/
kuḍyādau citramābhāsaṃ tatkautukamudāhṛtam

3.19.50

citramutkṛṣṭamityukta mardhaṃ madhyamamucyate/
ābhāsamadhamaṃ viddhi mandire vātha veśmani

3.19.51

sthāpayeddhruvabhimbhārthaṃ pūrvālābhe yathottaram/
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi pratimāmānalakṣaṇam

3.19.52

e kādidaśaparyantaṃ saṅkhyayopeyuṣāṃ bhidāma/
tālānāmuttamādīnāṃ rūpāviṣkṛtipūrvakam

3.19.53

yatkiñcitpratimāmānaṃ vibhajya daśadā punaḥ/
ekaṃ dvādaśadā bhaṅtkra tatraikāṃśo'ṅgulaḥ smṛtaḥ

3.19.54

aṅgulaṃ cāṣṭadhā kutvā tatraikāṃśo yavaḥ smṛtaḥ/
tenai vāṅgulamānena aṅgapratyaṅgakalpanā

3.19.55

dvādaśāṅgulakaṃ mānaṃ tālākhyamiha kathyate/
dvādaśāṅgulakastālo mukhyaśceti pratīrtitaḥ

3.19.56

dvyaṅgulaṃ golakaṃ jñeyaṃ kaleti vyapadiśyate/
ekāṅgulaṃ bhavenmātrā bhāgo mātrācatuṣṭayam

3.19.57

uttamādhamamadhyāni tālāni kamalāsana/
ekādidaśaparyantaṃ saṅkhyayā cchedayanti ca

3.19.58

mīyate daśatālena vāsudevassanātanaḥ/
savārdhatālau brahmeśau navatālena devatāḥ

3.19.59

aṣṭārdhatālau dvārasthāḥ kumudādigaṇāstathā/
āṣṭatālāṃśca manujān piśācādīṃśca saptakān

3.19.60

ṣaṭtālān kubjakān viddhi paṃcatālāṃstu vāmanān/
catustālāni bhūtāni titālāḥ kinnarāstathā

3.19.61

matsyā dvitālakā jñeyāstālenai kena pannagāḥ/
daśatālaṃ caturviṃśadaṅgulīnāṃ śataṃ bhavet

3.19.62

uttamaṃ madhyamaṃ viṃśatkaniṣṭhaṃ ṣoḍaśa smṛtam/
navatālaṃ tu tacchreṣṭhaṃ yacchataṃ dvādaśādhikam

3.19.63

aṣṭādhikaṃ śataṃ madhyaṃ kanīyaścaturuttamam/
aṣṭatālāṃ śataṃ śreṣṭhaṃ madhyamaṃ ṣaṇṇavatyapi

3.19.64

caturthahīnamadhamamaṣṭatālaṃ prakīrtitam/
uttamādikramo'nyeṣu saptatālādiṣūhyate

3.19.65

catuścaturvihīnāṃ cetkramādaṅgulibhirbhavet/
pūrvaṃ pūrvaṃ yathoktaṃ tattraividhyamavagamyatām

3.19.66

trayodaśārdhāṅgulikaṃ daśatālottame mukham/
ardhenāṅgulinā pīnaṃ madhyamaṃ saṃpracakṣate

3.19.67

ardhenāṅgulinā hīnamekaikamitareṣvapi/
dhruvāyāmuttamaṃ tālamarcāyāṃ madhyamaṃ bhavet

Original text: padmasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc